O Προυστ και κάποιοι που αποφασίζουν για το μέλλον μας

ΑΠΟΨΗ /ΚΑΤΑ ΒΑΡΒΑΡΩΝ
«Όταν δεν θέλω να πω ψέματα, δεν μιλώ καθόλου». Και όταν μιλά είναι φτωχιά, ταπεινή, ντροπαλή, διστακτική... Τι άλλο, αλήθεια, θα δουν τα μάτια μας;

Δεν είναι τυχαίο που το Ερωτηματολόγιο του Προυστ -δύο ήταν για την ακρίβεια και γράφτηκαν και απαντήθηκαν από τον ίδιο, όταν ο συγγραφέας ήταν μόλις 13 και 20 χρόνων, αλλά θεωρούνται ένα ενιαίο πλέον- διατηρεί αναλλοίωτη τη σπουδαιότητά του και χρησιμοποιείται ακόμα και ως βάση για συνεντεύξεις μοναδικά αποκαλυπτικές στις μέρες μας.

Ο Μαρσέλ Προυστ, άλλωστε, ήταν ένα μυαλό σπάνιο και τα όσα άφησε πίσω του ήταν και είναι σημείο αναφοράς για τους φιλοσόφους και τους μελετητές στις εποχές που ακολούθησαν.

Το δε Ερωτηματολόγιο, με τις ερωτήσεις του να φαίνονται τρομακτικά απλές, είναι ένα κλειδί σπάνιο στην αποκάλυψη και ενίοτε την κατανόηση της προσωπικότητας αυτού που τις απαντά. Η πρώτη είναι δεδομένη. Η δεύτερη όχι πάντοτε.

Το περιοδικό «ΦιλGood» χρησιμοποιεί το ερωτηματολόγιο ή καλύτερα το υποβάλλει σε έναν πολιτικό συνήθως, με το αποτέλεσμα να είναι συχνά απολαυστικό. Με την Ελένη Θεοχάρους, προχθές, ξεπέρασε κάθε προσδοκία.

Έχοντας καθορίσει ως πρώτη αρετή σε μια γυναίκα το «να αγαπά το σώμα της», η Καμένη μελλοντικά για την Ένωση απάντησε και στο ερώτημα «τι απεχθάνεστε περισσότερο στην εμφάνισή σας», με τη φράση: «Τις παραπανίσιες οκάδες».

Για να το… τερματίσει στο ερώτημα: «Αν μπορούσατε να διαλέξετε πώς να επιστρέψετε στη ζωή, τι θα θέλατε να είστε;». Σας μεταφέρω την απάντησή της αυτολεξεί: «Η Marilyn Monroe, αλλά με τον νου που έχω».

Μέριλιν Μονρόε μεν, αλλά έξυπνη όσο θεωρεί ότι είναι η ίδια σήμερα με άλλα λόγια. Διότι η γυναίκα πρέπει να αγαπάει το σώμα της -και να «απεχθάνεται» τις «παραπανίσιες οκάδες» της;- αλλά να αγαπά και τον νου της, έστω κι αν δεν καταφέρνει να παρουσιάζει το μεγαλείο τής, κατά την ίδια, διανοίας της με κάποια μετριοφροσύνη. Για τα προσχήματα έστω.

«Σε ποιο πράγμα προδώσατε τον εαυτό σας και μετανιώνετε περισσότερο για αυτό;», τη ρώτησαν. Και απάντησε με απαράμιλλη ταπεινότητα: «Πρόδωσα τα 17 χρόνια εντατικών σπουδών στην Ιατρική που με εξόπλισαν με πανίσχυρα όπλα τα οποία κατέθεσα για να εμπλακώ στην πολιτική». Για να το κορυφώσει και εδώ συμπληρώνοντας…

«Καταγράφοντας το δούναι και το λαβείν της ζωής μου, βαραίνουν πολύ περισσότερο οι χιλιάδες επεμβάσεις που έχω κάνει σε όλη τη γη από τις χιλιάδες ψήφους που έπαιρνα στην Κύπρο». Ένας νέος Ντυνάν, σε ρεσιτάλ ταπεινότητας και αυταπάρνησης. Ο Ντυνάν, βεβαίως, δεν ήταν γιατρός. Αλλά κατέληξε να κοιμάται πάμφτωχος στα παγκάκια και να πεινάει για χρόνια, προκειμένου να προωθήσει τα ομολογουμένως υψηλά ιδανικά του.

Έτσι και η Ελένη. Έφυγε από το κόμμα της και πήγε στον ΔΗΣΥ, όταν δεν πήρε την έδρα του Ματσάκη, έκανε λαμπερή πολιτική καριέρα για πολλά χρόνια (σ.σ. έφυγε μόνο όταν τέλειωσε με τον γάμο της κόρης της και ευτύχησε να καλέσει όλα τα μέλη από το μητρώο μελών του που πήρε) και κατέληξε να έχει εισοδήματα περισσότερα κι από του Προέδρου της χώρας. Υποσχόμενη, όταν βγήκε στη δημοσιότητα το ποσό που εισπράττει κάθε μήνα, να δώσει μέρος μίας σύνταξής της σε άπορα άτομα.

Κάτι που μελετά εδώ και μερικά χρόνια, αλλά είμαι βέβαιος ότι θα το κάνει κάποτε. Όχι μόνο γιατί με τους μισθούς και τις συντάξεις της ζουν τέσσερις οικογένειες, αλλά και διότι σε άλλο ερώτημα (του Προυστ) απαντά ότι απεχθάνεται «την τσιγκουνιά κάθε μορφής». Άλλωστε «βαραίνουν πολύ περισσότερο οι χιλιάδες επεμβάσεις που έχω κάνει σε όλη τη γη» (sic).

Στο δε ερώτημα «Ποια θεωρείτε τη μεγαλύτερή σας επιτυχία;», η Φλαμπελένη «προδίδει» και τη Μέριλιν Μονρόε, αφού απαντά ως άλλη Jennifer Lopez στον στίχο: «Don’t be fooled by the rocks that I got / I’m still, I’m still Jenny from the block». Και λέει: «Που δεν άλλαξα καθόλου από το ταπεινό φτωχό χωριατάκι, το ντροπαλό και το διστακτικό».

Φτωχιά, ταπεινή, ντροπαλή, διστακτική. Δεν θυμίζει πολύ Θεοχάρους -έως και καθόλου- σ’ αυτά τουλάχιστον. Αλλά η προσπάθεια εκτιμάται, Μέριλιν.

Λατρεμένο, επίσης, το πώς απάντησε -μεταξύ πολλών άλλων- στην ερώτηση «Σε ποιες περιπτώσεις λέτε ψέματα;». «Δεν λέω ψέματα», είπε. «Όταν δεν θέλω να πω ψέματα, δεν μιλώ καθόλου». Γλώσσα λανθάνουσα; Διότι θα έπρεπε να ήταν «όταν ΘΕΛΩ να πω». Εκτός πάλι κι αν το εννοούσε.

Μιλάμε για μια πολιτικό η οποία όταν κατηγορήθηκε για τη διαρροή του χάρτη στη Γενεύη είπε ότι της τον έδωσαν… κάποιοι οπαδοί της σε μια ταβέρνα στην Πάφο. Θυμάστε;

Στην ερώτηση «Ποια μουσική θα θέλατε να παίξουν στην κηδεία σας;», η ταπεινή Ελένη της αυτοθυσίας απαντά εξίσου μαζεμένα: «Μέσα στην εκκλησία το Ave Maria» (σ.σ. τον καθολικό ύμνο -του Schubert- στην Παναγία…), «καθ’ οδόν προς τον χώρο ταφής τον Μεγάλο Ερωτικό, στον ενταφιασμό τον Εθνικό Ύμνο».

H υπερπαραγωγή έχει και συνέχεια: «Μετά όταν κοπάσει η βαβούρα», φύγουν τα πλήθη που περιμένει να πάνε μάλλον κ.τ.λ, «να έλθουν τα φιλαράκια μου -ξέρουν αυτοί- να πούμε ξανά το Πριν το Χάραμα Μονάχος, που στοίχειωσε τη νιότη μας, στη Θεσσαλονίκη των ασεβών μας πόθων».

Ο Προυστ ήταν άτυχος, λοιπόν, που δεν ευτύχησε να δει αυτές τις απαντήσεις. Από μια άλλη άποψη, όμως, ίσως να υπήρξε και φοβερά τυχερός διότι έζησε σε άλλη εποχή και διότι δεν ήταν Κύπριος. #AntrapouKori


Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Το Brexit και o Αναστασιάδης ως μάντης κακών

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ, 18.11.2018

ΑΠΟΨΗ

Ο συντηρητισμός των καθηγητών

ΠΟΝΗΜΑ ΕΝΟΣ ΚΑΤΑΙΔΡΩΜΕΝΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ, 18.11.2018

ΑΠΟΨΗ

Σκότωσαν τις οικογένειες τους αλλά δεν σταμάτησαν τη φιλία των παιδιών

SEVGUL ULUDAG, 18.11.2018

Επιστροφή
στην αρχή