Ο Ερντογάν και η επόμενη ημέρα

ΑΠΟΨΗ /ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ
Σήμερα ανοίγουν οι κάλπες στην Τουρκία σε μια εκλογική αναμέτρηση, την έβδομη σε μια περίοδο μόλις πέντε χρόνων από τα γεγονότα του Γκεζί

Σήμερα ανοίγουν οι κάλπες στην Τουρκία σε μια εκλογική αναμέτρηση, την έβδομη σε μια περίοδο μόλις πέντε χρόνων από τα γεγονότα του Γκεζί, που δείχνει να αλλάζει άρδην τις πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές δυναμικές στη χώρα. Οι εικόνες της λαοθάλασσας του Μουχαρέμ Ιντζέ από την προεκλογική του ομιλία στη Σμύρνη προσιδιάζουν σε μια αναμέτρηση καθόλου εύκολη για τον Ερντογάν, που για πρώτη φορά διακατέχεται από ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: Πολλοί υποψήφιοι και μια Τουρκία με πολλαπλά μέτωπα ανοικτά, σε οικονομία και διεθνείς σχέσεις.

Καμία πρόβλεψη

Σε μια κοινωνία όπως η τουρκική, όπου η πόλωση και η τοξικότητα θριαμβεύουν διαχρονικά στη δημόσια σφαίρα και παράλληλα αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά της τρέχουσας προεκλογικής περιόδου, δεν χωρούν προβλέψεις για το αποτέλεσμα. Ωστόσο, κανείς, και ιδιαίτερα στην Κύπρο, δεν πρέπει να υποτιμήσει την πολιτική εμπειρία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σαφώς με σημάδια κόπωσης μετά από μια δεκαπενταετία στην εξουσία, στο να κερδίζει μάχες. Ακόμη και αν χρειαστεί δεύτερος γύρος, ακόμη κι αν -σε ένα σενάριο εκπλήξεως- κερδίσει από τον πρώτο γύρο με ισχνή αυτοδυναμία (σ.σ. και προφανώς χάνοντας την πρωτοκαθεδρία στη Βουλή), ο Ερντογάν παραμένει φαβορί αλλά κι ένας «die hard» πολιτικός ηγέτης. Ωστόσο, η πρόβλεψη που οφείλει να γίνει σε αυτήν την περίπτωση είναι αυτή για την επόμενη ημέρα στην Τουρκία. Οι πολλαπλοί μετασχηματισμοί που επισυμβαίνουν στη χώρα και που τέμνουν σχεδόν κάθε έκφανση του δημόσιου βίου από την οικονομία και την εμπλοκή στη Συρία, μέχρι τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ευρώπη, των ΗΠΑ και της Ρωσίας ίσως να διαφοροποιήσουν σημαντικές πτυχές του πολιτικού βίου στη χώρα με άξονα το 2023:

  • Α) Μια θητεία Ερντογάν, με ορίζοντα τη σημειολογικά ισχυρή ημερομηνία του 2023, αποτελεί μια ιδιαίτερα μεταβατική περίοδο θέτοντας ζήτημα πολιτικής διαδοχής και του, σπουδαίου, ερωτήματος για τη «μετα-Ερντογανική» Τουρκία.
  • Β) Η ανάδειξη νέων πολιτικών προσώπων και η φυσική φθορά του AKP θα μετασχηματίσουν το πολιτικό σύστημα και θα θέσουν ζητήματα επόμενης ημέρας όχι μόνο στο Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, αλλά και στο ευρύτερο πολιτικό σύστημα της χώρας.
  • Γ) Τα επόμενα χρόνια θα καθορίσουν αν η θέση της Τουρκίας, ιδεολογικά, γεωπολιτικά και από σκοπιάς ισχύος, θα διαφοροποιηθεί σε εκείνον τον βαθμό που θα επανακαθορίσει τις ιστορικές της σχέσεις με την ΕΕ, τη Δύση (ΝΑΤΟ & ΗΠΑ) και τον ευρύτερο ευρασιατικό χώρο (Ρωσία, Κίνα κ.λπ.).

Τα επόμενα βήματα

Οι διαφαινόμενες κινήσεις στα μέτωπα της Συρίας και του Ιράκ, αλλά και ως προς τη δυναμική της ανάδειξης των ρωσοτουρκικών σχέσεων, καταδεικνύουν πως οι σχέσεις Τουρκίας - Ουάσινγκτον δείχνουν να ομαλοποιούνται, χωρίς ωστόσο αυτό να σηματοδοτεί την άμεση αποκατάστασή τους. Ωστόσο, λόγω των εξελίξεων στα μέτωπα της Μανμπίτζ στη Συρία, τη μεγαλύτερη εικόνα της ΒΔ Συρίας - σε μια περίοδο όπου το τοπίο στο Συριακό ξεκαθαρίζει, αλλά και λόγω της δυναμικής αλλαγής παραδείγματος της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή (με έμφαση στην άσκηση πίεσης στο Ιράν), οι σχέσεις Ουάσινγκτον - Άγκυρας αποδεικνύονται «ανθεκτικές», με σαφείς ενδείξεις εκ μέρους της πρώτης για μια απόπειρα ξεκαθαρίσματος όλων των προβληματικών πτυχών. Επί τούτου, ο διορισμός στην Άγκυρα τού νέου Αμερικανού πρέσβη Ντέιβιντ Σάντερφιλντ -ενός διπλωμάτη καριέρας με πλούσια εμπειρία από τις χώρες της περιοχής (Κόλπος, Ιράκ, Λίβανος κ.λπ.)- ερμηνεύεται από διάφορους συνομιλητές του «Π» ως μια τελευταία απόπειρα βελτίωσης των σχέσεων ΗΠΑ - Τουρκίας τους επόμενους μήνες. Συνομιλητές του «Π» μάλιστα αναφέρουν για την Ουάσινγκτον ότι υπάρχει ενδιαφέρον τα επόμενα δύο χρόνια να υπάρξει και μια απόπειρα επαναπροσέγγισης / αναθέρμανσης των σχέσεων Τουρκίας - Αιγύπτου, που σκοντάφτει, συχνά, και στην προσωπική προβληματική σχέση Σίσι - Ερντογάν.

Τι να αναμένουμε στην Κύπρο

Το ξεκαθάρισμα του τοπίου στην Τουρκία μετά τις εκλογές θα αποτελέσει και την αφετηρία για το ξεκαθάρισμα των προθέσεων της Άγκυρας σε σχέση με το Κυπριακό, αλλά και τα ενεργειακά στη ΝΑ Μεσόγειο με φόντο τις κινήσεις του ερευνητικού πλοίου «Fatih» στην κυπριακή ΑΟΖ ενόψει της γεώτρησης της Exxon στο θαλάσσιο τεμάχιο 10 τον προσεχή Νοέμβριο. Χωρίς ωστόσο να αποτελεί πανάκεια ότι στην περίπτωση επανεκλογής του Ερντογάν (ή ακόμη και στο ακραίο σενάριο ήττας του) θα υπάρξει σημαντική διαφοροποίηση από τις προσεγγίσεις της Τουρκίας στο Κυπριακό των τελευταίων ετών - τουλάχιστον όπως αυτές διαμορφώθηκαν μετά το ναυάγιο των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά τον περασμένο Ιούλιο. Αυτό όμως που αξίζει να αναδειχθεί εδώ είναι πως εξ ορισμού πιθανόν, πριν από το σενάριο επίλυσης ή οριστικής αποτυχίας εξεύρεσης λύσης του Κυπριακού, ιστορικά να είναι και η τελευταία ευκαιρία για την Κύπρο να φτάσει κάπου με αυτήν την ηγεσία στην Τουρκία. Τι σηματοδοτεί αυτό πρακτικά; Ότι μετά το 2023 ίσως να έχουμε να κάνουμε με μια πολύ διαφορετική Τουρκία από αυτήν του Ερντογάν της περιόδου 2003-2023, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε επίπεδο πρόσληψης και πρακτικής διαχείρισης του Κυπριακού σε όλα τα επίπεδα: Α) Στρατηγικά. Β) Γεωπολιτικά. Γ) Στον άξονα των σχέσεων Τουρκίας - τουρκοκυπριακής κοινότητας. Δ) Αναφορικά με τις σχέσεις της Τουρκίας με τα κράτη της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων του Ισραήλ, της Αιγύπτου, της Ελλάδας, αλλά και σε σχέση με τη δυναμική στον άξονα Τουρκίας - ΕΕ και Τουρκίας - ΗΠΑ - Ρωσίας.

Αντί επιλόγου

Στην Κύπρο συχνά επαναλαμβάνουμε το ίδιο λάθος κάθε φορά που έχουμε απέναντί μας την κρίση της έκβασης των τουρκικών εκλογών. Ποντάρουμε μόνο στο αποτέλεσμα και στη δυναμική της διαδικασίας, επαληθεύοντας τη λογική του «να περιμένουμε την έκβαση για να δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στο Κυπριακό την επόμενη ημέρα», παρά στο να εστιάσουμε στις πραγματικές αλλαγές που συντελούνται εντός της Τουρκίας και το τι αυτές σηματοδοτούν για τη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού ή για τις δυναμικές εντός της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Οι σημερινές εκλογές στην Τουρκία πρέπει να μας διδάξουν κάτι. Ότι ανεξαρτήτως του «αν η Τουρκία κρατάει το κλειδί για την επίλυση του Κυπριακού», τα κλειδωμένα λουκέτα των 44 χρόνων άλυτου Κυπριακού παραμένουν στα χέρια των δύο κοινοτήτων. Κι αυτό δεν θα αλλάξει ανεξαρτήτως του αν από αύριο ο Ερντογάν είναι ο νικητής ή ο μεγάλος χαμένος των εκλογών.

*Twitter: @JohnPikpas

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Η επανάσταση της υπομονής...Του Γιώργου Κακούρη

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΚΟΥΡΗΣ, 14:35 (τελευταία ενημέρωση 14:35)

ΑΠΟΨΗ

Η ανυπακοή της Ιταλίας στην Κομισιόν

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΑΡΕΤΑΙΟΣ, 13:26 (τελευταία ενημέρωση 13:26)

ΑΠΟΨΗ

Σε γνωρίζω από τη γεύση / του Εκμέκ την τρομερή

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 10:05 (τελευταία ενημέρωση 10:05)

Επιστροφή
στην αρχή