Μεταξύ στρατηγικής και αμηχανίας

ΑΠΟΨΗ /ΣΦΑΙΡΙΚΑ
Μετά τη δεύτερη διερευνητική γεώτρηση της Noble Energy στο οικόπεδο 12 είναι πέραν από εμφανής ο αποσυντονισμός της στρατηγικής της Κυβέρνησης στο κεφάλαιο της εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου. Η υποβάθμιση των κοιτασμάτων από 7 στα 4 τρισ. κυβικά πόδια από την αμερικανική εταιρεία λειτουργεί απαγορευτικά στην έναρξη των απαραίτητων διεργασιών για υλοποίηση της κατασκευής τερματικού μόνο με κυπριακό φυσικό αέριο, όπως ήταν ο αρχικός στόχος.

Μετά τη δεύτερη διερευνητική γεώτρηση της Noble Energy στο οικόπεδο 12 είναι πέραν από εμφανής ο αποσυντονισμός της στρατηγικής της Κυβέρνησης στο κεφάλαιο της εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου. Η υποβάθμιση των κοιτασμάτων από 7 στα 4 τρισ. κυβικά πόδια από την αμερικανική εταιρεία λειτουργεί απαγορευτικά στην έναρξη των απαραίτητων διεργασιών για υλοποίηση της κατασκευής τερματικού μόνο με κυπριακό φυσικό αέριο, όπως ήταν ο αρχικός στόχος.

Ο στόχος του τουρκικού πρέσινγκ προς τη Noble Energy και έμμεσα προς το Ισραήλ είναι τόσο πολιτικός όσο και οικονομικός. Εάν εξασφαλίσει ποσότητες μέσω της κατασκευής αγωγού από το Λεβιάθαν για τις εσωτερικές της ανάγκες, διασφαλίζει χαμηλό ενεργειακό κόστος και καθιστά πολύ πιο ανταγωνιστικές τις βιομηχανίες της

 Μέχρις ενός σημείου ο αποσυντονισμός είναι αναμενόμενος, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν εναλλακτικά σχέδια από πλευράς ούτε της προηγούμενης, ούτε της παρούσας κυβέρνησης. Τέσσερις μήνες, ωστόσο, μετά τη δραματική ανακοίνωση της Noble Energy -που ήταν έτοιμη αρχές Σεπτεμβρίου αλλά δεν δόθηκε στη δημοσιότητα πριν από τις αρχές Οκτωβρίου για να μπορέσουν οι αρμόδιοι να συνέλθουν από το σοκ- δεν δικαιολογείται η συνέχιση της αμηχανίας.

 

 

Το πρόβλημα

Σε τι συνίσταται αυτό; Στην αδυναμία μέχρι στιγμής του υπουργείου Εμπορίου και κατ? επέκταση της κυβέρνησης να διατυπώσει μιαν αξιόπιστη ενεργειακή πολιτική σε σχέση με το φυσικό αέριο. Επί τάπητος τίθενται αρκετά ερωτήματα τα οποία αν απαντηθούν ίσως φωτίσουν κάποια μονοπάτια που θα οδηγήσουν στον σχεδιασμό μιας στρατηγικής.

? Θα επιμένουμε στην αυτόνομη (δηλαδή μόνο με κυπριακό αέριο) κατασκευή επίγειου τερματικού, ανεξάρτητα από το πόσος χρόνος θα απαιτηθεί γι? αυτό;
? Θα επιδιώξουμε κατασκευή τερματικού σε συνεργασία με το Ισραήλ, αντλώντας ύστερα από διακρατική συμφωνία και σε συνεργασία με τη Noble Energy από το διπλανό κοίτασμα του Λεβιάθαν;
? Σε συνάρτηση με τα πιο πάνω ερωτήματα θα πρέπει να τεθεί και ένα ακόμα: το επίγειο τερματικό που θέλουμε θα είναι κρατικό ή ιδιωτικό; Ποια θα είναι η συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στην επένδυση αυτή και από πού θα βρει τα χρήματα, μεσούσης της οικονομικής κρίσης, εάν αποφασισθεί ότι το τερματικό θα είναι κρατικό;

Βεβαίως υπάρχει και μια άλλη δυνατότητα:

? Μήπως μετά τη δεύτερη αποτυχημένη γεώτρηση της Noble Energy στο οικόπεδο 12 θα ήταν προτιμότερο να κινηθούμε σε Floating LNG (μικρό τερματικό εντός της θάλασσας), το οποίο δεν απαιτεί τεράστια κοιτάσματα για να λειτουργήσει;
? Μήπως θα ήταν προτιμότερο να διοχετεύσουμε τα 4 τρισ.  κυβ. πόδια φυσικού αερίου μέσω αγωγού στην Αίγυπτο ή στην Τουρκία ή αλλού, επιτρέποντας να εισρεύσουν στα ταμεία του κράτους πολύ πιο σύντομα σημαντικά ποσά τα οποία θα αμβλύνουν τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης;

 


Το δίλημμα

Στα κυβερνητικά αλλά και στα τεχνοκρατικά δώματα του υπουργείου Εμπορίου, σύμφωνα με πληροφορίες μας, υπάρχει διχοστασία για το τι δέον γενέσθαι. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να ξεκινήσουν αμέσως κινήσεις για την εκμετάλλευση του αερίου. Κάποιοι άλλοι διατείνονται ότι εφόσον ο στόχος είναι η κατασκευή τερματικού, θα πρέπει να αναμένουμε μέχρι το 2015 έως ότου η Noble Energy, η ENI/KOGAS και η TOTAL προχωρήσουν σε νέες γεωτρήσεις. Τότε, έχοντας ικανές ποσότητες φυσικού αερίου, θα προχωρήσουμε στην κατασκευή τερματικού. Το αντεπιχείρημα εδώ συνίσταται στην παρέλευση του χρόνου, θυμίζοντας ότι οι λογικές ανάλυσης του Κυπριακού έχουν παρεισφρήσει σε όλες τις εκφάνσεις της κυπριακής κουλτούρας: αν αναμένουμε έως το 2015-16, τότε το τερματικό θα λειτουργήσει το 2024/25. Με την ανάπτυξη της τεχνολογίας (Floating LNG) ή την επέκταση της παραγωγής Shell gas, μια ακριβή επένδυση όπως το τερματικό με τις τιμές να πέφτουν διεθνώς μπορεί να μην είναι βιώσιμη.
Γι? αυτόν ακριβώς τον λόγο οι υποστηρικτές της επιτάχυνσης της εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου, έχοντας ως σύμμαχό τους και την οικονομική κρίση, επιμένουν ότι πρέπει άμεσα να αρχίσουμε σχεδιασμό ώστε να βγάλουμε λεφτά με βάση τα υπάρχοντα κοιτάσματα των 4 τρισ.  κυβικών ποδιών που έχει ανακαλύψει η Noble Energy. Είτε κατασκευάζοντας μικρότερο επίγειο τερματικό, είτε επενδύοντας στη νέα τεχνολογία του FLNG. 

 

 

Η μεγάλη εικόνα

Σε αυτό που συμφωνούν πάντως οι περισσότεροι σήμερα (ελλείψει και μιας σοβαρής μελέτης ή δημόσιου διαλόγου, όπως π.χ. έγινε στο Ισραήλ μέσω της επιτροπής Τσεμάχ) είναι ότι το ιδανικό είναι η κατασκευή τερματικού στο Βασιλικό. Θεωρούν ορθά ότι η μεγάλη αυτή επένδυση των 10 δισ. θα εισαγάγει σταδιακά στην κυπριακή οικονομία έναν πολλαπλασιαστή ο οποίος θα καταφέρει σε μερικά χρόνια να αναπληρώσει τις τεράστιες απώλειες που υπέστη η κυπριακή οικονομία από τη συρρίκνωση του τραπεζικού και του κατασκευαστικού τομέα, και επιπλέον θα τονώσει την αγορά εργασίας ανοίγοντας χιλιάδες νέες θέσεις. Υπό τις τρέχουσες συνθήκες πώς θα μπορούσε η Κύπρος να ξεκινήσει άμεσα την κατασκευή τερματικού;
 Σαφέστατα χρειάζεται επιπλέον ποσότητες φυσικού αερίου, και αυτές σήμερα μόνο από το οικόπεδο Λεβιάθαν μπορεί να τις βρει. Την εκμετάλλευση του γιγαντιαίου αυτού οικοπέδου, οι ποσότητες του οποίου ξεπερνούν τα 20 τρισ. κυβ. πόδια και το οποίο ανήκει στην ΑΟΖ του Ισραήλ, έχει η Noble Energy σε συνεργασία με τις ισραηλινές εταιρείες DELEK και AWNER. Εδώ θα πρέπει να τονισθεί ότι μόλις πριν από μερικές μέρες υπήρξε κατάληξη σε συμφωνία των εταιρειών αυτών με την αυστραλιανή Woodside για αγορά του 30% του μεριδίου τους έναντι 3 δισ. δολαρίων, αφού τα κοιτάσματα του Λεβιάθαν μετά την τελευταία επιβεβαιωτική γεώτρηση αναβαθμίστηκαν από 7 στα 10 δισ. δολάρια. Πρόσφατα η κυβέρνηση του Ισραήλ αποδέσμευσε το 60% των κοιτασμάτων του Λεβιάθαν για εξαγωγές, ήτοι περίπου 12 τρισ. κυβ. πόδια φυσικού αερίου.
  Θα μπορούσε η Κύπρος να εξασφαλίσει από το Λεβιάθαν τα 4-5 τρισ. κυβ. πόδια που χρειάζεται για την κατασκευή ενός τερματικού με δύο γραμμές παραγωγής; (Οι δύο γραμμές παραγωγής είναι αναγκαίες για να μπορεί το τερματικό να είναι ανταγωνιστικό στις διεθνείς αγορές. Το Κατάρ π.χ. διαθέτει το μεγαλύτερο τερματικό στον κόσμο με 7 γραμμές παραγωγής.)

Για να πετύχει κάτι τέτοιο η Κύπρος χρειάζεται την σύμφωνο γνώμη της Noble Energy αλλά και της κυβέρνησης του Ισραήλ. Αλλά και ακόμα εάν μια συμφωνία είναι εφικτή επί της αρχής, θα πρέπει να υπάρξει και ένα επιχειρηματικό πλάνο το οποίο να ικανοποιεί τα συμφέροντα τόσο του Ισραήλ όσο και της Noble Energy. Θα αποδεχόταν π.χ. η κυπριακή κυβέρνηση να συζητήσει με το Ισραήλ την κατασκευή του τερματικού από κοινού (να διαθέτουν οι δύο χώρες από μια γραμμή παραγωγής) ή απλώς ζητήσαμε από το Ισραήλ βοήθεια για την κατασκευή ενός δικού μας τερματικού με δικό τους αέριο και βεβαίως μας απάντησαν αρνητικά;

Κάποιοι στην Κύπρο θεωρούν το εγχείρημα σύμπραξης με το Ισραήλ αυτονόητο και μάλλον επαναπαύονται. Στην πραγματικότητα τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα και κινούνται ταχύτατα, αφού τόσο η Noble Energy όσο και η κυβέρνηση του Ισραήλ άρχισαν να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες. Εν ολίγοις αν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν συζητήσει καθαρά με τους Ισραηλινούς το θέμα, τότε το σενάριο κατασκευής τερματικού στο Βασιλικό θα πρέπει σταδιακά να εγκαταλειφθεί, τουλάχιστον για τα επόμενα 5 χρόνια. Θα πρέπει να το πράξει για να ξεκαθαρίσει επιπλέον και ένα θέμα γεωπολιτικής. Δηλαδή εάν το Ισραήλ επιδιώκει πραγματικά να κτίσει σχέσεις με την Κύπρο ή απλώς οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν όμορφα λόγια. Προς το παρόν πώς κινούνται τα πράγματα στην περιοχή μας;

 

 

Γεωπολιτική και Τουρκία

? Το μεν Ισραήλ αποφάσισε να διαθέσει μικρές ποσότητες φυσικού αερίου για τις ανάγκες της Ιορδανίας και της Παλαιστινιακής Αρχής. Γιατί το κάνει αυτό; Διότι αναγνωρίζει τη γεωπολιτική σημασία της ενέργειας, επιχειρώντας να ασκήσει είτε πολιτική ενεργειακής εξάρτησης, είτε ειρηνικής συνύπαρξης (δεν έχει και τόση σημασία ποιο από τα δύο) απέναντι σε παραδοσιακούς του εχθρούς. Το Ισραήλ επίσης δεν αποκλείει το ενδεχόμενο παραχώρησης σημαντικών ποσοτήτων στην Αίγυπτο, γιατί το εκεί υφιστάμενο τερματικό έχει σοβαρά προβλήματα διεκπεραίωσης των παραγγελιών του, λόγω περιορισμένων ποσοτήτων των ενεργών αιγυπτιακών κοιτασμάτων. Το μεγάλο πρόβλημα βέβαια με την Αίγυπτο είναι η αστάθεια του νέου καθεστώτος, κάτι που δεν συνηγορεί σε μεγάλες επενδύσεις όπως π.χ. η κατασκευή αγωγού από το Λεβιάθαν στην Αίγυπτο. Τέλος το Ισραήλ έχει ανοικτό το ενδεχόμενο πόντισης αγωγού προς την Κύπρο αλλά και προς την Τουρκία. Η κατασκευή αγωγού προς την Κύπρο έχει να κάνει με την αξιοπιστία της κυπριακής κυβέρνησης και την ικανότητά της να κατασκευάσει τερματικό. Η κατασκευή αγωγού προς την Τουρκία εμπλέκεται και σε πολιτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν μεταξύ τους οι χώρες μετά την κρίση που προέκυψε από την πλεύση του Μαβί Μαρμαρά στα ισραηλινά χωρικά ύδατα. Επίσης η πόντιση ενός τέτοιου αγωγού προς την Τουρκία χρειάζεται άδεια από την Κυπριακή Δημοκρατία, νοουμένου ότι θα χρειασθεί να περάσει από την κυπριακή ΑΟΖ.
? Από την άλλη η Noble Energy λόγω οικοπέδου 12 συνεργάζεται με την κυπριακή κυβέρνηση και επισήμως, τουλάχιστον δεν έχει εγκαταλείψει τον στόχο της κατασκευής τερματικού στο Βασιλικό. Κατά την περίοδο αυτή, βεβαίως, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, βρίσκεται σε φουλ διαβούλευση με την τουρκική κυβέρνηση για το Λεβιάθαν. Ο στόχος του τουρκικού πρέσινγκ προς τη Noble Energy και έμμεσα προς το Ισραήλ είναι τόσο πολιτικός όσο και οικονομικός. Εάν εξασφαλίσει ποσότητες μέσω της κατασκευής αγωγού από το Λεβιάθαν για τις εσωτερικές της ανάγκες, διασφαλίζει χαμηλό ενεργειακό κόστος και καθιστά πολύ πιο ανταγωνιστικές τις βιομηχανίες της. Στο πολιτικό κομμάτι μια τέτοια συμφωνία βελτιώνει άρδην τις σχέσεις της με το Ισραήλ. Βεβαίως για να πετύχει κάτι τέτοιο θα απαιτηθεί συνδιαβούλευση με την Κυπριακή Δημοκρατία, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, κάτι που μάλλον δεν μπορεί να γίνει χωρίς λύση του Κυπριακού. Για να παρακαμφθεί η Κύπρος μόνο ένας τρόπος υπάρχει. Να κατασκευάσουν το Ισραήλ και η Noble Energy στο Λεβιάθαν Floating LNG.

 

 

Εν κατακλείδι

Η Noble Energy, τουλάχιστον για τα επόμενα 3 χρόνια, θα είναι ο κυρίαρχος παίκτης στον τομέα του φυσικού αερίου την Ανατολική Μεσόγειο, έχοντας ανακαλύψει γύρω στα 35 τρισ. κυβικά πόδια φυσικού αερίου. Αν η Κύπρος θέλει να εξακολουθήσει να έχει βραχυπρόθεσμη και μεσοπρόθεσμη στρατηγική, χρειάζεται να οικοδομήσει μιαν αξιόπιστη συνεργασία με την εταιρεία αυτή. Μέσω δε αυτής και με το Ισραήλ. Η Κύπρος θα μπορέσει ωστόσο να αναδειχθεί σε στρατηγικό παίκτη στην περιοχή μόνο αν λύσει το Κυπριακό. Εν τοιαύτη περιπτώσει θα είναι η μοναδική χώρα στην περιοχή την οποία όλοι θα μπορούν να εμπιστευθούν και βεβαίως να αναπτύξουν επιχειρηματική σχέση.

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Συνείδηση, τιμή και υπερηφάνεια

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 13:55 (τελευταία ενημέρωση 13:55)

ΑΠΟΨΗ

Για να φτιάχνει φραπέ χρειάζεται, για Πρόεδρος όχι;

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 10:05 (τελευταία ενημέρωση 10:05)

ΑΠΟΨΗ

Σημειώσεις: Εξοργιστικά απαθείς (Του Γιώργου Κακούρη)

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΚΟΥΡΗΣ, 20.09.2018

Επιστροφή
στην αρχή