Πάφος: Ο «αρχιερέας» του θεού Άδωνη

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ

Συνάντηση με τον Πάμπο Θεοδώρου των «Λουτρών». Γιατί καλεί τις επισκέπτριες του Ναού να ακουμπήσουν το γυμνό άγαλμα του Άδωνη;

Βρισκόμαστε στο χωριό Κοίλη της Πάφου, και συγκεκριμένα στο βάθος μιας χαράδρας όπου ρέει ο ποταμός Μαυροκόλυμπος. Η κοίτη του ποταμού είναι καταπράσινη, γεμάτη από πελώρια πλατάνια, ιτιές και πικροδάφνες. Οι όχθες με κυπαρίσια, περνιές, στερατζιές, ρασιά, ξυσταρκές και άλλα άγρια φυτά. Από τις γύρω χαράδρες μαζεύονται τα νερά και σχηματίζουν έναν μικρό καταρράκτη. Με το πέρασμα χιλιετιών τα νερά διάβρωσαν το έδαφος και σχημάτισαν μια μικρή λίμνη. Ο ιδιοκτήτης των τεμαχίων που βρίσκονται ακριβώς δίπλα της, Πάμπος Θεοδώρου, ονόμασε αυτή τη λίμνη «Λουτρά του Άδωνη».

Μέσα στην ηρεμία και τη γαλήνη του χώρου έρχονται από το βάθος γέλια και χαρούμενες φωνές. Νεαροί τολμούν να αναρριχηθούν σε απότομο βράχο με τα σχοινιά και από εκεί ψηλά κάνουν βουτιές στη λίμνη, ενώ κοπέλες διασκεδάζουν με το θέαμα.

«Μιλάς με τον αρχιερέα του Άδωνη!», λέει σε κάποια στιγμή δίπλα μου ο ιδιοκτήτης και μου ζητά να μεταβούμε στην απέναντι όχθη, όπου με τα χέρια του έχει κτίσει ένα θέατρο 800 θέσεων με 12 σειρές, σύμφωνα με τη μορφή των αρχαίων θεάτρων. Το έχει κατασκευάσει, λέει, εις μνήμην τον πατέρα του, λαϊκού ποιητή Νικόλα Θεοδώρου και του δασκάλου του στην υποκριτική, Βλαδίμηρου Καυκαρίδη. Επίσης το έχει αφιερώσει στην Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης «Πάφος 2017».

 

Ο καταρράκτης και η μικρή λίμνη. Νεαροί τολμούν να αναρριχηθούν σε απότομο βράχο με τα σχοινιά και από ψηλά κάνουν βουτιές, ενώ κοπέλες διασκεδάζουν με το θέαμα.

 

 

Σατιρογράφος

Ο 71χρονος Πάμπος Θεοδώρου από την Κοίλη της Πάφου είναι ένας σατιρογράφος ολκής. Αν δεν τον δεις, έτσι και δεν καθίσεις μαζί του για να τον ακούσεις να σατιρίζει με δίστιχα, δεν μπορείς να εξηγήσεις το πνεύμα διονυσιασμού που διαπνέει το θεματικό του πάρκο που ονόμασε πριν από 25 περίπου χρόνια «Λουτρά του Άδωνη». Γυμνά αρχαία αγάλματα, πέτρινοι φαλλοί στους τοίχους, επιγραφές με «αμαρτωλά» δίστιχα και οι συχνές προτροπές του στις επισκέπτριες να ακουμπήσουν το γυμνό άγαλμα του Άδωνη για να τεκνοποιήσουν ή και να ξαπλώσουν στο πέτρινο «κρεβάτι» του θεού, αποτελούν τρόπους έκφρασης στην καθημερινότητα για έναν αυθεντικό ποιητάρη της δοκιμασμένης στον χρόνο σκωπτικής ποίησης.

Ποιήματα του Πάμπου Θεοδώρου συναντά κανείς στο συλλογικό βιβλίο των Λευτέρη Παπαλεοντίου και Σπύρου Αρμοστή, «Μυλλωμένα και αμολόητα της Κύπρου», όπως και σε δικές του εκδόσεις.

 

 

Για τους τραπεζικούς

Ο ίδιος θυμάται που τον κάλεσε κάποτε η Τράπεζα Κύπρου για να σατιρίσει σε μια εκδήλωσή της στην Πάφο:

Ζηλεύκω τους τραπεζικούς που εν πάντα μες στο χρήμα,

άλλοι θωρούν το, φίλοι μου, στο τέλος του κάθε μήνα.

Τζιαι πριν τα πιάσουμεν φεύκουσιν τζιαι παν εις στον αέραν

τζι’ απένταροι μηνίσκουμεν την άλλην την ημέραν.

 

Ζηλεύκω τους τραπεζικούς, ζηλεύκω τζιαι το χρήμα,

που τ’ αγαπούν οι γέναιτζοι – εγιώ εν είμαι κρίμα;

Βάλλουν τα μες στον κόρφον τους, πουπάνω που τα βυζιά τους

αχ τζιαι να γένετουν να ’μουν τζ’ εγιώ μιτά τους.

 

Κάμνουσιν την κατάθεσην τζιαι βάλλουν τα πουπάνω

τζι’ άμα γεμώσει τζι’ εν χωρεί, βάλλουσιν τζιαι πουκάτω.

Εν τράπεζες κινητές με τα χρηματοκιβώτιά τους.

Να πα να βάλω το κλειδί στην κλειδαρότρυπάν τους.

 

Τζ’ έτσι σιγά βρε φίλοι μου μέσα θα το εισάξω

τζ’ούλλον το χρήμα που έσιει μέσα ’τζει αμέσως θα αρπάξω.

Θα βάλω μες στες τζιέπες μου, θα βάλω στη σακκούλλαν

τζιαι εις την Τράπεζαν της Κύπρου θα τα βάλω ούλλα.

 

 

Ηθοποιός

Σπούδασε ηθοποιός στη Σχολή του Βλαδίμηρου Καυκαρίδη με τον οποίο συνεργάσθηκε σε μεγάλες θεατρικές παραγωγές. Συνεργάστηκε και με άλλους θιάσους, ενώ έγραψε θέατρο, ποίηση και σάτιρα. Πρωταγωνίστησε σε αρκετές ταινίες, όπως το «Κατωθκιόν της Μαδαρής», «Τούτη η γη εν δική μας» κ.ά. Ο τρόπος που απαγγέλλει είναι χαρακτηριστικός και κερδίζει χωρίς δυσκολία τον ακροατή, γιατί έχει τη στόφα ηθοποιού.

 

Ο Πάμπος Θεοδώρου υποδύεται τον Πενθέα στο υπαίθριο θέατρο των «Λουτρών του Άδωνη».

 

 

Ενώπιον πολιτικών

Τονίζει ότι προσφώνησε με τον έντεχνο σατιρικό του λόγο πολιτικές προσωπικότητες, όπως αρχηγούς κομμάτων, βουλευτές και δημάρχους.

Στον Δημήτρη Χριστόφια, όταν ως πρόεδρος της Βουλής επισκέφτηκε την κοινότητα του Κάθηκα, είπε κάτι που ο ίδιος σήμερα, εν καιρώ οικονομικής κρίσης, το ερμηνεύει ως προφητεία του:

 

Ακόμα λλίον στα χωρκά θα κατοικούν γορίλες,

τζ’ αντί αμπέλια θα βλαστούν εις στα χωράφκια βίλλες.

 

Άλλες μεγάλες τζιαι μιτσιές, τζι’ άλλες μες στες πισίνες,

τζιαι θα ’ρκουνται να κάθονται τουρίστριες κασίνες.

 

Βίλλες πωλούνται στα χωρκά, βίλλες τζιαι στις πόλεις,

Βίλλες τζιαι στα μεσάσχελλα της Κύπρου όλης.

 

Από φαν έφαν φίλοι μου οικόπεδα τζιαι βίλλες,

χα χο να ξεπουλήσουμεν να πιάσουμεν τες λίρες.

 

Τζ’ άμαν εν να λείψουσιν θα πάμεν εις τον μόλον

τζ’ αφού τις βίλλες εν θα ’σιει, εννα πουλούμεν κώλον.

 

 

 

Σκάνδαλο ΣΑΠΑ

Σατιρίζει εδώ και χρόνια σε πολλά φεστιβάλ, όπως επίσης και στη γιορτή του Κατακλυσμό στην Πάφου, την κατ' εξοχήν γιορτή των παραδοσιακών μας ποιητάρηδων. Για να δούμε τι είπε πριν από δύο χρόνια για το σκάνδαλο του ΣΑΠΑ, κάνοντας το κοινό, μέσα στον προβληματισμό και την αγανάκτησή του, να δακρύσει από τα γέλια:

 

Κατακλυσμός εγίνηκεν στο ΣΑΠΑ με τους κλέφτες,

εγέμωσεν ο τόπος μας ρουφκιάνους μα τζιαι ψεύτες.

Ανακατώναν τα σκατά για να μας κλέφτουν ριάλια

Ετρώαν τα ρε φίλοι μου τζιαι με χρυσά κουτάλια.

 

Τούτοι που κάθε κότσιρον εκλέφταν τζ΄έναν γιούρω,

εμείς εμυριζούμαστεν τζιαι τζείνοι επίναν πούρον.

Κόμα τζιαι στο κατούρημαν νεκόφκαν την τιμήν μας,

ανάλογα στο κάτουρον πούφκαλλεν το πουλλίν μας.

 

 

Διαμαρτύρονται για τους φαλλούς

Τονίζει ότι αυτό που χρειάζεται είναι ακροατήριο που να μην ενοχλείται από μία δήθεν σεμνοτυφία. «Η ζωή είναι μια σάτιρα και έτσι πρέπει να την αντιμετωπίζουμε, λέει. «Τι άλλο είναι η ζωή;», διερωτάται. «Κάποτε έρχονται εδώ και διαμαρτύρονται για τα γυμνά αγάλματα και τους φαλλούς, μάλιστα κάποιοι μου είπαν ότι είναι ντροπή γιατί έρχονται μαζί τους και μικρά παιδιά». Τότε τους απαντά με το παράδειγμα των παιδικών του χρόνων, όταν ο πατέρας του τον έστελνε να παρατηρεί εάν «ο βους βατεύκει την κατσέλλαν», κάτι που όπως θυμάται ήταν καθημερινότητα για όλα τα παιδιά της εποχής του.

 

Άδωνης ο «θαυματουργός»

Μιλώντας με τον Πάμπο Θεοδώρου, δεν μπορείς να μην μπεις στον πειρασμό να του ζητήσεις να μοιραστεί μαζί σου ιστορίες αξέχαστες από τους «προσκυνητές» του Άδωνη. Δεν θέλει δυσάρεστα γεγονότα. Μόνο ευχάριστα. Και ξεκινά με τον δικό του τρόπο:

«Εκάθουμουν δαμαί τζι’ έρεσσεν μια Ρουμάνα τζι’ εκράτεν μιαν κορούαν έξι χρονών. Λαλεί μου «κ. Πάμπο τούτη εν κόρη σου!». Λαλώ της «κόρη μου ίνταλως τζ’ έκαμά σου εγώ κοπελλούιν;’’ Λαλεί μου «επαντρεύτηκα έναν Κύπριον 48 χρονών τζι’ εν ετεκνοποιούσα. Τζι’ όταν εμάσιετουν να με χωρίσει, να κάμει οικογένειαν, είπα να ’ρτω δαπάνω. Τζι΄ είπετε μου «τζιείσε πάνω στην πουλλούαν του Άδωνη τζι’ εκατόν τοις εκατόν θα κάμεις!»... τζι’ έκαμα τούτην την κορούαν».

 

 

 

Νερόμυλος 17ου αιώνα

Εντός του πάρκου συναντούμε τον παλιό νερόμυλο ο οποίος ονομάζεται σήμερα «Σπίτι του Άδωνη». Λειτουργούσε, όπως αναφέρει, από τον 17ο αιώνα και ήταν ο πέμπτος στη σειρά από τους 12 νερόμυλους του ποταμού Μαυροκόλυμπου. Τελευταίος μυλωνάς ήταν ο παππούς του, ο Νεοκλής Πισιάρας, μέχρι το 1950 που σταμάτησε να λειτουργεί. Μόνος του, λέει, τον αναστήλωσε, φέρνοντάς τον στη σημερινή του μορφή, ώστε να αποτελεί πλέον ένα μουσείο-νερόμυλου με τη μεταλλική φτερωτή και το σιφούνι που έθεταν με τη δύναμη του νερού σε κίνηση τις μυλόπετρες να διακρίνονται σε άνοιγμα κάτω από το δάπεδο. Μόνος του επίσης, όπως μας πληροφορεί, δημιούργησε το θεματικό πάρκο που είναι εμπνευσμένο από την αρχαία ελληνική μυθολογία, μαζεύοντας και κτίζοντας 950 αυτοκίνητα πέτρα. Στο ξεκίνημα, λέει, η σύζυγός του τον χαρακτήριζε τρελό, γιατί χωρίς να κατέχει τις γνώσεις ενός κτίστη, άρχισε να κτίζει την πέτρα. Πολλές φορές και νύχτα, με τα φώτα του αυτοκινήτου του αναμμένα για να βλέπει.

 

Το μυλαύλακο του παλιού νερόμυλου. Δίπλα άγαλμα της θεάς Αθηνάς.

 

 

 

Στα δικαστήρια

Σε αυτό το σημείο πρέπει να αναφερθεί ότι σήμερα εκκρεμεί αίτηση του κοινοτικού συμβουλίου Κοίλης να απαλλοτριώσει χώρο εντός της περιουσίας του, για να δημιουργηθεί άλλη πρόσβαση προς τον καταρράκτη. Όπως μας  πληροφορεί ο Πάμπος Θεοδώρου, το θέμα βρίσκεται στα δικαστήρια, κάνοντας λόγο για προσπάθεια αρπαγής της περιουσίας του. Βέβαια αυτό είναι ένα ζήτημα που αφορά τη Δικαιοσύνη και όχι αυτή τη σελίδα.  

 

 

 

Θέατρο 800 θέσεων

Τελευταίως έκτισε και το θέατρο 800 θέσεων από πέτρα, σύμφωνα με τη μορφή των αρχαίων θεάτρων. Φιλοξενεί παραστάσεις, μεταξύ των οποίων, δικά του θεατρικά μονόπρακτα. Μπορούμε να φανταστούμε την έκπληξη των τουριστών μόλις πλησιάζουν κάθε φορά το θέατρο με αυτοκίνητα «σαφάρι» και ξαφνικά εμφανίζεται μπροστά τους ο θεατράνθρωπος Πάμπος Θεοδώρου ντυμένος με την αρχαιοελληνική στολή του Πενθέα, συμβούλου του βασιλιά Κινύρα, για να τους υποδεχτεί με στεντόρεια φωνή και ανατάσεις χεριών, υμνώντας τον Άδωνη.

 


Επιστροφή
στην αρχή