Μια σταλιά τόπος, γεμάτος... Μακάριο και Γρίβα σε κάθε γωνιά του

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ
Πάθος μπορείς να πεις και το γεγονός ότι εξακολουθούμε να τιμούμε τρεις φορές τον χρόνο τη μνήμη του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου του Γ’

Mέτρον άριστον έλεγαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, αλλά σε αυτήν εδώ την εσχατιά του ελληνισμού σε πολλά πράγματα μέτρο δεν φαίνεται υπάρχει. Αγαπάμε με πάθος, λατρεύουμε με πάθος, μισούμε με πάθος. Μακάριος και Γρίβας έγραψαν τη δική τους ιστορία σε αυτό το νησί. Αντικείμενο αυτού του ρεπορτάζ δεν είναι προφανώς να κριθούν οι ορθές ή οι λανθασμένες επιλογές ενός εκάστου.

Θελήσαμε να αποτυπώσουμε μέσα από διερεύνηση την υπερβολή μας. Ακόμη και στον τρόπο που επιλέγουμε να τιμήσουμε ιστορικές φυσιογνωμίες. 43 χρόνια μετά τον θάνατό του, το θρησκευτικό μνημόσυνο του αμφιλεγόμενου στρατηγού Γεώργιου Γρίβα Διγενή εξελίσσεται κάθε χρόνο σε αιτία αντιπαράθεσης ανάμεσα σε Δεξιά και Αριστερά. « Γιατί πήγατε, γιατί τον τιμάτε; - Μα είναι για την προσφορά του στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ. - Ναι αλλά υπάρχει και η σκοτεινή πλευρά. - Ναι αλλά εμείς τον τιμούμε για τη φωτεινή πλευρά.» Διαγράφει η πρώτη τη δεύτερη; Η δεύτερη την πρώτη;

Πάθος μπορείς να πεις και το γεγονός ότι εξακολουθούμε να τιμούμε τρεις φορές τον χρόνο τη μνήμη του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου του Γ’. Στα ονομαστήριά του (μιλάμε για νεκρό, έτσι;), στην επέτειο του θανάτου και στην επέτειο της γέννησης (του… αποβιώσαντος). Μόλις πρόσφατα πραγματοποιήθηκε εκδήλωση μνήμης και τιμής του εθνάρχη Μακαρίου την ημέρα των… ονομαστηρίων του (19 Ιανουαρίου), με προσκεκλημένο τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας, ενώ Πρόεδρος Αναστασιάδης και Αρχιεπίσκοπος από το βήμα της εκδήλωσης τίμησαν δεόντως τη μνήμη Μακαρίου με ανταλλαγή πυρών για το αν είναι καλύτερη η λύση του Κυπριακού ή το στάτους κβο. Την ίδια μέρα στα δημοτικά σχολεία διοργανώθηκαν πορείες αγάπης με το σύνθημα «Περπατώ για το σχολείο μου», στη μνήμη του Μακαρίου, πάντα, ενώ έγιναν εκθέσεις, εκκλησιαστικά μνημόσυνα (το κανονικό, είπαμε, είναι στις 3 Αυγούστου) και άλλες εκδηλώσεις.

Φροντίσαμε να μας θυμίζει Μακάριο και Γρίβα σχεδόν κάθε κεντρική λεωφόρος σε κάθε πόλη της Κύπρου. Και εκεί που θα πίστευε κανείς ότι είδαμε «κάπως» το όλο πράγμα, πήρε σειρά η επόμενη γενιά ιστορικών ηγετών που μας άφησαν. Αναβαπτίζουμε στάδια στο όνομά τους, ακόμα και αεροδρόμια. Αυτή είναι η Κύπρος. Μια σταλιά τόπος που μπορεί να χωρέσει εκατοντάδες οδούς με τα ονόματα του Μακάριου ή του Γρίβα και περισσότερα από 20 μνημεία αφιερωμένα στη μνήμη τους.

Με αφορμή την τελευταία αντιπαράθεση ανάμεσα στα δυο μεγάλα κόμματα για την παρουσία της ηγεσίας του ΔΗΣΥ και εκπροσώπων της κυβέρνησης στο μνημόσυνο του Γρίβα, θελήσαμε να μετρήσουμε σε πόσα σημεία της Κύπρου δώσαμε το όνομα φυσιογνωμιών που σημάδεψαν το χθες (και το σήμερα και το αύριο) του τόπου μας.

Τα αποτελέσματα της έρευνάς μας, εντυπωσιακά. Από σχολεία έχουμε και λεμε:

  1. Λύκειο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’, Δασούπολη
  2. Γυμνάσιο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’, Πλατύ Αγλαντζιάς
  3. Λύκειο Εθνάρχη Μακαρίου Γ’ Πάφος
  4. Λύκειο Μακαρίου Γ’ Λάρνακα
  5. Δημοτικό Σχολείο Εθνάρχη Μακαρίου ΚΑ, Λάρνακα
  6. Δημοτικό Σχολείο Εθνάρχη Μακαρίου ΚΒ, Λάρνακα
  7. Δημοτικό Σχολείο Μακάρειου Νοσοκομείου
  8. Νηπιαγωγείο Μακάρειου Νοσοκομείου
  9. Νηπιαγωγείο Εθνάρχη Μακαρίου, Κόκκινες
  10. Νηπιαγωγείο Εθνάρχη Μακαρείου, Τσακκιλερό

Σε ό,τι αφορά τους δημόσιους χώρους δώσαμε ακόμη το όνομα του Μακαρίου στο Μακάρειο Νοσοκομείο, αλλά και στο Μακάρειο Στάδιο. Το όνομα του Μακαρίου δόθηκε και σε πλατεία στον συνοικισμό Ανθούπολης. Τη δική του πλατεία έχει και ο Στρατηγός Γρίβας στον Στρόβολο.

Μνημεία και αγάλματα

Τουλάχιστον 20 προτομές, μνημεία και αγάλματα στη μνήμη Μακαρίου και Γρίβα μπορεί να εντοπίσει κανείς σε δημόσιους χώρους στην Κύπρο. Σε αυτή την κατηγορία κερδίζει με άνεση ο Μακάριος.

  • Μνημείο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’ και νεκρών μαχητών στην Πάφο
  • Προτομή Εθνάρχη Μακαρίου στο Λύκειο Κύκκος Β’ στον Στρόβολο
  • Προτομή Εθνάρχη Μακαρίου στην εκκλησία Παναγίας Χρυσελεούσας στον Στρόβολο
  • Προτομή Εθνάρχη Μακαρίου στην εκκλησία Αγίου Προδρόμου στην Μέσα Γειτονιά
  • Προτομή Μακαρίου στην αυλή της εκκλησίας του Αγίου Σάββα στην παλιά Λευκωσία
  • Προτομή Μακαρίου στην Επισκοπή Μόρφου στην Ευρύχου
  • Προτομή Μακαρίου στην Αρχιεπισκοπή Πάφου
  • Προτομή Μακαρίου στο Γυμνάσιο Πόλεως Χρυσοχούς
  • Άγαλμα του Μακαρίου κοντά στο Ευρυβιάδειο Γυμνάσιο στη Λάρνακα
  • Άγαλμα του Μακαρίου στον Πεδουλά
  • Το υπερμεγέθες άγαλμα του Μακαρίου που μετακινήθηκε από την Αρχιεπισκοπή στο Θρονί Κύκκου
  • Μικρότερο άγαλμα του Μακαρίου που πήρε τη θέση τού προηγούμενου στην Ιερά Αρχιεπισκοπή
  • Άγαλμα του Μακαρίου στο χωριό Ακάκι
  • Άγαλμα του Μακαρίου στη λεωφόρο Μακαρίου στη Λεμεσό
  • Άγαλμα του Μακαρίου στο Αρχηγείο Αστυνομίας στη Λευκωσία
  • Άγαλμα του Μακαρίου στη γενέτειρά του, Παναγιά
  • Μνημείο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στην Α’ Τεχνική Σχολή στη Λεμεσό

Σύνολο μνημείων που εντοπίσαμε για τον Μακάριο, δεκαεπτά. Αντίθετα, για τον Γρίβα εντοπίσαμε μόλις δύο πανομοιότυπα αγάλματα:

  • Το πρώτο βρίσκεται στο σημείο όπου ήταν το κρησφύγετό του στη Λεμεσό και έχει δημιουργηθεί μουσείο στη μνήμη του.
  • Το δεύτερο βρίσκεται στο αφιερωμένο στον ίδιο Μνημείο Μνήμης και Τιμής στη Χλώρακα.

Μακάριος και Γρίβας συνυπάρχουν σε δύο μνημεία: Το πρώτο είναι κοινό και βρίσκεται στον Στρόβολο στο Συμβούλιο Ιστορικής Μνήμης του αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-59, ενώ συνυπάρχουν και στο Ηρώον Απελευθερωτικού Αγώνα 1955-59 που βρίσκεται μεταξύ Κάτω Αμιάντου και Πελενδρίου.

Τη δική του προτομή απέκτησε το 2007 στην Έγκωμη και ο Σπύρος Κυπριανού με πρωτοβουλία του ΔΗΚΟ Έγκωμης. Το όνομα του Σπύρου Κυπριανού πήρε και το αθλητικό κέντρο της Λεμεσού, που αρχικά είχε ονομαστεί Παλαί ντε Σπορ. Τη διαδικασία της αναβάπτισης πέρασε και το κλειστό στάδιο «Ελευθερία», για να προστεθεί και το όνομα του Τάσσου Παπαδόπουλου. Το όνομα του Τάσσου Παπαδόπουλου δόθηκε και σε κτήριο του ΤΕΠΑΚ στη Λεμεσό. Στην περίπτωση δε του Γλαύκου Κληρίδη, επειδή δεν ήταν νομικά δυνατή η μετονομασία τού Διεθνούς Αεροδρομίου Λάρνακα, πήρε το όνομα του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας και ιδρυτή του Δημοκρατικού Συναγερμού το τερματικό του Διεθνούς Αεροδρομίου Λάρνακας. Το όνομα του Γλαύκου Κληρίδη δόθηκε και στο αθλητικό κέντρο του Αγρού.

Κάθε δρόμος και μια ιστορία

Ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία, λέει το γνωστό τραγούδι και σίγουρα οι κυπριακοί δρόμοι έχουν ονόματα βαριά σαν Ιστορία, που λέει και το άλλο γνωστό τραγούδι. Δεν υπάρχει πόλη της Κύπρου που να μην διαθέτει κεντρική λεωφόρο με το όνομα του Εθνάρχη Μακαρίου ή του Γρίβα. Αλλά δεν έφταναν οι κεντρικές λεωφόροι. Θα τους βρείτε κυριολεκτικά παντού σε οδούς και λεωφόρους, σε δήμους και κοινότητες.

Με βάση την αναζήτησή μας, στην Πάφο μπορεί να εντοπίσει κανείς δρόμους με το όνομα του Μακαρίου στην πόλη της Πάφου, στη Γεροσκήπου, στην Έμπα, στην Κολώνη, στη Μαραθούντα, στο Πολέμι, στην Κισσόνεργα, στην Τάλα, στη Χλώρακα, στα Κούκλια, στην Τίμη, στην Τσάδα, στην Πέγεια και στην Πόλη Χρυσοχούς. Στην Αμμόχωστο η αναζήτηση τοποθετεί το όνομα του Μακαρίου Γ’ σε Παραλίμνι, Λιοπέτρι, Αγία Νάπα, Δερύνεια, Σωτήρα, Αυγόρου, Λύση, Φρέναρος. Στην επαρχία Λάρνακας εντοπίζει κανείς λεωφόρους και οδούς με το όνομα του Μακαρίου σε Λάρνακα, Αραδίππου, Αθηαίνου, Κλαυδιά, Ξυλοτύμπου, Λειβάδια, Ζύγι, Άγιο Θεόδωρο Σκαρίνου, Κόρνο, Μαζωτό, Τερσεφάνου, Περβόλια, Κίτι, Ορμήδεια, Τρούλλους, Ορόκλινη και Μενεού. Στην επαρχία Λεμεσού οδό Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’ εντοπίζει κανείς σε Μουτταγιάκα, Λουβαρά, Επισκοπή, Ερήμη, Κολόσσι, Τραχώνι, Άλασσα, Σούνι, Κάτω Αμίαντο, Αγρό, Κυπερούντα, Πελένδρι, Πλάτρες, Ύψωνα, Παραμύθα, Πάχνα, Άγιο Αθανάσιο, και φυσικά στην πόλη της Λεμεσού. Στη Λευκωσία ο Μακάριος είναι παντού: Στην πόλη της Λευκωσίας, Λατσιά, Αγλαντζιά, Κακοπετριά, Νικητάρι, Πολύστυπο, Περιστερώνα Μόρφου, Αγίους Τριμυθιάς, Εργάτες, Καλό Χωριό Κλήρου, Κλήρου, Λυθροδόντα, Πάνω και Κάτω Δευτερά, Λακατάμια, Καϊμακλί, Κάτω Φλάσου, Ευρύχου, Γαλάτα, Αγία Μαρίνα Ξυλιάτου, Παλαιχώρι Μόρφου, Παλαιχώρι Ορεινής, Μένοικο, Αστρομερίτης, Ακάκι, Παλαιομέτοχο, Μάμμαρι, Δένεια, Κοκκινοτριμιθιά, Πέρα Ορεινής, Επισκοπειό, Ανάγυια, Ψημολόφου, Μιτσερό, Αερδιού, Μαλούντα, Πέρα Χωριό, Νήσου, Λύμπια, Αλάμπρα, Αγία Βαρβάρα, Δάλι, Τσέρι, Έγκωμη και Γέρι.

Συνολικά το όνομα του Μακαρίου Γ’ εντοπίζεται σε δρόμους σε τουλάχιστον 102 περιοχές. Σημειωτέον, βεβαίως, ότι μία κεντρική λεωφόρος για παράδειγμα μπορεί να διασχίζει περισσότερες από μία περιοχές.

Στην Παναγιά δεν θα βρει κανείς οδό Γρίβα Διγενή, δεν συμβαίνει όμως το ίδιο στην υπόλοιπη επαρχία Πάφου. Σε Πάφο, Χλώρακα, Έμπα, Κούκλια, Πολέμι, Πέγεια, Κισσόνεργα, Τάλα, Πόλη Χρυσοχούς, Γεροσκήπου, Τίμη και Τσάδα μπορεί να εντοπίσει κανείς οδούς ή λεωφόρους με το όνομα του Γεώργιου Γρίβα Διγενή. Στη Λευκωσία συναντάει κανείς οδούς Γρίβα Διγενή σε Καϊμακλί, Αγλαντζιά, Λατσιά, Λακατάμεια, Δάλι, Αγία Βαρβάρα, Μαλούντα, Αρεδιού, Καλό Χωριό Κλήρου, Ψημολόφου, Επισκοπειό, Εργάτες, Πέρα Ορεινής, Κοκκινοτριμιθιά, Αγίοι Τριμιθιάς, Δένεια, Μάμμαρι, Αστρομερίτης, Μένοικο, Αγία Μαρίνα Ξυλιάτου, Κακοπετριά, Γαλάτα, Ευρύχου, Κάτω Φλάσου, ενώ λεωφόρους Γρίβα Διγενή εντοπίζει κανείς σε Γέρι, Λυθροδόντα, Κλήρου, Παλιομέτοχο, Περιστερώνα Μόρφου, Παλαιχώρι Μόρφου, Πολύστυπο, Νικητάρι και στη Λευκωσία. Στη Λεμεσό οδούς στο όνομα του Γρίβα εντοπίζει κανείς σε Άγιο Τύχωνα, Μουτταγιάκα, Ερήμη, Κολόσσι, Άγιο Θεράποντα, Άλασσα, Σούνι, Κάτω Αμίαντο, Κυπερούντα, Μέσα Γειτονιά, Ύψωνα, Τραχώνι, Πάχνα, Αγρό και στην πόλη. Στη Λάρνακα εντοπίζει κανείς δρόμους με το όνομα του Γρίβα σε Μενεού, Ορόκλινη, Τρούλλους, Ξυλοτύμπου, Μαζωτό, Αθηαίνου, Άγιο Θεόδωρο Σκαρίνου, Ζύγι, Κλαυδιά και στην πόλη. Στην ελεύθερη Αμμόχωστο οδούς στο όνομα του Γρίβα βρίσκει κανείς σε Λιοπέτρι, Σωτήρα, Αυγόρου, Παραλίμνι.

Συνολικά εντοπίσαμε το όνομα του Γρίβα σε δρόμους σε 74 περιοχές και είναι βέβαιο ότι υπάρχουν και άλλες.

Και οι οδοί του Σπύρου

Στη Λεμεσό οδός Σπύρου Κυπριανού στη Γερμασόγεια, στην πόλη της Λεμεσού, στην Επισκοπή, στην Παρεκκλησιά και στο Πισσούρι. Τρεις δρόμους στο όνομα του Σπύρου Κυπριανού μπορεί να εντοπίσει κανείς στην Πάφο. Σε Πόλη Χρυσοχούς, Μαραθούντα και Πέγεια. Στην επαρχία Λευκωσίας συναντά κανείς δρόμους με το όνομα του ιδρυτή του ΔΗΚΟ σε Στρόβολο, Λακατάμια, Τσέρι, Ανάγυια, Αγία Βαρβάρα, Λευκωσία και Λατσιά. Σπύρου Κυπριανού εντοπίζει κανείς τρεις στην επαρχία Λάρνακας. Σε Αραδίππου, Κόρνο και στην πόλη της Λάρνακας. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι οδό Γλαύκου Κληρίδη εντοπίσαμε μόνο στον Λυθροδόντα. Μία κεντρική λεωφόρος στην Πάφο φέρει το όνομα του Τάσσου Παπαδόπουλου, αλλά και μία οδός στα Μανδριά της Πάφου. Στην επαρχία Λευκωσίας εντοπίζεται οδός Τάσσου Παπαδόπουλου στο Δάλι και στον Λυθροδόντα.

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Το σπάνιο φαινόμενο «Cappuccino coast» σε θάλασσα της Πάφου (βίντεο)

Πολίτης News, 12:41 (τελευταία ενημέρωση 12:41)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Στα συρτάρια η ευημερία των ζώων

ΓΙΩΤΑ ΧΑΤΖΗΚΩΣΤΑ, 12:41 (τελευταία ενημέρωση 12:41)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Δίωρη στάση εργασίας αύριο των λεμενεργατών στο Λιμάνι Λεμεσού

Πολίτης News, 12:29 (τελευταία ενημέρωση 12:29)

Επιστροφή
στην αρχή