Πανίκος (προ)καλεί... Αθανάσιο

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Για μια απεγνωσμένη προσπάθεια του κ. Ορφανίδη να μετατοπίσει τις δικές του ευθύνες σε άλλους, μιλά ο Πανίκος Δημητριάδης στον «Π»

Ως αναμενόταν, ο ντόρος από την παρουσία του πρώην διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Αθανάσιου Ορφανίδη στην Επιτροπή Θεσμών ήταν μεγάλος. Όχι, όπως αποδείχθηκε, επειδή πρόσθεσε κάτι καινούργιο στα όσα ήδη λέχθηκαν για την καταστροφή του τραπεζικού συστήματος, αλλά γιατί με αναφορές του φρόντισε να αναβιώσει η αντιπαράθεσή του με το ΑΚΕΛ και τον τέως Πρόεδρο. Σε κομματικά πηγαδάκια, μάλιστα, σχολιάστηκε έντονα ότι το χρονικό σημείο που επελέγη για να προσκληθεί ο κ. Ορφανίδης ήταν επιτηδευμένο από κάποιους, έχοντας κατά νουν, ή την ελπίδα, ότι η αντιπαράθεση του ΑΚΕΛ θα επεκταθεί και με τον ΔΗΣΥ λίγο πριν το κρίσιμο ορόσημο Σεπτεμβρίου για το Κυπριακό. Ο ίδιος, πάντως, εμφανίστηκε αγανακτισμένος που δεν του δόθηκε η ευκαιρία να μιλήσει όταν έπρεπε (πριν από το πόρισμα της Επ. Θεσμών) λόγω της αδυναμίας να γίνει τηλεδιάσκεψη και πολλές φορές κατά τη συζήτηση της περασμένης Τρίτης τόνιζε ότι είναι έτοιμος να απαντήσει σε όλα όσα του καταλογίζουν.

Των πιο πάνω λεχθέντων, επιχειρήσαμε να επικοινωνήσουμε με τον κ. Δημήτρη Χριστόφια για το κατά πόσο θα ήθελε να προβεί σε κάποια δήλωση ή σχόλιο για τα όσα του καταλόγισε -και ήταν πολλά- ο πρώην διοικητής, ή για το κατά πόσο το πολυαναμενόμενο βιβλίο του θα φωτίσει και αυτές τις πτυχές (τη σχέση του με τον κ. Ορφανίδη αλλά και τον διάδοχό του). Από το περιβάλλον του ωστόσο ενημερωθήκαμε ότι ο κ. Χριστόφιας δεν θέλει να προβεί σε καμία δήλωση, θεωρώντας ότι έχει ήδη απαντήσει και αντικρούσει τα όσα επανειλημμένα του καταλογίζει ο κ. Ορφανίδης με τη γραπτή δήλωσή του τον Σεπτέμβριο του 2013 με τίτλο «Όσα δεν άφησαν να ακουστούν». Σε εκείνη τη δήλωσή του για την επιτροπή Πική, ο κ. Χριστόφιας κατέληγε στο ότι «διάφοροι, χρησιμοποιώντας κάθε μέσο, καλλιεργούν και ανατροφοδοτούν τον μύθο ότι η κρίση στην Κύπρο είναι αποτέλεσμα της πολιτικής της προηγούμενης κυβέρνησης. Σ’ αυτούς όλους με σαφήνεια και χωρίς περιστροφές απαντά ο καθ’ ύλην αρμόδιος επίτροπος, ο επίτροπος για τις Οικονομικές και Νομισματικές Υποθέσεις και για το ευρώ και αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Όλι Ρεν και μάλιστα με τον πιο επίσημο τρόπο, ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο οποίο κλήθηκε να απαντήσει για το θέμα της Κύπρου». Εν συνεχεία ο κ. Χριστόφιας παρέθετε τη σχετική δήλωση του κ. Ρεν: «Τα προβλήματα της Κύπρου συσσωρεύτηκαν εδώ και πολλά χρόνια. Στην καρδιά τους βρίσκεται ένας υπερμεγέθης τραπεζικός τομέας ο οποίος άνθισε ελκύοντας ξένες καταθέσεις με πολύ ευνοϊκούς όρους […] Ήταν τα προβλήματα σ’ αυτές τις τράπεζες που προκάλεσαν τα προβλήματα στα δημόσια οικονομικά και την οικονομική ύφεση στην Κύπρο, και όχι το αντίθετο».

Το ερώτημα Δημητριάδη 

Από πλευράς του ο τέως διοικητής Πανίκος Δημητριάδης, τον οποίο παρότι δεν κατονόμασε ούτε μία φορά ο κ. Ορφανίδης στην περίπου 45λεπτη πρώτη τοποθέτησή του, τον φωτογράφισε ως έναν από τον κύριο υπαίτιο της οικονομικής καταστροφής, περιορίστηκε να δηλώσει τα εξής στον «Π»: «Πρόκειται για μια απεγνωσμένη προσπάθεια του κ. Ορφανίδη να μετατοπίσει τις δικές του ευθύνες σε άλλους η οποία τον εκθέτει ακόμη περισσότερο. Οι δηλώσεις του κ. Ορφανίδη θυμίζουν το γνωστό ‘ας σκοτώσουμε τον αγγελιοφόρο γιατί το μήνυμά του δεν συνάδει με τις δικές του μυθολογίες’.  Τα γεγονότα τον διαψεύδουν πλήρως, αφού η Τράπεζα Κύπρου χρειάστηκε 1 δισ. νέα κεφαλαία λίγους μόνο μήνες μετά που ανακεφαλαιοποιήθηκε πλήρως βάσει του ακραίου σεναρίου της Pimco για να περάσει τα stress tests της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας». Παρενθετικά ο κ. Δημητριάδης μάς σημείωσε πως «τα stress tests της ΕΚΤ έγιναν το 2014 με στοιχεία του τέλους του 2013 και η Τράπεζα Κύπρου ανακεφαλαιοποιήθηκε βάσει του πορίσματος της Pimco τον Ιούλιο του 2013. Άρα σε πέντε μήνες χρειάστηκε ακόμη 1 δισ.» καταλήγει επί τούτου...

Πέραν των πιο πάνω ο κ. Δημητριάδης υποβάλλει μέσω του «Π» και ένα ερώτημα στον κ. Ορφανίδη το οποίο θα είχε μεγάλο ενδιαφέρον αν υποβαλλόταν την προσεχή Τρίτη από κάποιο από τα μέλη της Επιτροπής Θεσμών, όταν ο κ. Ορφανίδης θα κληθεί να απαντήσει τα δεκάδες ερωτήματα που του υποβλήθηκαν ήδη. Ερωτά λοιπόν ο κ. Δημητριάδης γιατί επί θητείας του ο κ. Ορφανίδης απέρριψε την εισήγηση άλλων εποπτικών αρχών να αυξηθούν τα ανεξάρτητα μέλη στα διοικητικά συμβούλια των τραπεζών; «Ποιον προστάτευε και γιατί;» συνεχίζει ο τέως διοικητής για να καταλήξει στο συμπέρασμα πως «αν υπήρχαν περισσότερα ανεξάρτητα μέλη δ.σ., τα δ.σ. θα εξασκούσαν  καλύτερο έλεγχο στους εκτελεστικούς και οι τράπεζες σίγουρα θα υποχρεώνονταν να περιορίσουν τους κινδύνους που αναλάμβαναν».   

Ερωτήματα οικονομολόγων 

Τα όσα ανέφερε ο κ. Ορφανίδης στην Επιτροπή Θεσμών, και μάλιστα αυτολεξεί, θέσαμε σε οικονομολόγους ζητώντας τη δική τους θέση κατά πόσο ευσταθούν ή όχι. Πιο κάτω συνοψίζουμε τα όσα μας αναφέρθηκαν σε αντιπαραβολή με τα λεγόμενα του κ. Ορφανίδη:

  • «Ενέργειες και αποφάσεις της ΚΤ της Κύπρου που κατά την άποψή μου ήταν τουλάχιστον αυθαίρετες, μετέφεραν δισεκατομμύρια ευρώ από τις περιουσίες μετόχων, κατόχων αξιογράφων και καταθετών κυπριακών τραπεζών, σε ξένα συμφέροντα», είχε αναφέρει ο κ. Ορφανίδης. Οι οικονομολόγοι επί τούτου σημειώνουν πως μεγάλο μέρος των καταθετών που έχουν κουρευτεί είναι κάτοικοι εκτός Κύπρου οπότε διερωτάται κανείς με ποιο τρόπο δόθηκαν οι τράπεζες σε ξένα χέρια βάσει σχεδίου. «Εκτός εάν το σχέδιο ήταν να πάνε πρώτα στα χέρια Ρώσων κουρεμένων καταθετών και μετά σε Αμερικανούς μετόχους», σημειώνει ένας εξ αυτών.
  • Ακαδημαϊκός, αφού σημειώνει ότι ο ELA δημιουργείται όταν υπάρχει κενό μεταξύ καταθέσεων και δανείων, διερωτάται ποιες οι διορθωτικές κινήσεις έγιναν επί ημερών του κ. Ορφανίδη αφού ήταν εμφανές το άνοιγμα που άρχισε να δημιουργείται από το 2011. Ποια τα μέτρα που λήφθηκαν για περιορισμό της πιστωτικής επέκτασης, διερωτάται ο ίδιος τονίζοντας ότι η πιστωτική επέκταση δεν μπορούσε να υποστηριχθεί από τα δημοσιονομικά μεγέθη της οικονομίας.
  • Αναφορικά με τον ορισμό των μη εξυπηρετούμενων δανείων, το ΔΝΤ, σημειώνουν οι οικονομολόγοι, ζήτησε σε αρκετές περιπτώσεις αλλαγή του ορισμού τους, ώστε να συνάδει με τις διεθνείς πρακτικές. Πριν την αλλαγή, όταν ένα δάνειο δεν πληρωνόταν και το ποσό του καλυπτόταν από την αξία της εξασφάλισης -που σε πολλές περιπτώσεις ήταν υποκειμενική- εθεωρείτο εξυπηρετούμενο.
  • Όντως οι παραδοχές της Pimco μετά το κούρεμα επαληθεύθηκαν, σημειώνουν, αλλά αν δεν ήταν το κούρεμα θα επαληθεύονταν; διερωτώνται. Όπως εξηγούν, η Pimco δεν είχε βάλει στα σενάριά της οποιαδήποτε παράμετρο για κούρεμα.
  • Όσον αφορά την παραδοχή για απομείωση 25% στις τιμές των ακινήτων, την οποία ο κ. Ορφανίδης χαρακτήρισε «απαράδεχτη», οι οικονομολόγοι εξηγούν ότι είναι με βάση τα λογιστικά πρότυπα και τη διεθνή πρακτική για την αξία των υποθηκών που μπαίνει το Forced Sale Value, η αξία δηλαδή αν αναγκαστεί η τράπεζα να πωλήσει άμεσα για να πάρει το λαβείν της. Συνήθως αυτή κυμαίνεται στο 20% με 30% της αγοραίας αξίας.
  • Όσον αφορά το PSI αυτό ήταν γνωστό πριν τη σύσκεψη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στο οποίο ο κ. Ορφανίδης κατηγορεί τον κ. Χριστόφια ότι πήρε καταστροφικές αποφάσεις. Δεν υπάρχει καμία δημόσια παρέμβαση από την Κεντρική Τράπεζα για τους κινδύνους που ελλόχευαν, υποδεικνύουν.
  • Για τα παραρτήματα των κυπριακών τραπεζών όντως η διαπραγμάτευση πώλησής τους είχε σωρεία λαθών, προσθέτουν όμως ότι το κέρδος που κατέγραψε η Πειραιώς ήταν λογιστικό (από κάποιους αμφισβητείται ακόμη και αν ο λογιστικός χειρισμός ήταν σωστός). Μετά η Πειραιώς είχε πάλι κεφαλαιακές ανάγκες. «Αν η Ελλάδα έβγαινε από το ευρώ, πάλι θα ήταν λάθος απόφαση;» διερωτάται ένας από αυτούς.
  • Υπήρξε αναφορά για ελάχιστο δείκτη κεφαλαίων 9%. Όντως υπήρξε αύξηση στο 9%, εξηγούν, όμως για το ακραίο σενάριο της Pimco, με βάση το οποίο έγινε η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, δείκτης κεφαλαίων χρησιμοποιήθηκε το 6% και όχι το 9%. 

122 ερωτήματα 

Κάποια από τα πιο πάνω ερωτήματα είχαν τεθεί και από τους ίδιους τους βουλευτές στη συνεδρία της Επιτροπής Θεσμών και αναμένεται να απαντηθούν ένα προς ένα από τον κ. Ορφανίδη αύριο Τρίτη 6 Σεπτεμβρίου στις 9 το πρωί. Ήδη ο κ. Ορφανίδης, που στην ομιλία την οποία ετοίμασε και διάβασε την περασμένη βδομάδα θεωρεί ότι έχει ήδη δώσει κάποιες απαντήσεις, έχει λάβει τα πρακτικά της προηγούμενης συνεδρίας που αριθμούν 106 συνολικά σελίδες. Από τις σελίδες αυτές, τις οποίες εξασφάλισε ο «Π», στις 69 διατυπώνονται συνολικά 122 ερωτήματα από συνολικά 10 βουλευτές. Τα πλείστα δε από αυτά, υπέρ του κ. Ορφανίδη όπως σημείωσε ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού, υποβλήθηκαν από τον κ. Νικόλα Παπαδόπουλο. Τα ερωτήματα ποικίλλουν παρότι τα πλείστα περιστρέφονται γύρω από τον ρόλο της Κεντρικής Τράπεζας επί ημερών του κ. Ορφανίδη αλλά και μετέπειτα, τον  ELA, την πώληση των καταστημάτων στην Ελλάδα, την αγορά της Uniastrum, την κατάσταση της Λαϊκής Τράπεζας, τη μεταφορά της έδρας της Marfin Laiki, τον ρόλο του Ανδρέα Βγενόπουλου, καθώς και τους σκληρούς δίσκους που ο κ. Ορφανίδης δεν παρέδωσε αλλά πήρε μαζί του όταν έφευγε από την Κεντρική Τράπεζα. Τελευταίο ερώτημα που τέθηκε, υπό τύπο επισήμανσης, ήταν από τον ίδιο τον πρόεδρο της επιτροπής Ζαχαρία Ζαχαρίου και ενδεχομένως να ξεκινήσει με αυτό ο κ. Ορφανίδης. «Και το μεγαλύτερο ερώτημα το οποίο έχει και αιχμές και θα το θέσω είναι ότι όταν ένας κεντρικός τραπεζίτης εντοπίζει σωστά πράγματα και βλέπει μιαν κυβέρνηση η οποία δεν τον ακούει και βλέπει την οικονομία του τόπου να οδηγείται, όπως εσείς την χαρακτηρίσατε σε καταστάσεις του έτους 1974, τότε έπρεπε -η δική μου εκτίμηση, με όλο τον σεβασμό- να κάμετε την ηρωική έξοδο, να δημιουργηθεί τρομερό πρόβλημα για να σταματήσει η κατρακύλα προς το κενό».

 

 

 

 


Επιστροφή
στην αρχή