Κλήση Γιωρκάτζιη και χάθηκαν τέσσερις

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ
Γραπτή μαρτυρία ενώπιον της αστυνομίας για τις υποθέσεις θανάτωσης τεσσάρων T/K εμπλέκει τον τότε υπουργό Εσωτερικών, ως αρχηγό της οργάνωσης Ακρίτας

Οι Τουρκοκύπριοι Hasan Ahmet Skordo (41 ετών, από το Πυρόι), Hasan Yilmaz Ahmet (25, από τη Λευκωσία), Erdogan Ahmet (25, από την Ποταμιά) και Hasan Mehmet (33, από την Ομορφίτα) είχαν όλοι συλληφθεί γύρω στις εννιά το πρωί σε οδόφραγμα που είχε στηθεί στην Αγλαντζιά την παραμονή της Πρωτοχρονιάς 1963-64. Εκείνη τη μέρα, οι δύο κοινότητες συμπλήρωναν δέκα ημέρες ανοιχτών συγκρούσεων με επίκεντρο τη Λευκωσία.

Σύμφωνα με την εκδοχή της Αστυνομίας, προκειμένου να μπορέσουν να βγουν εκτός Λευκωσίας, περνώντας με ασφάλεια τα οδοφράγματα, τέσσερα-πέντε αυτοκίνητα σαλούν που μετέφεραν Τ/Κ, ένα φορτηγό και δύο αυτοκίνητα των Ηνωμένων Εθνών που μετέφεραν Άγγλους ειρηνευτές, είχαν σχηματίσει φάλαγγα με πορεία από τον τουρκικό τομέα της Λευκωσίας προς Λουρουτζίνα-Ποταμιά-Άγιο Σωζόμενο μέσω Αγλαντζιάς. Στο οδόφραγμα επί της συμβολής των λεωφόρων Λάρνακας και Αμμοχώστου, το κομβόι ανακόπηκε από μέλη της ομάδος πολιτοφυλακής Αγλαντζιάς, οι οποίοι ξεκίνησαν να ερευνούν τα οχήματα για κρυμμένα πυρομαχικά. Όπως προκύπτει από ενημερωτικό σημείωμα των ανακριτών της υπόθεσης προς τον γενικό εισαγγελέα, εκείνη την ώρα έτυχε να περνά από το οδόφραγμα διοικητής λόχου με έδρα την Παιδαγωγική Ακαδημία.

Πυρομαχικά

Ο ταξίαρχος εν αποστρατεία που είχε βρεθεί ως λοχαγός το πρωί της 31ης Δεκεμβρίου 1963 στο οδόφραγμα της Αγλαντζιάς κατέθεσε γραπτώς στην Αστυνομία ότι «τον πλησίασε ο επικεφαλής των αστυνομικών λοχίας … και του ανέφερε ότι σε ένα από τα αυτοκίνητα των Τουρκοκυπρίων ανευρέθηκαν πυρομαχικά» (σ.σ. Όπου «...» τα αρχικά του ονόματος του εμπλεκόμενου προσώπου). Επικαλούμενος την έκρυθμη κατάσταση, ο Ε/Κ λοχαγός ανέφερε στον λοχία της Αστυνομίας ότι «την κατάσταση τη χειρίζεται ο στρατός» και ως εκ τούτου «ζήτησε όπως οι Τ/Κ που θα συλληφθούν να του παραδοθούν». Για τη σύλληψη τεσσάρων Τ/Κ συνέδραμαν ένας ανθυπολοχαγός του κυπριακού στρατού και τρεις ένοπλοι, οι οποίοι όπως προκύπτει ενεργούσαν ως μέλη της ομάδας πολιτοφυλακής Αγλαντζιάς.

Έριδα για τη σύλληψη

Σύμφωνα πάντα με την κατάθεση του ταξίαρχου εν αποστρατεία, οι τέσσερις συλληφθέντες Τ/Κ μεταφέρθηκαν στα κτήρια της Παιδαγωγικής Ακαδημίας. «Εκεί ο αποβιώσας ανθυπολοχαγός … ζητούσε επίμονα από τον ταξίαρχο εν αποστρατεία … να του παραδώσει τους 4 συλληφθέντες. Ο ίδιος αρνήθηκε και επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον αρχηγό της Οργάνωσης Ακρίτας, τότε υπουργό Εσωτερικών Πολύκαρπο Γιωρκάτζιη, τον οποίο ενημέρωσε για τη σύλληψη των 4 Τ/Κ και του ανέφερε για την επιμονή του ανθυπολοχαγού … για να τους παραλάβει. Τότε ο Πολύκαρπος Γιωρκάτζιης του έδωσε οδηγίες όπως τους παραδώσει στον ανθυπολοχαγό … και ότι θα μιλούσε αυτός μαζί του. Πράγματι, ο ίδιος τους παρέδωσε στον ανθυπολοχαγό … και επέστρεψε στη βάση του λόχου του». Αυτή είναι και η τελευταία μαρτυρία για την τύχη των Skordo, Yilmaz Ahmet, Ahmet και Mehmet πριν τα οστά τους να εντοπιστούν το 2009 σε έναν ελαιώνα έξω από τον Λυθροδόντα κοντά στο δάσος του Μαχαιρά. Σημειώνεται ότι κατά την ανεύρεση των οστών διαπιστώθηκε ότι οι σοροί δεν είχαν ταφεί στο ίδιο σημείο.

Ο ταξίαρχος εν αποστρατεία κατέθεσε ακόμα ότι δεν ήξερε τι συνέβη στους 4 Τουρκοκύπριους, ώσπου κάποια στιγμή σε μεταγενέστερο στάδιο άκουσε ότι αυτοί εκτελέστηκαν. Δεν θυμάται, λέει, ποιοι του μετέφεραν τη συγκεκριμένη πληροφορία, ούτε γνωρίζει τα πρόσωπα που τους εκτέλεσαν.

Τους σκότωσαν επειδή ήταν μαζί με τον Skordo

Η αστυνομική έρευνα για τον θάνατο των τεσσάρων Τουρκοκύπριων που είχαν συλληφθεί στις 31/12/1963 στην Αγλαντζιά αγγίζει τον πυρήνα της δράσης των δύο παρακρατικών οργανώσεων που δρούσαν τότε στην Κύπρο στο πλαίσιο της δικοινοτικής ένοπλης σύγκρουσης. Ωστόσο, δεν στρέφεται στην επιβεβαίωση ούτε της ύπαρξης των κατ’ ισχυρισμόν ευρεθέντων πυρομαχικών ούτε του ενδεχομένου κάποιοι από τους τέσσερις συλληφθέντες να ήταν μέλη της ιδρυθείσας από το 1958 TMT. Το ενδεχόμενο υποβάλλεται πάντως σε νεκρολογίες για τους τέσσερις «μάρτυρες» που δημοσιεύονται στον τ/κ Τύπο, ενώ Ε/Κ Αγλαντζιώτες θεωρούν βέβαιη τη συμμετοχή του Hasan Ahmet Skordo στην TMT. Εξίσου βέβαιο για τουλάχιστον έναν από τους τέσσερις θεωρείται από Ε/Κ Αγλαντζιώτες ότι «πήγε θύμα», αφού φέρεται να δολοφονήθηκε απλώς για να μην μαρτυρήσει τη δολοφονία του Skordo, η σύλληψη του οποίου, πρέπει να ήταν κάπως σαν το γεγονός της ημέρας για τα μέλη των ομάδων πολιτοφυλακής από τη Λευκωσία μέχρι και την Αθηένου. Ο Τ/Κ που δολοφονήθηκε απλώς επειδή συνόδευε τον Skordo φέρεται να ήταν ο συγχωριανός του (στη Λουρουτζίνα), 25χρονος Hasan Yilmaz Ahmet.

Τέλη του 2013, οι συνθήκες θανάτου των τεσσάρων Τ/Κ και κυρίως τι ακολούθησε της παράδοσής τους στον Ε/Κ ανθυπολοχαγό στην Παιδαγωγική Ακαδημία παρέμεναν στο σκοτάδι για την Αστυνομία, η οποία, όπως πληροφορείται ο «Πολίτης» μετέφερε αργότερα τις έρευνές της σε Αθηένου, Δάλι, και Λυθροδόντα, ενώ συνέχισε τις προσπάθειες να εντοπίσει τους τρεις ενόπλους που συνόδευαν τον ανθυπολοχαγό κατά την παραλαβή των συλληφθέντων.

Μια άλλη πληροφορία που παρουσιάζει ενδιαφέρον, σύμφωνα με τ/κ δημοσίευμα (στη Yeni Duzen της 1ης Ιανουαρίου 2011) είναι πως ο Ahmet Skordo είχε έρθει στη Λευκωσία στις 23 Δεκεμβρίου για να θάψει τον αδελφό του, ο οποίος έχασε τη ζωή του στις 23 Δεκεμβρίου 1963 κατά τις εχθροπραξίες. Χωρίς να αποκλείεται να συμμετείχε ο ίδιος ο Skordo στις εχθροπραξίες της Λευκωσίας, από Ε/Κ Αγλαντζιώτες εκτιμάται ότι σκοπός της προσπάθειάς του στις 31 Δεκεμβρίου να περάσει από τα ε/κ οδοφράγματα, ήταν η επιστροφή του στη Λουρουτζίνα, όπου τότε διέμενε.

Δεν ήταν πυρομαχικά που είχαν βρει

Ελληνοκύπριος, ο οποίος ως έφηβος είχε βρεθεί στο οδόφραγμα της Αγλαντζιάς το πρωί της 31ης Δεκεμβρίου 1963, επιβεβαιώνει στον «Πολίτη» την αφήγηση του ταξιάρχου εν αποστρατεία μέχρι τη στιγμή της σύλληψης των Τ/Κ, διορθώνοντάς την όμως και σε πολλά σημεία. Ενδεικτικά, τα «δύο αυτοκίνητα των Ηνωμένων Εθνών στα οποία επέβαιναν Άγγλοι στρατιώτες» στις 31/12/1963 δεν μπορεί παρά να ήταν στρατιωτικά οχήματα των Βρετανικών Βάσεων, αφού η UNFICYP δεν είχε συσταθεί μέχρι τότε. Για τον Ε/Κ Αγλαντζιώτη δεν υπήρχε ακόμα καν φάλαγγα. Ήταν ένα τ/κ φορτηγό άδειο, δύο οχήματα με Εγγλέζους, και στη μέση τους ένα μονοκάμπινο Peugeot με τρεις επιβάτες. Όταν ανακόπηκαν τα αυτοκίνητα για έλεγχο, ένας βοσκός (αποβιώσας σήμερα) αναγνώρισε μέσα στο Peugeot τον Hasan Ahmet Skordo και έτρεξε να ρουφιανέψει στους αστυνομικούς της ομάδας πολιτοφυλακής την πληροφορία. Ο Ε/Κ Αγλαντζιώτης επιμένει ότι τρεις ήταν οι Τ/Κ που συνελήφθησαν εκείνο το πρωί και όχι τέσσερις. Όσοι δηλαδή χωρούσαν να κάτσουν στο μονοκάμπινο Peugeot του Skordo, ο οποίος ήταν περιβόητος από το Πυρόι μέχρι και τη Λευκωσία για πολλούς λόγους. Ο Skordo περιγράφεται από Ελληνοκύπριους που τον γνώρισαν ως «παλληκάρι», με τεράστια κορμοστασιά και με συχνή εμπλοκή σε καβγάδες ή φασαρίες. Το 1963 η φήμη του Skordo ήταν στο απόγειό της, με τον ίδιο Αγλαντζιώτη που μίλησε στον «Πολίτη» να αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ στα τέλη της δεκαετίας του 1950, ο Skordo φέρεται να εργάστηκε ως ανακριτής (εν προκειμένω βασανιστής) για τους Βρετανούς. Η πληροφορία αυτή συνδέεται με την επιμονή του ανθυπολοχαγού του κυπριακού στρατού να παραλάβει τον Skordo, εξασφαλίζοντας γι’ αυτό τον σκοπό διαταγή από τον Πολύκαρπο Γιωρκάτζιη. Ο Αγλαντζιώτης που μίλησε στον «Πολίτη» υποβάλλει ότι ο δολοφόνος των Τουρκοκυπρίων του οδοφράγματος στην Αγλαντζιά είχε πέσει προηγούμενα θύμα βασανιστηρίων με δράστη τον Skordo κατά τη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ.

Ο αποβιώσας Ε/Κ βοσκός, που είχε τρέξει κατά μήκος της φάλαγγας για να ενημερώσει τους αστυνομικούς ότι στο Peugeot επέβαινε ο Skordo, μέχρι που βρέθηκαν τα οστά του Τουρκοκύπριου το 2009, φοβόταν το ενδεχόμενο να μην είχε σκοτωθεί ο Skordo και ο τελευταίος να επέστρεφε για να τον εκδικηθεί. Οι δύο τους γνωρίζονταν επειδή έβοσκαν τα κοπάδια τους στα ίδια βοσκοτόπια, μεταξύ Αγλαντζιάς και Πυροΐου.

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Επόμενο άρθρο:

Αφιέρωμα

Έγκλημα και οι μετακινήσεις τάφων

Σε οργανωμένες μετακινήσεις τάφων πρωτοστάτησε η Τουρκία, κυρίως τη δεκαετία του ’90, υπό τον φόβο των προσφυγών που άρχισαν να υποβάλλονται στο ΕΔΑΔ

06 / 28
Επιστροφή
στην αρχή