Τουρκία: Δύσκολη εξίσωση το Υπουργικό

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΔΙΕΘΝΗ
Σε μία νέα περίοδο εισέρχεται η Τουρκία μετά την επικράτηση του Ταγίπ Ερντογάν, αφού η νίκη συνοδεύεται με την αλλαγή του συστήματος.

Με την αντιπολίτευση να αποδέχεται τη νίκη του Ταγίπ Ερντογάν και τον Τούρκο Πρόεδρο να κρατά ακόμα κλειστά τα χαρτιά του όσον αφορά τις προθέσεις του για το νέο Υπουργικό Συμβούλιο, η Τουρκία αναμένει με αγωνία τα επόμενα εικοσιτετράωρα αλλά και την επόμενη περίοδο. Και αυτό διότι εκτός από τις πολιτικές αλλαγές και τις νέες δυναμικές που βρίσκονται σε εξέλιξη, η Άγκυρα θα εισέλθει σε μια περίοδο ριζικών θεσμικών αλλαγών καθώς αναμένεται να αρχίσει αμέσως η μετάβαση στο προεδρικό σύστημα, το οποίο προβλέπεται ότι θα αλλάξει εντελώς τον χαρακτήρα της Τουρκίας.
Οι πολιτικές ζυμώσεις αναμένεται να γίνουν σε όλο το φάσμα των πολιτικών κομμάτων, με πρώτο το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), όπου ο Μουχαρέμ Ιντζέ θεωρείται δεδομένο ότι θα διαδραματίσει πολύ ενεργό ρόλο και ενδεχομένως να έρθει σε σύγκρουση κάποια στιγμή με τον αρχηγό του κόμματος Κεμάλ Κιλιντσάρογλου για την ηγεσία.

Ποιοι υπουργοί;


Μέσα στις επόμενες μέρες ο Ταγίπ Ερντογάν θα πρέπει να ανακοινώσει τη σύνθεση της νέας του κυβέρνησης, αλλά και το όνομα ή τα ονόματα του αντιπροέδρου ή των αντιπροέδρων της Τουρκίας. Η σκακιέρα της υπουργοποίησης είναι εξαιρετικά πολύπλοκη για τρεις κυρίως λόγους. Κατ’ αρχήν, σύμφωνα με το νέο σύστημα, ένας υπουργός δεν μπορεί να είναι βουλευτής, κάτι που σημαίνει ότι αν ο Ταγίπ Ερντογάν θελήσει να διορίσει υπουργό έναν από τους υπουργούς της προηγούμενης κυβέρνησής του, το πρόσωπο αυτό θα πρέπει να παραιτηθεί και να στερήσει έτσι από το ΑΚΡ από μια έδρα, ενώ ήδη το κόμμα έχει χάσει την πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση.
Δεδομένου ότι όλα σχεδόν τα «μεγάλα ονόματα» της προηγούμενης κυβέρνησης εξελέγησαν βουλευτές, συμπεριλαμβανομένου και του ισχυρού γαμπρού του Ταγίπ Ερντογάν, Μπεράτ Αλμπαϊράκ, πολλοί είναι αυτοί στην Άγκυρα που θεωρούν ότι το νέο Υπουργικό Συμβούλιο θα είναι εντελώς διαφορετικό από όλα τα προηγούμενα.
Στα πολιτικά και δημοσιογραφικά επιτελεία της Κωνσταντινούπολης και της Άγκυρας κυκλοφορούν εικασίες και σενάρια σύμφωνα με τα οποία ο Μπεράτ Αλμπαϊράκ θα προωθηθεί στη θέση του Προέδρου της Εθνοσυνέλευσης ή θα παραιτηθεί και θα διοριστεί ως ένας από τους δύο αντιπροέδρους της χώρας. Τα ίδια σενάρια κάνουν λόγο και για διορισμό σε θέση δεύτερου αντιπροέδρου του αρχηγού του Κόμματος της Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ) Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ώστε να «σφραγιστεί» η συμμαχία ανάμεσα στο ΑΚΡ και το ΜΗΡ.
Ένας δεύτερος λόγος για τον οποίο η «υπουργοποίηση» είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη είναι διότι, σύμφωνα με τα σενάρια που κυκλοφορούν στην Αγκυρα, ο Ταγίπ Ερντογάν ίσως θελήσει να διορίσει σε υπουργεία και ανθρώπους του ΜΗΡ, κάτι που θα πρέπει να γίνει με πολύ προσεκτικό τρόπο ώστε να διατηρηθούν οι ισορροπίες και να μην διαταραχθούν οι δυναμικές στο ΑΚΡ.
Τέλος, ο Ταγίπ Ερντογάν ενδέχεται, σύμφωνα πάντα με τα όσα κυκλοφορούν σε Άγκυρα και Κωνσταντινούπολη, να θελήσει να τοποθετήσει σε υπουργικές θέσεις πρόσωπα του στενού του περιβάλλοντος, όπως για παράδειγμα τον Ιμπραΐμ Καλίν. Αυτή η προοπτική ανησυχεί πολλούς στο ΑΚΡ, που θεωρούν ότι ο Τούρκος Πρόεδρος ίσως κινδυνεύσει να αποξενώσει το ΑΚΡ.
Πάντως, επί της ουσίας δεν θα έχει πλέον μεγάλη σημασία ποιος θα είναι υπουργός καθώς και θεσμικά πια όλες οι αρμοδιότητες και η λήψη αποφάσεων θα είναι συγκεντρωμένες στο Προεδρικό και στον Πρόεδρο.

Αλλάζει το σύστημα διοίκησης της Τουρκίας

Μαζί με τις εξελίξεις που αφορούν το νέο Υπουργικό Συμβούλιο, η Άγκυρα θα ξεκινήσει και τη διαδικασία μιας τεράστιας μετάλλαξης από το κοινοβουλευτικό σύστημα στο προεδρικό, κάτι που σημαίνει ότι θα γίνουν πολύ βαθιές τομές στη γραφειοκρατία. Πρώτη μεγάλη πρόκληση για τη νέα δομή θα είναι η κατάργηση στην πράξη της πρωθυπουργικής δομής και κατ’ επέκταση η συγκέντρωση όλων των εξουσιών και της διοίκησης κάτω από τον Πρόεδρο.

Οι αλλαγές αυτές θα επηρεάσουν αμέσως τον τρόπο λειτουργίας της τουρκικής διοίκησης, ενώ θα αποτελέσουν βαθιά τομή με τη μέχρι σήμερα κεμαλική παράδοση, αλλάζοντας κατ’ επέκταση και τον χαρακτήρα του τουρκικού κράτους.
Η μετάβαση αυτή αναμένεται ότι θα θωρακίσει καταλυτικά πια τον έλεγχο του Ταγίπ Ερντογάν στη διοίκηση, κάτι που σημαίνει ότι η όποια πολιτική αλλαγή προκύψει κάποια στιγμή από τις κάλπες θα αποτελέσει μεγάλη πρόκληση για τον καινούργιο Πρόεδρο προκειμένου να συνεχίσει τον έλεγχο στη διοίκηση.

Εξελίξεις στο κεμαλικό CHP

Ο Μουχαρέμ Ιντζέ υιοθέτησε τελικά μια ιδιαίτερα μετριοπαθή στάση καθώς αναγνώρισε τα αποτελέσματα των εκλογών και κάλεσε τον Ταγίπ Ερντογάν να «αγκαλιάσει» όλη την Τουρκία και να σταματήσει την πόλωση. Το ποσοστό που έλαβε ο Μουχαρέμ Ιντζέ, 30%, θεωρείται μεγάλη επιτυχία καθώς ξεπέρασε κατά πολύ το ποσοστό του CHP, 22%. Και αναμένεται ότι ο Μουχαρέμ Ιντζέ δεν θα αργήσει να διεκδικήσει έναν ενεργό ρόλο στην πολιτική και στο εσωτερικό του κόμματός του.
Η απογοήτευση στους κόλπους του CHP και της ευρύτερης αντιπολίτευσης είναι μεγάλη και πολιτικοί αναλυτές σημειώνουν ότι το μόνο κόμμα που θεωρεί ότι νίκησε και όπου δεν επικρατεί η ίδια απογοήτευση όπως στα άλλα κόμματα είναι αυτό της Δημοκρατίας των Λαών (HDP), που κατάφερε να διατηρήσει τα ποσοστά του σε σχέση με τις εκλογές του Νοεμβρίου του 2015 παρά το γεγονός ότι η ηγεσία του και το μεγαλύτερο μέρος των στελεχών του βρίσκονται υπό κράτηση.
Οι Κούρδοι δεν είχαν μεγάλες προσδοκίες ότι από τις εκλογές αυτές θα προκύψει μια κατάσταση η οποία θα βοηθήσει στη διευθέτηση του Κουρδικού, και πράγματι η συμμαχία του Ταγίπ Ερντογάν με τους εθνικιστές και τα υψηλά ποσοστά του ΜΗΡ δεν αφήνουν περιθώρια ελπίδας για το Κουρδικό.
Στο Καλό Κόμμα (Ιyi) της Μεράλ Ακσενέρ επικρατεί κλίμα αναμονής καθώς το ποσοστό του κόμματος ήταν λίγο χαμηλότερo από 10%, κάτι που πρακτικά, χάρη στη συμμαχία με το CHP και το μικρό ισλαμικό Κόμμα της Ευδαιμονίας (SP), δεν το επηρεάζει καθώς εκλέγει βουλευτές. Ψυχολογικά, ωστόσο, δημιουργεί πρόβλημα καθώς έπεσε πολύ πιο κάτω από ό,τι προέβλεπαν οι δημοσκοπήσεις.

 

Νικητής ο Μπαχτσελί

Η πολυπλοκότητα της πολιτικής σκηνής στην Άγκυρα οξύνεται ακόμα πιο πολύ καθώς το Κόμμα της Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ) του Ντεβλέτ Μπαχτσελί έχει μετατραπεί σε κόμμα-«κλειδί» για τις εξελίξεις και τις ισορροπίες.
Στην Κωνσταντινούπολη και στην Άγκυρα ακόμα δεν έχει ξεπεραστεί η μεγάλη έκπληξη που προκάλεσε η διατήρηση των ποσοστών του ΜΗΡ στα ίδια επίπεδα με τις εκλογές του Νοεμβρίου του 2015, παρόλο που αποσχίστηκαν έκτοτε από το κόμμα η Μεράλ Ακσενέρ και ένας πολύ μεγάλος αριθμός των στελεχών του.
Πολιτικοί παρατηρητές εκτιμούν ότι η συμμαχία με τον Ταγίπ Ερντογάν «έσωσε» τον Ντεβλέτ Μπαχτσελί και το ΜΗΡ, καθώς η διατήρηση των ποσοστών του κόμματος οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι το ΜΗΡ ήταν κόμμα εξουσίας και αυτό επηρέασε τη συντριπτική πλειοψηφία των ψηφοφόρων του.
Σε περίπτωση που ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί διοριστεί αντιπρόεδρος, θα αναλάβει έναν πολύ σημαντικό θεσμικό ρόλο, κάτι που ενδεχομένως να τον ενισχύσει ακόμα περισσότερο.

Οι εθνικιστές του έδωσαν τη νίκη 

Κλίμα αβεβαιότητας κυριαρχεί στους περισσότερους αναλυτές και οικονομολόγους που παρακολουθούν την Τουρκία καθώς άγνωστες παραμένουν ακόμα οι προθέσεις του Ταγίπ Ερντογάν όσον αφορά τον τρόπο διακυβέρνησης της χώρας, χωρίς ωστόσο να καταγράφονται σημαντικές προσδοκίες ότι ο Τούρκος Πρόεδρος θα αλλάξει τη μέχρι σήμερα πορεία της πολιτικής του.
Η συμπόρευση με τους εθνικιστές ανησυχεί ιδιαίτερα, ενώ η προοπτική των δημοτικών εκλογών τον Μάρτιο του 2019 θεωρείται ήδη ότι θα αναγκάσει τον Ταγίπ Ερντογάν να κρατήσει την ίδια συγκρουσιακή πολιτική σε όλα τα μέτωπα.
Οι αγορές, ενώ έδειξαν χθες το πρωί να ανακουφίζονται, στη συνέχεια άρχισαν πάλι να δίνουν σημάδια νευρικότητας, με το χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης να σημειώνει απώλειες και την τουρκική λίρα να υποχωρεί ελαφρά έναντι του δολαρίου και του ευρώ, υπενθυμίζοντας ότι η οικονομία θα είναι το «κρας τεστ» του Τούρκου Προέδρου.

Χάνει το αστικό ισλάμ


Οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι η δύναμη που απέκτησε πλέον ο Ταγίπ Ερντογάν χάρη στο τροποποιημένο σύστημα αποτελεί σημείο καμπής για την πολιτική ιστορία της χώρας καθώς θα αλλάξει εκ βαθέων τον θεσμικό και πολιτικό χαρακτήρα της χώρας.
Σύμφωνα με το τροποποιημένο Σύνταγμα, ο Πρόεδρος έχει πολύ μεγάλες εξουσίες και μπορεί να παρακάμπτει την Εθνοσυνέλευση, όχι πάντως σε όλα τα ζητήματα, επομένως σε κάποιες περιπτώσεις θα χρειάζεται τη στήριξη των εθνικιστών. Τα ίδια πρόσωπα σημειώνουν ότι ο Τούρκος Πρόεδρος έκανε σίγουρα μια πολύ έξυπνη τακτική κίνηση να συμμαχήσει με τους εθνικιστές του Κόμματος της Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ), αλλά αυτό είναι πολύ πιθανόν να λειτουργήσει εις βάρος του στο επόμενο διάστημα. Η συμμαχία αυτή με τους εθνικιστές επιβεβαιώνει την αλλαγή του χαρακτήρα του ΑΚΡ και τη μετάλλαξή του σε ένα κόμμα με ισχυρές εθνικιστικές τάσεις. Αυτή η μετάλλαξη, σε συνδυασμό με τις επικρίσεις πολλών αστών του ΑΚΡ στην Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα, σύμφωνα με τις οποίες ο Ταγίπ Ερντογάν δεν λειτουργεί με τρόπο συναινετικό και προκαλεί εντάσεις σε όλα τα μέτωπα, ανησυχούν πολύ το ΑΚΡ. Χαρακτηριστικά των δυναμικών στους κόλπους των υποστηρικτών του ΑΚΡ είναι τα ποσοστά που έλαβε ο Ταγίπ Ερντογάν σε ορισμένες περιοχές της Κωνσταντινούπολης, όπου κατοικούν «ισλαμιστές» αστοί, οι οποίοι θεωρούνται παραδοσιακά προπύργια του «ισλαμισμού» τις τελευταίες δεκαετίες. Στο Σκούταρι, στις όχθες του Βοσπόρου, στην ασιατική πλευρά της Κωνσταντινούπολης, ο Ταγίπ Ερντογάν έλαβε 48,8%, ενώ στο Φατίχ, στην καρδιά της Κωνσταντινούπολης, έλαβε 53,7%. Τα ποσοστά αυτά είναι πολύ χαμηλά και αποτελούν συνέχεια μιας απόστασης που παίρνουν ορισμένοι αστοί και νέοι «ισλαμιστές», ήδη από το δημοψήφισμα του 2017, όταν και πάλι στις περιοχές αυτές το «ναι» είχε λάβει εντυπωσιακά χαμηλά ποσοστά. Η τάση αυτή ανησυχεί το ΑΚΡ και πρόσωπα που είναι σε θέση να γνωρίζουν εκτιμούν ότι οι δημοτικές εκλογές, που κανονικά προβλέπονται να γίνουν τον Μάρτιο του 2019, θα αποτελέσουν ακόμα μια μεγάλη μάχη για τον Ταγίπ Ερντογάν και το ΑΚΡ, που ήδη βλέπουν μπροστά τους ένα νέο πρόβλημα.
Ο Ταγίπ Ερντογάν δεν μπορεί να «χάσει» την Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα, εκτιμούν έμπειροι αναλυτές, που σημειώνουν ότι το ΑΚΡ και ο Τούρκος Πρόεδρος πρέπει να αλλάξουν τακτική και να προσπαθήσουν να αφουγκραστούν καλύτερα την αστική τους τάξη και τους νέους τους.
Και αυτό κυρίως διότι στις δημοτικές εκλογές θα είναι εξαιρετικά δύσκολη μια συμμαχία με το ΜΗΡ, το οποίο θα θελήσει να διατηρήσει τις δικές του περιοχές και δίκτυα αλλά και την εικόνα ενός ανεξάρτητου κόμματος από το ΑΚΡ.

Η οικονομία το κρας τεστ για Ερντογάν

Οι περισσότεροι αναλυτές με τους οποίους συνομίλησε χθες ο «Πολίτης» θεωρούν ότι ο Ταγίπ Ερντογάν δύσκολα θα αλλάξει πλέον πορεία διότι βρίσκεται στη δίνη μιας συγκρουσιακής δυναμικής, την οποία ο ίδιος έχει δημιουργήσει, από την οποία αν βγει θα κινδυνεύσει να πλήξει την ηγετική του εικόνα αλλά και να χάσει τη στήριξη των εθνικιστών.
Το πρώτο μεγάλο και καταλυτικό τεστ για το άμεσο μέλλον της Τουρκίας αλλά και των πολιτικών και κοινωνικών εξελίξεων θα είναι η οικονομία.
Η εμπιστοσύνη των ξένων επενδυτών και των αγορών στον Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται στο ναδίρ της και οι πιέσεις που ασκούνται στην οικονομία είναι ήδη πολύ μεγάλες. Επενδυτές με τους οποίους μίλησε χθες ο «Π» σημειώνουν ότι αν ο Ταγίπ Ερντογάν ορίσει επικεφαλής της οικονομίας πάλι τον πρώην υπουργό Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ θα ανακουφίσει κάπως τις αγορές, αλλά εκτιμούν ότι αυτό από μόνο του δεν θα είναι πια αρκετό. Ο Τούρκος Πρόεδρος θα πρέπει να υιοθετήσει μια σαφώς ορθολογική στάση απέναντι στην οικονομία και στον τρόπο λειτουργίας των αγορών και να πείσει τους επενδυτές ότι δεν θα συνεχίσει να επεμβαίνει στο έργο της Κεντρικής Τράπεζας. Παράλληλα θα πρέπει να δρομολογήσει μεγάλες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις αλλά και δημοσιονομική πειθαρχία, καθώς σε διαφορετική περίπτωση, όπως εκτιμούν ξένοι και Τούρκοι οικονομικοί αναλυτές, η Τουρκία θα βρεθεί σε κατάσταση ανάγκης στήριξης από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Μια γενναία στροφή προς τον ορθολογισμό και την ομαλοποίηση των σχέσεων της Τουρκίας με την ΕΕ και τις ΗΠΑ θεωρείται από τους περισσότερους αναλυτές εξαιρετικά δύσκολο να γίνει πλέον εκ μέρους του Ταγίπ Ερντογάν.
Συνεπώς, οι προσδοκίες όσον αφορά μια αλλαγή πορείας του Ταγίπ Ερντογάν στην οικονομία είναι πολύ χαμηλές και αυτό αναμένεται να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο στις εξελίξεις.

Χωρίς αλλαγές

Ευρωπαίοι διπλωμάτες παραμένουν και αυτοί σε στάση αναμονής όσον αφορά τις προθέσεις του Ταγίπ Ερντογάν, χωρίς να έχουν ωστόσο μεγάλες προσδοκίες για μεγάλα βήματα προς ομαλοποίηση των σχέσεων με την ΕΕ και τις ΗΠΑ.
Το μεγάλο στοίχημα του Ταγίπ Ερντογάν στην εξωτερική πολιτική θεωρείται ότι θα είναι η Συρία, καθώς εκεί διακυβεύονται οι σχέσεις της Άγκυρας και με την Ουάσινγκτον και με τη Μόσχα, ενώ παράλληλα η τουρκική στάση στην περιοχή θα αποτελέσει ενδεχομένως και καταλύτη για τις εξελίξεις στο Κουρδικό.
Καθώς η σύμπραξη του Ταγίπ Ερντογάν με τους εθνικιστές έχει εισέλθει σε νέα περίοδο ισχυρών δεσμών, δεν αναμένεται ότι η Άγκυρα θα αλλάξει στάση στην εξωτερική της πολιτική.
Πάντως, έμπειροι διπλωμάτες εκτιμούν ότι τόσο οι ΗΠΑ όσο και η ΕΕ δεν θα προβούν μεν εύκολα σε κινήσεις που ενδεχομένως ο Ταγίπ Ερντογάν θα θεωρήσει προκλήσεις, αλλά σημειώνουν ότι οι ισορροπίες είναι εξαιρετικά εύθραυστες και μπορούν εύκολα να δημιουργηθούν συνθήκες για νέες εντάσεις και συγκρούσεις.
Η στάση που υιοθέτησε χθες το Βερολίνο, από όπου ο Γερμανός κυβερνητικός εκπρόσωπος δήλωσε ότι η καγκελάριος Μέρκελ θα αναμένει την αξιολόγηση των εκλογικών παρατηρητών του ΟΑΣΕ πριν συγχαρεί τον Ταγίπ Ερντογάν, είναι ενδεικτική του κλίματος που επικρατεί στην ΕΕ.
Στην Ουάσινγκτον, σύμφωνα με πηγές στην αμερικανική πρωτεύουσα, επικρατεί στάση αναμονής, ενώ πριν τις εκλογές είχαν καταβληθεί σημαντικές προσπάθειες να αποφευχθούν συγκρουσιακές καταστάσεις, παρά τα εμπόδια της Γερουσίας να προχωρήσει η πώληση F35 στην Τουρκία, και αυτό ώστε να μην δοθούν νέες ευκαιρίες στον Ταγίπ Ερντογάν να τροφοδοτήσει την αντιαμερικανική του ρητορική. Ωστόσο, οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι αν η στάση του Τούρκου Προέδρου γίνει ακόμα πιο αρνητική απέναντι στις ΗΠΑ, οι ισορροπίες στην Ουάσινγκτον ενδέχεται να αλλάξουν και να υιοθετηθούν πιο σκληρές αντιδράσεις εκ μέρους της αμερικανικής κυβέρνησης.

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Έκλεψαν γούνες αξίας 300 χιλιάδες- Δεύτερο χτύπημα σε 20 μέρες

Πολίτης News, 16:03 (τελευταία ενημέρωση 16:03)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ψηφίστηκε συμπληρωματικός Προϋπολογισμός 295 εκ. ευρώ

Πολίτης News, 15:58 (τελευταία ενημέρωση 15:58)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Αρχή για διάλογο Υπουργείου-εκπαιδευτικών οργανώσεων στο πλαίσιο ΜΕΠΕΥ

Πολίτης News, 15:52 (τελευταία ενημέρωση 15:52)

Επιστροφή
στην αρχή