Νεροχελώνες και ρακούν... κομμένα

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ

Πολλοί έχουν αγοράσει τα μικρά χελωνάκια με τα κόκκινα μάγουλα. Κάποιοι όμως τα έχουν βαρεθεί και τα πέταξαν σε ποταμούς και υγρότοπους.

Από τον ερχόμενο Αύγουστο και μετά δεν θα επιτρέπεται σε pet shops και ζωολογικούς κήπους να πωλούν τα γνωστά μικρά χελωνάκια Red-Eared Slide, όπως επίσης και τα ρακούν. Πρόκειται για δύο ξένα είδη, ιδιαίτερα χωροκατακτητικά και τα οποία αποτελούν σοβαρή απειλή για την τοπική βιοποικιλότητα. Ήδη δεκάδες νεροχελώνες με τα χαρακτηριστικά κόκκινα μάγουλα έχουν απελευθερωθεί σε ποτάμια και λίμνες, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα. Είναι γι’ αυτό τον λόγο που γίνονται σκέψεις να εντοπιστούν αυτές οι χελώνες και να γίνει κάποια διαχείριση των αποθεμάτων. Δηλαδή, να συλλεχθούν και να συγκεντρωθούν σε ένα ειδικό καταφύγιο.


Τα ξένα είδη που είναι χωροκατακτητικά (ή αλλιώς εισβλητικά) ανταγωνίζονται τα τοπικά είδη για πόρους (τροφή, νερό και φως) και χώρους διαβίωσης, ενώ συνήθως τα εκτοπίζουν ή αλλάζουν τον ρόλο τους στις βιοκοινότητες. Μπορεί επίσης να οδηγήσουν γηγενή είδη στην εξαφάνιση μέσω θήρευσης, παρασιτισμού, μετάδοσης ασθενειών, βόσκησης, τοξικών επιδράσεων ή καταστροφής των οικοτόπων τους ή ακόμη και μέσω υβριδισμού μαζί τους.

Σε πολλές περιπτώσεις τα είδη αυτά δεν είναι χωροκατακτητικά στην περιοχή φυσικής κατανομής τους, πιθανώς λόγω της ύπαρξης εκεί φυσικών εχθρών που διατηρούν τους πληθυσμούς τους υπό έλεγχο. Η συχνότητα εμφάνισής τους σε νέες περιοχές και οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν επιτείνονται συνεχώς λόγω του διεθνούς εμπορίου, των μεταφορών, του τουρισμού και της κλιματικής αλλαγής. Τα χωροκατακτητικά ξένα είδη θεωρείται ότι αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο τη δεύτερη πιο μεγάλη απειλή για τη βιοποικιλότητα μετά την υποβάθμιση και τον κατακερματισμό των οικοτόπων.


Για τη συντονισμένη αντιμετώπιση του προβλήματος από όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τέθηκε σε ισχύ ο Κανονισμός 1143/2014, ο οποίος ορίζει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσης για πρόληψη, ελαχιστοποίηση και μετριασμό των δυσμενών επιπτώσεων από την εισαγωγή και την εξάπλωση των ειδών αυτών. Ο κανονισμός αυτός επικεντρώνεται στον καταρτισμό ενός καταλόγου χωροκατακτητικών ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος και στην απαγόρευση της εισαγωγής, διατήρησης, εκτροφής, μεταφοράς, διάθεσης στην αγορά/ πώλησης, απελευθέρωσής στο περιβάλλον των ειδών του καταλόγου εντός της ΕΕ.

 

Νεροχελώνες και ρακούν


Ένας πρώτος τέτοιος κατάλογος (Εκτελεστικός Κανονισμός 2016/1141) δημοσιεύθηκε στην επίσημη εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 14 Ιουλίου 2016 και αποτελείται από 37 είδη φυτών και ζώων. Κάποια από αυτά τα είδη, γνωστά στο κοινό ως ζώα συντροφιάς, είναι η νεροχελώνα με τα κόκκινα μάγουλα ή με την κίτρινη κοιλιά (Trachemys scripta elegans, T. s. scripta, T. s. troosti), το ρακούν (Procyon lotor) και το σκιουράκι Siberian chipmunk (Tamias sibiricus). Για τα 37 αυτά είδη (αλλά και για είδη που θα προστεθούν στο μέλλον στον κατάλογο) θα ισχύσουν οι ακόλουθες μεταβατικές διατάξεις:

οι ιδιοκτήτες ζώων συντροφιάς θα μπορούν να τα διατηρήσουν μέχρι το τέλος της φυσιολογικής τους ζωής υπό περιορισμό, ώστε να μην μπορούν να διαφύγουν στο περιβάλλον ή να αναπαραχθούν

οι έμποροι και παραγωγοί/εκτροφείς τέτοιων ειδών θα πρέπει σταδιακά να εξαντλήσουν τα εμπορικά τους αποθέματα. Αυτό μπορεί να γίνει με πώληση ή παράδοσή τους, είτε σε ιδρύματα που έχουν εξασφαλίσει σχετική άδεια για έρευνα ή μη επιτόπια διατήρηση εντός 2 χρόνων, είτε σε χρήστες που δεν είναι έμποροι εντός 1 έτους

οι ζωολογικοί κήποι μπορούν να διατηρήσουν ζώα που ήδη κατέχουν μέχρι το τέλος της φυσιολογικής τους ζωής διασφαλίζοντας ότι η αναπαραγωγή ή διαφυγή τους στο περιβάλλον δεν θα είναι δυνατή.


Εξάλλου, με στόχο τη σωστή εφαρμογή του κανονισμού, το Τμήμα Περιβάλλοντος προσπάθησε να καταγράψει όλα τα είδη του καταλόγου αυτού που κρατούνται σήμερα σε μη εμπορική βάση στην ελεύθερη Κύπρο. Ωστόσο, παρά τις εκκλήσεις προς το κοινό, δεν υπήρξε καμία ανταπόκριση.


Επιστροφή
στην αρχή