Νικόλαος Νεοκλέους - ο άνθρωπος ημερολόγιο από την Πάφο

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Θυμάται με λεπτομέρεια κάθε μέρα της ζωής του, από τα έξι. Μέχρι σήμερα μόνο μερικές δεκάδες ατόμων ταυτοποιήθηκαν ότι έχουν αυτή την ικανότητα.

Ο Νικόλαος Νεοκλέους γεννήθηκε στην Πάφο το 1985, είναι ακαδημαϊκός και ζει στην Αγγλία. Εκπόνησε πρόσφατα τη διδακτορική του διατριβή στη Γλωσσολογία στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Ωστόσο, εδώ παρουσιάζουμε μια άλλη πτυχή της ζωής του, η οποία είναι σπάνια σε παγκόσμιο επίπεδο. Διαθέτει μια εξαιρετική αυτοβιογραφική μνήμη, μιας και θυμάται με λεπτομέρεια κάθε μέρα της ζωής του, καθώς και παγκόσμια γεγονότα από την ηλικία των έξι ετών. Η ικανότητά του αυτή ονομάζεται από την επιστημονική κοινότητα ως υπερθυμησία. Μέχρι σήμερα μόνο μερικές δεκάδες ατόμων ταυτοποιήθηκαν ότι έχουν αυτή την ικανότητα και όλα προέρχονται από αγγλόφωνες χώρες, καθιστώντας τον Νικόλαο Νεοκλέους το πρώτο άτομο από μη αγγλόφωνη χώρα που διαθέτει αυτή την ικανότητα και κυρίως τον μόνο Κύπριο, ή και τον μόνο ελληνόφωνο.

Πρέπει να σημειωθεί ότι ο Νικόλαος Νεοκλέους υποβάλλεται από το 2016 μέχρι σήμερα σε πολλές εξετάσεις από την καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Hull στην Αγγλία, Giuliana Mazzoni, και την ερευνητική της ομάδα, που διεξάγουν έρευνα στην υπερθυμησία. Όπως αναφέρει ο ίδιος στον «Π», η έρευνα των ατόμων που έχουν αυτή την ικανότητα είναι σημαντική τόσο σε θεωρητικό επίπεδο, καθώς ρίχνει φως σε άγνωστες πτυχές της ανθρώπινης μνημονικής ικανότητας, αλλά και σε εφαρμοσμένο επίπεδο, μιας και ο εμπλουτισμός της γνώσης της ανθρώπινης μνήμης μπορεί να οδηγήσει στην εύρεση θεραπείας παθήσεων οι οποίες προκαλούν απώλεια μνήμης, όπως είναι για παράδειγμα το Αλτσχάιμερ.

 

Τι είναι αυτό που κάνει την αυτοβιογραφική σου μνήμη ιδιαίτερη;

Η αυτοβιογραφική μου μνήμη είναι ιδιαίτερη ως προς το μέγεθος και την ακρίβεια των αναμνήσεων που είμαι σε θέση να ανακαλώ, είτε ακούσια είτε εκούσια. Πες μου μια ημερομηνία και θα σου πω τι μέρα της εβδομάδας ήταν, τι έκανα τη μέρα εκείνη και, αν κάτι σημαντικό συνέβη στον κόσμο που να μου κέντρισε το ενδιαφέρον, θα στο πω και εκείνο.

 

Από ποια ηλικία θυμάσαι;

Η πρώτη μου ανάμνηση πάει πολύ πίσω, το 1987, όταν ήμουν μόλις δύο ετών, αλλά οι αναμνήσεις μου μέχρι και το 1991 είναι σκόρπιες και όχι λεπτομερείς. Από τις 20 Δεκεμβρίου του 1991, όταν δηλαδή ήμουν έξι ετών, και εξής, θυμάμαι τι έκανα σχεδόν κάθε μέρα της ζωής μου. Και ήταν μέρα Παρασκευή.

 

 

Ώρα να τον «ελέγξουμε»

Δηλαδή, αν σε ρωτήσω δύο ημερομηνίες πριν τον Δεκέμβρη του 1991 και δύο ημερομηνίες μετά τον Δεκέμβρη του 1991, μπορείς να μου πεις ποια μέρα της εβδομάδας ήταν, τι έκανες και αν κάτι σημαντικό συνέβη στον κόσμο;

Δοκίμασέ με.

 

Λοιπόν, 15 Απριλίου του 1990;

Ήταν Κυριακή. Κυριακή του Πάσχα, μάλιστα. Βρισκόμουν οικογενειακώς στη Θεσσαλονίκη. Μέναμε στο ξενοδοχείο στο Πανόραμα. Νωρίς το μεσημέρι, πήγαμε στο στρατόπεδο, που ο θείος μου υπηρετούσε ως αξιωματικός, για να συμμετέχουμε στο γεύμα που πρόσφερε το στρατόπεδο επί τη ευκαιρία του Πάσχα.

 

Στις 21 Νοεμβρίου του 1991;

Ήταν Πέμπτη. Το πρωί, μαζί με τον αδερφό μου και τα ξαδέρφια μου συναντηθήκαμε στο σπίτι της γιαγιάς μου, για να πάμε όλοι μαζί στο σχολείο. Εκεί, μάθαμε ότι η ξάδερφή μας γέννησε τα χαράματα. Έφερε στον κόσμο ένα κορίτσι. Στο μάθημα της Γλώσσας, το κείμενο ήτανε για μια γάτα, «ψιψίνα» την ανέφερε ο συγγραφέας, θυμάμαι. Την ίδια μέρα, απεβίωσε ο γέροντας Ιάκωβος Τσαλίκης, ο οποίος πρόσφατα ανακηρύχθηκε άγιος.

 

Στις 25 Απριλίου του 1992;

Ήταν Μεγάλο Σάββατο. Ο πατέρας μου είχε σπάσει το πόδι του το προηγούμενο Σάββατο και ακόμη το είχε δεμένο. Αυτή είναι και η μέρα που άρχισε τη λειτουργία του ο πρώτος ιδιωτικός τηλεοπτικός σταθμός στην Κύπρο, ο Λόγος, στις 10:00 το βράδυ, λίγο πριν τον Καλό Λόγο. Μετά την Ανάσταση και την εκκλησία στο σπίτι μάς περίμενε η μαγειρίτσα.

 

Και στις 25 Μαρτίου του 1998;

Ήταν Τρίτη. Το προηγούμενο βράδυ, οι ΗΠΑ άρχισαν να βομβαρδίζουν το Βελιγράδι της Σερβίας. Το πρωί έλαβα μέρος στη μαθητική παρέλαση της Πάφου. Στη συνέχεια, μαζί με την οικογένειά μου πήγαμε για φαγητό στον Άη Γιώργη, στην Πέγεια. Το απόγευμα, όταν γυρίσαμε, αφού διάβασα για το σχολείο, παρακολουθούσαμε τις εξελίξεις στο Βελιγράδι από την τηλεόραση.

 

Συμβαίνει και το αντίθετο; Δηλαδή να σου αναφέρω ένα γεγονός και να μου πεις πότε συνέβη και τι έκανες εκείνη τη μέρα;

Βεβαίως. Ρίξ’ το.

 

Τι έγινε στις 25 Δεκεμβρίου του 1991;

Ήταν Τετάρτη, ημέρα Χριστουγέννων. Το πρωί στην εκκλησία. Μετά, οι παππούδες μου και οι θείοι μου ήρθανε στο σπίτι μας. Είχαμε ανάψει και το τζάκι. Θυμάμαι που παίζαμε το επιτραπέζιο Παιχνίδι της Ζωής με τα ξαδέρφια μου. Το απόγευμα πήγαμε στους άλλους παππούδες μου να δούμε και τον θείο μου που το προηγούμενο βράδυ ήρθε από την Ελλάδα. Το ίδιο βράδυ είδαμε στην τηλεόραση, στο ΡΙΚ και την ΕΡΤ - οι μόνοι τηλεοπτικοί σταθμοί τότε, να κατεβαίνει η σημαία της Σοβιετικής Ένωσης και να ανεβαίνει η ρωσική. Η Σοβιετική Ένωση σταμάτησε να υπάρχει εκείνη τη μέρα.

 

 

Ο αυξημένος ιππόκαμπος στον εγκέφαλο ατόμου με «υπερθυμησία». Από εγκεφαλογράφημα που έγινε σε άλλο άτομο με «υπερθυμησία» (πηγή: σ. 9 του επιστημονικού άρθρου Brandon, A. A., P. Hussey & M. J. Donahue (2012). «A case of hyperthymesia: rethinking the role of the amygdala in autobiographical memory», Neurocase iFirst: 1–16).

 

 

 

Οικογένεια και δάσκαλοι

Πότε το συνειδητοποίησες;

Η αλήθεια είναι ότι το κουβαλάω εκ γενετής, οπότε, αν και δεν έχω προσωπική εμπειρία του πώς είναι να μην ανακαλείς το παρελθόν στον βαθμό που το κάνω εγώ, κατάλαβα ότι αυτό δεν είναι κάτι που απαντά στην πλειονότητα των ανθρώπων, όταν η οικογένειά μου και οι δάσκαλοί μου στο σχολείο παρατήρησαν την έντονη ενασχόλησή μου με τις ημερομηνίες. Εντούτοις, και η οικογένειά μου και οι δάσκαλοί μου πίστεψαν ότι η ικανότητά μου αυτή ήταν αποτέλεσμα εξυπνάδας και το άφησαν εκεί.

 

 

 «Ευχή και κατάρα»

Η υπερθυμησία σού δίνει κάποια πλεονεκτήματα στη ζωή σου;

Και ναι και όχι. Από τη μία, η εξαιρετική αυτοβιογραφική μου μνήμη έχει θέσει τις ευρύτερες γνωστικές διαδικασίες σε λειτουργία με αποτέλεσμα να μπορώ να εξετάσω λεπτομέρειες ενός γνωστικού αντικειμένου, για παράδειγμα τη γλωσσολογία, τα μαθηματικά κ.λπ. Από την άλλη όμως, ο όγκος των αναμνήσεών μου, όπως επίσης και ο χρόνος που αφιερώνω ανακαλώντας το παρελθόν μου, καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της γνωστικής μου ικανότητας, επιβαρύνοντας με αυτόν τον τρόπο την ίδια τη γνωστική διαδικασία. Για να γυρίσω στο ερώτημά σου, θα έλεγα ότι η υπερθυμησία είναι και ευχή και κατάρα για μένα.

 

 

 «Όλη η ζωή μια στιγμή»

Είναι εξουθενωτική η υπερθυμησία; Έρχονται αναμνήσεις που θα ήθελες να απορρίψεις και αυτό είναι οδυνηρό;

Βεβαίως. Η αίσθηση του χρόνου είναι διαφορετική για μένα. Τα τελευταία σχεδόν τριάντα χρόνια της ζωής μου είναι σαν μια στιγμή. Επαγωγικά, η αίσθησή μου για το μέλλον είναι η ίδια: νιώθω πως όλη η ζωή είναι μια στιγμή. Είναι σαν να μην υπάρχει χρόνος και όλα είναι ένα συνεχές τώρα. Το παρελθόν είναι συνέχεια μπροστά μου. Τα συναισθήματα που προκλήθηκαν από γεγονότα του παρελθόντος, είτε θετικά, είτε αρνητικά, τα νιώθω με την ίδια ένταση που τα ένιωθα στο παρελθόν. Είναι σαν να είμαι εκεί. Μνημονεύω συνέχεια τους νεκρούς, όλους τους ανθρώπους που απώλεσα στη ζωή μου. Ακόμα και τους τόπους: Θεσσαλονίκη, Αθήνα, Κωνσταντινούπολη, Κέιμπριτζ είναι σαν να μην χάθηκαν ποτέ για μένα. Σε κάθε περίπτωση, για μένα, κάτι τέτοιο δεν είναι εξουθενωτικό, γιατί, όπως σου είπα και πριν, έτσι γεννήθηκα, και δεν ξέρω πώς είναι να μην σκέφτεσαι και να μην λειτουργείς με τον τρόπο που εγώ σκέφτομαι και λειτουργώ.

 

Με τη θέλησή σου ανακαλείς στη μνήμη σου γεγονότα ή όχι;

Και τα δύο, αλλά κυρίως ακούσια. Οι αναμνήσεις έρχονται αυτόματα. Κάθε τι, ένας άνθρωπος, ένα τραγούδι, ένα πράγμα φέρνουν στη μνήμη μου το παρελθόν, ημερομηνίες, ανθρώπους, τόπους, πράγματα, συνομιλίες, συναισθήματα. Τα ξαναζώ όλα σαν να είμαι εκεί ή σαν να είναι όλα αυτά μπροστά μου.

 

 

 

"Η αίσθηση του χρόνου είναι διαφορετική για μένα. Τα τελευταία σχεδόν τριάντα χρόνια της ζωής μου είναι σαν μια στιγμή... μνημονεύω συνέχεια τους νεκρούς ανθρώπους και τόπους που απώλεσα στη ζωή μου...", λέει στον "Π" ο Νικόλαος Νεοκλέους που έχει την ικανότητα της "υπερθυμησίας". 

 

 

Η περίπτωσή του ενδιαφέρει επιστήμονες της Αγγλίας

Επειδή γνωρίζω ότι έψαξες σε βάθος αυτή σου την ικανότητα, ας περάσουμε στην επιστημονική -  ερευνητική πτυχή του θέματος. Κατ' αρχάς ποιος ο επιστημονικός ορισμός της υπερθυμησίας;

Οι Αμερικάνοι νευροβιολόγοι Elizabeth Parker, Larry Cahill και James McGaugh από το Πανεπιστήμιο Irvine, της Καλιφόρνιας, στις ΗΠΑ, σε άρθρο τους σε επιστημονικό περιοδικό το 2006, διέκριναν τα δύο χαρακτηριστικά που ορίζουν την υπερθυμησία: από τη μια, τα άτομα με υπερθυμησία αφιερώνουν πολύ χρόνο στην ανάκληση του παρελθόντος τους, και, από την άλλη, παρουσιάζουν την εξαιρετική ικανότητα να ανακαλούν συγκεκριμένα γεγονότα από το παρελθόν τους. Σύμφωνα με αυτούς, τα άτομα με υπερθυμησία μπορούν να ανακαλούν στη μνήμη τους το παρελθόν τους με σχεδόν κάθε λεπτομέρεια, καθώς επίσης και δημόσια γεγονότα που είχαν κάποια προσωπική σημασία γι’ αυτούς.

 

Ποια ήταν τα βασικά συμπεράσματά τους;

Τα εγκεφαλογραφήματα τα οποία πραγματοποίησαν επιστήμονες σε άτομα με υπερθυμησία έδειξαν ότι το μέγεθος του κροταφικού λοβού είναι μεγαλύτερο σε σχέση με το αντίστοιχο σε άτομα χωρίς υπερθυμησία. Να σημειωθεί ότι ο ιππόκαμπος, που βρίσκεται στον μέσο κροταφικό λοβό, είναι υπεύθυνος για την αποκωδικοποίηση της αυτοβιογραφικής μνήμης.

 

 

Στο Πανεπιστήμιο του Hull

Μίλα μας για την εμπειρία την οποία είχες όταν αποτάθηκες σε ερευνητές στη Μεγάλη Βρετανία.

Διάβασα το επιστημονικό άρθρο, που ανέφερα πιο πάνω, τον Σεπτέμβριο του 2008. Η επιστημονική ομάδα του James McGaugh έψαχνε άτομα που παρουσιάζουν αυτή την ικανότητα. Η περιέργειά μου να μάθω περισσότερα γι' αυτή μου την ικανότητα με έκανε να θέλω να επικοινωνήσω μαζί τους. Αλλά τότε ήμουν στην Αθήνα και αυτοί στις ΗΠΑ, οπότε και τελικά το άφησα. Χρόνια αργότερα, όταν ήμουν στην Αγγλία, τον Φεβρουάριο του 2016 και πάλι τυχαία, διάβασα ότι μια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Hull, στην Αγγλία, η Giuliana Mazzoni, διεξήγαγε έρευνα στην υπερθυμησία, μαζί με την ερευνητική της ομάδα και αναζητούσε άτομα με υπερθυμησία. Της έγραψα ένα email και στη συνέχεια με έφερε σε επαφή με ερευνητές της ομάδας της, οι οποίοι, σε πρώτο στάδιο, μέσω Skype , μού έκαναν μια εκτενή πρώτη συνέντευξη για να δουν κατά πόσο όντως παρουσίαζα χαρακτηριστικά της υπερθυμησίας. Στη συνέχεια, αφού επιβεβαίωσαν ότι έχω χαρακτηριστικά της υπερθυμησίας, με κάλεσαν στο Hull, όπου με υπέβαλαν σε πολλές εξετάσεις, τεστ μνήμης κ.λπ. Η διαδικασία αυτή συνεχίζεται έως σήμερα.

 

Πόσοι άνθρωποι στον κόσμο έχουν υπερθυμησία;

Μέχρι και τον Απρίλη του 2016, έξι περιπτώσεις ατόμων με υπερθυμησία επιβεβαιώθηκαν σε επιστημονικά άρθρα, ενώ δεκάδες είναι οι περιπτώσεις ατόμων, μαζί με αυτές και η δική μου περίπτωση, οι οποίες ταυτοποιήθηκαν και ακόμη διερευνώνται από τους ειδικούς.

 

Ενδέχεται να είσαι ο μόνος στην Κύπρο;

Αυτό δεν το γνωρίζω. Αλλά θέλω να πιστεύω πως δεν είμαι ο μόνος.

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Αιγύπτιοι ψαράδες συνελήφθησαν από τις κατοχικές αρχές

Πολίτης News, 20:20 (τελευταία ενημέρωση 20:20)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ρωσική παρέμβαση για το δημοψήφισμα στην ΠΓΔΜ

Πολίτης News, 19:53 (τελευταία ενημέρωση 19:53)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Στο κελί ο 48χρονος-Θα μεταφέρεται στο κοπάδι του για να αρμέγει

Πολίτης News, 19:50 (τελευταία ενημέρωση 19:50)

Επιστροφή
στην αρχή