Περί δύο κρατών και άλλων φαιδρών

ΑΠΟΨΗ /ΣΦΑΙΡΙΚΑ
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν καταβάλλει ιδιαίτερη προσπάθεια τον τελευταίο καιρό να κρύψει από τους συνομιλητές του ότι δεν αποκλείει λύση δύοκρατών

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν καταβάλλει ιδιαίτερη προσπάθεια τον τελευταίο καιρό να κρύψει από τους συνομιλητές του ότι δεν αποκλείει τη λύση δύο κρατών στην Κύπρο. Από την άλλη, ο Κουντρέτ Όζερσαϊ σήκωσε το γάντι την περασμένη Κυριακή στη συνέντευξή του στον «Πολίτη», τονίζοντας ότι η τ/κ πλευρά συζητά όλες τις λύσεις, φτάνει οι δύο κοινότητες να καθίσουν στο τραπέζι και να το συζητήσουν. Όλοι γνωρίζουν βέβαια ότι αυτή η συζήτηση δεν είναι του παρόντος. Για να φτάσουμε σε τέτοιου είδους διαπραγμάτευση, απαιτείται ακόμα ένας γύρος μαζοχιστικά αδιέξοδων συνομιλιών, με μια διαφορά σε σχέση με τους προηγούμενους γύρους: αυτός ο νέος γύρος θα είναι σύντομος, καθαρά επικοινωνιακός και συνάμα αποκαλυπτικός. Ασφαλή ένδειξη θα έχουμε όταν οι δύο ηγέτες συναντηθούν εντός των επόμενων ημερών. Αυτό που είναι σίγουρο μέχρι στιγμής είναι ότι το πολιτικό υπόστρωμα για μια αλλαγή της βάσης των συνομιλιών τίθεται καθημερινά και από τις δύο πλευρές. Ο Νίκος Αναστασιάδης δεν κρύβει ακόμα και δημόσια την απογοήτευσή του από τη στάση των Τουρκοκυπρίων και του Μουσταφά Ακιντζί, οι οποίοι, όπως λέει, δεν λειτουργούν ως Κύπριοι που θέλουν να επανενώσουν την πατρίδα τους, αλλά ως πράκτορες της Τουρκίας. Από την άλλη, οι Τ/Κ υποστηρίζουν ότι η ε/κ ηγεσία στην πραγματικότητα δεν θέλει λύση που να προνοεί την πολιτική τους ισότητα, οπότε να συναποφασίζουν με βάση τις συνθήκες του 1960, αλλά μια κοινότητα δεύτερης κατηγορίας. Με τέτοιες τοποθετήσεις πιστεύει κανένας σοβαρά ότι μέσα από ένα δείπνο θα επανεκκινήσει με ειλικρίνεια ένας τελικός γύρος διαπραγματεύσεων; Ποιος όμως από τους δύο ηγέτες έχει δίκαιο;

Η αλήθεια

Αν θέλουμε να είμαστε δίκαιοι η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση.

  • Η ελίτ των Ε/Κ που κυβερνά μετά το 1974 την Κυπριακή Δημοκρατία δεν δείχνει διατεθειμένη να μοιραστεί ξανά την εξουσία με τους Τ/Κ χωρίς ουσιαστική ανατροπή των τετελεσμένων του 1974. Αν η στάση αυτή τη δεκαετία του 1960 ήταν υπεροπτική, σχεδόν ρατσιστική, του στυλ η πλειοψηφία κυβερνά και η μειοψηφία ακολουθεί, μετά το 1974 έχει να κάνει περισσότερο με τον φόβο της Τουρκίας. Δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες, χιλιάδες νεκροί, εκατοντάδες αγνοούμενοι είναι όλοι τους μάρτυρες της βαρβαρότητας μιας χώρας που επενέβη στην Κύπρο, μετά το πραξικόπημα της χούντας, για να αποκαταστήσει δήθεν τη συνταγματική τάξη και να θέσει ξανά σε λειτουργία τις Συνθήκες Ζυρίχης -Λονδίνου. Ποιος Ε/Κ μπορεί να εμπιστευθεί την Τουρκία και δη τον αλλοπρόσαλλο μετά το πραξικόπημα Ταγίπ Ερντογάν, σε μια λύση ομοσπονδίας, αν παραμείνει εγγυήτρια δύναμη, αν θέλει να διατηρήσει επ' αόριστον στρατεύματα στην Κύπρο και κυρίως αν φαντάζει πλέον και ως οικονομική υπερδύναμη στην Εγγύς και Μέση Ανατολή; Η πλειοψηφία των Ε/Κ φαίνεται να διστάζει.
  • Από την άλλη, οι Τουρκοκύπριοι αντιπαραβάλλουν τους δικούς τους φόβους. «Πόσο μπορούμε να εμπιστευθούμε τους περισσότερους και πλουσιότερους Ε/Κ σε ένα κράτος ομοσπονδίας, χωρίς την Τουρκία, όταν από το 1963 χάσαμε τα πολιτικά μας δικαιώματα και μέχρι σήμερα τα διεκδικούμε χωρίς αποτέλεσμα; Ποιος θα μας εγγυηθεί ότι όλα αυτά που θα συμφωνηθούν θα τηρηθούν από τους Ε/Κ, οι οποίοι ουδέποτε μας αντιμετώπισαν ως ίσους, αλλά ως υπηρέτες και μισταρκούς τους; Ποιος θα εγγυηθεί την τήρηση της τάξης αν οι Ε/Κ σήμερα με κάθε ευκαιρία ξυλοκοπούν τους Τ/Κ που περνούν το οδόφραγμα και μένουν ατιμώρητοι; Πώς θα μπορέσουμε να αντέξουμε οικονομικά και να επιβιώσουμε πολιτισμικά απέναντι στους Ε/Κ αν χάσουμε κάθε σχέση με την Τουρκία;», επιμένει να υποστηρίζει η πλειοψηφία των Τ/Κ πολιτών, χωρίς από την άλλη να κρύβει παρόμοιους φόβους αν τελικά ο βορράς καταλήξει να μετατραπεί σε επαρχία της Τουρκίας.

Ο φόβος των Ε/Κ προς την Τουρκία και ο αντίστοιχος φόβος των Τ/Κ προς τους Ε/Κ κινείται υπό μορφή σκυταλοδρομίας χωρίς τερματισμό τις τελευταίες δεκαετίες στο τραπέζι των συνομιλιών. Και δεν πρόκειται να καταλήξει ποτέ και πουθενά, αν οι ηγεσίες των δύο κοινοτήτων δεν μιλήσουν καθαρά και ξάστερα στον κυπριακό λαό. Αν δεν πάρουν τη χώρα στους ώμους τους και κάνουν το απαραίτητο βήμα παρακάτω. Μέχρι στιγμής οι κύριοι Αναστασιάδης και Ακιντζί είναι δύο τραγικοί ηγέτες. Οι οποίοι ξεκίνησαν με τις καλύτερες συστάσεις, αλλά έχουν καταλήξει να έχουν ως πολιτική τους τον φόβο του κάθε καημένου Ε/Κ και Τ/Κ που δίνει την καθημερινή μάχη της επιβίωσης. Αν συνεχίσουν να συμπεριφέρονται με αυτό τον τρόπο θα παραμείνουν στην Ιστορία ως δύο πολιτικοί που δεν τόλμησαν να κοιτάξουν ψηλά αλλά και ως δυο ηγέτες πολιτικά χαμερπείς τους οποίους -όπως και τόσους άλλους- κατάπιε το μίζερο παρελθόν αυτής της χώρας.

Η ισορροπία

Αν θέλουμε λύση, οφείλουμε να βρούμε μια νέα ισορροπία ασφαλείας που θα εξοβελίσει τον φόβο. Αυτό μπορεί να διασφαλιστεί μέσα από την κοινή παρουσία όλων των Κυπρίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Χρωστάμε στην ΕΕ μια καλή πρακτική στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει σήμερα (Brexit - Καταλανοί - Λομβαρδοί), σε ένδειξη ευγνωμοσύνης γιατί το 2004 μας έδωσε προοπτική διά της ένταξης ολόκληρης της Κύπρου στην ΕΕ. Η ισορροπία ασφαλείας με καλή διάθεση θα μπορούσε να ήταν και απλή:

  • Οι Τ/Κ οφείλουν να κατανοήσουν ότι εντός της ΕΕ μπορούν να ζήσουν με ασφάλεια, εφόσον διασφαλίσουν αποτελεσματική συμμετοχή στο ομοσπονδιακό κράτος. Το 2018 δεν έχει καμιά σχέση με το 1963. Αυτή τη φορά η ασφάλειά τους δεν θα προκύπτει μόνο μέσα από την τήρηση του Συντάγματος, αλλά από τον de jure έλεγχο του 28,5% του εδάφους της διζωνικής Κύπρου. Οφείλουν λοιπόν με σαφήνεια να εξορκίσουν τους φόβους των Ε/Κ μέσα και έξω από τις αίθουσες συζητήσεων του Κυπριακού, διά της θέσης ότι η Συνθήκη Εγγυήσεως της Τουρκίας και το άρθρο 4 περί μονομερούς δικαιώματος επέμβασής της καταργούνται οριστικά και αμετάκλητα. Ο μέσος Ε/Κ θέλει να το ακούσει αυτό urbi et orbi. Και από το στόμα του Μουσταφά Ακιντζί και από το στόμα του Ταγίπ Ερντογάν. Ότι, δηλαδή, πλέον Κύπρος και Τουρκία θα έχουν κανονικές διμερείς πολιτικές και οικονομικές σχέσεις, όπως με όλα τα κράτη του κόσμου. Το ό,τι τέθηκε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, το ό,τι είπε ο κ. Τσαβούσογλου στον κ. Γκουτέρες ιδιωτικά δεν θα ισχυριστούμε ότι δεν το ακούσαμε ή δεν το μάθαμε από τα Ηνωμένα Έθνη. Αυτό ωστόσο που άκουσαν οι Ε/Κ μετά την κατάρρευση είναι τους κυρίους Τσαβούσογλου και Ναμί να λένε ότι η Τουρκία θέλει και εγγυήσεις και στρατεύματα για τα επόμενα 15 χρόνια. Οπότε κανένας δεν θα πιστέψει ορισμένους Ε/Κ δημοσιογράφους που το έγραψαν, ούτε κυρίως θα αποδομήσει πειστικά το πανίσχυρο αφήγημα του Προέδρου Αναστασιάδη ότι οι συνομιλίες στο Κραν Μοντανά κατέρρευσαν διότι η Τουρκία ήθελε να διατηρήσει τις εγγυήσεις. Εν ολίγοις, η περίοδος της μυστηριώδους και νεφελώδους διπλωματίας πέρασε. Τώρα είναι η ώρα των καθαρών τοποθετήσεων, αν οι Τ/Κ θέλουν λύση. Όσο δεν το κάνουν αυτό, τόσο περισσότερο το αφήγημα περί πρακτόρων της Τουρκίας θα εμπεδώνεται μεταξύ των Ε/Κ.
  • Οι Ε/Κ οφείλουν με τη σειρά τους να κατανοήσουν ότι δεν μπορούν όλα να αλλάξουν κατά έναν μαγικό τρόπο στην προ του 1974 κατάσταση. Αυτό φοβίζει τους Τ/Κ διότι από το 1964 έως και το 1974 βρίσκονταν σε θύλακες και εκτός κυβέρνησης. Στο πλαίσιο της νέας ισορροπίας ασφαλείας προς τη λύση θα πρέπει να συζητήσουν κάποια χρονοδιαγράμματα αποχώρησης όλων των στρατευμάτων από την Κύπρο. Αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχει διαφορά κατά πόσον θα πρέπει να συμφωνηθεί ένα καταληκτικό χρονοδιάγραμμα ή αν θα πρέπει να μπει μια ημερομηνία και σε αυτή την ημερομηνία να αποφασιστεί αν πρέπει να υπάρξει ανανέωση ή όχι. Έχουμε την εντύπωση ότι αυτή η συζήτηση είναι γελοία και δεν μπορεί ο Πρόεδρος Αναστασιάδης να κρύβεται πίσω της, γνωρίζοντας καλύτερα απ' όλους ότι από το 1974 σε αυτή τη χώρα υπάρχουν 40.000 Τούρκοι στρατιώτες οι οποίοι ελέγχουν πλήρως το status quo. Μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι την ημέρα των υπογραφών θα φύγει το μεγαλύτερο μέρος των ξένων στρατευμάτων, ότι σε 4 χρόνια θα μείνουν πάνω-κάτω τα αγήματα της ΕΛΔΥΚ και της ΤΟΥΡΔΥΚ (αν είναι 600 ή 1.000 ή 1.500 στρατιώτες δεν έχει νόημα να το συζητούμε), ότι θα ανανεώσουμε την παρουσία τους για ακόμα 4 χρόνια αν αυτό κρίνεται αναγκαίο από όλους τους εμπλεκομένους, αλλά στα 8 χρόνια η παρουσία των στρατευμάτων με απόφαση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, και όχι τρίτων χωρών, πρέπει να τερματισθεί. Σε αυτό το διάστημα οι Τ/Κ θα έχουν ούτως ή άλλως πλήρη εικόνα αν μπορούν να εμπιστευθούν ή όχι τους Ε/Κ και αν οι δύο κοινότητες μπορούν να συμπορευθούν δημιουργικά.

Το κρίσιμο δείπνο

Αν στις επόμενες μέρες κατά τη διάρκεια της συνάντησης Αναστασιάδη - Ακιντζί δεν ξεκαθαρίσει κάπως έτσι το σκηνικό, αν δηλαδή οι δύο ηγέτες δεν μιλήσουν με καθαρό λόγο και αποφασιστικότητα στον κυπριακό λαό, τότε μπαίνουμε σε μια νέα επικίνδυνη φάση του Κυπριακού, η οποία θα μεταφέρει σταδιακά τη συζήτηση του προβλήματος σε άλλη βάση. Η κρίση στην ΑΟΖ και τα νέα τετελεσμένα που επέβαλε η Τουρκία στη θάλασσα είτε θα ανατραπούν μέσω μιας γρήγορης και αποτελεσματικής διαδικασίας επίλυσης του Κυπριακού, είτε η κρίση αυτή μέσω του plan B, το οποίο άρχισε να ξεδιπλώνεται, θα οδηγήσει -με τουρκικούς όρους- στη λύση δύο κρατών. Η λύση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας με όλα τα προβλήματά της καθιστά τους Τ/Κ μέσω της κοινής μας πρωτεύουσας Λευκωσίας σε ίσους συνομιλητές με τις Βρυξέλλες. Η λύση δύο κρατών μετατρέπει τους Τ/Κ σε προτεκτοράτο της Άγκυρας και υποβαθμίζει γεωπολιτικά την Κυπριακή Δημοκρατία. Αυτό όλοι το κατανοούν, οπότε τις επόμενες μέρες από τη στάση του κάθε ηγέτη αναμένεται να πάρουμε απαντήσεις σε δύο ερωτήματα: Πόσο οι Τουρκοκύπριοι είναι εγκλωβισμένοι στις ηγεμονικές πολιτικές της Άγκυρας και κινούνται ήδη στις ράγες ενός plan B; Πόσο οι Ελληνοκύπριοι πιστεύουν ειλικρινά ότι η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία αποτελεί τη μόνη λειτουργική οδό επίλυσης του Κυπριακού;

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Νεκατωμένα στομάχια (Του Μιχάλη Θεοδώρου)

ΜΙΧΑΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ, 16:23 (τελευταία ενημέρωση 16:23)

ΑΠΟΨΗ

Συνείδηση, τιμή και υπερηφάνεια

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 13:55 (τελευταία ενημέρωση 13:55)

ΑΠΟΨΗ

Για να φτιάχνει φραπέ χρειάζεται, για Πρόεδρος όχι;

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 10:05 (τελευταία ενημέρωση 10:05)

Επιστροφή
στην αρχή