33 μέρες σκόνη και πάμε… Μία από τις χειρότερες χρονιές η φετινή

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ
Οι ημερήσιες υπερβάσεις σκόνης στη χώρα μας λόγω των καταιγίδων είναι πάνω από 100 τον χρόνο, ενώ δεν θα έπρεπε να ξεπερνούν τις 35 μέρες

Οι κλιματικές αλλαγές που βιώνει η Κύπρος δεν εμφανίζονται μόνο υπό μορφή ερημοποίησης και αύξησης της θερμότητας με ρυθμό διπλάσιο μάλιστα απ’ ό,τι παγκοσμίως. Δραματική είναι και η αύξηση των επεισοδίων σκόνης στη χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες, κάτι που αποδίδεται εν μέρει στις κλιματικές αλλαγές. Μάλιστα, τα επεισόδια σκόνης οδηγούν σε τριπλάσιες υπερβάσεις των επιτρεπόμενων από την ΕΕ ορίων.

Δεκαετία 1998-2008

Σύμφωνα με ανάλυση των στοιχείων της ποιότητας του αέρα από τη δεκαετία 1998-2008 η οποία δημοσιεύτηκε σε επιστημονικό περιοδικό, διαφαίνεται μία ξεκάθαρη αυξητική τάση αφού από το 1998 που είχαμε μόλις οκτώ μέρες κατά τις οποίες η Κύπρος είχε πληγεί από τη λεγόμενη καταιγίδα σκόνης της ερήμου, φτάσαμε στο 2008 όπου οι μέρες αυτές πολλαπλασιάστηκαν κι αυξήθηκαν στις 38, όπως άλλωστε φαίνεται και στο γράφημα. Συνολικά, κατά τη διάρκεια της 10ετίας 1999-2008 καταγράφηκαν 200 μέρες όπου παρατηρήθηκε πολύ υψηλή ποσότητα σκόνης στην ατμόσφαιρα.

Κόλαση το 2018

Η ίδια περίπου εικόνα παρουσιάζεται και κατά τη δεκαετία 2009-2018, όπου είχαμε συνολικά 182 ημέρες σκόνη, οι οποίες αποδίδονται σε καταιγίδες σκόνης από γειτονικές χώρες. Κι αυτό σύμφωνα με στοιχεία που πήραμε από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας.

Ο επικεφαλής του τομέα ελέγχου ατμοσφαιρικής ρύπανσης του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας δρ Χρύσανθος Σαββίδης ανέφερε στον «Π» ότι, σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, τα επεισόδια σκόνης για την Κύπρο δεν είναι ένα καινούργιο φαινόμενο, επηρέαζαν τον τόπο μας από πολύ παλιά καθώς οι κλιματολογικές συνθήκες ανέκαθεν τα ευνοούσαν. Πρόσθεσε δε ότι τα τελευταία χρόνια δεν παρατηρείται με βάση τις μετρήσεις περαιτέρω αύξηση του φαινομένου.

«Παρ’ όλα αυτά, είμαι επιφυλακτικός καθώς κατά το πρώτο εξάμηνο φέτος σημειώθηκαν αρκετά επεισόδια αν συγκρίνω με αντίστοιχες περιόδους προηγούμενων χρόνων. Αυτό που μπορώ να πω είναι πως έχει σκαμπανεβάσματα το φαινόμενο». Όπως μπορεί κανείς να παρατηρήσει από τα νούμερα που παραθέτουμε στον πίνακα, φέτος το πρώτο εξάμηνο η Κύπρος έζησε 33 ημέρες με σκόνη.

Περισσότερες μέρες

Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, τα τελευταία χρόνια το φαινόμενο των καταιγίδων σκόνης, όταν μας «επισκεφτεί», κρατά περισσότερες μέρες. Κατά τα λεγόμενα του δρος Σαββίδη, σημειώθηκε επεισόδιο το οποίο κράτησε μία ολόκληρη εβδομάδα! Γεγονός που φαίνεται να οφείλεται στις κλιματικές αλλαγές. «Το βλέπουμε άλλωστε ότι αλλάζει το κλίμα στην Κύπρο. Γίνεται πιο ξηρό και πιο τροπικό, ενώ μετακινήθηκε η ζέστη και σε μήνες που θεωρούνταν πιο δροσεροί», εξήγησε.

3.505 μg/m3 PM10 αντί 50!

«Το πιο μεγάλο επεισόδιο καταιγίδας σκόνης καταγράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2015 και είχε διάρκεια επτά ημερών. Η μέγιστη ημερήσια συγκέντρωση PM10 (αιωρούμενα σωματίδια) που μετρήθηκε ήταν τα 3.505 μg/m3 στις 8/9/2015», σημείωσε ο δρ Σαββίδης, εξηγώντας πως με βάση την ευρωπαϊκή οδηγία η ημερήσια οριακή τιμή συγκέντρωσης για τα αιωρούμενα σωματίδια με διάμετρο μικρότερη των 10 μm (PM10) είναι 50 μg/m3.

«Ένα δεύτερο εξίσου σημαντικό φαινόμενο καταγράφηκε τον Φεβρουάριο του 2006 και είχε διάρκεια πέντε ημερών. Η μέγιστη ημερήσια συγκέντρωση ήταν 1.750 μg/m3 και καταγράφηκε στις 25/2/2006».

Τρεις φορές περισσότερο

Όπως σημειώνει ο δρ Σαββίδης, η οριακή τιμή των 50 μg/m3 αέρα αποτελεί ημερήσια τιμή. Ετησίως, οι ημερήσιες υπερβάσεις δεν θα πρέπει, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές οδηγίες, να ξεπερνούν τις 35 μέρες τον χρόνο. «Δυστυχώς στην Κύπρο υπερβαίνουμε αυτές τις τιμές περίπου 100 μέρες τον χρόνο λόγω των καταιγίδων σκόνης, γεγονός που σημαίνει ότι οι υπερβάσεις είναι τριπλάσιες απ’ ό,τι μας επιτρέπει η ΕΕ. Το 2010, 120 από τις 365 μέρες υπερβήκαμε την οριακή τιμή των 50 μg/m3».

Για αυτές τις υπερβάσεις η Κύπρος δεν «τρώει» πρόστιμα, κατηγορούμενη ότι εκθέτει τον πληθυσμό της σε μεγάλες συγκεντρώσεις σκόνης, για τον εξής απλούστατο λόγο: το κράτος αποδεικνύει επιστημονικά μέσω των μετρήσεων που διεξάγει, οι οποίες αποδεικνύουν και την πηγή του κάθε ρύπου, ότι οι υπερβάσεις οφείλονται σε φυσικές πηγές κι όχι σε ανθρωπογενείς.

Αιτία ακόμη και θανάτου η σκόνη

Η ανάλυση των δεδομένων της 20ετίας βρίσκεται υπό επεξεργασία αυτή την περίοδο, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος «Μήδεια» που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάτω από τη δράση «Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή». Το έργο συντονίζει η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου με υπεύθυνο ακαδημαϊκό τον καθηγητή Παιδιατρικής δρα Παναγιώτη Γιάλλουρο και με συνεργαζόμενους φορείς από την Κύπρο το ΤΕΠΑΚ, το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας - Κλάδος Ποιότητας Αέρα, το Τμήμα Μετεωρολογίας και το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου. Λόγω και του περιφερειακού ενδιαφέροντος που έχει το φαινόμενο της σκόνης της ερήμου, στο πρόγραμμα συμμετέχουν και το Πανεπιστήμιο Κρήτης, καθώς και το Ιατρικό και Ερευνητικό Κέντρο Σορόκα του Ισραήλ.

Το ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης έγκειται στην ανάγκη διερεύνησης της αποδοτικότητας των μέτρων που λαμβάνονται για την προστασία του πληθυσμού, και ειδικότερα των ευάλωτων ομάδων, από την έκθεση σε επεισόδια καταιγίδων σκόνης. Οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, λόγω του μεγάλου αριθμού επεισοδίων που αντιμετωπίζουν, αποτελούν τον καταλληλότερο γεωγραφικό χώρο για την αξιολόγηση τέτοιων μέτρων.

Ελέγχονται τα μέτρα

Ο δρ Παναγιώτης Κουής, ερευνητής στο πρόγραμμα «Μήδεια», μας εξηγεί: «Παλαιότερες έρευνες, τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό, έχουν αποδείξει την επικινδυνότητα των επεισοδίων καταιγίδων σκόνης για την ανθρώπινη υγεία. Είναι γεγονός ότι οι καταιγίδες σκόνης έχουν συσχετιστεί με αύξηση επεισοδίων άσθματος, αλλεργιών ή ακόμα και με μεγαλύτερο ρίσκο καρδιακών επεισοδίων και αυξημένες εισαγωγές στα νοσοκομεία. Αυτό που δεν γνωρίζουμε είναι σε ποιο βαθμό τα διάφορα μέτρα που συστήνονται εφαρμόζονται στην πραγματικότητα, πόσο αποδοτικά είναι (π.χ. πόσο μειώνεται η έκθεση στη σκόνη όταν τα παιδιά δεν κάνουν άσκηση σε εξωτερικό χώρο) και κατά πόσον η υιοθέτηση τέτοιων μέτρων οδηγεί σε πραγματική και ουσιαστική μείωση των συμπτωμάτων στις ευάλωτες υποομάδες».

Τα αποτελέσματα

Σύμφωνα με τον ερευνητή, η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει δοκιμασμένα μέτρα για την αντιμετώπιση των επεισοδίων σκόνης, γι’ αυτό και επιχορηγεί τέτοιου είδους προγράμματα, διότι, αν σήμερα αυτό είναι ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζει κυρίως η περιοχή μας, στο μέλλον και λόγω της κλιματικής αλλαγής και της αύξησης του ρυθμού απερήμωσης αναμένεται ότι από τη σκόνη θα πληγούν και βορειότερες ευρωπαϊκές περιοχές.

Παρεμβατική μελέτη δημόσιας υγείας

Το πρόγραμμα «Μήδεια» ξεκίνησε τον περασμένο Σεπτέμβριο και από το προσεχές φθινόπωρο εισέρχεται στην ουσιαστική του φάση με τη διενέργεια παρεμβατικής μελέτης δημόσιας υγείας.

Αρχικά, μεταξύ των μηνών Οκτωβρίου και Νοεμβρίου, θα διεξαχθεί η πιλοτική φάση του προγράμματος, κατά την οποία θα συμμετέχει μικρός αριθμός ασθματικών παιδιών και καρδιοπαθών. Σε αυτή τη φάση θα δοκιμαστούν τα πρωτόκολλα του προγράμματος «Μήδεια» και η τελική λίστα των μέτρων που θα εφαρμοστούν, ώστε να φανεί εάν υπάρχει περιθώριο βελτίωσης.

Δείγμα 384 ατόμων

Αμέσως μετά, κι αφού οριστικοποιηθούν τα μέτρα που θα δοκιμαστούν, θα αρχίσει το κυρίως μέρος της έρευνας, στην οποία θα συμμετέχουν ως εθελοντές μέχρι και 150 ασθματικά παιδιά, 75 από Κύπρο, 75 από Ελλάδα, και μέχρι και 234 καρδιοπαθείς, 78 από κάθε συμμετέχουσα χώρα, την Κύπρο, την Ελλάδα και το Ισραήλ.

Οι εθελοντές σε κάθε κατηγορία θα χωριστούν σε τρεις ομάδες, όπως μας εξηγεί ο δρ Κουής. Η πρώτη ομάδα θα είναι αυτοί που δεν θα λαμβάνουν οποιαδήποτε περαιτέρω μέτρα για τα επεισόδια σκόνης, δεν θα κάνουν δηλαδή καμία συγκεκριμένη παρέμβαση, η δεύτερη ομάδα θα είναι αυτοί που θα εφαρμόζουν τα μέτρα που θα προτείνει η μελέτη για μείωση της έκθεσής τους στη σκόνη, αλλά μόνο σε εξωτερικό χώρο, ενώ η τρίτη ομάδα θα λαμβάνει μέτρα για μείωση της έκθεσής της τόσο σε εξωτερικούς όσο και σε εσωτερικούς χώρους. Ένα παράδειγμα παρέμβασης σε εσωτερικό χώρο αποτελεί ο καθαρισμός του αέρα στο σπίτι του εθελοντή ή στην τάξη (αν πρόκειται για μαθητή) με χρήση ειδικού εξοπλισμού. Ο δρ Κουής απέφυγε να αναφέρει σε αυτή τη φάση τα μέτρα που θα δοκιμαστούν, δεδομένου ότι ο κατάλογος θα οριστικοποιηθεί μετά τα αποτελέσματα της πιλοτικής φάσης.

Προς αξιοποίηση

Η σύγκριση και η ανάλυση θα γίνουν μεταξύ των αποτελεσμάτων που θα φέρει η κάθε ομάδα εθελοντών-συμμετεχόντων. Τα αποτελέσματα της μελέτης αναμένονται το 2021. Το ενδιαφέρον είναι πως το έργο «Μήδεια» δεν γίνεται μόνο για ερευνητικούς σκοπούς. Πρόσβαση στα αποτελέσματα, ακριβώς λόγω της ενεργής συμμετοχής τους στο πρόγραμμα, θα έχουν και οι αρμόδιοι κρατικοί φορείς στην Κύπρο, ώστε να διαμορφώσουν τη μελλοντική στρατηγική τους για τα επεισόδια καταιγίδων σκόνης στη βάση αυτών των αποτελεσμάτων.

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Handelsblatt: Επικίνδυνα παιχνίδια Ερντογάν-Πούτιν στη Μέση Ανατολή

Πολίτης News, 21:20 (τελευταία ενημέρωση 21:20)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Αισιοδοξία για εκτόνωση της κρίσης στην Παιδεία

Πολίτης News, 21:09 (τελευταία ενημέρωση 21:09)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Η Μέρκελ αποπέμπει τον επικεφαλής των Μυστικών Υπηρεσιών

Πολίτης News, 20:55 (τελευταία ενημέρωση 20:55)

Επιστροφή
στην αρχή