O Χόκινγκ, οι πίθηκοί του και εμείς

ΑΠΟΨΗ /ΚΑΤΑ ΒΑΡΒΑΡΩΝ

Ποτέ, στη σύγχρονη εποχή τουλάχιστον, η επιστήμη και η απόδειξη δεν περιφρονήθηκαν τόσο. Και σε χώρες όπως η δική μας τα πράγματα γίνονται τραγικά.

«Είμαστε απλώς ένα προηγμένο είδος πιθήκου σε έναν μικρό πλανήτη, στο σύστημα ενός μέτριου άστρου. Όμως μπορούμε να κατανοήσουμε το σύμπαν. Αυτό μας κάνει πολύ ξεχωριστούς».

Η ανθρωπότητα έχασε χθες το σημαντικότερο μυαλό της εποχής μας, τον Στίβεν Χόκινγκ, τον άνθρωπο που είχε πει, ανάμεσα σε πολλά άλλα, το πιο πάνω και είχε τραβήξει την επιστήμη και τον κόσμο μας τόσο μπροστά όσο λίγοι άλλοι.

Toν άνθρωπο ο οποίος είχε καταφέρει να εξηγήσει την επιστήμη όσο λίγοι άλλοι σε όλους εμάς που δεν έχουμε την επιστημοσύνη να την κατανοήσουμε. 

Και τον έχασε σε μια κρίσιμη καμπή: εκεί που η γνώση και η επιστήμη, σε μια τραγική παραδοξότητα της Ιστορίας, έχουν αρχίσει να χάνουν τη σημασία τους, ο δε κόσμος να προσπερνά τα δεδομένα και τις ανακαλύψεις και να επιστρέφει στο παρελθόν.

Και ειδικά για μας εδώ, όπως και για όλους τους υπόλοιπους λαούς με παρόμοια προβλήματα εκπαίδευσης, μάθησης αλλά και έφεσης προς το παρελθόν, το αναπόδεικτο και το παράλογο, αυτή η παραδοξότητα, είναι κάτι που δεν πρέπει να αφήνεται να περνά απαρατήρητο. Γιατί είναι απλώς συνταγή καταστροφής.

Αυτό που σήμερα συμβαίνει -και σε χώρες όπως η δική μας, με τις πιο πάνω και άλλες παθογένειες συμβαίνει εντονότερα- είναι πως για πρώτη φορά οι μάζες δεν αγνοούν μόνο, αλλά και ενίοτε περιφρονούν την επιστήμη.

Δεν τη μαθαίνουν, δεν θέλουν να τη μάθουν -αν και έχουν και... άποψη επί αυτής- όχι γιατί λείπουν τα δεδομένα ή διότι οι άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση στα υπάρχοντα όπως στο παρελθόν. Αλλά από επιλογή πια. Και από προτίμηση σε πράγματα πιο… πιασάδικα τα οποία, αν και στερούνται τεκμηρίωσης, διεγείρουν την περιέργειά τους περισσότερο από τα δεδομένα και τις ανακαλύψεις.

Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός, η αδυναμία που προκαλεί αλλά και η αδιαφορία και η ελαφρότητα της εποχής έχουν οδηγήσει την επιστημονική πληροφορία και την απόδειξη στην ίδια συχνά μοίρα με την όποια άλλη πληροφορία και, δυστυχώς, στην ίδια βαρύτητα.

Στην ίδια, στην… καλύτερη των περιπτώσεων. Γιατί συχνά η επιστημονικά τεκμηριωμένη πληροφορία δεν αναπαράγεται και δεν μεταφέρεται ούτε στο ένα τοις χιλίοις συγκριτικά με την όποια καλά διατυπωμένη ανοησία μπορεί να επινοήσει ή να ξεθάψει από τον Μεσαίωνα ο οποιοσδήποτε.

Έτσι φτάσαμε στην αμφισβήτηση των εμβολίων και την επανεμφάνιση ασθενειών, έτσι οδηγούμαστε στην προσκόλληση σε δοξασίες και σε ανθρώπους οι οποίοι, αν μιλάμε για μας, προτιμούν να διαβάζουν «προφήτες» και προσκυνούν ενίοτε τα κόκκαλα και τις… παντόφλες τους ή κάστανα λ.χ. που έχουν αγγίξει.

Η περιφρόνηση προς την επιστήμη, εκεί ειδικά που εκείνη… μπαίνει στα θέματα που επιχειρούν να «εξηγήσουν» ο μεσαιωνισμός, οι θεωρίες συνωμοσίας και τα σενάρια, γίνεται στις μέρες μας μια ραγδαία αυξανόμενη τάση σε μάζες ανενημέρωτες από επιλογή πλέον, με την αμορφωσιά να εξαπλώνεται και να παραμερίζει τα όσα τα κορυφαία μυαλά της εποχής μας και άλλων εποχών δούλεψαν σκληρά για να εξηγήσουν.

Και βρίσκει συμπαραστάτες σε ηγεσίες κατώτερες των περιστάσεων, οι οποίες αγκαλιάζουν λαϊκίζοντας όλες αυτές τις καταστροφικές για τον ανθρώπινο πολιτισμό δημοφιλείς επινοήσεις, προσδίδοντάς τους μεγαλύτερη υπόληψη από την επιστημονική γνώση η οποία μας οδηγούσε αιώνες ολόκληρους μπροστά.

Δεν είναι τυχαίο που σε χώρες όπως η δική μας, χώρες στις οποίες το εκπαιδευτικό σύστημα αντιμάχεται τη γνώση και την κριτική άποψη όσο τίποτα άλλο, οι ώρες διδασκαλίας των επιστημονικών μαθημάτων μειώνονται, την ώρα που αυξάνονται λ.χ. οι ώρες των Θρησκευτικών ή καλύτερα της κατήχησης, όπως σωστά αποφάνθηκαν και ανεξάρτητοι θεσμοί του δικού μας κράτους.

Όπως δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ακόμη και σχολικά εγχειρίδια… Βιολογίας μιλούν για «Αδάμ και Εύα» και παρουσιάζουν την εξέλιξη ως… μια θεωρία κάποιου Δαρβίνου, η οποία μόλις που υπάρχει σ’ αυτά. Κι αυτό μόνο σε όσους έχουν τη Βιολογία ως μάθημα επιλογής!

Ο κόσμος δείχνει να βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Υπάρχουν χώρες οι οποίες παραμένουν πιστές στην επιστήμη αποδίδοντας στην απόδειξη τη σημασία που θα έπρεπε να έχει και προωθώντας τη μετάδοσή της, όπως υπάρχουν και άλλες οι οποίες ακολουθούν το μονοπάτι της επιστροφής στο παρελθόν αλλά και της αποστροφής της επιστημονικής αλήθειας ή έστω της παρουσίασής της στις επόμενες γενιές ως μιας ακόμα πληροφορίας.

Αυτό θα είναι μάλλον και το πρόσωπο του κόσμου τις επόμενες δεκαετίες. Με τη διάκριση να μην είναι πια τόσο στην οικονομική ανάπτυξη όσο στο ποιος έχει επιλέξει να συνεχίσει την πορεία προς το αύριο και ποιος την επιστροφή του, πολιτισμικά κυρίως και όχι μόνο, στο χθες.

Και από αυτή την άποψη, εμείς, με βάση τη δική μας επιλογή, δεν ακολουθούμε τον δρόμο που χάραξαν ο Χόκινγκ και τα σπουδαία μυαλά που προηγήθηκαν και θα ακολουθήσουν.

Ακολουθούμε τη σταθερή πορεία του αποχαιρετισμού των πλείστων σπουδαίων μυαλών που γεννιούνται και θα γεννηθούν ανάμεσά μας, σε όλους τους τομείς. Την πορεία που θα μας αφήσει στο δικό μας, ολοένα και πιο απομονωμένο άστρο, ολοένα και πιο αδιάφορους για το σύμπαν που απλώνεται γύρω μας, από κάθε άποψη.

Ένα είδος πιθήκου, διότι αυτό είναι άλλωστε ο άνθρωπος, αλλά στη δική μας περίπτωση ξεχωριστό μόνο στη δική του αντίληψη. Μίζερο, φοβικό και σίγουρα όχι προηγμένο. Αυτό που και σήμερα είμαστε. Απλώς στο πολύ χειρότερο ακόμα.

Υστερόγραφο: «Ο συγκεκριμένος παραπληγικός Βρετανός επιστήμων είναι απολύτως συμπαθής ιδιαιτέρως διότι ευρίσκεται εις μίαν δραματικήν κατάστασιν υγείας απεικονιζομένην εις δημοσιευθέντα φωτογραφικά στιγμιότυπα, απολύτως καθηλωμένος και επικοινωνών με ηλεκτρονικήν φωνήν, που επιφέρει την κατανόησιν διά την συμπλεγματικότητα και τραγικότητα των απόψεών του που αδίκως βεβαίως ενοχοποιούν ουσία τον Τρισάγιον Θεόν διά την δυσχερεστάτην θέσιν της υγείας του...».

Η ατάκα ανήκει στον μητροπολίτη Πειραιώς. Όταν διατυπώθηκε, προκάλεσε σάλο λόγω του εμετικού σχολίου για την κατάσταση του Χόκινγκ. Αν όμως αφαιρέσει κανείς το -αναμενόμενο για έναν άνθρωπο ο οποίος καταγράφει εμμονές όπως, λ.χ., εκείνη με τα «επιστημονικά» κηρύγματα ενάντια τον στοματικό έρωτα!- ρατσιστικό παραλήρημα, πόσοι αλήθεια στην Ελλάδα και εδώ δίνουν πιο μεγάλη βάση στα όσα εξήγησε ο Χόκινγκ από τα όσα πιστεύει και πρεσβεύει αυτός ο τύπος; Kαι πόσοι εκπαιδευτικοί επίσης;


Επιστροφή
στην αρχή