Μ. Πελεκάνος: «Στόχος οι ρεαλιστικές λύσεις αναδιάρθρωσης δανείων»

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Ο Μάριος Πελεκάνος, χρηματοοικονομικός σύμβουλος και σύμβουλος αφερεγγυότητας μιλά στον «Π» για τα μυστικά της ρύθμισης προβληματικών δανείων

Μια αναπόφευκτη συνέπεια της οικονομικής κρίσης είναι τα επισφαλή ή μη εξυπηρετούμενα δάνεια, τα οποία δεν επηρεάζουν μόνο το τραπεζικό σύστημα αλλά και ολόκληρη την οικονομία και την κοινωνία. Η λύση του προβλήματος δεν είναι απλή και η φύση του έχει διάφορες εκφάνσεις. Για κάθε περίπτωση αναδιάρθρωσης μη εξυπηρετούμενου δανείου, είτε πρόκειται για φυσικό πρόσωπο ή εταιρεία, απαιτείται μελετημένος σχεδιασμός. Ο Μάριος Πελεκάνος, χρηματοοικονομικός σύμβουλος, σύμβουλος αφερεγγυότητας και διαμεσολαβητής στον χρηματοοικονομικό επίτροπο, μας δίνει χρήσιμες πληροφορίες για τη διαδικασία, η οποία θα πρέπει να στοχεύει σε έναν ρεαλιστικά υλοποιήσιμο συμβιβασμό ανάμεσα στον δανειολήπτη και το πιστωτικό ίδρυμα.

Ποιος είναι ο ρόλος του συμβούλου αφερεγγυότητας;
Ως αδειοδοτημένοι σύμβουλοι αφερεγγυότητας παρέχουμε υπηρεσίες για εξόφληση ή/και αναδιάρθρωση/ αναδιοργάνωση δανείων και λοιπών χρεών εταιρειών ή/και φυσικών προσώπων ως προνοείται από τις νομοθεσίες που αποτελούν στο σύνολό τους το πλαίσιο αφερεγγυότητας. Ο κόσμος θα πρέπει να γνωρίζει ότι υπάρχουν άτομα που δραστηριοποιούνται στον τομέα ως σύμβουλοι αναδιάρθρωσης δανείων/ χρεών που δεν είναι αδειοδοτημένοι σύμβουλοι αφερεγγυότητας, γι' αυτό θα πρέπει να ενημερώνεται σωστά αναφορικά με την ιδιότητα του κάθε συμβούλου.

Ποιος είναι ο ρόλος του διαμεσολαβητή όταν αυτός διορίζεται από τον χρηματοοικονομικό επίτροπο;
Ένας διαμεσολαβητής αναλαμβάνει να βοηθήσει τα δύο μέρη, τράπεζα και δανειολήπτη, να γεφυρώσουν τις διαφορές τους. Διαμεσολαβητής μπορεί να αναλάβει μια υπόθεση μόνο εφόσον διοριστεί από τον χρηματοοικονομικό επίτροπο και οφείλει να είναι αμερόληπτος.

Ποιο είναι το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων;
Περίπου τα μισά δάνεια στην Κύπρο είναι μη εξυπηρετούμενα. Φυσικά αυτό δεν σημαίνει ότι αυτά αφορούν μόνο τον μισό πληθυσμό. Κατ’ ακρίβεια αφορούν πολύ περισσότερο ποσοστό των συμπολιτών μας καθώς, για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να έχει ένα προσωπικό δάνειο και να το εξυπηρετεί αλλά να είναι εγγυητής σε ένα άλλο δάνειο το οποίο δεν εξυπηρετείται. Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που προκύπτει από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια είναι ακριβώς αυτό που έχει να κάνει με τους εγγυητές. Μπορεί, για να γίνω πιο κατανοητός, κάποιος να έχει πέντε δάνεια και κάνει τα πάντα για να τα εξυπηρετεί ώστε να διασώσει την περιουσία του, αλλά τελικά λόγω του ότι είναι εγγυητής σε ένα μη εξυπηρετούμενο δάνειο να αντιμετωπίζει τον κίνδυνο οι πιστωτές του να κινηθούν εναντίον αυτής της περιουσίας που με κόπο προσπαθεί να διασώσει.

Υπάρχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον από ιδιώτες ή εταιρείες για συμβουλές σε θέματα αφερεγγυότητας;
Υπάρχει τα τελευταία περίπου δύο χρόνια μεγάλο ενδιαφέρον και από εταιρείες και από ιδιώτες. Σαφώς όμως οι ιδιώτες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους είναι αριθμητικά πολύ περισσότεροι από τις εταιρείες. Βεβαίως, οι περιπτώσεις που αφορούν σε εταιρείες είναι συνήθως πολύ πιο σύνθετες και πολύπλοκες από αυτές των ιδιωτών.

Βιώσιμες αναδιαρθρώσεις στη βάση πραγματικών δεδομένων

Τι γίνεται στην περίπτωση που κάποιος δεν συμβουλευτεί έναν ειδικό σε θέματα αφερεγγυότητας και αναλάβει από μόνος του να συζητήσει με την τράπεζα;
Αν κάποιος αναλάβει να διαβουλευτεί από μόνος του με την τράπεζα μπαίνει σε μια διαπραγμάτευση χωρίς να έχει την πείρα και τις κατάλληλες γνώσεις και αγνοώντας τις παραμέτρους που θα πρέπει να αξιολογούνται προτού γίνει μια αναδιάρθρωση. Οι παράμετροι είναι πολλές και κάποιες φορές πολύπλοκες και δυσνόητες στον κόσμο. Είναι δύσκολο να γνωρίζει ο οποιοσδήποτε τον τρόπο που οι τράπεζες αξιολογούν την κάθε υπόθεση αλλά και τις παραμέτρους που θα αποτελέσουν τον οδηγό για μια λύση που να μπορεί να είναι αποδεχτή και από τα δύο μέρη. Πολύ σημαντικό είναι να γνωρίζει για παράδειγμα αυτός που θα αναλάβει να διαπραγματευτεί τι προβλέπουν οι σχετικές νομοθεσίες αλλά και τις υποχρεώσεις και δικαιώματα τόσο των δανειοληπτών όσο και των τραπεζών. Για να γίνω πιο συγκεκριμένος δεν είναι σύνηθες κάποιος να γνωρίζει με ποιο τρόπο η τράπεζα λαμβάνει τις προβλέψεις της ή/και με πλήρη λεπτομέρεια τις νομοθεσίες που αποτελούν το πλαίσιο αφερεγγυότητας. Εξίσου σημαντικό είναι να έχει την εμπειρία κάποιος ώστε να μπορεί να αξιολογεί σωστά τη θέση της τράπεζας και τι μπορεί να είναι αποδεκτό ή όχι. Είναι σημαντικό να αναφέρω ότι οι πιο πολλές αναδιαρθρώσεις που έγιναν από το 2013 και μέχρι τα μέσα του 2015 -οι πλείστες των οποίων έγιναν χωρίς να ληφθεί η βοήθεια κάποιου ειδικού- είναι αναδιαρθρώσεις που στο 70% του συνόλου τους σήμερα αποδεικνύονται μη βιώσιμες. Με την εισαγωγή του θεσμού του συμβούλου αφερεγγυότητας από τα μέσα του 2015 και έπειτα έχει βελτιωθεί πολύ το ποσοστό των βιώσιμων αναδιαρθρώσεων, αν και κατά την άποψή μου μπορούν να γίνουν ακόμα περισσότερα. 

«Κάθε υπόθεση μη εξυπηρετούμενου δανείου είναι διαφορετική. Σε κάποιες περιπτώσεις χαρίζονται μεγάλα ποσά και ίσως περισσότερα από το 50% του δανείου. Οι τράπεζες όμως δεν τα χαρίζουν γιατί θέλουν ή γιατί δίνουν σε κάποιον δανειολήπτη προνομιακή μεταχείριση, αλλά γιατί αξιολογώντας τις εναλλακτικές τους αντιλαμβάνονται ότι αυτές είναι πολύ χειρότερες από το να χαρίσουν αυτά τα ποσά»

Όταν ακούμε κάποιον να λέει: «μου χάρισαν πάνω από το μισό δάνειο», πώς ερμηνεύεται αυτό στην πράξη;
Κάθε υπόθεση μη εξυπηρετούμενου δανείου είναι διαφορετική. Σε κάποιες περιπτώσεις χαρίζονται μεγάλα ποσά και ίσως περισσότερα από το 50% του δανείου. Οι τράπεζες όμως δεν τα χαρίζουν γιατί θέλουν ή γιατί δίνουν σε κάποιον δανειολήπτη προνομιακή μεταχείριση, αλλά γιατί αξιολογώντας τις εναλλακτικές τους αντιλαμβάνονται ότι αυτές είναι πολύ χειρότερες από το να χαρίσουν αυτά τα ποσά. Ακριβώς αυτό από μόνο του απαντά και στην ερώτηση γιατί κάποιος να ζητήσει βοήθεια από έναν ειδικό. Γιατί ο ειδικός μπορεί να επιχειρηματολογήσει και να εξηγήσει με σαφήνεια στην τράπεζα γιατί η πρόταση είναι η κατάλληλη. Οι δανειολήπτες -και αναφέρομαι πάντα και σε εταιρείες και σε φυσικά πρόσωπα - δεν μπορούν να ξέρουν ποια είναι τα περιθώρια για τη δική τους περίπτωση και ενδεχομένως να παρασύρονται και από αυτά που ακούνε ότι έχουν εφαρμοστεί σε άλλες περιπτώσεις που πιθανόν να είναι πολύ διαφορετικές από τη δική τους. Έτσι, μια πρόταση της τράπεζας μπορεί να τους φαίνεται πολύ καλή, ενώ στην πραγματικότητα να μην είναι, όπως και το αντίθετο. Αξίζει να τονιστεί πως μέσω του πλαισίου αφερεγγυότητας και νοουμένου ότι πληρούνται κάποια συγκεκριμένα κριτήρια ώστε να προστατεύονται οι δανειολήπτες όταν πραγματικά αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα, προβλέπεται ξεκάθαρα και κούρεμα δανείων/ χρεών και απαλλαγή εγγυητών. Ένας πολύ σημαντικός λόγος για να αποταθεί κάποιος σε έναν σύμβουλο αφερεγγυότητας ώστε να γνωρίζει ακριβώς τι προβλέπεται για την περίπτωσή του.

Τα άτομα που εξυπηρετούν κανονικά τα δάνειά τους, ποιες επιλογές έχουν;
Κάποιος που έχει ένα δάνειο σε μια τράπεζα που εξυπηρετείται έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: μπορεί να απευθυνθεί σε άλλες τράπεζες και να μεταφέρει το δάνειό του εφόσον λάβει μια καλύτερη προσφορά. Οι τράπεζες αναζητούν αυτούς τους καλούς δανεισμούς γιατί είναι ένας τρόπος να αυξήσουν την κερδοφορία τους μειώνοντας ταυτόχρονα το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων τους. Χρειάζεται όμως και εδώ προσοχή γιατί καλύτερη προσφορά δεν σημαίνει μόνο καλύτερο επιτόκιο. Το ίδιο βεβαίως ισχύει και για τις περιπτώσεις που κάποιος ενδιαφέρεται για νέο δάνειο.

Υπάρχει η δυνατότητα για δεύτερη ή τρίτη αναδιάρθρωση;
Δεν υπάρχει όριο στον αριθμό. Μπορεί να γίνουν επιπλέον αναδιαρθρώσεις. Είναι όμως σημαντικό να γίνονται ρεαλιστικά βιώσιμες αναδιαρθρώσεις και όχι αναδιαρθρώσεις που περιέχουν τέτοιες πρόνοιες που θα οδηγήσουν σε ανάγκη νέας αναδιάρθρωσης στο μέλλον. Αν ο δανειολήπτης επανειλημμένα υπόσχεται στην τράπεζα πράγματα που δεν τηρεί στην πορεία, σαφέστατα η τράπεζα δεν μπορεί και ούτε είναι και σωστό να κάνει συνέχεια αναδιαρθρώσεις, κάποια στιγμή θα κινηθεί νομικά. Αν όμως η ανάγκη για μια δεύτερη ή τρίτη κ.λπ. αναδιάρθρωση προκύπτει από πραγματικές ανάγκες, όπως π.χ. στην περίπτωση που κάποιος απολέσει την εργασία του, τότε βεβαίως πρέπει και είναι και υποχρέωσή του να ζητήσει την αναδιάρθρωση όπως είναι και υποχρέωση της τράπεζας να βοηθήσει τον δανειολήπτη.

Πόσο χρόνο μπορεί να πάρει η διαδικασία;
Αυτό εξαρτάται από το πόσο ευέλικτη είναι και το ποσό γρήγορα ανταποκρίνεται η κάθε τράπεζα αλλά και το πόσο πολύπλοκη είναι μια υπόθεση. Η διαδικασία μπορεί να πάρει από δέκα μέρες μέχρι έναν χρόνο ή ακόμη και περισσότερο, ανάλογα πάντα με τα δεδομένα της υπόθεσης. Το σύνηθες θα έλεγα είναι μια υπόθεση να κλείνει εντός 3-4 μηνών.

Τι γίνεται στην περίπτωση των αξιογράφων;
Θα πρέπει να αξιολογηθούν και να αναλυθούν σε βάθος αυτές οι περιπτώσεις πριν προχωρήσει οποιαδήποτε διαδικασία. Καταρχάς θα πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Υπάρχουν κάτοχοι αξιογράφων δύο ίσως και περισσότερων κατηγοριών. Το πόσες κατηγορίες υπάρχουν θα προκύψει μέσα από την ανάλυση και τη μελέτη. Υπάρχουν όμως δύο βασικές και ξεκάθαρες κατηγορίες κατόχων αξιογράφων. Η μια κατηγορία αφορά αυτούς που πιθανόν να εξαπατήθηκαν. Είναι ο παππούς των 75 χρονών που ήταν πελάτης της τράπεζας και είχε κατατεθειμένα τα λίγα χρήματά του, π.χ. ένα κομπόδεμα των 15.000 ευρώ. Ο παππούς αυτός ήταν φίλος με τον διευθυντή του υποκαταστήματος ο οποίος τον έπεισε, λόγω της διαχρονικής σχέσης εμπιστοσύνης που είχαν, ότι επενδύοντας σε αυτό το προϊόν θα εξασφάλιζε μια επένδυση υψηλής κερδοφορίας χωρίς να του εξηγεί τους σοβαρούς κινδύνους που ελλόχευαν. Υπάρχει όμως και η δεύτερη κατηγορία. Η κατηγορία του καλά πληροφορημένου επενδυτή ο οποίος συνειδητά, γνωρίζοντας και κατανοώντας το ρίσκο που αναλάμβανε, επέλεξε να επενδύσει στο εν λόγω προϊόν προσδοκώντας σε μεγάλα κέρδη. Αυτή η κατηγορία όπως αντιλαμβάνεστε είναι διαφορετική από την προηγούμενη. Κατά την άποψή μου η όποια απόφαση που αφορά τους κατόχους αξιογράφων θα πρέπει να ληφθεί αφού γίνει η σωστή προετοιμασία και ανάλυση, αλλά και λαμβάνοντας υπόψη πως το κράτος έχει υποχρέωση και να διασφαλίσει τη σωστή διαχείριση των οικονομικών του για να μην έχουμε παλινδρομήσεις και να είναι δίκαιο με όλους τους πολίτες. Και με τους φορολογούμενους, και με αυτούς που έχασαν τη δουλειά τους, και με αυτούς που έκλεισαν οι επιχειρήσεις τους, αλλά και με τα ταμεία προνοίας, με τους κουρεμένους καταθέτες, και με τους κατόχους αξιογράφων κ.λπ.

Στεγαστικά δάνεια και πρώτη κατοικία

Σε ποια κατηγορία εμπίπτουν τα περισσότερα μη εξυπηρετούμενα δάνεια;
Οι κύριες κατηγορίες, σε αριθμό υποθέσεων, είναι τα στεγαστικά και τα καταναλωτικά δάνεια: Νοικοκυριά που έκαναν στεγαστικά ή/και καταναλωτικά δάνεια με δόσεις και πλάνο αποπληρωμής που στηρίζονταν στα δεδομένα της χρονικής στιγμής που δόθηκε το δάνειο. Μετά την οικονομική κρίση όμως, για πολλούς, τα δεδομένα άλλαξαν άρδην με αποτέλεσμα να αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους.

Τι ισχύει για την πρώτη κατοικία; Προστατεύεται;
Η κύρια κατοικία προστατεύεται υπό κάποιες προϋποθέσεις. Στο πλαίσιο αφερεγγυότητας υπάρχουν συγκεκριμένες πρόνοιες που αφορούν στο πώς μπορείς να προστατέψεις την κύρια κατοικία. Υπάρχει το ονομαζόμενο ως «προσωπικό σχέδιο αποπληρωμής» το οποίο αφορά ιδιώτες - μέσω ενός συμβούλου αφερεγγυότητας κατατίθεται στους πιστωτές ένα πλάνο για το πώς μπορεί να γίνει η αποπληρωμή των χρεών του ατόμου ή του νοικοκυριού. Το πλάνο αυτό όμως για να εφαρμοστεί θα πρέπει να εγκριθεί από τους πιστωτές. Αν δεν εγκριθεί και δεδομένου ότι η κύρια κατοικία είναι υποθηκευμένη, υπάρχει η επιλογή του επιβαλλόμενου προσωπικού σχεδίου αποπληρωμής. Σε αυτή την περίπτωση ο αιτητής έχει το δικαίωμα μέσω ενός σύμβουλου αφερεγγυότητας να αιτηθεί στο δικαστήριο την επιβολή του σχεδίου στους πιστωτές. Στην περίπτωση αυτή υπάρχουν κριτήρια που πρέπει να πληρούνται με τα πιο σημαντικά να είναι ότι η αξία της κύριας κατοικίας δεν πρέπει να ξεπερνά τις 300.000 ευρώ και τα συνολικά χρέη τις 350.000 ευρώ.

Από τη στιγμή που έρχεται κάποιος στο γραφείο σας με έναν προβληματικό δανεισμό ποια είναι τα πρώτα βήματα;
Αρχικά γίνεται μια ανάλυση των υποθέσεών του, αλλά και των οικονομικών του δεδομένων και δυνατοτήτων ώστε να αντιληφθούμε καλά όλες τις παραμέτρους της συγκεκριμένης υπόθεσης. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε καλά τα δεδομένα άσχετα αν κάποιος χρειάζεται τις υπηρεσίες μας για μόνο μία εκ των πολλών υποθέσεων που μπορεί να έχει να αντιμετωπίσει. Μπορεί για παράδειγμα κάποιος να έχει ένα δάνειο σε μια τράπεζα ή να έχει πέντε δάνεια σε πέντε διαφορετικές τράπεζες, συν οφειλές σε διάφορους οργανισμούς κοινής ωφελείας κ.λπ. Αναλύεται όλος ο δανεισμός, όλες οι οφειλές. Κατά τον ίδιο τρόπο αναλύονται τα έσοδά και έξοδά του για να καθοριστεί η ικανότητα αποπληρωμής. Αν ένα νοικοκυριό έχει ικανότητα αποπληρωμής για παράδειγμα 500 ευρώ τον μήνα, τότε θα πρέπει το ποσό αυτό να μοιράζεται σε όλες τις οφειλές δίκαια και με συγκεκριμένο τρόπο όπως προνοούν οι νομοθεσίες.

«Η πιο μεγάλη δυσκολία που συνήθως αντιμετωπίζουμε είναι να πείσουμε την τράπεζα να μετακινηθεί από την αξία της εξασφάλισής της»

Ποια είναι η μεγαλύτερη δυσκολία που συναντάτε στη διαδικασία μέχρι να επιτευχθεί ένα αποτέλεσμα;
Η πιο μεγάλη δυσκολία που συνήθως αντιμετωπίζουμε είναι να πείσουμε την τράπεζα να μετακινηθεί από την αξία της εξασφάλισής της. Ας πάρουμε για παράδειγμα την περίπτωση που έχουμε ένα ακίνητο το οποίο έχει υποθηκευτεί και αξίζει 100.000 ευρώ και έναν δανεισμό με υπόλοιπο ύψους 115.000 ευρώ και εμείς για να είναι ρεαλιστικά βιώσιμη η αναδιάρθρωση προτείνουμε στην τράπεζα να γίνει μείωση του υπόλοιπου στις 90.000 ευρώ. Η πρόταση αυτή παρόλο που σχεδιάζεται να είναι βιώσιμη στη βάση των οικονομικών δεδομένων του νοικοκυριού, συγκεντρώνει περισσότερες πιθανότητες να μην γίνει αποδεχτή από την τράπεζα ακριβώς λόγω του ύψους της αξίας της εξασφάλισης. Βεβαίως είναι τόσες πολλές οι παράμετροι που ενδεχομένως να εμπλέκονται και να επηρεάζουν την απόφαση της τράπεζας, οι οποίες είναι αδύνατο να περιγράφουν σε μια απάντηση.

Καταληκτικά, τι θα συμβουλεύατε τους δανειολήπτες;
Οι δανειολήπτες εταιρείες ή φυσικά πρόσωπα είναι πάντα χρήσιμο να λαμβάνουν μια συμβουλή, είτε πρόκειται για εξυπηρετούμενα ή μη εξυπηρετούμενα δάνεια είτε πρόκειται για νέα δάνεια που επιθυμούν να λάβουν. Τουλάχιστον να αφιερώσουν τον λίγο χρόνο που χρειάζεται ώστε να ακούσουν έναν ειδικό και εφόσον το πράξουν να κρίνουν οι ίδιοι αν αυτός ο ειδικός μπορεί ή όχι να βοηθήσει στην περίπτωσή τους.

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Πυρκαγιά στο υπόγειο καταστήματος στη Λεμεσό

Πολίτης News, 14:57 (τελευταία ενημέρωση 14:57)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ερντογάν:Θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί για τα συμφέροντα της Τουρκίας

Πολίτης News, 14:55 (τελευταία ενημέρωση 14:55)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ανασύρθηκε το μαύρο κουτί του μοιραίου Mirage 2000-5

Πολίτης News, 14:45 (τελευταία ενημέρωση 14:45)

Επιστροφή
στην αρχή