Ο Μηχανισμός της Καταστροφής και τα ΜΜΕ

ΑΠΟΨΗ /ΚΥΠΡΟΣ
Σε κάθε μεγάλο, αιματηρό και φονικό γεγονός που λαμβάνει χώρα στις ΗΠΑ κυρίως, αλλά και στη Δύση γενικότερα, θα βρεθούν πάντα «καλοθελητές» να κατακρίνουν τη δημοσιότητα που παίρνει το συμβάν ή τη θλίψη της κοινής γνώμης...

Σε κάθε μεγάλο, αιματηρό και φονικό γεγονός που λαμβάνει χώρα στις ΗΠΑ κυρίως, αλλά και στη Δύση γενικότερα, θα βρεθούν πάντα «καλοθελητές» να κατακρίνουν τη δημοσιότητα που παίρνει το συμβάν ή τη θλίψη της κοινής γνώμης, προβάλλοντας το επιχείρημα: «Μα δεν θλίβεστε το ίδιο για τους νεκρούς στο Αφγανιστάν, το Ιράκ, την Παλαιστίνη» κ.ο.κ.. Δηλαδή, λέει αυτή η άποψη, επειδή οι ΗΠΑ έχουν μια μονομανή επιθετική πολιτική ανά τον κόσμο, οι «παράπλευρες απώλειες» της οποίας στοιχίζουν ετησίως τις ζωές εκατοντάδων αθώων πολιτών, ανάμεσά τους και πολλών παιδιών, είναι κατά τι «δίκαιο» να πεθαίνουν στη χώρα τους φιλήσυχα Αμερικανόπουλα, ενώ βρίσκονται στο σχολείο, στον μαραθώνιο ή σε ένα εμπορικό κέντρο.

 

Για τον συμψηφισμό των νεκρών τα έχουν πει άλλοι, καλύτερα από μένα. Κατά τη δική μου ταπεινή γνώμη, αποτελεί ύβρι να βάζεις τους νεκρούς στη ζυγαριά, οποιοδήποτε κι αν είναι το κριτήριο ή το κίνητρο του κρίνοντα. Είτε πεθαίνει ένας Κινέζος, απ? το 1,5 δις του πληθυσμού τους, ή ένας Κύπριος ή Μαλτέζος, ο πόνος για τους οικείους είναι ο ίδιος. Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για άδικο χαμό. Πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για παιδιά. Που δεν είχαν το δικαίωμα, ούτε τον χρόνο, ούτε βεβαίως την ευθύνη να κρίνουν τις κακές πολιτικές των χωρών τους.

 

Επειδή όμως το ερώτημα επανέρχεται κάθε τόσο, με αφορμή τώρα την βομβιστική επίθεση στη Βοστόνη, θα επιχειρήσω να δώσω μια αιτιολόγηση για την αντικειμενικά πιο μαζική κάλυψη των γεγονότων από τα ΜΜΕ όταν πρόκειται για μια επίθεση στις ΗΠΑ πχ, απ? ό,τι συμβαίνει σε μια έκρηξη πχ στη Βαγδάτη ή σε μια δολοφονία αμάχων στη Γάζα.

 

Καταρχήν, δύο απ? τα πιο βασικά κριτήρια αξιολόγησης μιας είδησης είναι η συχνότητα και η σπανιότητα. Η έκρηξη μιας βόμβας στη Βαγδάτη και η δολοφονία αμάχων στη Γάζα, όσο καταδικαστέα γεγονότα κι αν είναι, δεν παύουν να συμβαίνουν περιοδικά, αφού πρόκειται για εμπόλεμες ζώνες. Η δημοσίευσή τους δεν ενδιαφέρει τόσο την κοινή γνώμη και επομένως οι σχετικές ειδήσεις αξιολογούνται χαμηλότερα και άρα προβάλλονται λιγότερο, διότι ο λήπτης της είδησης (αναγνώστης, ακροατής, τηλεθεατής) το έχει ξανακούσει ? το ακούει κάθε τόσο.

 

Το να σκάνε όμως δυο βόμβες στο κέντρο μιας αμερικανικής μεγαλούπολης, σε ένα φιλήσυχο, σημαντικό αθλητικό γεγονός που συγκεντρώνει πλήθος κόσμου, όπως ο μαραθώνιος της Βοστόνης, αποτελεί σπάνιο και ασυνήθιστο φαινόμενο. Σε αυτή την περίπτωση, οι κάτοικοι δεν ζούσαν σε μια πόλη με περιορισμούς ή κινδύνους. Δεν ζούσαν καν σε μια χώρα με περιορισμένη δημοκρατία. Ήταν άνθρωποι που βγήκαν να τρέξουν ή να δουν ένα καλά οργανωμένο αθλητικό δρώμενο και κατέληξαν κάποιοι νεκροί, άλλοι τραυματίες, άλλοι σοκαρισμένοι θεατές ενός τρομακτικού θεάματος. Όπως εύστοχα το παρομοίασε μια φίλη, «είναι σαν να σου σκάει το βούτυρο στο σούπερ μάρκετ. Πόσο συχνά συμβαίνει;».

 

Ταυτόχρονα, γεγονότα όπως οι εκρήξεις στη Βοστόνη, ακόμη κι αν πρόκειται για λίγους μόνο νεκρούς, αφορούν πολύ περισσότερο τις δυτικές κοινωνίες, απ? ό,τι τις αφορούν παρόμοιες ειδήσεις από τις εμπόλεμες ή ολιγαρχικές ανατολικές ή αφρικανικές χώρες: Είναι πολύ μεγαλύτερες οι πιθανότητες Κύπριοι πχ ή Ελλαδίτες να βρίσκονταν στον μαραθώνιο της Βοστόνης (όπως συνέβη), απ? ό,τι να βρίσκονται στη Βαγδάτη ή στην Ισλαμαμπάντ. Κι όσο κι αν συνιστά επαρχιωτική εμμονή η συνήθεια των δημοσιογράφων σε Ελλάδα και Κύπρο να ξεκαθαρίζουν με ανακούφιση πως «όλοι οι Κύπριοι και Έλληνες είναι καλά στην υγεία τους», δεν παύει να είναι ένα γεγονός που αφορά ένα μικρό έστω κομμάτι της κοινωνίας μας.

 

Τέλος, θα πρέπει, νομίζω, να προστεθούν και αντικειμενικά κριτήρια παρουσίασης μιας είδησης, όπως είναι η πρόσβαση σε αυτήν. Στη Δύση, όπου η κουλτούρα της ελευθεροτυπίας είναι καλά εμπεδωμένη, υπάρχουν θεσμοί, δομές και πλέον και τεχνολογίες που καθιστούν την ροή των πληροφοριών συνεχή, μαζική και πολυφωνική. Για παράδειγμα, για να ενημερωθεί κανείς για τις εκρήξεις στη Βοστόνη, μπορούσε να διαβάσει μια πλειάδα από ιστοσελίδες στις ΗΠΑ ή αλλού, όπου οι αρμόδιοι (αστυνομία, τοπικές αρχές, διοργανωτές κ.ά.), αλλά και αυτόπτες μάρτυρες έκαναν διαρκώς δηλώσεις, ενώ ταυτόχρονα στο twitter υπήρχε συνεχής ροή πληροφοριών.

 

Σε αντίστοιχα γεγονότα σε μια ανατολική χώρα, πέρα από τη δυσκολία της πρόσβασης στην τοπική γλώσσα, υπάρχουν αντικειμενικά εμπόδια όπως η πολύ ελεγχόμενη ?σε βαθμό λογοκρισίας- ροή των πληροφοριών από τα ντόπια καθεστώτα, οι πολύ λιγότερες αρμόδιες ?και θαρραλέες- πηγές να μιλήσουν, ο σαφώς μικρότερος αριθμός των ΜΜΕ. Για τα δε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε κάποιες χώρες δεν γίνεται ούτε λόγος.

 

Την επόμενη φορά λοιπόν, που θα νιώσετε να σας κυριεύει μια εμπάθεια, σε στιγμές αληθινά δραματικές για κάποιους ανθρώπους, θυμηθείτε μονάχα τα λόγια του Μικρασιάτη Σεφέρη, όταν κατέγραφε τα συναισθήματά του για την επιστροφή στη γενέτειρά του, τα Βουρλά: «Δεν αισθάνομαι μίσος. Το πράγμα που κυριαρχεί μέσα μου είναι το αντίθετο του μίσους' μια προσπάθεια να χωρέσει ο νους μου το μηχανισμό της καταστροφής».

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Το Brexit και o Αναστασιάδης ως μάντης κακών

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ, 16:10 (τελευταία ενημέρωση 16:10)

ΑΠΟΨΗ

Ο συντηρητισμός των καθηγητών

ΠΟΝΗΜΑ ΕΝΟΣ ΚΑΤΑΙΔΡΩΜΕΝΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ, 16:09 (τελευταία ενημέρωση 16:09)

ΑΠΟΨΗ

Σκότωσαν τις οικογένειες τους αλλά δεν σταμάτησαν τη φιλία των παιδιών

SEVGUL ULUDAG, 13:10 (τελευταία ενημέρωση 13:10)

Επιστροφή
στην αρχή