Παρατυπίες στη συγκέντρωση πασάλων και ελαστικών

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ

Δεν ανησυχούν οι αρμόδιοι για τη συγκέντρωση ευαίσθητων βιομηχανιών στο Βασιλικό, φτάνει να εφαρμόζονται οι νομοθεσίες....

Παράτυπα το τσιμεντοποιείο Βασιλικού τοποθέτησε στο συγκεκριμένο σημείο τους εμποτισμένους με πίσσα πασσάλους αλλά και τα ελαστικά, τα οποία χρησιμοποιούνται ως καύσιμη ύλη στο εργοστάσιο παρασκευής τσιμέντου.

Ο συγκεκριμένος χώρος εμβαδού 400 τετραγωνικών μέτρων, όπως διαπιστώθηκε ύστερα από χθεσινή επιτόπια επίσκεψη των λειτουργών της Υπηρεσίας Περιβάλλοντος, δεν είναι αδειοδοτημένος αλλά ούτε και κατάλληλος για την αποθήκευση τέτοιων υλικών. Σύμφωνα με στέλεχος της υπηρεσίας, ο χώρος προσωρινής φύλαξης καύσιμων υλικών δεν έχει την απαιτούμενη φύλαξη, ούτε και την κατάλληλη υποδομή και άρα ήταν επόμενο η πυρκαγιά που ξέσπασε προχθές τη νύκτα να προσλάβει τέτοιες διαστάσεις.

Ωστόσο υπάρχει και η εκδοχή ότι η Υπηρεσία Περιβάλλοντος ήταν ενήμερη ότι κάποια υλικά τοποθετούνταν και στον συγκεκριμένο χώρο αφού επί τακτικής βάσης υποβαλλόταν έκθεση από την τσιμεντοποιία προς τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες για τις ποσότητες των καύσιμων υλικών και τους χώρους όπου βρίσκονται τοποθετημένα.

Από πλευράς της Υπηρεσίας Περιβάλλοντος μάς επισημάνθηκε ότι είχε αδειοδοτηθεί άλλος χώρος, ο οποίος βρίσκεται 3-5 χιλιόμετρα μακριά από το σημείο που ξέσπασε η πυρκαγιά και ο οποίος πληροί όλες τις προϋποθέσεις ασφαλούς φύλαξης. Δηλαδή, όπως προστέθηκε, υπάρχει φρουρός όλο το 24ωρο, είναι περιφραγμένος και κανείς δεν μπορεί να εισέλθει χωρίς να γίνει αντιληπτός, ενώ πλησίον βρίσκονται μεγάλοι πυροσβεστήρες, καθώς επίσης και άλλα συστήματα πυρασφάλειας. Εν ολίγοις η αδειοδοτημένη περιοχή ελέγχεται αυστηρά και άρα δύσκολα θα μπορούσε να ξεσπάσει πυρκαγιά και να προσλάβει τέτοιες διαστάσεις.

Όμως πηγή προσκείμενη στο εργοστάσιο μάς ανέφερε ότι και ο προσωρινός χώρος φύλαξης επίσης διέθετε φρουρό ιδιωτικής εταιρείας ασφαλείας, ο οποίος για κάποιο λόγο δεν αντιλήφθηκε τη φωτιά. Όπως συμπλήρωσε η ίδια πηγή, αυτά τα θέματα θα ερευνηθούν από την Αστυνομία στην οποία καταγγέλθηκε η όλη υπόθεση.

Πάντως στην έκθεση των λειτουργών που παραδόθηκε από χθες στον διευθυντή της Υπηρεσίας Περιβάλλοντος, καταγράφεται και η διαπίστωση πως η φωτιά δεν έχει ξεσπάσει τυχαία, διότι οι πάσσαλοι και τα ελαστικά δεν είναι αυτοανάφλεκτα υλικά. Παρόλα αυτά δεν είναι σε θέση να καταλήξουν σε συμπεράσματα για τα αίτια της φωτιάς, κάτι το οποίο αναμένεται να κάνει η Πυροσβεστική Υπηρεσία σύντομα.

Επίσης, μετά από έλεγχο επί τόπου, έχει διαπιστωθεί πως το νερό που χρησιμοποιήθηκε για την κατάσβεση της πυρκαγιάς και τα κατάλοιπα της καύσης δεν έχουν προλάβει να φθάσουν στη θάλασσα. Αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, αφού αποτράπηκε η θαλάσσια ρύπανση, ιδιαίτερα σε τέτοια περιοχή όπου η κίνηση στις παράλιες περιοχές είναι αυξημένη. Ωστόσο, σημειώνεται πως θα πρέπει αμέσως να προχωρήσουν σε καθαρισμό της περιοχής, για να περισυλλέξουν τα κατάλοιπα της πυρκαγιάς που είναι σκορπισμένα στη γύρω περιοχή.

Για αυτό η Υπηρεσία Περιβάλλοντος ζήτησε από το τσιμεντοποιείο Βασιλικού να καταρτίσει αμέσως σχέδιο για καθαρισμό της περιοχής όπου ξέσπασε η πυρκαγιά. Όπως τους λέχθηκε, πρέπει αμέσως να καθαριστεί από τους καμένους πασσάλους και τα ελαστικά, είτε χειρωνακτικά είτε με μικρούς ελκυστήρες.

Ποιες οι υφιστάμενες μονάδες στην περιοχή και ποιες οι μελλοντικές

Συνήθεια πάνε να γίνουν οι πυρκαγιές στην περιοχή Βασιλικού. Ο τρόμος από τη θανατηφόρα έκρηξη στο Μαρί και την καταστροφή του παρακείμενου ηλεκτροπαραγωγού σταθμού τον Ιούλιο του 2011 ζωντανεύει αραιά και πού. Περιστατικά που ακολούθησαν ήταν η μεγάλη φωτιά στη μονάδα αποθείωσης του ατμολέβητα 3 στο Βασιλικό, στις 30 Νοεμβρίου 2016, και η προχθεσινή μεγάλη φωτιά κοντά στην τσιμεντοποιία Βασιλικού.

Η ανησυχία για το ενδεχόμενο μιας νέας μεγάλης καταστροφής είναι έντονη. Η κοινή γνώμη εκφράζει απορία για τη συγκέντρωση στο Βασιλικό ευαίσθητων βιομηχανιών, σε βαθμό που να απειλείται τεράστια οικονομική και περιβαλλοντική καταστροφή σε περίπτωση σοβαρού ατυχήματος.

Θέμα νομοθεσιών

Η μελλοντική ανάπτυξη στον χώρο (για τα επόμενα τουλάχιστον 30 χρόνια) στηρίζεται στο Σχέδιο Ανάπτυξης Περιοχής (master plan) Βασιλικού, το οποίο ετοιμάστηκε αρχικά το 2009 και έτυχε αναθεώρησης το 2015 και εγκρίθηκε στη συνέχεια από το Υπουργικό Συμβούλιο. Η ετοιμασία του σχεδίου ακολούθησε την απόφαση για κατασκευή στην περιοχή του Ενεργειακού Κέντρου, περιλαμβανομένου του χερσαίου τερματικού υγροποίησης φυσικού αερίου, το οποίο παραμένει στρατηγικός ενεργειακός στόχος του κράτους.

Στην ερώτηση «Γιατί στο Βασιλικό;» οι αρμόδιοι κρατικοί λειτουργοί απάντησαν μέσω του σχεδίου ανάπτυξης Βασιλικού «επειδή είναι η μόνη παράκτια βιομηχανική ζώνη στην Κύπρο».

Η αλήθεια είναι ότι πριν από την ετοιμασία ή την αναθεώρηση του σχεδίου ανάπτυξης δεν αναζητήθηκε εναλλακτική περιοχή για την εγκατάσταση εκεί νέων ενεργειακών ή οχληρών βιομηχανιών. Θεωρήθηκε δεδομένο ότι ο χώρος στο Βασιλικό πρέπει να αξιοποιηθεί στο έπακρο για τέτοιες -συναφείς- αναπτύξεις και στην ουσία το master plan στόχευσε στο… βόλεμα εκεί όλων των υποδομών που κρίνονται αναγκαίες μελλοντικά. Ο διευθυντής του Τμήματος Περιβάλλοντος Κώστας Χατζηπαναγιώτου ανέφερε σχετικά στον «Πολίτη» ότι ήδη το τμήμα έχει εκφράσει προβληματισμό όχι για τη συγκέντρωση ευαίσθητων βιομηχανιών στο Βασιλικό αλλά για την ανάγκη που θα παρουσιαστεί κάποια στιγμή μελλοντικά για την εξεύρεση ενός νέου -παραλιακού- χώρου για εγκατάσταση βιομηχανιών. Για τη συγκέντρωση ευαίσθητων βιομηχανιών στο Βασιλικό ο κ. Χατζηπαναγιώτου είπε πως είναι κάτι που συνηθίζεται στην Ευρώπη και αλλού και τόνισε ότι εφόσον τηρούνται με αυστηρότητα οι νομοθεσίες δεν υπάρχει κίνδυνος. Την ίδια άποψη εξέφρασε και ο Μάρκος Τράγκολας, διευθυντής της Πυροσβεστικής (σχετικό ρεπορτάζ και στη σελ. 26).

Υφιστάμενες εγκαταστάσεις

Σήμερα στην περιοχή Βασιλικού λειτουργούν:

  • ο ηλεκτροπαραγωγός σταθμός της ΑΗΚ
  • οι αποθηκευτικοί χώροι καυσίμων της Petrolina
  • ο τερματικός σταθμός καυσίμων της VTTV (μαζί με προβλήτα)
  • η τσιμεντοποιία Βασιλικού

Δυτικά του σταθμού της ΑΗΚ λειτουργεί η ναυτική βάση «Ευάγγελος Φλωράκης». Λειτουργούν επίσης δύο λιμάνια (πέραν εκείνου της ναυτικής βάσης), το λιμάνι της Αρχιρόδον και το λιμάνι Βασιλικού (κρατικής ιδιοκτησίας αλλά χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο από την τσιμεντοποιία). Βόρεια του λιμένα της Αρχιρόδον λειτουργούν λατομεία με μακροχρόνιες άδειες. Στη θαλάσσια περιοχή Βασιλικού δραστηριοποιούνται ιχθυοκαλλιεργητές, που τοποθέτησαν πολλούς κλωβούς σε διάφορες περιοχές στον κόλπο Βασιλικού.

Μελλοντικές εγκαταστάσεις

  • Εγκαταστάσεις για υγροποίηση φυσικού αερίου (φάσεις 1 και 2).
  • Δύο ιδιωτικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής, ένας δυτικά της ΑΗΚ και ένας μπροστά από τους αποθηκευτικούς χώρους της VTTV και της Petrolina.
  • Επέκταση υποδομών της Petrolina.
  • Επέκταση υποδομών της VTTV, περιλαμβανομένης επίχωσης.
  • Υποσταθμός «Βασιλοπόταμος», της ΑΗΚ.
  • Τερματικός σταθμός αποθήκευσης στρατηγικών αποθεμάτων καυσίμων του ΚΟΔΑΠ.
  • Αποθηκευτικοί χώροι υγραερίου των εταιρειών πετρελαιοειδών.

Κατά την οριστικοποίηση του αναθεωρημένου ρυθμιστικού σχεδίου Βασιλικού αφαιρέθηκαν από τον σχεδιασμό οι βιομηχανίες που σχετίζονται με το φυσικό αέριο (πετροχημικά) και συμφωνήθηκε αν υπάρξουν στο μέλλον σχετικές αιτήσεις να εξεταστούν ξεχωριστά η κάθε μια.

Γιατί συμφέρει η συγκέντρωση στο Βασιλικό

Στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, στο πλαίσιο του Χωροταξικού Σχεδίου Ανάπτυξης Βασιλικού, αναφέρεται μεταξύ πολλών άλλων ότι λήφθηκαν πρόνοιες, ώστε οι υφιστάμενες και μελλοντικές εγκαταστάσεις να λειτουργούν κατά τρόπο αποτελεσματικό, συνεργιστικό, ασφαλή και περιβαλλοντικά ορθό. Αναφέρεται επίσης, ότι γίνονται συστάσεις για να εξασφαλισθεί η ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της εξέτασης της πιθανότητας τρομοκρατικής επίθεσης ή σοβαρής φυσικής καταστροφής (π.χ. σεισμική δραστηριότητα, τσουνάμι, ακραίες κλιματολογικές συνθήκες) και η περιβαλλοντική συμβατότητα των μελλοντικών αναπτύξεων, ιδιαίτερα των εγκαταστάσεων υγροποίησης φυσικού αερίου (LNG) και των λειτουργικών και στρατηγικών αποθεμάτων καυσίμων και πετρελαίου.

Στην ερώτηση για το κατά πόσον έχει πραγματοποιηθεί μελέτη επικινδυνότητας για τις αναπτύξεις στο Βασιλικό το Υπουργείο Ενέργειας απάντησε ότι έχουν ληφθεί σοβαρά υπόψη θέματα ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων και των κατοίκων της περιοχής και θέματα επικινδυνότητας. Επιπρόσθετα, πριν την υλοποίηση οποιουδήποτε έργου στην περιοχή του Βασιλικού θα πραγματοποιούνται οι απαραίτητες μελέτες εκτίμησης της επικινδυνότητας και μελέτες εκτίμησης των επιπτώσεων στο περιβάλλον, σύμφωνα με τη νομοθεσία.
Στην ερώτηση αν υπάρχουν παραδείγματα άλλων βιομηχανικών περιοχών στον κόσμο με τόσο μεγάλη συγκέντρωση και σε τόσο μικρή απόσταση από κατοικημένες περιοχές το υπουργείο απάντησε ότι υπάρχουν πολλά παραδείγματα, όπως στην Ιαπωνία (Sodeguara, Yokohama, Nagoya, Mizushima), ΗΠΑ (Βοστώνη, New Jersey, Φιλαδέλφεια, Τέξας), Ολλανδία (Ρότερνταμ), Γερμανία (Ludwingshafen), Βέλγιο (Antwerp), Γαλλία (Petit Couronne, Port Jerome), Αυστρία (Βιέννη), Ιταλία (Augusta).

Σε άλλη ερώτηση το υπουργείο απάντησε ότι η συγκέντρωση των εγκαταστάσεων στο Βασιλικό έχει πολλά οικονομικά και χωροθετικά πλεονεκτήματα, όπως: συνέργειες και εξοικονόμηση κόστους για τις βιομηχανίες -π.χ. κοινές υποδομές και υποστηρικτικές υπηρεσίες, δημιουργία ενός μόνο σημείου προμήθειας φυσικού αερίου, μείωση του συνολικού αντίκτυπου για την Κύπρο από αυτές τις βιομηχανίες, απλούστερες διευθετήσεις για την προστασία της περιοχής, μείωση του κόστους για την Πυροσβεστική Υπηρεσία και το κέντρο αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης κ.λπ.

ΓΡΑΦΟΥΝ: ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ / ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΜΑΝΩΛΗ


Επιστροφή
στην αρχή