Ο κύβος ερρίφθη (Του Σώτου Κτωρή)

ΑΠΟΨΗ /CHECΚ POINT
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η Τουρκία θα αποδεχτεί να αποποιηθεί τα «κεκτημένα» της,όπως αυτά απορρέουν από τις συνθήκες εγγυήσεως -συμμαχίας του '60

Οι εξελίξεις στη Γενεύη άφησαν μια γλυκόπικρη γεύση σε όσους προσδοκούσαν σε θετική ολοκλήρωση της διαπραγματευτικής προσπάθειας. Εντούτοις, οι εξελίξεις έχουν θετικό πρόσημο. Διανύθηκε σημαντική απόσταση αφού η Τουρκία υποχρεώθηκε, για πρώτη φορά, να υποβάλει χάρτη στο εδαφικό και να παρακαθίσει σε συζητήσεις για την πτυχή της ασφάλειας και των εγγυήσεων. Αποδεχόμενη και επισήμως την τροποποίηση του ισχύοντος συστήματος εγγυήσεων.

Εξακολουθούν, ασφαλώς, να παραμένουν οι διαφωνίες στο κεφάλαιο της ασφάλειας. Η προοπτική επίτευξης συμφωνίας θα εξαρτηθεί, επομένως, από τη διάθεση όλων των μερών να μετακινηθούν στο εν λόγω ζήτημα από τις αρχικές τους θέσεις. Και να αναγνωρίσουν πως η επίτευξη συμφωνίας προϋποθέτει εκατέρωθεν συμβιβασμούς. Οι οποίοι, όμως, δεν μπορεί να παραβλέπουν τα δεδομένα που διαμορφώθηκαν συνεπεία της ένταξης της Κύπρου στην ΕΕ. Ούτε και να υπονομεύουν τη δυνατότητα της ομοσπονδιακής Κύπρου να λειτουργεί ως ένα πραγματικά κυρίαρχο κράτος. Οι Τουρκοκύπριοι και η Τουρκία θα πρέπει να αποδεχτούν αυτές τις παραμέτρους προκειμένου να υπάρξει συμφωνία. Από την άλλη είναι αντιληπτό ότι οι ρυθμίσεις που θα συμφωνηθούν πρέπει να ανταποκρίνονται στις εκατέρωθεν ανησυχίες και να μεγιστοποιούν το αίσθημα ασφάλειας και των δύο κοινοτήτων. Ως εκ τούτου και οι Ελληνοκύπριοι δεν θα πρέπει, εκ προοιμίου, να απορρίπτουν τη συμπερίληψη  της Τουρκίας σε μια διευρυμένη συνθήκη εγγυήσεων ή συμμαχίας. Νοουμένου, ασφαλώς, ότι η Τουρκία δεν θα έχει μονομερή επεμβατικά δικαιώματα και νοουμένου ότι οι πρόνοιες της συνθήκης θα αφορούν, αποκλειστικά και μόνο, την αντιμετώπιση εξωτερικών απειλών.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η Τουρκία θα αποδεχτεί να αποποιηθεί τα «κεκτημένα» της, όπως αυτά απορρέουν από τις συνθήκες εγγυήσεως και συμμαχίας του 1960. Και κατά πόσον η όποια πρόθεση της τουρκικής κυβέρνησης να προβεί σε υποχωρήσεις, σε αυτή την πτυχή, θα βραχυκυκλωθεί συνεπεία της επιδίωξης του Ταγίπ Ερντογάν να προσεταιριστεί την ψήφο των εθνικιστών ενόψει ενός δημοψηφίσματος για την αλλαγή του πολιτεύματος της χώρας. Οι πρόσφατες, πάντως, δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου δημιουργούν κάποιες προσδοκίες για αναζήτηση κοινά αποδεκτών ρυθμίσεων στο θέμα της ασφάλειας. Επιπλέον, δεικνύουν πως το Κυπριακό δεν αξιολογείται από το ΑΚΡ ως ζήτημα που μπορεί να επηρεάσει, ουσιωδώς, την πολιτική και εκλογική συμπεριφορά των Τούρκων πολιτών. Ενδεικτικό τούτου είναι και η περιορισμένη κάλυψη της οποίας έτυχαν από τον τουρκικό Τύπο οι αναφορές Ερντογάν στο Κυπριακό. Στην πορεία για το δημοψήφισμα θα κυριαρχήσουν τα ζητήματα που σχετίζονται με την καθημερινότητα των Τούρκων πολιτών και την πολιτική σταθερότητα στη χώρα. Η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης σε συνάρτηση με τη συνεχή υποτίμηση της τουρκικής λίρας, η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, οι εξελίξεις στο Συριακό, η σύγκρουση με το PKK και το YPD. Αλλά και αυτή καθεαυτή η αντιπαράθεση για την επιχειρούμενη μεταβολή του πολιτειακού συστήματος. Όσο και αν εργαλειοποιηθεί το Κυπριακό, από την αντιπολίτευση, δύσκολα θα αναχθεί σε κεφαλαιώδους σημασίας ζήτημα. Ούτως ή άλλως, και αν υπάρξει συμφωνία, ο Ερντογάν διαθέτει τα μέσα -και τα ΜΜΕ- να την παρουσιάσει, εντός Τουρκίας, ως τεράστια διπλωματική επιτυχία της κυβέρνησης του ΑΚΡ. Άλλωστε, αν υπήρχε η εκτίμηση πως το Κυπριακό θα επηρεάσει τη στάση σημαντικής μερίδας των ψηφοφόρων του εθνικιστικού φάσματος, τότε ο Ερντογάν δεν θα αποτολμούσε να «πατήσει» στην ιερά τράπεζα του εθνικιστικού αφηγήματος. Αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη και της πλήρους αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων. Ωστόσο, και για να μην δημιουργούνται παρανοήσεις, ο Ερντογάν δεν αναφέρθηκε σε άμεση αποχώρηση των στρατευμάτων. Η συνολική και προσεκτική αποτίμηση των δηλώσεών του οδηγούν στο συμπέρασμα πως ο Τούρκος Πρόεδρος, μάλλον, εννοούσε πως εάν η μόνιμη παραμονή στρατιωτικών αποσπασμάτων, στο πρότυπο της ΤΟΥΡΔΥΚ και της ΕΛΔΥΚ, δεν γίνεται αποδεχτή, τότε θα μπορούσε να συζητηθεί μια μεταβατική περίοδος για την οριστική αποχώρησή τους. Οι δηλώσεις του Ταγίπ Ερντογάν έθεσαν, προφανώς, τα όρια των υποχωρήσεων της τουρκικής πλευράς. Και κατ' επέκταση, προδιέγραψαν και το πλαίσιο στο οποίο θα κινηθεί η Τουρκία στις επικείμενες συναντήσεις της ομάδας εργασίας για την ασφάλεια. Εάν, σε αυτές τις συναντήσεις, καταστεί εφικτό να καταγραφούν σημεία σύγκλισης τότε θα ανοίξει και η οδός για να συνέλθει, εκ νέου, η διεθνής διάσκεψη σε πλήρη σύνθεση. Όπου θα πραγματοποιηθεί, πλέον, το τελικό πάρε-δώσε. Μέσω της διασύνδεσης του εδαφικού με το περιουσιακό και της ασφάλειας με την πολιτική ισότητα (εκ περιτροπής προεδρία, φόρμουλα συμμετοχής Τ/Κ σε ομοσπονδιακά όργανα). Στη Γενεύη ερρίφθη ο κύβος για την τελευταία παρτίδα του Κυπριακού. Η κορύφωση και ολοκλήρωση αυτής της διαπραγματευτικής προσπάθειας ευρίσκεται προ των πυλών. Και είτε με συμφωνία, είτε με ναυάγιο, το κυπριακό ζήτημα ολοκληρώνει σύντομα και αυτό τον ιστορικό του κύκλο.
*Δρ Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Νεκατωμένα στομάχια (Του Μιχάλη Θεοδώρου)

ΜΙΧΑΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ, 21.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Συνείδηση, τιμή και υπερηφάνεια

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 21.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Για να φτιάχνει φραπέ χρειάζεται, για Πρόεδρος όχι;

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 21.09.2018

Επιστροφή
στην αρχή