Ο περιφρονημένος θεός των μικρών πραγμάτων

ΑΠΟΨΗ /ΠΑΡΑΘΥΡΟ

Η καταστροφή στο Μάτι Αττικής από την πυρκαγιά ήταν το αποτέλεσμα του ότι πολλοί άνθρωποι, για πολλά χρόνια, δεν κρατούσαν «καθαρό το σπίτι τους».

Ένας Τουρκοκύπριος φίλος, γενικά παραδεκτός για την οξυδέρκειά του, μου είπε πρόσφατα μια σοφή κουβέντα: «Εμείς οι Κύπριοι δεν πάμε μπροστά γιατί όποτε σκεφτόμαστε ή μιλούμε για την πολιτική το μυαλό μας είναι κολλημένο σε μεγαλόπνοες ιδέες. Και υποτιμούμε τα μικρά, καθημερινά πράγματα. Κι όμως, ένας καθαρός δρόμος είναι πιο σημαντικός από μια μεγάλη συναυλία σε ένα πολυτελές Προεδρικό Μέγαρο». Ακόμη και το παράδειγμά του μου θύμισε την αλληγορία του Γκαίτε: Μιλώντας για την προκοπή του κράτους και της κοινωνίας, ο Γερμανός φιλόσοφος και λογοτέχνης είπε πως, αν όλοι φροντίζουμε να έχουμε καθαρό το σπίτι μας και τον χώρο γύρω απ’ αυτό, τότε θα έχουμε μια καθαρή πόλη.

Η καταστροφή στο Μάτι Αττικής από την πυρκαγιά ήταν το αποτέλεσμα του ότι πολλοί άνθρωποι, για πολλά χρόνια, δεν κρατούσαν «καθαρό το σπίτι τους». Εξαντλούσαν στο έπακρο όλα τα νομικά παραθυράκια για να χτίζουν αυθαίρετα, να αποκλείουν με μαντρότοιχους την πρόσβαση στην παραλία. Την ίδια στιγμή, ο δήμαρχος και ο αρμόδιος υπάλληλος του δήμου δεν έκαναν καινούργια σχέδια διαφυγής, αφού δεν τους το επέβαλλαν τα σχέδια υπηρεσίας τους, οι επικεφαλής της Πυροσβεστικής και της Αστυνομίας δεν έκαναν καμία κίνηση για επιβολή μέτρων πυρασφάλειας στην περιοχή, αφού δεν είχαν σχετική ρητή εντολή άνωθεν, οι υπάλληλοι της Πολεοδομίας το ίδιο, και πάει λέγοντας. Όλες οι «αυλές», και των ιδιωτών και των υπηρεσιακών, ήταν για χρόνια «βρόμικες».

Ευθύνες

Η γιατρειά ίσως βρίσκεται στην αλλαγή του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τον παράγοντα «ευθύνη». Στην περιοχή μας, συνηθίζουμε να κολλάμε στην κάθετη εκδοχή της: Φταίει η κορυφή, δηλαδή ο πρωθυπουργός ή ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, παραιτείται, κι όλα είναι εντάξει. Αυτό θα ήταν σωστό, αν όλοι οι υπόλοιποι έκαναν διαχρονικά σωστά τη δουλειά τους.

Βέβαια, το πρόβλημα φαίνεται να είναι κάπως ευρύτερα μεσογειακό. Στην πρόσφατη καταστροφή στην Ιταλία, με την κατάρρευση της γέφυρας στη Γένοβα, η κυβέρνηση δεν αναμένεται καν να ασκήσει δίωξη κατά της εταιρείας που διαχειριζόταν το έργο. Οι περισσότεροι Ιταλοί δημοσιογράφοι στοιχηματίζουν πως το ζήτημα θα λήξει με μια καταδίκη του πολιτικού μηχανικού που έχτισε πριν από μισό αιώνα τη γέφυρα και ο οποίος δεν βρίσκεται πια στη ζωή. Εκατοντάδες άνθρωποι που δεν έκαναν καλά τη δουλειά τους (ακόμη και δημόσιοι υπάλληλοι που παρανομούσαν, μεταφέροντας κονδύλια του προϋπολογισμού για συντήρηση της γέφυρας σε άλλα έργα) δεν θα έχουν καμία συνέπεια.

Παντού και καθημερινά όλοι μας αντιμετωπίζουμε διλήμματα που δεν έχουν άμεση σχέση με τις νομικές ευθύνες. Το κακό κρύβεται, κατά κανόνα, σε τυπικά νόμιμες επιλογές μας, οι οποίες εξαντλούν όλα τα περιθώρια του «δικαιούμαι», χωρίς να λαμβάνουν υπόψη το «είναι σωστό». Μέχρι να γίνουμε συνειδητοί πολίτες και να βιώνουμε και αυτήν την οριζόντια διάσταση της ευθύνης, ας είμαστε τουλάχιστον προκαταβολικά απαιτητικότεροι και αυστηρότεροι απέναντι σε όσους έχουν εξουσία. Όχι μόνο εκ των υστέρων.

Προς την έκρηξη

Για μια σειρά από λόγους που συνοδεύουν την περιφρόνησή μας προς τα «μικρά», το διάστημα των επόμενων δύο χρόνων θα είναι γεμάτο από αλλεπάλληλες «εκρήξεις» και κρίσεις σε όλους τους τομείς της συλλογικής ζωής. Γι’ αυτό και πρέπει αμέσως να στρέψουμε όλοι τα μάτια μας προς την προσωπική ατομική ευθύνη, αλλά και προς την ευθύνη όσων έχουν λόγο και ρόλο σε καθέναν από αυτούς τους τομείς.

Από τα μέσα Οκτωβρίου (σε λιγότερο από δύο μήνες!) όλοι οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ γνωρίζουν ότι θα έχουμε κορύφωση της κρίσης και της αντιπαράθεσης για το φυσικό αέριο. Πέρα από τις ευθύνες του Προέδρου και του υπόλοιπου πολιτικού προσωπικού γι’ αυτό, ευθύνη έχει και ο καθένας μας. Για παράδειγμα, ο υπάλληλος του Υπουργείου Εξωτερικών που γνωρίζει τα δεδομένα και απλώς ετοιμάζει κουτοπόνηρα σενάρια με χάρτες για τη βόρεια ΑΟΖ (λες και η τουρκική ηγεσία αποτελείται από άτομα με νοητική υστέρηση) έχει προσωπική ευθύνη. Και αυτή πρέπει να του ζητηθεί από τον καθένα μας σήμερα, όχι μετά την «πυρκαγιά» του Οκτωβρίου. Γιατί, αν δεν τη ζητήσουμε σήμερα, θα είμαστε συνυπεύθυνοι για την καταστροφή.

Όλοι επίσης γνωρίζουν πως έχουν δίκιο ο υπουργός Εξωτερικών και ο διαπραγματευτής: Αν δεν επαναρχίσουν οι συνομιλίες το φθινόπωρο, τότε μας περιμένει το χάος στο Κυπριακό. Με όλα τα αρνητικά σενάρια ανοιχτά. Αφού το καταλαβαίνουμε αυτό, θα είμαστε συνυπεύθυνοι αν δεν βρούμε τρόπο να πείσουμε και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας πως έτσι είναι.

 

Καλάθι

 

  • Μεγαλώσαμε πανηγυρίζοντας κάθε φορά που κάποιος τα έβαζε με την Τουρκία. Όμως, τώρα τα πράγματα είναι διαφορετικά. Δυστυχώς, εμείς κατοχυρωθήκαμε πλέον στην κατηγορία του ποντικιού: Ο Τραμπ πιέζει τον Ερντογάν, αλλά την ίδια στιγμή τραβά και το δικό μας αφτί. Η στάση του στο θέμα της UNFICYP (προσοχή: για πρώτη φορά συμβαδίζει μαζί του, εναντίον μας, και η Κίνα) και η σιωπή στην τουρκική πολιτική στην ΑΟΖ δίνουν ανησυχητικό μήνυμα. Να το συνειδητοποιήσουμε λοιπόν: Χορεύουν οι ελέφαντες, θα την πληρώσουμε εμείς, τα άφρονα ποντίκια που μονίμως βρυχώνται…

 

  • Η αντιπαράθεση του υπουργού Παιδείας με τους εκπαιδευτικούς έχει χαρακτηριστικά Μαραθωνίου, και όχι δρόμου ταχύτητας. Σε αυτόν τον Μαραθώνιο κερδίζει μέτρα όποιος λειτουργεί πιο στοχευμένα. Η ανάλωση των οργανώσεων στο να κερδίσουν την εύνοια των συνομοσπονδιών γονέων είναι σπατάλη δυνάμεων: Από ένα καλάθι ανθρώπων που στην πλειονότητά τους εντάχθηκαν στους συνδέσμους γονέων για να πιέσουν ώστε να αριστεύσει το παιδί τους, ή για να μην ξαναμείνει στην ίδια τάξη, επιπλέουν ως «ηγέτες» οι πιο φιλόδοξοι και οι πιο εξυπηρετικοί προς την εξουσία. Μέσα από διαδικασίες συμμετοχής μόλις του 2% του συνόλου των γονέων. Ήγουν, χαμένο για χαμένο… Οι εκπαιδευτικές οργανώσεις αλλού πρέπει να δώσουν έμφαση, αν θέλουν να κερδίσουν μέτρα: (α) Στον εκσυγχρονισμό της καθημερινής επικοινωνίας τους με το σύνολο των εκπαιδευτικών. Κι ας μην παρασύρονται: Τα ΜΚΔ κάνουν το ένα δέκατο της δουλειάς σε σύγκριση με ένα απλό προσωπικό sms. Το σύνολο των εκπαιδευτικών είναι πολύ διαφορετικό από το μικρό δυναμικό κομμάτι που αλληλεπιδρά μαζί τους. (β) Στο να κερδίσουν τον πιο αδύναμο κρίκο, τους διευθυντές των σχολείων.

 

  • Πολλοί πολίτες στην Ελλάδα, αλλά και αξιωματούχοι, απέδωσαν την απελευθέρωση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών σε παρέμβαση της Παναγίας. Μέχρι και ο Καμμένος. Ευτυχής εξέλιξη η απελευθέρωση των δύο, καθώς και η συνακόλουθη αποκάλυψη ότι ο Ερντογάν έγινε κρυπτοχριστιανός και υπακούει στη Μεγαλόχαρη. Δυστυχές όμως το συμπέρασμα ότι η παρέμβαση γίνεται μόνο ανήμερα της γιορτής της, και μόνο για δύο κρατούμενους κάθε φορά.

 

 

 

 


Επιστροφή
στην αρχή