Με αφορμή την 20η Ιουλίου 1974

ΑΠΟΨΗ /ΣΦΑΙΡΙΚΑ
Δύο παράλληλοι εθνικιστικοί μονόλογοι αποτυπωμένοι σε δύο γλωσσάρια από το 1964 και μετά, αποτυπώνουν την ανοησία που δέρνει αυτό τον τόπο.

Δεν χρειαζόμαστε κανένα Γλωσσάρι για να περιγράψουμε τη στρατιωτική εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974. Ούτε βέβαια χρειαζόμαστε Γλωσσάρι για το προδοτικό πραξικόπημα της Ελλάδας στη χώρα μας στις 15 Ιουλίου 1974. Το τραγικό είναι ότι κάποιοι Τουρκοκύπριοι εθνικιστές και κάποιοι Ελληνοκύπριοι επίσης εθνικιστές, που δεν θέλουν δήθεν ένα κοινό Γλωσσάρι, διαφωνούν γιατί στην πραγματικότητα θέλουν να μιλούν με δύο γλωσσάρια. Πρόκειται για όλους αυτούς τους Τ/Κ που περιγράφουν την εισβολή και το ξεσπίτωμα 150.000 κατοίκων αυτής της χώρας ως ειρηνευτική επιχείρηση της Τουρκίας στην Κύπρο. Και όλους αυτούς τους Ε/Κ οι οποίοι περιγράφουν το πραξικόπημα ως άφρον, ότι δηλαδή διαπράχθηκε από μια μικρή ομάδα τρελών και όχι με σχεδιασμό από το Γενικό Επιτελείο Στρατού της Ελλάδας. Το περιγράφουν ακόμα ως μη στρεφόμενο εναντίον των Τ/Κ, αλλά μόνο εναντίον του Μακαρίου.

Με λίγα λόγια δύο παράλληλοι εθνικιστικοί μονόλογοι αποτυπωμένοι σε δύο γλωσσάρια από το 1964 και μετά, αποτυπώνουν την ανοησία που δέρνει αυτό τον τόπο και εξηγούν γιατί αυτή η χώρα δεν μπορεί να επανενωθεί.

Αν θέλουμε να επανενώσουμε αυτήν τη χώρα, δεν είμαι σε θέση να υποστηρίξω ότι αυτό θα γίνει με το Γλωσσάρι του ΟΑΣΕ. Πέραν της διαπίστωσης ότι είναι καλών προθέσεων, σίγουρα δεν μπορεί να οδηγήσει σε λύση. Σίγουρα βέβαια δεν μπορούν να οδηγήσουν σε επανένωση τα γλωσσάρια των εθνικιστών. Τα οποία συγκροτούνται από δύο αλληλοσυγκρουόμενα και πέραν πάσης αμφιβολίας ανιστόρητα αφηγήματα.

Ανταλλαγή γλωσσαρίων

 Τα αφηγήματα δυστυχώς μετά τις συνομιλίες στο Κυπριακό τα τελευταία δύο χρόνια έχουν επιπλέον ξεφύγει από τα χέρια μόνο των εθνικιστών και κατά έναν τρόπο επιλεκτικό αγκαλιάζονται από τις μάζες και γίνονται ακόμα και προϊόν ανταλλαγής, στο πλαίσιο της εργαλειοποίησης του Κυπριακού ως ενός άλυτου προβλήματος.

  • Κατά τις πρώτες δεκαετίες μετά την εισβολή ο Ραούφ Ντενκτάς υποστήριζε ότι το status quo είναι πλέον δεδομένο και ότι αυτό που εκκρεμούσε ήταν η υπογραφή μιας συμφωνημένης διχοτόμησης. Οι Ε/Κ πραγματοποιούσαν πορείες στην πράσινη γραμμή, έκαναν διαδηλώσεις στα οδοφράγματα διεκδικώντας τον τερματισμό της κατοχής.
  • Σήμερα το αφήγημα των δύο κρατών εκπορεύεται από τους Ε/Κ, εφόσον δεν μπορούμε να διατηρήσουμε το status quo, ενώ οι όποιες διαδηλώσεις θυμίζουν πλέον κοινωνικό γεγονός. Αντιθέτως οι Τ/Κ διά στόματος Ακιντζί και Όζερσαϊ διεκδικούν τον τερματισμό του status quo και προς αυτή την κατεύθυνση ζητούν και τη λήξη των καλών υπηρεσιών της UNFICYP.

 Μιλούμε βασικά για δυο λαϊκά γλωσσάρια έμπλεα υποκρισίας τα οποία δεν συναντώνται ποτέ αλλά βρίσκονται σε καθημερινή χρήση στο πλαίσιο των παράλληλων μονολόγων των δύο κοινοτήτων. Με βάση αυτά τα γλωσσάρια 44 χρόνια μετά το πραξικόπημα και την εισβολή, είναι λογικό να μην μπορούμε να εξηγήσουμε γιατί όλα αυτά τα γεγονότα συνέβησαν στη χώρα μας.

Το στρατόπεδο

Υποστηρίζω ότι το μεγαλύτερό μας πρόβλημα ως Ε/Κ και Τ/Κ από το 1960 και εξής είναι ότι ποτέ δεν ενδιαφερθήκαμε να δούμε τη μεγάλη εικόνα της χώρας μας, εντρυφώντας σε ένα αντικειμενικό γλωσσάρι ιστορίας. Δεν καταφέραμε ως εκ τούτου να απαντήσουμε εκείνο το αρχέγονο φιλοσοφικό και συνάμα πολιτικό ερώτημα: «Πού ανήκουμε;». Μας το θέτουν σήμερα κάποιοι αλλά αρνούμαστε να το απαντήσουμε. Τα δεδομένα ούτως ή άλλως ήταν εκεί μπροστά μας από την πρώτη στιγμή.

  • Η Κύπρος ανακηρύχθηκε ανεξάρτητο κράτος με τρεις εγγυήτριες δυνάμεις, όλες μέλη του ΝΑΤΟ.
  • Η Βρετανία διατήρησε τις βάσεις της, λειτουργώντας ως το μάτι του ΝΑΤΟ στην Εγγύς και τη Μέση Ανατολή.
  • Η Ελλάδα και η Τουρκία ως μέλη του ΝΑΤΟ έγιναν μέλος του Τριμερούς Στρατηγείου και διά της ΕΛΔΥΚ και της ΤΟΥΡΔΥΚ είχαν συντονιστικό ρόλο στην οργάνωση και εκπαίδευση του πρώτου μεικτού Κυπριακού Στρατού. Διά της Συνθήκης Συμμαχίας μάλιστα είχαν και καθήκοντα προστασίας της Κύπρου από εξωτερική επιβουλή.

Τι δεν είδαμε;

Δεν είδαμε με λίγα λόγια ότι η Κυπριακή Δημοκρατία η οποία ιδρύθηκε εν μέσω Ψυχρού Πολέμου πιστώθηκε στο δυτικό στρατόπεδο. Τι μας τύφλωσε;

  • Ο εθνικισμός των Ε/Κ και η ανικανότητα των ηγετών, του Μακαρίου και του Γρίβα, οι οποίοι θεώρησαν ότι η Κυπριακή Δημοκρατία ήταν ένα μεταβατικό στάδιο - βήμα προς την ένωση με την Ελλάδα, υποβαθμίζοντας τις αντιδράσεις της Τουρκίας και της Βρετανίας.
  • Ο εθνικισμός και η μικρόνοια των Τ/Κ οι οποίοι επίσης δεν πίστεψαν στην Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά διεκδικούσαν διπλή ένωση με την Τουρκία. Ίδρυσαν την ΤΜΤ, καταρτίσαμε το Σχέδιο Ακρίτας, ο Μακάριος τίναξε με την υποβολή των 13 σημείων τις Συνθήκες στον αέρα και διά των διακοινοτικών ταραχών του 1963/64 οδηγηθήκαμε στην πρώτη διχοτόμηση της χώρας.
  • Μας τύφλωσαν όμως και οι αγκυλώσεις της Αριστεράς στην Κύπρο. Το ΑΚΕΛ και το τουρκοκυπριακό του παράρτημα αντί να επενδύσουν χρόνο και όραμα να οικοδομήσουν μια νέα κοινωνία Κυπρίων αναλώθηκαν ως εκφραστές του διεθνιστικού αφηγήματος της Σοβιετικής Ένωσης η οποία είχε κάθε λόγο, τότε, όπως βέβαια και σήμερα, να θέλει τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ να διασπαστεί μέσα από την αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας. Αυτό το παιχνίδι το παίζει ακόμα η Αριστερά στην Ελλάδα και την Κύπρο και έπρεπε να έρθει ένας αριστερός πρωθυπουργός, ο Αλέξης Τσίπρας, να το αναγνωρίσει και να λάβει δραστικά μέτρα.

Ταυτότητα

Εν ολίγοις για πολλούς ιστορικά κατανοητούς και ιστορικά ακατανόητους λόγους ο λαός της Κύπρου στο σύνολό του δεν μπόρεσε να συμπορευτεί έστω και προς την κατεύθυνση ενός μίνιμουμ στόχου. Που δεν ήταν άλλος από τη διατήρηση και ανάπτυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, εντός του γεωπολιτικού πλαισίου που ιδρύθηκε. Μπορεί να μην το επιλέξαμε, μπορεί να θέλουμε πραγματική ανεξαρτησία, μπορεί να μην θέλουμε ούτε ΝΑΤΟ, ούτε στρατούς, ούτε εξαρτήσεις. Αν θέλουμε όμως να είμαστε ρεαλιστές θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι αυτό δεν το κατάφεραν μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, ούτε η Γερμανία, ούτε η Ιαπωνία, ούτε καν η νικήτρια Γαλλία, πόσω μάλλον η Ελλάδα και η Τουρκία. Όλοι αναγκάστηκαν να επιλέξουν στρατόπεδο. Πλην του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου ο οποίος ήθελε να ανέλθει στην ηγεσία των Αδεσμεύτων. Αυτή η πολιτική μάς κατέστησε εύκολο στόχο του διαίρει και βασίλευε. Ταυτόχρονα δεν μας επέτρεψε να απαντήσουμε κεφαλαιώδη ερωτήματα:

  • Τι μας ενώνει σε αυτήν τη χώρα; Παρά τις όποιες διαφορές γλώσσας, θρησκείας, μας ενώνει ένα κοινό όνομα. Είμαστε όλοι Κύπριοι. Οπότε οφείλουμε να βρούμε έναν κοινό παρονομαστή.
  • Λόγω του ότι είμαστε μια μικρή χώρα χρειάζεται να απαντήσουμε σε ακόμα ένα ερώτημα. Πού ανήκουμε; Στη Δύση, στην Ανατολή, είμαστε μια παγκόσμια δύναμη που δεν έχει ανάγκη κανέναν, οπότε συνεργάζεται με όποιον θέλει και όποτε θέλει;

Το δυσάρεστο σε αυτή τη διαδικασία υποβολής ερωτημάτων είναι ότι ήδη έχουν προ πολλού απαντηθεί. Είμαστε Κύπριοι διότι όλοι γεννηθήκαμε σε αυτό τον τόπο. Και, ναι, ανήκουμε στη Δύση. Η γεωγραφία και η γεωπολιτική εν ολίγοις έχουν καθορίσει τη μοίρα μας προ πολλού. Αν η Κύπρος βρισκόταν στη μέση του Ειρηνικού κάπου εκεί δίπλα από τα Φίτζι μπορεί να μην ασχολούνταν κανένας μαζί μας. Δυστυχώς στην περιοχή μας υπάρχουν τεράστια εμπλεκόμενα συμφέροντα οπότε εμάς τους Κύπριους δεν μας παίρνει να αράζουμε κάτω από τις φοινικιές ούτε να ψαρεύουμε ανέμελα, ούτε να φτιάχνουμε στεφάνια από λουλούδια.

Οι ημερομηνίες

Οπότε η 15η Ιουλίου και η 20ή Ιουλίου 1974 σε συλλογικό επίπεδο εκπροσωπούν τις σημαδιακές ημερομηνίες κατά τις οποίες αποτύχαμε ως Κύπριοι. Τι να σημαίνει άραγε, σαράντα τέσσερα χρόνια μετά, ότι αυτές τις ημερομηνίες δεν μπορέσαμε να τις αφήσουμε πίσω μας; Μάλλον ότι συνεχίζουμε να αποτυγχάνουμε ως Κύπριοι. Ότι δεν μάθαμε τίποτε. Αν δε κρίνει κανείς από τον τρόπο που κολλημένοι στο παρελθόν συζητάμε τα πάθη και τα παθήματά μας, μάλλον δεν έχουμε διάθεση να μάθουμε τίποτα.

 

Τι θα συμβούλευα την κ. Λουτ

Τις επόμενες μέρες διά της καθόδου της κ. Λουτ στην Κύπρο ίσως δημιουργηθούν κάποιες συνθήκες επανέναρξης του διαλόγου στο Κυπριακό. Με βάση τις δηλώσεις και τις θέσεις των δύο πλευρών θεωρώ ότι η προσπάθειά της δεν έχει πολλές ελπίδες να στεφθεί με επιτυχία. Οι διαπραγματεύσεις μπορούν να ξεκινήσουν αν η διεθνής κοινότητα εμπλακεί σοβαρά και θέσει τους όρους της σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Κατά τη γνώμη μου απαιτούνται τρία ταυτόχρονα βήματα ως προπαρασκευαστικά μιας καταληκτικής διαδικασίας στο Κυπριακό, τα οποία πρέπει να διατυπωθούν εκ των προτέρων δημόσια.

  • Πρώτον μια κοινή δήλωση από όλες τις εγγυήτριες δυνάμεις του 1960 (Τουρκίας, Βρετανίας και Ελλάδας), χωρίς διπλωματικές ασάφειες ότι στο πλαίσιο της επιδιωκόμενης λύσης του Κυπριακού τερματίζονται τα εγγυητικά τους δικαιώματα. Οι τρεις χώρες, ταυτόχρονα με τη λύση, δεσμεύονται να προτείνουν η Κύπρος να καταστεί πλήρες μέλος του ΝΑΤΟ. Οι σχέσεις πλέον με την Ομοσπονδιακή Κυπριακή Δημοκρατία θα είναι σχέσεις φιλίας, συμμαχίας και κυρίως σχέσεις οικονομικές.
  • Δεύτερον, ο καθορισμός ενός τελικού χρονοδιαγράμματος συζήτησης και κατάληξης των συνομιλιών, π.χ. 30 Οκτωβρίου στη βάση του εναπομείναντος πλαισίου Γκουτέρες, το οποίο διασφαλίζει τη διζωνικότητα του κράτους, την αποτελεσματική συμμετοχή, την πολιτική ισότητα των Τ/Κ και τις εδαφικές αναπροσαρμογές. Με ταυτόχρονο καθορισμό ημερομηνίας δημοψηφίσματος, π.χ. 30 Ιανουαρίου 2019.
  • Τρίτον, μια δήλωση του γ.γ. του ΟΗΕ ότι τη συμφωνία εφαρμογής της λύσης θα αναλάβει πολυεθνική δύναμη των Ηνωμένων Εθνών η οποία θα παραμείνει στην Κύπρο μέχρι και την τελευταία φάση υλοποίησης της λύσης. Η δύναμη ή μέρος της δύναμης θα παραμείνει στην Κύπρο ακόμα τρία χρόνια ως επιτηρητής της συμφωνίας με τα έξοδα παραμονής της να καλύπτονται από το ταμείο της Ομοσπονδιακής Κύπρου. Στο ίδιο χρονικό διάστημα τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία μπορούν να διατηρήσουν στην Κύπρο δύο αγήματα των 1500 στρατιωτών.

Όλα αυτά, αν η διεθνής κοινότητα θέλει πραγματικά να βοηθήσει σε μια τελική λύση αυτού του ανόητου προβλήματος, θα μπορούσαν να αποτελέσουν το αντικείμενο μιας προπαρασκευαστικής διεθνούς διάσκεψης τις επόμενες βδομάδες στην παρουσία του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, όλων των εμπλεκομένων και άλλων διεθνών παικτών.

Είμαι σίγουρος ότι μια τέτοια διευθέτηση θα έλυνε τα χέρια των δύο ηγετών οι οποίοι θα κατέληγαν σε μια συμφωνία η οποία θα περνούσε άνετα από τα δημοψηφίσματα.

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Νεκατωμένα στομάχια (Του Μιχάλη Θεοδώρου)

ΜΙΧΑΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ, 16:23 (τελευταία ενημέρωση 16:23)

ΑΠΟΨΗ

Συνείδηση, τιμή και υπερηφάνεια

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 13:55 (τελευταία ενημέρωση 13:55)

ΑΠΟΨΗ

Για να φτιάχνει φραπέ χρειάζεται, για Πρόεδρος όχι;

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 10:05 (τελευταία ενημέρωση 10:05)

Επιστροφή
στην αρχή