Μισή ανάλυση, Δημήτρη

ΑΠΟΨΗ /ΑΥΤΟΝΟΗΤΑ
Ο Δημήτρης Γεωργιάδης έγραψε ένα κείμενο για την παιδεία, με αφορμή την αντίδραση στο κόμιστρο του λεωφορείου, κρίνοντας την ιδέα "όλα είναι δωρεάν". Έχει δίκιο πως "τίποτα δεν είναι δωρεάν". Το έχουμε παραξηλώσει στην Κύπρο με "τα δωρεάν δικαιώματα" του χρεοκοπημένου κρατισμού. ’λλο κράτος, άλλο κρατισμός. Έγραψε μάλιστα σε επεξηγηματικό σχόλιο στο fb: «Αν το να πληρώνουμε τον γιο του διευθυντή της εταιρείας λεωφορείων 4.000 ευρώ τον μήνα είναι επένδυση στην παιδεία... σηκώνω τα χέρια μου. Αν το να πληρώνουμε τους πιο ακριβούς και πιο πολλούς καθηγητές ΣΥΝ τα έξτρα ιδιαίτερα, τα πιο νέα σχολεία, αλλά ο δείκτης του ΟΟΣΑ να δείχνει ότι πατώνουμε, είναι επένδυση στην παιδεία... σηκώνω τα χέρια μου». Ώς εδώ, μαζί του!

Ο Δημήτρης Γεωργιάδης έγραψε ένα κείμενο για την παιδεία, με αφορμή την αντίδραση στο κόμιστρο του λεωφορείου, κρίνοντας την ιδέα "όλα είναι δωρεάν". Έχει δίκιο πως "τίποτα δεν είναι δωρεάν". Το έχουμε παραξηλώσει στην Κύπρο με "τα δωρεάν δικαιώματα" του χρεοκοπημένου κρατισμού. ’λλο κράτος, άλλο κρατισμός. Έγραψε μάλιστα σε επεξηγηματικό σχόλιο στο fb: «Αν το να πληρώνουμε τον γιο του διευθυντή της εταιρείας λεωφορείων 4.000 ευρώ τον μήνα είναι επένδυση στην παιδεία... σηκώνω τα χέρια μου. Αν το να πληρώνουμε τους πιο ακριβούς και πιο πολλούς καθηγητές ΣΥΝ τα έξτρα ιδιαίτερα, τα πιο νέα σχολεία, αλλά ο δείκτης του ΟΟΣΑ να δείχνει ότι πατώνουμε, είναι επένδυση στην παιδεία... σηκώνω τα χέρια μου». Ώς εδώ, μαζί του!

 


Ο συλλογισμός του παρακάτω δεν με βρίσκει σύμφωνη. Στο δεύτερο μισό του κειμένου του η ανάλυσή του έχει κάτι απλοϊκό, αφού δεν περιγράφει το μοντέλο παιδείας που έχουμε με τους πολιτικούς όρους συζήτησης που γίνεται στα ευρωπαϊκά κράτη. Με άλλα λόγια δεν εμβαθύνει και κινδυνεύει να περάσει από το στρατόπεδο των οπαδών των ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων στο στρατόπεδο των οπαδών τού «δεν χρειάζεται δημόσιο». Μαζί με τα απόνερα, όχι, δεν πρέπει να πετάξουμε και το μωρό.

 


Έχω θεμελιακή διαφωνία με την παρακάτω πρόταση, που αποτελεί την ουσία του συλλογισμού του Γεωργιάδη, πέραν του ζητήματος του κομίστρου, την οποία βρίσκω χαρακτηριστικό δείγμα αμερικάνικης ρεπουμπλικανικής σκέψης: "Αν μεσολαβεί τρίτος, το κράτος, και σου επιβάλλει φόρους, τότε χάνεται ή αποδυναμώνεται αυτή η διαδικασία" (εννοεί την παροχή υπηρεσιών). Θα ήθελα να μου υποδείξει κάποιος μια περίπτωση δημοκρατίας δυτικού τύπου στην οποία δεν μεσολαβεί το κράτος ή κάποιος άλλος θεσμός (βλ. τοπική αυτοδιοίκηση) μεταξύ οικογένειας και εκπαίδευσης. Ο συλλογισμός του Δημήτρη Γεωργιάδη δεν βγάζει νόημα, τουλάχιστον στα πλαίσια μιας ευνομούμενης δυτικής κοινωνίας, στην οποία υποτίθεται ότι ακόμα ανήκουμε. Το όραμά μας για το μέλλον δεν είναι ούτε η Κίνα, ούτε η Λατινική Αμερική, με τα συρματοπλέγματα να προστατεύουν, να χωρίζουν τους ευνοημένους του συστήματος από τους απόκληρους, τους «άθλιους» του Βίκτωρα Ουγκώ.

 


Η δε ανάλυση για τα «δικαιώματα» ήταν επιφανειακή. Η κυνική λογική που υποβόσκει στο κείμενο είναι αυτή του «ό,τι πληρώνεις παίρνεις». Αυτή η λογική αγνοεί τον αναδιανεμητικό ρόλο του κράτους, την αντικυκλική δυνατότητα του προϋπολογισμού, αλλά και την ίδια την έννοια της κοινωνικής κινητικότητας. Δηλαδή η γιαγιά μου που προερχόταν από μια φτωχή οικογένεια δεν έχει δικαίωμα στην εκπαίδευση επειδή οι γονείς της πλήρωναν πολύ λιγότερους φόρους από τη γιαγιά της Χ πλούσιας οικογένειας του χωριού της; Ή σήμερα θα αρνηθούμε σε μια οικογένεια με ένα κωφό παιδί που κοστίζει στο κράτος τριπλάσια από την κόρη μου να έχει τη στήριξη που χρειάζεται γιατί και οι δύο πληρώνουμε τους ίδιους φόρους; ’λλο η λογοδοσία για κάθε σεντ που δίνουμε, άλλο ο αυστηρός έλεγχος της αποτελεσματικότητας του κάθε θεσμού κι άλλο ο συμβιβασμός με τη λογική «όσα πληρώνω τόσα ακριβώς μου αντιστοιχούν». Δεν πάει έτσι. Γιατί αυτό δεν καταδικάζει μόνο την κοινωνία μας στη βαρβαρότητα, αλλά και στη στασιμότητα.

 


Η μεγάλη εικόνα: Ώς τώρα η κοινωνική και οικονομική ελίτ της Κύπρου αναπαραγόταν με την πρόσβασή της στα πανεπιστήμια κύρους του εξωτερικού ενώ τα ντόπια πανεπιστήμια (συμπεριλαμβάνω και τα ελληνικά, μιας και χιλιάδες Ελληνοκύπριοι εκεί πήραμε το πρώτο μας πτυχίο) και τα κολέγια παρήγαν χαμηλής έως μέτριας ποιότητας πτυχιούχους που μετά το πτυχίο έβρισκαν γρήγορα και εύκολα δουλειά κυρίως στο Δημόσιο ή στις χαμηλά αμειβόμενες εργασίες. Τα δε ελεύθερα επαγγέλματα (βλ. γιατροί και δικηγόροι) απολάμβαναν την προστασία του κράτους (βλ. αφορολόγητο εισόδημα). Το μοντέλο αυτό μας τελείωσε.

 


Το μέλλον δεν θα είναι ίδιο με το παρελθόν. Η ιστορικά διαμορφωμένη στενή σύνδεση της δημόσιας εκπαίδευσης με την εκπαίδευση των υπαλλήλων του κράτους έχει πλέον καταρρεύσει. Λίγοι, ήδη άνεργοι, πτυχιούχοι, και ακόμη λιγότεροι μελλοντικοί απόφοιτοι θα απορροφηθούν στο Δημόσιο. O μεγαλύτερος εργοδότης των αποφοίτων ΑΕΙ -το Δημόσιο- δεν αποζητούσε παρά τα τυπικά «χαρτιά» για την πρόσληψη και τη μετέπειτα ιεραρχική ανέλιξη.

 


H δημόσια εκπαίδευση χωρίς ριζική αναδιάρθρωση, συνεχίζοντας να προσφέρει ακριβές σπουδές μέτριας ποιότητας με προσανατολισμό στο Δημόσιο, δεν σπαταλά απλώς δυσεύρετους πόρους. Οδηγεί, επιπλέον, πτυχιούχους μαζικά στην ανεργία, στην υποαπασχόληση, στην ετεροαπασχόληση, στη διάψευση προσδοκιών ή στην αιμορραγία της μετανάστευσης. Επείγει, συνεπώς, ο ριζικός αναπροσανατολισμός της δημόσιας εκπαίδευσης από την εκπαίδευση -πρωτίστως- υποψήφιων υπαλλήλων ενός υπερδιογκωμένου κράτους με χαμηλής ποιότητας υπηρεσίες, στην εκπαίδευση επιστημόνων με υψηλές ικανότητες, που θα απασχοληθούν κυρίως στον ιδιωτικό τομέα και θα είναι, επίσης, ικανοί να δημιουργήσουν τις δικές τους καινοτόμες, διεθνώς ανταγωνιστικές, επιχειρηματικές δραστηριότητες.

 


Εάν ο Δημήτρης Γεωργιάδης το μόνο που ήθελε να γράψει ήταν ότι τα εκατομμύρια ευρώ που πληρώναμε για την εκπαίδευση γίνονταν εισοδήματα για εκπαιδευτικούς, επιδόματα, εφάπαξ και σπανίως μεταφράζονταν σε περισσότερες και καλύτερες υπηρεσίες για μαθητές, είμαστε σύμφωνοι! Το δεύτερο μέρος όμως του κειμένου του «μπάζει» και αφήνει να περάσει στο προσκήνιο η γαργαλιστική θατσερική ιδέα «δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα όπως η κοινωνία». Με άλλα λόγια υπάρχει κι ένα άλλο τρένο που περνάει από μπροστά μας εκτός από την αναποτελεσματική σπατάλη των λιγοστών πια δημόσιων πόρων. Αυτό το δεύτερο τρένο κάνουμε πως δεν το βλέπουμε: εάν δεν κάνουμε αυτό που πρέπει, τα φτωχά παιδιά που σήμερα οι οικογένειές τους για να τα βγάλουν πέρα είτε κόβουν τα ιδιαίτερα, είτε αφήνουν απλήρωτους λογαριασμούς και δόσεις, αύριο θα μείνουν πίσω στα μαθήματα, μεθαύριο θα ψάχνουν για δουλειά χωρίς να έχουν προσόντα, και έτσι θα είναι άνεργοι ή χαμηλόμισθοι, και θα παραμείνουν φτωχοί, οι ίδιοι και τα δικά τους παιδιά. Κι αν κανείς δεν δίνει δεκάρα για αυτά τα παιδιά και τις οικογένειές τους γιατί είναι λίγα, μην νομίζετε ότι πολύ καλύτερη μοίρα περιμένει τα παιδιά των μικροαστικών και μεσαίων τάξεων.

 


Ελπίζω η κριτική και ο ουσιαστικός πολιτικός διάλογος που άνοιξε το κείμενο του Δημήτρη να είναι παραγωγικός και να μας βοηθήσει να ξεκαθαρίσουμε τις ιδέες μας. Με τον Δημήτρη άλλωστε νιώθω ότι ανήκω στο ίδιο στρατόπεδο, παρά τις όποιες επιμέρους διαφωνίες ή αποχρώσεις μας. Μπορούμε να έχουμε μια καθαρή και ζωντανή εικόνα των επιχειρημάτων μας, όταν αυτά δοκιμάζονται μέσα από τη σκληρή σύγκρουσή τους με το σφάλμα και τον διάλογο/αντίλογο.

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Το Κυπριακό πρόβλημα- Μια άλλη προσέγγιση (Του Πόλυ Πολυβίου)

Πολίτης News, 18.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Σημειώσεις: Το οξύμωρο του «λάθους»

ΚΑΤΙΑ ΣΑΒΒΑ, 18.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Ωραία τα πολιτικά ανέκδοτα, όσο δεν εκλέγονται...

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 18.09.2018

Επιστροφή
στην αρχή