Όταν ο Οσάμα επισκέφθηκε τον Ερμπακάν

ΑΠΟΨΗ /ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

Εκατοντάδες πράγματα έχουν γραφτεί για τον Οσάμα μπιν Λάντεν και έπονται ακόμη δεκάδες χιλιάδες σελίδων, για τη μορφή που παγκοσμιοποίησε την τζιχάντ

Εκατοντάδες πράγματα έχουν γραφτεί για τον Οσάμα μπιν Λάντεν και έπονται ακόμη δεκάδες χιλιάδες σελίδων, για τη μορφή που παγκοσμιοποίησε –αν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο όρος- την ισλαμική τζιχάντ, όσο κανείς άλλος, ως μορφή σύγχρονης τρομοκρατίας. Σε μια περίοδο που το Ισλαμικό Κράτος βρίσκεται σε υποχώρηση, η Αλ Κάιντα αλλάζει συνεχώς μορφές λόγω των επιπλοκών του συριακού εμφυλίου και που η Δύση απειλείται συνεχώς από τα χτυπήματα της παγκόσμιας σαλαφιστικής τζιχάντ (global jihadi salafism) –πληρώνοντας μάλιστα, όπως και ο αραβομουσουλμανικός κόσμος, βαρύ φόρο αίματος, τα χειρόγραφα του Μπιν Λάντεν που έδωσε η αμερικανική CIA στην δημοσιότητα (σ.σ. βρέθηκαν στο κρυσφήγετό του όπου εξουδετερώθηκε από τις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις στο Πακιστάν, το 2011) αποκτούν εξαιρετικό ενδιαφέρον. Με μια έκπληξη μάλιστα μέσα, ως προς τις επιρροές του τρομοκρατικού ηγέτη, που δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη στην Κύπρο.

«Εμπνεύστηκε» μικρός

Αν και γόνος μιας πολύ πλούσιας επιχειρηματικής οικογένειας της Σαουδικής Αραβίας, ο Μπιν Λάντεν δείχνει από μικρός να αποκτάει την ανησυχία του θρησκευτικού εξτρεμισμού εκτίθοντας τον εαυτό του στην ιδεολογία της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Ως γνωστόν, η ιδεολογία της αιγυπτιακής ισλαμικής οργάνωσης που ίδρυσε ο αλ Μπάνα και τελειοποίησε, ιδεολογικά, με το έργο του ο Κουτμπ αποτελεί διαχρονικά την πηγή της ριζοσπαστικοποίησης μεγάλων πληθυσμών του αραβικού κόσμου. Στις 228 σελίδες του χειρόγραφού του, προσωπικό ημερολόγιο που ο Λάντεν κρατούσε στο κρησφύγετό του που έδωσε η CIA στη δημοσιότητα, ουσιαστικά επιβεβαιώνεται αυτό που είχε δηλώσει το 2014 ο ηγέτης της Αλ Κάιντα, αλ Ζαουάχρι, για τη συμμετοχή του στη Μουσουλμανική Αδελφότητα της Αραβικής Χερσονήσου. Ο Μπιν Λάντεν εμπνεύστηκε τόσο από τα διδάγματα και τη δράση του Υεμενίτη κληρικού Αλ Ζιντάνι (σ.σ. με τα χαρακτηριστικά κόκκινα γένια, ηγέτης του κόμματος Ισλά της Υεμένης) όσο κι από τη δράση του Αλ Καραντάουι, του σύγχρονου de facto ηγέτη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Επιπλέον ο Μπιν Λάντεν αναφέρει πως κατά την εφηβεία του, ένα ταξίδι στην Αγγλία, όπου επισκέφτηκε την οικία-μουσείο του μεγάλου θεατρικού συγγραφέα Σαίξπηρ, τον έκανε να συνειδητοποιήσει «την παρακμή του τρόπου ζωής της Δύσης».

Η ριζοσπαστικοποίηση

Φυσικά η σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν ενέμπνευσε τον Λάντεν στο να λάβει ενεργά μέρος στον «ιερό πόλεμο» των Αφγανών μουτζαχεντίν. Ο μηχανισμός της Μουσουλμανικής Αδελφότητας τον απέστειλλε στο Πακιστάν από όπου ο Λάντεν συγκρότησε, τη γνωστή σε όλους πλέον, αραβική λεγεώνα ξένων μαχητών που πολέμησαν στο πλευρό των Αφγανών, λαμβάνοντας ακόμη και στρατιωτική βοήθεια από τη Δύση και τη CIA. H ριζσοπαστικοποίηση του Λάντεν ωστόσο επήλθε και από μια σειρά ψυχολογικών παραγόντων που περιγράφει ο ίδιος στις ιδιόχειρες σημειώσεις του. Όνειρα, η εσχατολογία της θεολογίας του ισλάμ, η παράδοση της Σιρά (προφορικές και γραπτές μαρτυρίες για την βιογραφία του προφήτη Μωάμεθ, με έμφαση στους πολέμους εξάπλωσης των πρώτων χαλιφάτων) διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα και την κοσμοθεωρία του εμπνευστή των χτυπημάτων της 11ης Σεπτεμβρίου.

Και μια έκπληξη…

Αυτό που αποτελεί ξεχωριστό ενδιαφέρον στο ημερολόγιο του Οσάμα Μπιν Λάντεν, αποκτώντας μάλιστα «εξωτικές διαστάσεις», είναι η σχέση του με την…Τουρκία. Ο Μπιν Λάντεν περιγράφει το πρώτο του ταξίδι για «σκοπούς τζιχάντ» το 1976, όπου ταξίδεψε οδικώς από τη Σαουδική Αραβία μέσω Συρίας στην Αττάλεια της Τουρκίας για να φτάσει στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν οπλισμένος με πιστόλι και σκοπός του ήταν να συναντήσει άτομα που συνδέονταν με τον…Νετσμεττίν Ερμπακάν, μετέπειτα πρωθυπουργό της Τουρκίας και κατ’ ομολογία «πατέρα» του σύγχρονου πολιτικού ισλάμ στην Τουρκία. Ο Ερμπακάν, που διετέλεσε πρωθυπουργός της Τουρκίας το 1996, θεωρείται από πολλούς αναλυτές μέντορας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μιας και από το κόμμα του και τις ιδεολογικές του διαφοροποιήσεις προέκυψε η πολύ ενδιαφέρουσα πολιτική σύνθεση της Τουρκίας μεταξύ ισλάμ και εΕθνικισμού. Ο Ερμπακάν, ιδρυτής της κοσμοθεωρίας της «Εθνικής Άποψης» (Millî Görüş), διέδωσε στο εξωτερικό μέσω θρησκευτικών και πολιτικών οργανώσεων το στίγμα της ιδεολογίας του, ενός μίγματος αντιδυτικής, εθνικιστικής και ισλαμικής αντίληψης. Η συνάντηση Μπιν Λάντεν-Ερμπακάν θεωρείται επιβεβαιωμένη και από πολλούς Τούρκους συγγραφείς κι αναλυτές, ωστόσο στο ημερολόγιο του Λάντεν δεν επαληθεύτεται. Σε κάθε περίπτωση, οι οργανώσεις του Millî Görüş δεν πρέπει να παραβλεφθεί ότι από τη δεκαετία του ’90 δραστηριοποιούνται και στα κατεχόμενα, κυρίως ανάμεσα στους πληθυσμούς των εποίκων κι ασχολούνται με ζητήματα διάδοσης του ισλάμ –σε ένα περιβάλλον αμιγώς κοσμικό εξαιτίας των Τουρκοκυπρίων. Αυτή ακριβώς η πτυχή συνδέει, έστω κι έμμεσα, τον Οσάμα μπιν Λάντεν με την Κύπρο –χωρίς βέβεια αυτό να γράφεται με διάθεση κινδυνολογίας σε μια εποχή που οι προκλήσεις της παγκόσμιας τρομοκρατίας παραμένουν πολύ υψηλές.

*Twitter: @JohnPikpas

 


Επιστροφή
στην αρχή