Μια τσάντα με ζάχαρη, ρύζι, μακαρόνια

ΑΠΟΨΗ /UNDERGROUND NOTES
Ο «αγνοούμενος» Omer Hasan Depreli, η οικογένειά του και άλλοι Τ/κ από το Kuchuk Kaymakli, εγκατέλειψαν τα σπίτια τους στην Ομορφίτα στις 25/12/1963

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

 

Τα οστά του Omer Hasan Depreli, πολίτης τον οποίο είχαν πάρει από το σπίτι του στο Καϊμακλί και ήταν «αγνοούμενος» από τις 26 Δεκεμβρίου 1963, βρέθηκαν κατά τη διάρκεια των εκταφών στο νεκροταφείο του κήπου του Τεκκέ. Θα ταφεί την ίδια ημερομηνία κατά την οποία εξαφανίστηκε, ακριβώς 54 χρόνια μετά, δηλαδή στις 26 Δεκεμβρίου 2017.

Ο «αγνοούμενος» Omer Hasan Depreli, η οικογένειά του και άλλοι Τουρκοκύπριοι από το Kuchuk Kaymakli (Ομορφίτα) εγκατέλειψαν τα σπίτια τους στην Ομορφίτα στις 25 Δεκεμβρίου 1963 λόγω συγκρούσεων με Ελληνοκύπριους. Είχαν πάει στο κοντινό χωριό Hamit Mandrez αναζητώντας καταφύγιο. Την επόμενη μέρα, δηλαδή στις 26 Δεκεμβρίου 1963, ο Omer Hasan Depreli πήγε στην Ομορφίτα μαζί με τους Huseyin Vretchali, Mehmet Ahmet Kochino, Kemal Ahmet Kochino και Hasan Hakki – κάποιοι πήγαν για να ταΐσουν τα ζώα τους και ο Omer για να πάρει κάποια πράγματα από το σπίτι του.

Στο σπίτι του ο Omer ετοίμασε μια τσάντα για τα παιδιά και την οικογένειά του. Στην τσάντα έβαλε λίγη ζάχαρη, λίγο ρύζι, λίγα μακαρόνια και μια κόκκινη βελούδινη φόρμα για την 5χρονη κόρη του Zehra.

Όμως η τσάντα αυτή παρέμεινε πάνω σε μια καρέκλα δίπλα από το τραπέζι στην κουζίνα. Τον πήραν κάποιοι Ελληνοκύπριοι από το σπίτι του, τον σκότωσαν και έκτοτε «αγνοείτο».

Μετά τις 15 Ιανουαρίου 1964 η οικογένειά του κατάφερε να πάει για μια σύντομη επίσκεψη στο σπίτι τους στην Ομορφίτα, για να πάρουν κάποια πράγματα που χρειάζονταν και βρήκαν αυτή την τσάντα στην κουζίνα. Τα κλειδιά του αυτοκινήτου βρέθηκαν 50 μέτρα μακριά από το σπίτι, δίπλα σε κάποια καλάμια. Πιθανώς ο Omer, ενώ κάποιοι Ελληνοκύπριοι τον έπαιρναν βίαια, να ήθελε να αφήσει κάποιο σημάδι στην οικογένειά του, ρίχνοντας τα κλειδιά του αυτοκινήτου του εκεί.

Η οικογένεια δεν μπόρεσε ποτέ να επιστρέψει και να ζήσει ξανά στο σπίτι εκείνο – πήραν κάποια έπιπλα, αλλά τα παιδιά ήταν αναγκασμένα να ζουν ορφανά και στην προσφυγιά.

Η Dervishe, γυναίκα του Omer, με κάποια από τα παιδιά τους αφού ο σύζυγός της έγινε «αγνοούμενος».

Μαζί με τους τέσσερις άλλους

Ο Omer Hasan Depreli καταγόταν από τη Σίντα και είχε παντρευτεί την Dervishe από το ίδιο χωριό, με την οποία απέκτησαν πέντε παιδιά. Η κόρη του Sozay ήταν 17 χρονών, ο γιος του Izzet 12, ο Huseyin 10, ο Halil 8 και η μικρή του κόρη Zehra 5 χρονών.

Η Dervishe Hanim ήταν έγκυος στο έκτο τους παιδί –η μικρή κορούλα γεννήθηκε μετά την εξαφάνιση του άντρα της και την ονόμασαν Emine–, δυστυχώς όμως η Emine είχε ατύχημα και κάηκε. Πέθανε λίγο καιρό αργότερα, σε ηλικία δύο χρονών.

Η Dervishe Hanim πέθανε στις 29 Μαρτίου 2003 χωρίς να μπορέσει να δει ότι βρέθηκαν τα οστά του συζύγου της στο νεκροταφείο του κήπου του Τεκκέ.

Είχαν πάρει τον Omer Hasan Depreli μαζί με τους τέσσερις άλλους Τουρκοκύπριους από την Ομορφίτα και όλοι τους είχαν σκοτωθεί εν ψυχρώ. Αυτοί ήταν απλοί πολίτες –όχι στρατιώτες– που είχαν πάει για να ταΐσουν τα πρόβατα και τις κατσίκες τους ή για να πάρουν κάποια πράγματα για τις οικογένειές τους που έγιναν πρόσφυγες. Δολοφονήθηκαν εν ψυχρώ από κάποιους Ελληνοκύπριους που είχαν πάει στην Ομορφίτα αναζητώντας Τουρκοκύπριους για να τους σκοτώσουν. Μπορείτε να υπολογίσετε ποιοι θα μπορούσε να ήταν. Βλέπουμε αυτό το μοτίβο σε ένα μέρος του πληθυσμού και των δύο κύριων κοινοτήτων – οι δειλοί, οι οπορτουνιστές, οι δολοφόνοι που είχαν σκοτώσει αθώους πολίτες και το 1963-64 και το 1974. Γιατί; Διότι είχαν την «ευκαιρία». Γιατί; Διότι είχαν «προστασία». Γιατί; Διότι μπορούσαν να ξεφύγουν.

Τα σώματα εκείνων που σκοτώθηκαν με αυτόν τον τρόπο συλλέχθηκαν από την περιοχή της Λευκωσίας και τοποθετήθηκαν στο νεκροτομείο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Αργότερα, οι ελληνοκυπριακές αρχές προσπάθησαν να καταρτίσουν κατάλογο με περίπου 21 ή 22 Τουρκοκύπριους που βρίσκονταν στο νεκροτομείο, προσπαθώντας να προσδιορίσουν την ταυτότητά τους. Σε κάποιες περιπτώσεις τα κατάφεραν, και για κάποιους έγραψαν «άγνωστος Τουρκοκύπριος από την Ομορφίτα». Έστειλαν τον κατάλογο αυτό στις τουρκοκυπριακές αρχές μέσω του Ερυθρού Σταυρού, πιθανόν γύρω στις 27 Δεκεμβρίου 1963 και τους ζήτησαν να πάνε και να πάρουν τα νεκρά σώματα των εν λόγω Τουρκοκυπρίων από το νεκροτομείο. Όμως οι τουρκοκυπριακές αρχές δεν πήγαν ή δεν μπορούσαν να πάνε και να τους παραλάβουν. Οι ελληνοκυπριακές αρχές περίμεναν για κάποιες μέρες και μετά, πιθανόν γύρω στις 4 Ιανουαρίου 1964, μετέφεραν τα σώματα αυτά έξω από το τουρκοκυπριακό νεκροταφείο στον Άγιο Βασίλειο, άνοιξαν κάποιες μεγάλες κοιλότητες και τους έθαψαν σε ομαδικούς τάφους. Μετά από αυτό, οι τουρκοκυπριακές αρχές, συνοδευόμενες από Βρετανούς στρατιώτες και τον Ερυθρό Σταυρό, πήγαν εκεί και άνοιξαν αυτούς τους ομαδικούς τάφους στις 13 Ιανουαρίου 1964 – μια ομάδα με επικεφαλής τον Dr. Husrev Daghseven έβγαλε τα σώματα αυτών των «αγνοούμενων» Τουρκοκυπρίων και τα έστειλε στο νοσοκομείο Ερυθράς Ημισελήνου στη Λευκωσία για νεκροψία.

Omer Hasan Depreli

Οι Ανείπωτες Ιστορίες

Παρά το γεγονός ότι οι τουρκοκυπριακές αρχές είχαν έναν κατάλογο που τους έστειλαν οι ελληνοκυπριακές αρχές και παρά το γεγονός ότι ο γιατρός Husrev Daghseven αναγνώρισε κάποιους από αυτούς από τον συγκεκριμένο κατάλογο ενώ έβγαζε τα σώματα από τους μαζικούς τάφους, οι τουρκοκυπριακές αρχές δεν προσπάθησαν να τους αναγνωρίσουν και τους έθαψαν όλους στο νεκροταφείο του κήπου του Τεκκέ ως «μάρτυρες του Ayvasil», χωρίς καν να ειδοποιήσουν τους συγγενείς αυτών των «αγνοουμένων».

Πριν από ακριβώς δέκα χρόνια δημοσίευσα στις σελίδες μου με τίτλο «Κύπρος: οι Ανείπωτες Ιστορίες» στην εφημερίδα «YeniDuzen» εκείνο τον κατάλογο που έστειλαν οι ελληνοκυπριακές αρχές στις τουρκοκυπριακές αρχές και επίσης πήρα συνέντευξη από τον γιατρό Husrev Daghseven σχετικά με το πώς είχε κάνει τις εκταφές στους ομαδικούς τάφους στον Άγιο Βασίλειο. Με αυτό τον τρόπο, για πρώτη φορά οι συγγενείς εκείνων των «αγνοουμένων» από τον κατάλογο και η κοινότητά μας έμαθαν ότι υπήρχαν κάποιοι «αγνοούμενοι» Τουρκοκύπριοι θαμμένοι στο νεκροταφείο του κήπου του Τεκκέ.

Κάποιοι από τους συγγενείς εκείνων των «αγνοουμένων» πήραν τον συγκεκριμένο κατάλογο αφού τον δημοσιεύσαμε και επισκέφτηκαν κάποιες τουρκοκυπριακές αρχές απαιτώντας εξηγήσεις, αλλά τους είπαν πως «Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα! Αυτό είναι παιγνίδι των Ελληνοκυπρίων!», συνεχίζοντας να αρνούνται την αλήθεια.

Τα οστά του «αγνοουμένου»

Χρειάστηκαν δέκα χρόνια αγώνων και πίεσης από κάποιους συγγενείς «αγνοουμένων» για να μπορέσει η Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοουμένους να σκάψει τους τάφους με σήμανση «Ayvasil» («Άγιος Βασίλειος») ή «Άγνωστος» στο νεκροταφείο του κήπου του Τεκκέ και να βρει τα οστά 35 ατόμων. Τώρα είμαστε στη διαδικασία των εξετάσεων DNA για να δούμε πόσοι από αυτούς είναι «αγνοούμενοι» και ήδη κηδεύτηκαν επτά από τους εν λόγω «αγνοούμενους» - η κηδεία του Omer Hasan Depreli θα είναι η όγδοη.

Τα παιδιά του Halil, Dr. Huseyin, Izzet, Sozay και Zehra, θα θάψουν τα οστά του «αγνοούμενου» πατέρα τους στην 54η επέτειο της «εξαφάνισής» του, δηλαδή στις 26 Δεκεμβρίου 2017.

Ο «αγνοούμενος» Omer Hasan Depreli θα επιστρέψει στα παιδιά του σε ένα μικρό φέρετρο – δεν είναι τραγικό για την οικογένειά του;

Εκτός από το γεγονός ότι είχε απαχθεί και σκοτωθεί από κάποιους Ελληνοκύπριους, τα πέντε του παιδιά έμειναν ορφανά και μαζί με τη γυναίκα του έγιναν πρόσφυγες και περίμεναν την επιστροφή του σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Εκτός από αυτό, η «δική μας πλευρά» έκρυψε τον τάφο του από τους συγγενείς του παρόλο που ήξερε πού ήταν θαμμένος. Και συνέχισε να τον κρύβει για δεκαετίες, μεγαλώνοντας τον πόνο και το τραύμα των συγγενών του.

Ένας από τους γιους του Omer Hasan Depreli, o Dr. Huseyin Depreli, λέει ότι «Η κλινική μου για περισσότερο από δέκα χρόνια ήταν πάνω από το νεκροταφείο του κήπου του Τεκκέ και είχε εκείνη τη θέα. Δεν ήξερα ότι ο πατέρας μου ήταν θαμμένος εκεί. Και κάθε μέρα έβλεπα το νεκροταφείο αυτό από την κλινική μου».

Είναι πληγωμένος και αυτή η σκληρότητα είναι μέρος αυτής της μεγάλης τραγωδίας, αυτού του μεγάλου σκανδάλου. Το παιδί ενός «αγνοουμένου» πήγαινε στην κλινική του κάθε μέρα χωρίς να ξέρει πού είναι θαμμένος ο πατέρας του, το όνομα του οποίου βρισκόταν στον «Κατάλογο Αγνοουμένων Ατόμων», και μετά από αρκετές δεκαετίες συνειδητοποιεί ότι έβλεπε τον τάφο του πατέρα του χωρίς να το ξέρει.

 

Οι γιοι του Omer, Huseyin και Halil, καθαρίζουν την αυλή του σπιτιού τους στη Σίντα κατά την παιδική τους ηλικία. 

 

Στο νεκροταφείο του κήπου του Τεκκέ

Ο τάφος του Omer Hasan Depreli και των άλλων «αγνοούμενων» στο νεκροταφείο του κήπου του Τεκκέ σκάφτηκε μόνο μετά από πολλούς αγώνες. Γιατί; Αν τα δικά τους παιδιά ήταν θαμμένα εδώ σε τάφους χωρίς επιγραφή, οι τουρκοκυπριακές αρχές θα δρούσαν έτσι; Ίσως χρησιμοποίησαν τον πόνο των «αγνοουμένων» και των «μαρτύρων» για το δικό τους συμφέρον, αλλά το μόνο που μένει είναι πόνος στις καρδιές των ανθρώπων. Όσο πολύ και να προσπάθησαν να συγκαλύψουν και να κρύψουν την αλήθεια, τώρα στο τέλος, η αλήθεια βγήκε προς τα έξω με όλη της τη γύμνια. Και όλοι εκείνοι που μας φώναζαν ότι αυτοί οι τάφοι δεν πρέπει να ανοιχτούν τώρα πεθαίνουν ένας-ένας. Τώρα, τα ονόματά τους αναφέρονται με τη σκληρότητα με την οποία είχαν εμπλακεί έναντι των συγγενών των «αγνοουμένων». Αν μπορούσαν να ακούσουν όσα λέγονται για εκείνους τώρα, θα στριφογύριζαν στους τάφους τους.

Το ρολόι του Omer Hasan Depreli βρέθηκε στα οστά του, πάνω στον καρπό του μετά από 54 χρόνια

Ο Omer Hasan Depreli γεννήθηκε το 1918 στη Σίντα. Ήταν οδηγός. Στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, μεταξύ 1940-45, ήταν στρατιώτης στον βρετανικό στρατό και είχε πάει στην Αίγυπτο και τη Μάλτα, οδηγώντας βαρέα οχήματα. Το 1955 εργαζόταν ως βοηθητικός αστυνομικός. Μετά εργαζόταν ως οδηγός. Δεν είχε δικό του λεωφορείο ή φορτηγό, αλλά εργαζόταν για τον «Deveci Hasan» («Hasan ο καμηλάρης») στο «Deveciler Khani» («Χάνι των Καμηλάρηδων») στη Λευκωσία, συλλέγοντας μαλλί από όλο το νησί. Μάζευε μαλλί από πρόβατα από όλο το νησί. Ήταν το πρώτο άτομο από τη Σίντα που είχε αποκτήσει άδεια οδήγησης. Ήταν ένας πολίτης που προσπαθούσε να βοηθήσει την οικογένειά του να επιβιώσει σε αυτή τη γη.

Θα πάω στην κηδεία του για να μοιραστώ τον πόνο των συγγενών του και για να βάλω λίγα λουλούδια στο μικρό του φέρετρο. Ας αναπαυθεί εν ειρήνη τώρα.

 

 

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Το κουσούρι του κ. Οδυσσέα Μιχαηλίδη

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ, 14:20 (τελευταία ενημέρωση 14:20)

ΑΠΟΨΗ

Σχεδιασμός εξάλειψης λίπους...

ΠΟΝΗΜΑ ΕΝΟΣ ΚΑΤΑΙΔΡΩΜΕΝΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ, 14:00 (τελευταία ενημέρωση 14:00)

ΑΠΟΨΗ

Αναμένοντας το μοιραίο (Του Αντώνη Πολυδώρου)

ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΟΛΥΔΩΡΟΥ, 13:40 (τελευταία ενημέρωση 13:40)

Επιστροφή
στην αρχή