Πέραν της δήλωσης του Αναστασιάδη

ΑΠΟΨΗ /ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ
Η πρόσφατη δήλωση του Προέδρου Αναστασίαδη περί τουρκοκυπριακής ΑΟΖ άνοιξε τους ασκούς του Αιόλου και προσέλκυσε πυρ ομαδόν του συνόλου των κομμάτων

ΤΟΥ

ΓΙΑΝΝΗ ΙΩΑΝΝΟΥ

Η πρόσφατη δήλωση του Προέδρου Αναστασίαδη περί τουρκοκυπριακής ΑΟΖ άνοιξε τους ασκούς του Αιόλου και προσέλκυσε πυρ ομαδόν εκ μέρους του συνόλου των πολιτικών δυνάμεων της χώρας - εξαιτίας φυσικά και του ήδη πολωμένου προεκλογικού σκηνικού.

 Η επίμαχη δήλωση

Συγκεκριμένα, κληθείς να σχολιάσει τις κλιμακούμενες απειλές της Άγκυρας και την πρόθεσή της να φέρει τρυπάνι στην Ανατολική Μεσόγειο για παράνομες γεωτρήσεις το επόμενο διάστημα, ο κ. Αναστασιάδης είπε «οι όποιες απειλές (της Τουρκίας), δεν έχουν θέση και δεν είναι προς όφελος του συνόλου του κυπριακού λαού. Θέλω να ελπίζω ότι η Τουρκία θα κατανοήσει ότι οι ερευνητικές γεωτρήσεις που γίνονται αφορούν το μέλλον της Κύπρου, το μέλλον των κατοίκων, του συνόλου του κυπριακού λαού και συνεπώς δεν έχουν θέση οι αμφισβητήσεις γιατί θέλουν (οι Τούρκοι) να θεωρούν ανύπαρκτη την Κυπριακή Δημοκρατία ή υπαρκτή την τ/κ δημοκρατία», για να προσθέσει «Εάν επιλέγουν να προστατεύσουν τα δικαιώματα των Τ/Κ σε μια ξεχωριστή, ανεξάρτητη οντότητα, τότε θα πρέπει να περιοριστούν εις όσα αναλογούν στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της εν λόγω παράνομης οντότητας. Και, συνεπώς, δεν έχουν λόγο να αμφισβητούν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας». Αλλά αυτό, συνέχισε, είναι μια θεωρία που απασχολεί μόνο τους Τούρκους και όχι εμάς.

Ατυχής μεν

Διαβάζοντας κανείς πίσω από τις γραμμές της δήλωσης του ΠτΔ μπορεί να συμπεράνει εύκολα το ατυχές της διατύπωσης: Προφανώς ο Πρόεδρος στην προσπάθειά του να αντικρούσει τις μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας να αμφισβητεί, κάθε φορά, το δικαίωμα της ΚΔ να ασκεί κυριαρχία, μέσω ερευνών για φυσικό αέριο στις θαλάσσιες περιοχές της (σ.σ. στην υφαλοκρηπίδα όπου βρίσκεται πιθανόν ο θαλάσσιος πλούτος της) το... πήγε μέσω κατεχόμενων προσθέτοντας στη δήλωσή του την ΑΟΖ της λεγόμενης ΤΔΒΚ. Το ενδιαφέρον είναι ότι ακόμη κι αν η πρόθεση του κ. Αναστασιάδη δεν είναι τέτοια η εν λόγω ατυχής δήλωση ξυπνά τον εφιάλτη του σεναρίου των δύο κρατών στη Κύπρο -που σε ένα best case scenario στο μυαλό του μέσου Ελληνοκύπριου θα ισοδυναμούσε με το «τζείνοι ποτζεί τζιαι εμείς ποδά» που συχνά ακούει κανείς σε επίπεδο δημόσιας σφαίρας από τον μέσο πολίτη. Σε μια τέτοια, θεωρητικά, περίπτωση, της λύσης δύο κρατών, η αντίληψη της ύπαρξης δύο ΑΟΖ -όπου η ΚΔ θα είχε πρόσβαση «στο καλό κομμάτι της ΑΟΖ» και το, οποιασδήποτε μορφής, μόρφωμα στον Βορρά πρόσβαση στη «μη υποσχόμενη ΑΟΖ» μεταξύ της όποιας επικράτειάς του και της Τουρκίας, ισοδυναμεί με την ίδια φαντασίωση που ενυπάρχει ενίοτε, στο σύνολο του πολιτικού κόσμου στην Κύπρο περί περιεχομένου της λύσης της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας όπως αυτή θεσπίστηκε, circa 1977, ή ακόμη και της απόρριψής της, ως διαπραγματευτική φόρμουλα επίλυσης του Κυπριακού, μετά την τραγωδία του 1974.

 Με ένα αφήγημα δε

Στην Κύπρο κανείς δεν τολμά να μιλήσει για λύση δύο κρατών. Κανείς εκ του συνόλου των πολιτικών κομμάτων, ανεξαρτήτως φάσματος ιδεολογίας. Όπως ακριβώς δεν μιλάει για τα λάθη της ελληνοκυπριακής κοινότητας τις δεκαετίες του '60 και του '70 πριν η Τουρκία αποφασίσει μια ωραία πρωία να εισβάλει βίαια στο νησί και να αποσπάσει, έκτοτε, παρανόμως, το 37% της κυπριακής επικράτειας. Όταν κατά καιρούς ο ακαδημαϊκός ή δημοσιογραφικός κόσμος αναλύει την προοπτική δύο ξεχωριστών οντοτήτων ή προτείνει μια λύση δύο κρατών η κριτική που δέχεται είναι έντονη. Και δικαίως. Κανείς δεν επιθυμεί να εδραιωθεί η κατοχή της Τουρκίας ή να αναγνωριστεί, μονομερώς ή σε μεγαλύτερη έκταση, η «ΤΔΒΚ». Και κανείς δεν χωνεύει την ιδέα του ότι η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την ΚΔ, ένα ανεξάρτητο από το '60 κράτος κι από το 2004 πλήρες μέλος της ΕΕ. Ωστόσο στην κρίσιμη περίοδο, μετά το ναυάγιο του Μοντ Πελεράν, η τύχη του Κυπριακού ως προς τη λύση στη βάση της ΔΔΟ βρίσκεται στον αέρα για μια σειρά λόγων που πέραν της στάσης της Τουρκίας αφορούν (όπως και το φυσικό αέριο στη δήλωση του ΠτΔ «στο σύνολο του κυπριακού λαού») και το τι επιζητούν οι δύο κοινότητες. Η δήλωση του γγ του ΟΗΕ κ. Γκουτέρες μετά το τέλος της διάσκεψης του Μοντ Πελεράν είναι ενδεικτική: Ευχήθηκε στους Κύπριους, σε Βορρά και Νότο, καλή… τύχη. Για να θέσουμε το ζήτημα ωστόσο στις πραγματικές του διαστάσεις μια φόρμουλα λύσης δύο κρατών θα μπορούσε να προκύψει ως διακύβευμα της λύσης του Κυπριακού την επόμενη πενταετία. Είναι έτοιμες οι πολιτικές ελίτ και η ηγεσία της ΚΔ για κάτι τέτοιο; Η συζήτηση για το τι λύση θα ήταν αυτή είναι μεγάλη και έχει σημαντικές πτυχές: Ο τρόπος της διαπραγμάτευσης (έδαφος έναντι αναγνώρισης της «ΤΔΒΚ») η σχέση των δύο κρατών που θα προέκυπταν με την Τουρκία, η ευρωπαϊκή τύχη του τουρκοκυπριακού κράτους που θα προέκυπτε, η ασφάλεια και η στρατιωτική παρουσία στα δύο κράτη, η μεταξύ των σχέση, το περιουσιακό κοκ. Μια πολύπλοκη και δαιδαλώδης διαδικασία που θα ήταν όσο δύσκολη είναι επί 43 χρόνια η προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού στη βάση της ΔΔΟ αλλά χωρίς τη… συνταγματική πτυχή. Και στο πολύπλοκο αυτό, θεωρητικά, παζλ θα έρχονταν να προστεθεί και το ζήτημα του φυσικού αερίου, η γεωπολιτική πτυχή του οποίου θα περιέπλεκε ακόμη τα ζητήματα.

 Το γκάζι δεν λύνει τίποτα

Η λογική των δύο κρατών, ακόμη και στη περίπτωση του ευνοϊκότερου για την ελληνοκυπριακή κοινότητα βελούδινου διαζυγίου, όπου η Κυπριακή Δημοκρατία θα είχε πρόσβαση σε μια ΑΟΖ γεμάτη κοιτάσματα στη ΝΑ Μεσόγειο όπου γειτνιάζει με τα κοιτάσματα μαμούθ της περιοχής όπως το «Λεβιάθαν» και το «Zohr» και το τουρκοκυπριακό κράτος στον Βορρά -νόμιμο ή παράνομο- «θα πρέπει να περιοριστεί εις όσα αναλογούν στην αποκλειστική οικονομική ζώνη του» -κατά τη δήλωση του ΠτΔ- είναι η ίδια ακριβώς λογική του κράτους του '60 όπου οι Ελληνοκύπριοι ασκούσαν πιέσεις στην τουρκοκυπριακή κοινότητα ως προς την ίδια τη λειτουργία του νεοσύστατου κράτους ή η ίδια λογική με μια επανενωμένη, ομοσπονδιακή, Κύπρο όπου οι Ελληνοκύπριοι θα έχουν το πάνω χέρι «επειδή θα κρατούν την στρόφιγγα του φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ». Ειδικά το τελευταίο, υπονοήθηκε μετά το 2011, αρκετές φορές, ως καταλυτική παράμετρος επίλυσης του Κυπριακού. Το φυσικό αέριο όμως από μόνο του δεν αποτελεί καταλυτικό εργαλείο επίλυσης του Κυπριακού. Αν δε, καταστεί και ανταγωνιστικό στοιχείο στην εξίσωση του Κυπριακού τότε μάλλον τα εκ διαμέτρου αντίθετα αποτελέσματα θα φέρει. Οι δε επιδιώξεις της Τουρκίας στην περιοχή δεν συνδέονται μόνο με την ΚΔ ή την εργαλειοποίηση του φυσικού αερίου ως διαπραγματευτικού χαρτιού στο τραπέζι των συνομιλιών αλλά και με τη μεγαλύτερη γεωπολιτική εικόνα της περιοχής που περιλαμβάνει κράτη και αλληλεπιδράσεις, με την Τουρκία, κρατών πολύ μεγαλύτερων σε ισχύ και μέγεθος από την Κύπρο. Πέραν μάλιστα οποιοδήποτε σεναρίου λύσης δύο κρατών, η ίδια η διχοτόμηση της Κύπρου –αν οριστικοποιηθεί- αποτελεί ένα εκ των κυρίαρχων σεναρίων. Τι θα συμβεί αν κάποια στιγμή η διεθνής κοινότητα ή ένας πολιτικός όπως ο Τραμπ αναγνωρίσουν την «ΤΔΒΚ»; Ακόμη σημαντικότερα, αναρωτηθήκαμε ποτέ τι θα συνέβαινε αν τα εν δυνάμει αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονταν, αντί για τον «Ονησίφορο», την «Αφροδίτη» και την «Καλυψώ» μεταξύ Κερύνειας και τουρκικών παραλίων; Το ζητούμενο λοιπόν, και είμαι σίγουρος ότι η γλώσσα και όχι οι προθέσεις του ΠτΔ, ήταν ατυχής, είναι να αποφύγουμε την εδραίωση της κατοχής και της διχοτόμησης. Και αν ποτέ, στην πορεία μας προκύψει -κι ας μην το ευχηθούμε- το σενάριο της λύσης των δύο κρατών ας μην μας πάρει άλλα 43 χρόνια για να το… χωνέψουμε.

*Twitter: @JohnPikpas

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Κυπριακό: Είτε λύση, είτε κρίση

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ, 19:23 (τελευταία ενημέρωση 19:23)

ΑΠΟΨΗ

Δεν γκρεμίζουμε τα τείχη, ανοίγουμε πόρτες

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 16:33 (τελευταία ενημέρωση 16:33)

ΑΠΟΨΗ

Μέσα μας η ”μουχτάραινα”...Της Μαρίνας Κουμάστα

ΜΑΡΙΝΑ ΚΟΥΜΑΣΤΑ, 16:04 (τελευταία ενημέρωση 16:04)

Επιστροφή
στην αρχή