Ώρα μηδέν για το αμφιλεγόμενο έργο στην παλιά Λευκωσία

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ
01 / 05
Ο νέος καθεδρικός ναός θα είναι αφιερωμένος στον Απόστολο Βαρνάβα, ιδρυτή της Εκκλησίας της Κύπρου, ενώ η πρώτη φάση θα ολοκληρωθεί σε 18–24 μήνες

Κατακαλόκαιρα επέλεξε η Αρχιεπισκοπή να ξεκινήσει την ανέγερση του καθεδρικού ναού στην εντός των τειχών πόλη ακριβώς απέναντι από το Εθνολογικό Μουσείο Χατζηγεωργάκη Κορνέσιου. 

Επτά χρόνια μετά την ανακοίνωση της πρόθεσης της Αρχιεπισκοπής για ανέγερση του –22 μέτρων ύψους– καθεδρικού του Αποστόλου Βαρνάβα, και ύστερα από σωρεία αντιδράσεων από οργανωμένα σύνολα, το αμφιλεγόμενο έργο έχει προχωρήσει με κατεδάφιση παρακείμενων σπιτιών και την έναρξη από αύριο νέων εργασιών εκσκαφής στον χώρο. Στις 11 του περασμένου Ιουνίου ο Αρχιεπίσκοπος έκανε αγιασμό επιτόπου, ενώ την 1η Αυγούστου μπήκαν στον χώρο οι μπουλντόζες για να τον οικοπεδοποιήσουν. Αύριο Δευτέρα θα ξεκινήσουν να σκάβουν για να μπουν τα θεμέλια των δύο υπόγειων, δημόσιων χώρων στάθμευσης που θα γίνουν κάτω από τον καθεδρικό ναό στο πλαίσιο της πρώτης φάσης του έργου. 

Ουσιαστικά χθες ολοκληρώθηκαν και οι αρχαιολογικές ανασκαφές που έγιναν στην περιοχή και οι εργολάβοι της Αρχιεπισκοπής μπορούν ελεύθερα να πιάσουν δουλειά… 

Ανέπαφες οι αρχαιότητες

Σε δηλώσεις της στον «Π», η αρχαιολόγος δρ Φρύνη Χατζηχριστοφή, επικεφαλής των ανασκαφικών εργασιών του Τμήματος Αρχαιοτήτων που πραγματοποιήθηκαν στον χώρο όπου θα ανεγερθεί ο καθεδρικός ναός, αναφέρθηκε στα ευρήματα που αποκάλυψε η αρχαιολογική σκαπάνη. 

Σύμφωνα με την ίδια, έγιναν διάφορες τομές στο πλαίσιο των οποίων βρέθηκαν κατάλοιπα τόσο του τέλους της Κλασικής – αρχές Νεοελληνιστικής περιόδου, αλλά και της Μεσαιωνικής περιόδου και των οθωμανικών χρόνων. 

Όπως ανέφερε η δρ Χατζηχριστοφή, αποκαλύφθηκε ένα υδραυλικό σύστημα για αλακάτι, το οποίο ανήκει πιθανότατα στα οθωμανικά χρόνια και μάλλον αποτελεί εξέλιξη από τα μεσαιωνικά χρόνια. Το υδραυλικό σύστημα θα συντηρηθεί και θα βρίσκεται στην αυλή του καθεδρικού ναού ώστε να είναι επισκέψιμο. 

Οι αρχαιότητες που βρέθηκαν και δεν μετακινούνται ζητήθηκε από το τμήμα Αρχαιοτήτων να μείνουν ανέπαφες: έγινε κατάχωση και στο σημείο όπου βρίσκονται δεν θα υπάρξουν χτίσματα. Ένας τοίχος – κατάλοιπο των Μεσαιωνικών Χρόνων, θα ενταχθεί στον περιβάλλοντα χώρο του ναού. 

Όπως επισήμανε η δρ Χατζηχριστοφή, λειτουργοί του Τμήματος Αρχαιοτήτων θα είναι παρόντες από αύριο στις εργασίες εκσκαφής για τυχόν αποκάλυψη νέων αρχαιοτήτων στο υπέδαφος της Λευκωσίας, όπου είναι κρυμμένη η υπερχιλιετής Ιστορία της πόλης… 

Μεγαλεπήβολα σχέδια 

Ας δούμε όμως τα σχέδια για την ανάπτυξη της περιοχής όπως τα ονειρεύτηκε ο Αρχιεπίσκοπος κι όπως τα σχεδίασαν οι αρχιτέκτονες. 

Κατ’ αρχάς, ο νέος καθεδρικός ναός θα είναι αφιερωμένος στον Απόστολο Βαρνάβα, ιδρυτή της Εκκλησίας της Κύπρου. Η πρώτη φάση του έργου, η οποία ξεκινά τώρα και θα ολοκληρωθεί σε 18–24 μήνες, δηλαδή αρχές με μέσα του 2018, περιλαμβάνει δύο υπογείους χώρους στάθμευσης χωρητικότητας 150 αυτοκινήτων. 

Σε αυτή τη φάση θα κατασκευαστεί επίσης μία πλατεία – η μεγαλύτερη στην εντός των τειχών πόλη, σύμφωνα με δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου. Ίσως, όπως είπε πρόσφατα, και μεγαλύτερη από την πλατεία Ελευθερίας. 

Παρ' όλα αυτά ο Μακαριότατος έχει ακόμη μεγαλύτερα σχέδια ως προς το μέγεθος της πλατείας, αφού ζητά να αγοράσει ακίνητα στην περιοχή –τα οποία είναι προς πώληση– «για να έχει μεγάλο χώρο η πλατεία». 

Η πλατεία θα διαθέτει εξέδρα όπου θα γίνονται εκδηλώσεις και θα αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ του νέου δημαρχείου της πρωτεύουσας και της πλατείας του καθεδρικού ναού. Η μεγάλη πλατεία θα συγχωνεύσει και τα ευρήματα των αρχαιολογικών ανασκαφών όπως τα αρχαία λαξευτά πηγάδια και ο μεσαιωνικός τοίχος. 

Μικρό το πάρκινγκ;  

Το κόστος της πρώτης φάσης θα ανέλθει στα 4 εκατ. ευρώ. Οι χώροι στάθμευσης δεν θα εξυπηρετούν μόνο την Αρχιεπισκοπή, τους πιστούς που θα εκκλησιάζονται στον καθεδρικό ναό, αλλά και το δημαρχείο της Λευκωσίας που κτίζεται απέναντι από το οικόπεδο όπου θα ανεγερθεί ο ναός. Ο χώρος στάθμευσης θα είναι δημόσιος και προφανώς για να σταθμεύσει κάποιος θα πρέπει να πληρώσει στο… παγκάρι της Αρχιεπισκοπής. 

Ο χώρος στάθμευσης των 150 οχημάτων ενδέχεται βεβαίως να είναι μικρός, καθώς ο καθεδρικός θα είναι χωρητικότητας 800 ατόμων. Βεβαίως δεν είναι η πρώτη φορά που κτίζονται δημόσια κτήρια χωρίς επαρκείς χώρους στάθμευσης (βλέπε υπουργείο Οικονομικών, θέατρο ΘΟΚ κ.λπ.). 

Πυρήνας πολιτισμού

Στους υπόγειους χώρους εκτός από τα πάρκινγκ θα υπάρχει και αίθουσα εκδηλώσεων, μουσείο και τρία παρεκκλήσια εκ των οποίων το κεντρικό, σύμφωνα με τον αρχιτέκτονα του έργου, θα αποτελεί μέρος του μουσείου. 

Μιλώντας στον «Π», ο αρχιτέκτονας του έργου Νίκος Μελετίου ανέφερε πως υπάρχουν σκέψεις για αξιοποίηση των οικοδομών που είναι διατηρητέες και δεν θα κατεδαφιστούν. Είναι τα τρία ερειπωμένα σπίτια που θα αναστηλωθούν και θα αποτελέσουν μέρος της ανάπτυξης. Εκεί μάλλον θα γίνει μια καφετέρια, εκθεσιακός χώρος και souvenir shop. 

Στόχος της Αρχιεπισκοπής, σημείωσε, είναι το έργο να αποτελέσει έναν πολιτιστικό πυρήνα στην παλιά πόλη δένοντας με την ευρύτερη περιοχή της πόλης. «Σε όλες τις χώρες του κόσμου ο καθεδρικός ναός αποτελεί πυρήνα πολιτισμού», πρόσθεσε. 

Όσον αφορά το μουσείο, ακόμη δεν αποφασίστηκε τι ακριβώς θα αντιπροσωπεύει, αλλά στο μυαλό του κ. Μελετίου είναι ένα μουσείο που θα αφορά θρησκευτικά θέματα για να συνάδει και με τον ναό αλλά και με το Βυζαντινό Μουσείο που βρίσκεται στην περιοχή, τη Θεολογική Σχολή και φυσικά την Αρχιεπισκοπή.

«Θα αναπνέει» 

Η πλατεία, επεσήμανε, από τη νότια πλευρά της θα συνδέει το έργο με το Εθνολογικό Μουσείο Χατζηγεωρκάκη Κορνέσιου και βορείως με το νέο δημαρχιακό μέγαρο της πρωτεύουσας. Ο κ. Μελετίου θεωρεί πως τη μεγάλη αυτή πλατεία τη ζητούσε, την είχε ανάγκη η Λευκωσία. Όπως εξήγησε, η ανάγκη για έναν μεγαλύτερο καθεδρικό εσυζητείτο από την εποχή του Μακαρίου. Εξάλλου οι ίδιοι οι αριθμοί του πληθυσμού παραπέμπουν σε αυτή την ανάγκη, εάν το 1876 οι κάτοικοι της Λευκωσίας που εξυπηρετούνταν από τον καθεδρικό του Αγίου Ιωάννη ήταν 18 χιλιάδες και σήμερα πάνω από 250 χιλιάδες… 

Στο ερώτημά μας εάν ο ναός, σε συνδυασμό με το δημαρχείο, θα «πνίξουν» την περιοχή, ο κ. Μελετίου διαφωνεί. «Ακριβώς η πλατεία θα είναι ένας πνεύμονας στην παλιά πόλη». Ανέφερε μάλιστα ότι η βάση του ναού, λόγω της διαφοράς του υψομέτρου, θα ξεκινά τρία μέτρα χαμηλότερα απ’ ό,τι το δημοτικό μέγαρο. Κι ακριβώς επειδή ο ναός εξελίσσεται ως κτήριο σαν πυραμίδα, δεν πνίγει την περιοχή. 

Στην πλατεία θα υπάρχει και πράσινο ενώ τα υλικά από τα οποία θα κατασκευαστεί θα είναι τα υλικά της περιοχής, ώστε να συνάδουν με τον περιβάλλοντα χώρο. Εκτός από την εξέδρα εκδηλώσεων, θα κατασκευαστούν τουαλέτες και ασανσέρ. 

Στη δεύτερη φάση του έργου θα ανεγερθεί ο καθεδρικός ναός του Αποστόλου Βαρνάβα. Όσον αφορά τον χρόνο έναρξης, ο κ. Μελετίου μας είπε πως ακόμη δεν έχουν δοθεί οδηγίες από την Αρχιεπισκοπή. Άλλωστε η πρώτη φάση θα πάρει 18–24 μήνες. 

«Θέλουμε να κάνουμε ένα αξιοπρεπές έργο και είναι μεγάλη ευθύνη αυτό για εμάς», κατέληξε ο αρχιτέκτονας. 

Ο υφιστάμενος καθεδρικός ναός του Αγίου Ιωάννη θα αναπαλαιωθεί και θα χρησιμοποιείται και αυτός σε ορισμένες περιπτώσεις. 

Ο δημοκράτης Αρχιεπίσκοπος, ο ελληνολάτρης Σιακόλας και οι… άσχετοι διαφωνούντες 

«Έχουμε δημοκρατία. Μέσα στις τόσες εκατοντάδες χιλιάδες που έχει η Λευκωσία, αν βρεθούν και πέντε δέκα να καταφερθούν εναντίον του καθεδρικού ναού, δεν σημαίνει ότι υπάρχει και αντίδραση. Δεν πέφτει λόγος σε κανέναν. Εμείς είμεθα εκείνοι που θα κρίνουμε αν χρειάζεται καθεδρικός ναός ή αν δεν χρειάζεται. Δεν μπορείτε να έρθετε εσείς να μας πείτε. Ξέρει οποιοσδήποτε καλύτερα από μένα αν χρειάζεται ή δεν χρειάζεται; [...] Μπορεί να βγουν πέντε δέκα να διαφωνήσουν. Ώρα τους καλή. Έχουμε δημοκρατία και δικαιούται ο καθένας να έχει την άποψή του»… 

Αυτά δήλωσε στην εφημερίδα «Πολίτης» στις 22 Φεβρουαρίου 2009 ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β΄, κληθείς να σχολιάσει τις δημόσιες τοποθετήσεις και διαμαρτυρίες που προέκυψαν με τη δημοσιοποίηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων του καθεδρικού ναού στην εντός των τειχών παλιά πόλη της Λευκωσίας. 

Η απόφαση ανέγερσης του ναού ξεσήκωσε αντιδράσεις τόσο από άτομα και οργανωμένα σύνολα όσο και σώματα όπως το ΕΤΕΚ (Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου) το οποίο εξέφρασε δημόσια –και σε συνάντηση με τον ίδιο τον Αρχιεπίσκοπο– τη διαφωνία του ως προς την ανέγερση του ναού. 

Ενδιαφέρον έχει το γεγονός πως το τότε δημοτικό συμβούλιο του δήμου Λευκωσίας, επί δημαρχίας Ελένης Μαύρου, είχε αρχικά ταχθεί εναντίον της ανέγερσης, ωστόσο αργότερα είπε πλειοψηφικά το «ναι», ανάβοντας το πράσινο φως στην ανέγερση του ναού. Φαίνεται πως το «ναι» προέκυψε όταν έγιναν αποδεκτές προτάσεις της πολεοδομικής επιτροπής του Δήμου προς την Αρχιεπισκοπή για συγκεκριμένες αλλαγές:

  • Από περίκλειστη, η περιοχή που θα περιβάλλει τον ναό θα είναι ανοιχτή με τη διαμόρφωση δημόσιας πλατείας.
  • Το ύψος του ναού μειώθηκε από τα 26 στα 22 μέτρα.
  • Ο υπόγειος χώρος στάθμευσης θα εξυπηρετεί επί 24ώρου βάσεως το κοινό.
  • Δεν θα τοποθετηθούν κιγκλιδώματα πέριξ του ναού ώστε η πλατεία να είναι ανά πάσα στιγμή προσβάσιμη.

H παρέμβαση Σιακόλα 

Εν μέσω των έντονων αντιδράσεων για την ανέγερση του ναού, το δικό της ενδιαφέρον έχει ανοιχτή επιστολή που απέστειλε σε όλες τις εφημερίδες προς δημοσίευση ο γνωστός επιχειρηματίας Νίκος Σιακόλας, με τίτλο «Αναγκαία η ανέγερση του καθεδρικού ναού». Η επιστολή δημοσιεύθηκε στον «Π» στις 20 Μαΐου 2010: «Παρακολουθώντας με ενδιαφέρον αλλά και αισθήματα ανησυχίας τις συνεχιζόμενες συζητήσεις και αντιπαραθέσεις για την ανέγερση νέου καθεδρικού ναού στην εντός των τειχών Λευκωσία, αισθάνομαι την ανάγκη ως πολίτης, ως ορθόδοξος χριστιανός, αλλά και ως επικεφαλής του Ομίλου Εταιρειών Σιακόλα, που έχει επενδύσει αρκετά εκατομμύρια για την αναζωογόνηση της παλιάς Λευκωσίας, να εκφράσω και δημόσια τις πιο κάτω σκέψεις και εισηγήσεις» έγραφε στην επιστολή του ο κ. Σιακόλας, τονίζοντας ότι «ο νέος καθεδρικός ναός θα πρέπει να συνάδει με την αρχιτεκτονική και τον χαρακτήρα της περιοχής, θα πρέπει, όμως, ταυτόχρονα, να ανταποκρίνεται στις ανάγκες που φυσιολογικά απαιτούνται για τις σημαντικές επίσημες τελετές που θα φιλοξενεί με συμμετοχή των αξιωματούχων της πολιτείας, ξένων προσωπικοτήτων και μεγάλου αριθμού πιστών.» 

Σε κάποιο σημείο της επιστολής του, ο γνωστός επιχειρηματίας επισημαίνει: «Σε πολλές χώρες υπήρξε αντίδραση στη δημιουργία μνημείων και κτισμάτων, που στη συνέχεια αγαπήθηκαν και αποτελούν μέχρι σήμερα καύχημα και ταυτότητα πολλών πόλεων. Ούτε η περίφημη Ακρόπολη των Αθηνών που δημιούργησε ο Περικλής, ούτε ο Πύργος του Άιφελ στο Παρίσι αποτέλεσαν εξαίρεση και πολεμήθηκαν με σφοδρότητα από τους τότε αντιδρώντες, για να αναφέρω μόνο δύο γνωστά παραδείγματα. Αυτοί που παίρνουν τις αποφάσεις πρέπει να δείξουν διορατικότητα και τόλμη, και να στηρίξουν ένα έργο που το χρειάζεται η Λευκωσία, το χρειάζεται η Κύπρος και το ζητά η σιωπηρή πλειοψηφία του κόσμου, που δεν έχει την ευκαιρία να εκφράζεται με τον ίδιο τρόπο που κάποιοι άλλοι εκφράζουν την έντονη αντίθεσή τους. Σ' αυτούς που συμφωνούν με τη δημιουργία ενός νέου, ωραίου και αντάξιου για την Κύπρο και την Εκκλησία καθεδρικού ναού, προσθέτουμε και τη δική μας ταπεινή γνώμη υποστήριξης.» 

Οι αντιδράσεις 

Ομάδες πολιτών και κάτοικοι της παλιάς πόλης οργανώθηκαν τότε με αίτημα να μην δοθεί άδεια για την ανέγερση του ναού. Με κύρια επιχειρήματα τα κυκλοφοριακά προβλήματα, την ετερόχρονη ναοδομία, την καταστροφή του πολεοδομικού ιστού και του αρχιτεκτονικού χαρακτήρα της περιοχής μεταξύ πολλών άλλων, έστελναν επιστολές, δημοσίευαν και εξέφραζαν τις απόψεις τους στα ΜΜΕ, οργάνωσαν εκδηλώσεις διαμαρτυρίας. 

Το ΕΤΕΚ δήλωσε τη διαφωνία του και συναντήθηκε με τον Αρχιεπίσκοπο, διοργανώνοντας και ανοιχτή εκδήλωση προς συζήτηση του θέματος με τους πολίτες. 

«Η μορφολογία του προτεινόμενου ναού δεν μπορεί να κριθεί ως ικανοποιητική για τον καθεδρικό ναό στη συγκεκριμένη περιοχή της εντός των τειχών πόλης της Λευκωσίας» ανέφερε μεταξύ άλλων το Επιμελητήριο, τονίζοντας πως θα πρέπει να διασφαλιστεί πως ο ναός θα συνάδει με τον χαρακτήρα της περιοχής και θα παρουσιάζει τα απαιτούμενα, ως καθεδρικός ναός, χαρακτηριστικά. 

Με την έναρξη της ουσιαστικής πρώτης φάσης ανέγερσης του ναού αναμένεται και ένας νέος κύκλος αντιδράσεων, καθώς η ειδικού χαρακτήρα περιοχή της παλιάς Λευκωσίας έχει σημαντικούς υποστηρικτές που εναντιώνονται στο έργο.

ΜΙΡΑΝΤΑ ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, ΜΕΡΟΠΗ ΜΩΥΣΕΩΣ

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ακιντζί: Όχι σε αντίληψη μειονότητας, ναι στην πολιτική ισότητα

Πολίτης News, 15.11.2018

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

NBC: Ο Λευκός Οίκος εξετάζει την έκδοση Γκιουλέν στην Τουρκία

Πολίτης News, 15.11.2018

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Μέι:«Όχι» σε δεύτερο δημοψήφισμα για Brexit -Είναι η καλύτερη συμφωνία

Πολίτης News, 15.11.2018

Επιστροφή
στην αρχή