Ο Trump, ο λόχος των ηλιθίων και το facebook

ΑΠΟΨΗ /ΣΦΑΙΡΙΚΑ

Όπως υποστηρίζει η βρετανική εφημερίδα «Guardian»,οι Ρεπουμπλικάνοι, αναφέρει η εφημερίδα, «είναι το πιο ηλίθιο σώμα ψηφοφόρων στη χώρα

Γιατί εξελέγη ο Ντόναλντ Τράμπ και όχι η Χίλαρι Κλίντον στην προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών; Διότι όπως υποστηρίζει η βρετανική εφημερίδα «Guardian» οι ηλίθιοι είναι αήττητοι και σε αυτό συνεργεί και το facebook. Οι Ρεπουμπλικάνοι, αναφέρει η εφημερίδα, «είναι το πιο ηλίθιο σώμα ψηφοφόρων στη χώρα, οι οποίοι εκφράζονται κυρίως μέσα από αυτό το κοινωνικό δίκτυο και πιστεύουν ό,τι ανοησία τους σερβίρει το κανάλι FOX NEWS».Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σύμφωνα με τον Ιταλό διανοούμενο Ουμπέρτο Έκο έχουν προάγει και συστηματοποιούν πλέον την ακάθεκτη επίθεση των ηλιθίων. Όπως λέει, «έδωσαν δικαίωμα λόγου σε λόχους ηλιθίων οι οποίοι προηγουμένως δεν μιλούσαν παρά σε μπαρ, μετά από ένα ποτήρι κρασί. Τότε δεν έκαναν κακό στους υπόλοιπους. Εκεί κάποιος τους έκοβε την κουβέντα ενώ τώρα έχουν το ίδιο δικαίωμα να μιλούν όσο και ένα βραβείο Νόμπελ». Η Claire Wardle, διευθύντρια του Κέντρου Tow για την ηλεκτρονική δημοσιογραφία, βάζει μία ακόμα πινελιά: «Όλοι αυτοί οι ανόητοι μέσω της ελευθεριότητας που εμφανίζουν στα διάφορα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν καταφέρει να τσακωθούν με όλους και με όλα, ακόμα και τους συγγενείς τους». Κατηγορεί γι' αυτό τους διαχειριστές των Μέσων «ότι δεν εφαρμόζουν κανέναν κανόνα δεοντολογίας, επιτρέποντας σε χιλιάδες ανόητους απλώς να εκτονώνονται βρίζοντας αυτούς με τους οποίους διαφωνούν».

Κάποιοι αναλυτές προχωρούν και ένα βήμα παραπάνω επιχειρώντας να συνοψίσουν πλανητικά (με έμφαση στον Δυτικό κόσμο) το φαινόμενο ως πατέντα συμπεριφοράς των πλειοψηφούντων «ηλιθίων». Ξεκινούν από την εκλογή Τσίπρα στην Ελλάδα, η οποία έφερε τα πάνω κάτω, προχωρούν στην απόφαση των Βρετανών για Brexit, φτάνουν στην εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ και ως μέντιουμ προβλέπουν άνοδο και άλλων περίεργων στην εξουσία, φωτογραφίζοντας τη Λεπέν στη Γαλλία.

 

Ελίτ ανάλυση


Οι πιο πάνω προσεγγίσεις είναι πολύ ελιτίστικες για να θεωρηθούν αντικειμενικές, παρ' όλα αυτά σε κάποιο βαθμό ηχούν ως πειστικές. Για παράδειγμα είναι αληθές ότι η ψήφος προς τον ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα προέρχεται από τα φτωχά κυρίως κοινωνικά στρώματα, με χαμηλούς μορφωτικούς δείκτες. Στις τελευταίες εκλογές ωστόσο πήρε υψηλά ποσοστά και από τη μεσαία τάξη. Στη Βρετανία το Brexit στήριξαν επίσης οι μικροαστοί που είδαν το εργασιακό τους καθεστώς να απειλείται από την ελεύθερη διακίνηση εργατών στην ΕΕ. Την ίδια στιγμή ωστόσο υπέρ της εξόδου από την ΕΕ ψήφισαν και αρκετοί αστοί και μεγαλοαστοί που επιθυμούσαν την πλήρη αυτονόμηση της βρετανικής οικονομίας. Στις ΗΠΑ ο Τραμπ κέρδισε κατά κράτος την ψήφο των λευκών χαμηλού μορφωτικού επιπέδου, αλλά πήρε τη νίκη σε συνδυασμό με την ψήφο των Αμερικανών με εισοδήματα από 50-100.000 δολάρια. Το παράδοξο είναι ότι η Χίλαρι πήρε την πλειοψηφία των χαμηλόμισθων (κάτω των 50.000 δολ.) και τη συντριπτική πλειοψηφία των πολύ μορφωμένων Αμερικανών. Έχασε, διότι έχασε, σε σχέση με τον Ομπάμα, μεγάλο μέρος της μεσαίας τάξης.

Αντισυστημικοί;

Όλοι αυτοί οι ψηφοφόροι σε διάφορες χώρες που προκάλεσαν με την ψήφο τους αυτές τις τεράστιες αλλαγές θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν αντισυστημικοί; Προσωπικά θα τους χαρακτήριζα ανησυχούντες συντηρητικούς με την καλή σημασία της λέξης. Και στα τρία πιο πάνω παραδείγματα, οι Έλληνες, οι Βρετανοί και οι Αμερικανοί ταυτίστηκαν με συνθήματα που ήθελαν ανάκτηση του ελέγχου της χώρας τους. Οι Ελλαδίτες από το ΔΝΤ, την ΕΚΤ και εν γένει την τρόικα. Οι Βρετανοί από τις ντιρεκτίβες της Κομισιόν. Οι Αμερικανοί από την απρόσκοπτη ροή μεταναστών που αισθάνονταν ότι προωθούσαν οι κεφαλαιοκράτες της χώρας για να συρρικνώσουν περαιτέρω τα εισοδήματά τους. Δεν πρόκειται λοιπόν για κάποιους που ζητούν ανατροπή του συστήματος, αλλά διεκδικούν τη συντήρηση ενός συστήματος το οποίο μέχρι πρόσφατα τους διασφάλιζε τα προς το ζην, αν όχι και το ευ ζην. Δεν είναι επομένως μόνο κάποιοι φωνασκούντες στο ίντερνετ. Είναι μια συμπαγής ομάδα που αναπτύσσει δημοκρατικά αντανακλαστικά στις αναπτυγμένες χώρες, η οποία μέσω μιας απρόσμενα σιωπηλής ψήφου, που δεν συλλαμβάνεται από τους δημοσκόπους, συνιστά την κραυγή στην κάλπη της μεσαίας τάξης που αισθάνεται παραμελημένη και σταδιακά μετατρέπεται σε λούμπεν. Αυτές οι ομάδες πληθυσμού θέλουν να ξαναδώσουν φωνή και ισχύ στην πόλη κράτος τους για να ξαναβρεθούν στο επίκεντρο της ζωής.


Ερώτημα: Μπορεί να υπάρξει έλεγχος μιας χώρας, ακόμα κι αν αυτή είναι οι ΗΠΑ, από μια εκλελεγμένη πολιτική ηγεσία; Μπορούν εν ολίγοις κάποιοι πολιτικοί εντεταλμένοι από έναν λαό να κάνουν κουμάντο σε μια χώρα, από τη στιγμή που κουμάντο στον πλανήτη κάνουν κάποιοι διασυνοριακά δρώντες οργανισμοί που ελέγχονται από κάποιους παγκόσμιους ολιγάρχες; Οι κολοσσοί της ενέργειας, οι ασφαλιστικές εταιρείες, τα hedge funds, το παγκοσμιοποιημένο facebook, ή το twitter υποστηρίζω, μπορούν να επηρεάσουν πολύ περισσότερο τον πλανήτη από ό,τι οι τοπικές κυβερνήσεις και ο ΟΗΕ σήμερα. Μέσω αυτών και άλλων δικτύων είδαμε επαναστάσεις στη Μέση Ανατολή, είδαμε τρομοκράτες να αποκτούν βήμα και φωνή, είδαμε τις online αγορές να γίνονται παγκόσμιο trend και να σαρώνουν το εντός των τειχών εμπόριο, είδαμε την εξ αποστάσεως εκπαίδευση να πολλαπλασιάζει τους μορφωμένους στον πλανήτη, βλέπουμε το ίντερνετ να καθορίζει σχεδόν ισοπεδωτικά την παγκόσμια μόδα, τις γεύσεις και τη μουσική, εξαφανίζοντας τον πλούτο των τοπικών παραδόσεων, είδαμε επίσης καινά ήθη να εμβολιάζονται σε κάθε γωνιά της Γης, τα περισσότερα από τα οποία ανόητα. Το φαινόμενο είναι διφορούμενο: Αν ζούσε ο Μαρξ ίσως να κατονόμαζε μερικούς παγκόσμιους ολιγάρχες των επιχειρήσεων (όπως ήταν κάποτε ο Έγκελς για τον ίδιο) και ως νέους γκουρού του κομουνισμού, αφού συνεισφέρουν σε πλανητική βάση σε μια δικαιότερη ανακατανομή εισοδημάτων. Χάνουν για παράδειγμα μέρος των εισοδημάτων τους οι Αμερικανοί, αλλά ανεβαίνουν οι μισθοί των Κινέζων. Χάνουν δουλειές οι Βρετανοί στην αυτοκινητοβιομηχανία τους, βρίσκουν δουλειές οι Ινδοί. To μόνο ίσως πρόβλημα που θα είχε να λύσει είναι πώς γίνεται στο πλαίσιο αυτής της ανακατανομής να αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο οι δισεκατομμυριούχοι στον πλανήτη.

Με τα καλά του και τα κακά του πάντως ένας νέος παγκόσμιος πολιτισμός γεννιέται, ο οποίος δεν μπορεί να φυλακισθεί στα σύνορα κάποιων χωρών, επειδή κάποιες πρόσκαιρες πλειοψηφίες αναδεικνύουν ηγέτες οι οποίοι υπόσχονται ότι θα υψώσουν τείχη για να τους προστατέψουν ή θα βάλουν σε ένα καράβι όλους τους μετανάστες και θα τους στείλουν πίσω. Αυτός ο συντηρητισμός καταφέρνει κάτι που πριν από μερικές δεκαετίες θα φαινόταν απίθανο. Δημιουργεί ένα κοινό σημείο συνάντησης ακραίων αριστερών και ακραίων δεξιών οι οποίοι φθάνουν στην ίδια συντηρητική πλατεία πολιτικής ώσμωσης, ορμώμενοι από διαφορετικές αφετηρίες. Το παράδειγμα του ΚΚΕ και της Χρυσής Αυγής στην Ελλάδα είναι εύγλωττο. Όλοι αυτοί έχουν ακόμα ένα κοινό στοιχείο. Είναι μιας κάποιας ηλικίας, όλοι παιδιά της πολιτικής ζύμωσης του Μεταπολέμου. Μεγάλωσαν με το ευρωπαϊκό όραμα του κράτους προνοίας, τις ιδέες του σοσιαλισμού, του αμερικανικού ονείρου. Οι νέες φορτωμένες πτυχία γενιές είναι περισσότερο οι φαινομενικά απολίτικοι πολίτες του κόσμου. Είναι οι κοσμοπολίτες του Διογένη που με ένα πιθάρι προσόντα αισθάνονται ότι μπορούν να πραγματώσουν το όπου Γης και πατρίς. Που ψηφίζουν στην Ελλάδα υπέρ της ΕΕ, στη Βρετανία τάσσονται υπέρ του Bremain και στις ΗΠΑ δεν φοβούνται από την εισβολή των Λατινοαμερικανών στην Καλιφόρνια και τη Φλόριδα.

Ευτυχώς που υπάρχει το facebook

Κατά την ταπεινή μου άποψη οι ευρωφοβικοί Έλληνες και Βρετανοί και οι ξενοφοβικοί Αμερικανοί δεν μπορούν να προσφέρουν λύσεις, ούτε να ανατρέψουν τους όρους με βάση τους οποίους κινείται σήμερα το παγκόσμιο γίγνεσθαι. Αν αυτή η παγκόσμια ζύμωση δεν μας αρέσει –και σε πάρα πολλά δεν μας αρέσει– το πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται με πολιτικούς τύπου Τραμπ ή Νάιτζελ Φάρατζ ή Μαρί Λεπέν. Δεν αντιμετωπίζεται επίσης με τριτοκοσμικές εθνοθρησκευτικές περιχαρακώσεις τύπου Πούτιν και Ερντογάν, φαινόμενο που βρίσκει μιμητές κι εδώ στην Κύπρο. Με αυτούς απλώς βρικολακιάζουμε τον Μεσοπόλεμο. Χρειάζεται εδώ κάποιο σοβαρό πολιτικό αντίβαρο για να εξευρεθούν οι απαραίτητες ισορροπίες στις οικονομικές εκείνες δυνάμεις που καθορίζουν τα σημερινά δεδομένα. Πρέπει η πολιτική να αναγεννηθεί και να αποκτήσει επίσης παγκόσμια φωνή για να αντιμετωπίσει το παγκόσμιο κεφάλαιο που δρα κατά το δοκούν και συμφέρον. Αν ο πλανήτης, λόγω της τεχνολογίας, έχει μετατραπεί σε ένα χωριό, αυτοί που κρατούν την ντουντούκα και φωνάζουν επιβάλλοντας την άποψή τους είναι κυρίως κάποιοι παγκόσμιοι οικονομικοί ολιγάρχες. Οι πολιτικοί απλώς βηματίζουν νευρικά στα στενοσόκακα ή τα παίρνουν κάτω από το τραπέζι στο παρακείμενο καφενείο. Κατ' επέκταση οι πολίτες όλο και περισσότερο κλειδαμπαρώνονται στα σπίτια τους. Ευτυχώς δηλαδή που υπάρχει και το facebook για να ξέρουμε τι σκέφτονται!


Επιστροφή
στην αρχή