Λόγος που εμπνέει και λόγος που μελαγχολεί

ΑΠΟΨΗ /ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ
Είναι ενδιαφέρον ότι όταν ένας πολιτειακός αξιωματούχος δεν έχει τίποτα το ενδιαφέρον να πει, προσφεύγει στην default εθνική συνταγή

Του Χαρίδημου Κ. Τσούκα (*)

Η τρίτη εβδομάδα του Ιουνίου ήταν γεμάτη τελετές αποφοίτησης και βράβευσης στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Ήταν η πιο ωραία βδομάδα της χρονιάς. Είναι συγκινητικό να παραδίδεις στην κοινωνία νέα παιδιά, καλά εκπαιδευμένα, με ήθος και διάθεση για δημιουργία.

Την πρώτη βραδιά των τελετών αποφοίτησης, λίγο πριν αρχίσει η τελετή, μιλούσα με τον Κοσμήτορα της Σχολής Θετικών Επιστημών. Φορούσαμε και οι δυο τις τηβέννους μας, έτοιμοι να ανέβουμε στη σκηνή, όταν ένας πατέρας μας πλησίασε, μας έδωσε το χέρι του, και μας είπε: «Συγχαρητήρια». Δεν κατάλαβα γιατί μας συνέχαιρε και, βλέποντας το απορημένο ύφος μου, συνέχισε: «Είστε ο μόνος θεσμός που δεν έχει διαβρωθεί». Σταμάτησε για λίγο και ξανάπιασε το νήμα:. «Έχασα τα λεφτά μου στο κούρεμα της «Λαϊκής». Δούλεψα ωρομίσθιος στο Λιμάνι της Λεμεσού για να τα βγάλω πέρα. Σήμερα αποφοιτούν οι γιοί μου. Συγχαρητήρια για ό,τι κάνετε».

Συγκινητικός ο έπαινος και, συνάμα, ενθαρρυντικός. Όταν ο φορολογούμενος (και εν προκειμένω χειμαζόμενος) γονιός σε επιβραβεύει, παίρνεις κουράγιο και θες να γίνεις ακόμα καλύτερος. Δεν πρέπει να τον απογοητεύσεις.

Ως είθισται, οι τελετές αποφοίτησης συνοδεύονταν από ομιλίες. Προσπερνώ το κοινότοπο το μήνυμα του Προέδρου της Δημοκρατίας. Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η ομιλία του Πρύτανη Κώστα Χριστοφίδη. Θέμα της: «Η Νέα Αλεξάνδρεια του Ελληνισμού». Οραματική ομιλία, big-picture thinking, γεμάτη ενδιαφέροντα ιστορικά στοιχεία για τον ελληνισμό της Αλεξάνδρειας, τη συνεισφορά του, και το παράδειγμα που εμπνέει σήμερα. «Ο λόγος που επέλεξα αυτό το θέμα», είπε ο Πρύτανης, «είναι γιατί πιστεύω ότι η ιστορία της Αλεξάνδρειας αναδεικνύει τα στοιχεία του κοσμοπολιτισμού, της εξωστρέφειας, της επιστημονικής και πολιτιστικής άνθησης και της πνευματικής προοδευτικότητας που αποτελούν θεμελιώδεις καταστατικές αρχές και του δικού μας «αξιακού συστήματος», εδώ στο Πανεπιστήμιο Κύπρου».

Αναφέροντας μερικά από τα επιτεύγματα των Ελλήνων της Αιγύπτου, ο Πρύτανης επεσήμανε: «Ήταν γεμάτη η Αλεξάνδρεια από σχολεία απαράμιλλου κάλλους που εξέφραζαν έναν οικουμενικό ελληνισμό. Οι Αλεξανδρινοί, όπως και οι Κύπριοι του τότε, χτίζανε σχολεία για τις επόμενες γενιές, συμπυκνώνοντας αξίες, προσδοκίες και όνειρα. Γιατί, οι Αιγυπτιώτες Έλληνες και συνάμα πια Αιγύπτιοι, κατανοούσαν την αξία της εκπαίδευσης και της παιδείας, τη σημασία της ώσμωσης της διαφορετικής κουλτούρας και των γλωσσών. Δεν φοβόντουσαν να μάθουν και να εκπαιδευτούν σε ξένες γλώσσες».

Η ομιλία του ήταν υπόδειγμα σύγχρονου πατριωτικού λόγου. Δεν διεκτραγωδούσε χαμένες πατρίδες, δεν σχεδιάστηκε για να παράγει νοσταλγική συγκίνηση, αλλά να παραδειγματίσει και να εμπνεύσει: «Στο Πανεπιστήμιό μας επιδιώκουμε, στο μοντέλο της Αλεξάνδρειας, να προσελκύσουμε τα πιο λαμπρά μυαλά του ελληνισμού. Η σύνθεση διακεκριμένων επιστημόνων με το υφιστάμενο άριστο ακαδημαϊκό προσωπικό θα ανοίξει καινούριους δρόμους. Οραματιζόμαστε να μετατρέψουμε την Κύπρο, με κυρίαρχο πόλο και επίκεντρο το Πανεπιστήμιο Κύπρου, σε μία νέα Αλεξάνδρεια, του πολιτισμού, της επιστήμης, της δημιουργίας, της καινοτομίας, της επιχειρηματικότητας και της γνώσης».

Ακούσαμε (δια αντιπροσώπου) και την αναπόφευκτη ομιλία του Προέδρου της Βουλής Δημήτρη Συλλούρη. Θλιβερή ομιλία, κακόμοιρη, με άγνοια των συμφραζομένων της τελετής. Δεν ήταν τόσο οι κοινοτοπίες της (η «παιδεία ως σταθερό σημείο προσανατολισμού», κλπ. κλπ.) , όσο η μιζέρια που απέπνεε – αμυντική νοοτροπία απέναντι σε εικαζόμενους εχθρούς. Σα να άκουγα τον ακατάσχετο βερμπαλισμό του Προκόπη Παυλόπουλου, επιπέδου γυμνασιάρχη της δεκαετίας του ’60. «Η παγκόσμια οικονομική κρίση […] είναι κρίση του ίδιου του ανθρώπινου πολιτισμού [..] που έχει τις ρίζες της στην παγκοσμιοποίηση των οικονομικών σχέσεων, στη θεαματική τεχνολογική εξέλιξη […]» Και ξανά-μανά από την αρχή για το εμπεδώσουμε καλύτερα: «Η ανεξέλεγκτη οικονομία της αγοράς […] και η παγκοσμιοποίηση της τεχνολογίας και της κοινωνίας των πληροφοριών […] απειλούν την ίδια την ύπαρξη της παραδοσιακής πολιτιστικής φυσιογνωμίας και περαιτέρω την έννοια της εθνικής ταυτότητας […]». Το «χρέος της Παιδείας μας», κατά τον ομιλητή, είναι φυσικά αμυντικό: «η συλλογική μας άμυνα απέναντι [στα φθοροποιά φαινόμενα της εποχής μας]».

Είναι ενδιαφέρον ότι όταν ένας πολιτειακός αξιωματούχος δεν έχει τίποτα το ενδιαφέρον να πει, προσφεύγει στην default εθνική συνταγή: τη θυματοποιητική άμυνα και αντίσταση. Δεν έχουν μάθει οι «άρχοντές» μας να σκέφτονται διαφορετικά - αισθάνονται καλά μόνο όταν αμύνονται! Είτε ακούς τον Αρχιεπίσκοπο, είτε τον Παυλόπουλο, είτε τον Συλλούρη, το ίδιο θρηνητικό τροπάρι φθάνει στ’ αυτιά σου.

Σκεφτείτε λίγο τη συγκυρία: ένα πλήθος από νέα παιδιά αποφοιτούν, περιμένουν να ακούσουν έναν λόγο οραματικό που να εμπνέει ελπίδα για το μέλλον. Τι ακούν, αντ’ αυτού; Έναν ανυπόφορα μίζερο λόγο που επιβεβαιώνεται κατασκευάζοντας ‘προβλήματα’, που εκλαμβάνει τη σύγχρονη ζωή κάτι σαν βασανιστήριο, που θεωρεί την παιδεία κυρίως άμυνα όχι δημιουργία. Κι όλα αυτά, παρακαλώ, σε μια σχετικά καλή συγκυρία για την Κύπρο: η χώρα βγήκε από το Μνημόνιο, η ανεργία μειώθηκε ελαφρά, η οικονομία παρά τα αναμφίβολα προβλήματά της αρχίζει να ανακάμπτει, οι προοπτικές για την επίλυση του Κυπριακού είναι οι καλύτερες εδώ και αρκετά χρόνια. Σε μια τέτοια συγκυρία ο Πρόεδρος της Κυπριακής Βουλής δεν έχει τίποτα ελπιδοφόρο να μοιραστεί με τους αποφοίτους!

Συγκρίνετε τις ομιλίες του Πρύτανη και του Προέδρου της Βουλής στην ίδια τελετή και θα έχετε μια καλή εικόνα για την αντιφατική δημόσια ζωή της Κύπρου: από τη μια μεριά πολιτικούς ανίκανους να εμπνεύσουν, των οποίων η κύρια έγνοια είναι (ας το πως ευγενικά) η σταδιοδρομική επιβίωση (τρία κόμματα άλλαξε ο κύριος Συλλούρης, και με το ζόρι εξελέγη στις πρόσφατες εκλογές!), κι από την άλλη, πρόσωπα που στον δικό τους θεσμικό χώρο μοχθούν, εμπνέουν και δημιουργούν.

Ήταν η τελευταία μου χρονιά που συμμετείχα στην τελετή αποφοίτησης ως Κοσμήτορας. Ήδη νοιώθω ανακούφιση στη σκέψη ότι από δω και πέρα δεν θα είμαι υποχρεωμένος να περιλούομαι την ανυπόφορη νοητική φτώχεια και μιζέρια των πολιτικών μας ταγών. Υπομονή σε όσους δεν έχουν αυτή την πολυτέλεια!

(*) Ο Χαρίδημος Κ. Τσούκας είναι καθηγητής Στρατηγικής Διοίκησης στην Εδρα Columbia Ship Management, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Στέκεσαι μακριά και φωνάζεις: «κλείστε τα οδοφράγματα»

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ, 09:30 (τελευταία ενημέρωση 09:30)

ΑΠΟΨΗ

Μια κλωστή... Της Θεανώς Καλαβανά

ΘΕΑΝΩ ΚΑΛΑΒΑΝΑ, 09:17 (τελευταία ενημέρωση 09:17)

ΑΠΟΨΗ

Το Brexit και o Αναστασιάδης ως μάντης κακών

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ, 18.11.2018

Επιστροφή
στην αρχή