Κύπρος και γεωπολιτικές αλλαγές στην Αν. Μεσόγειο

ΑΠΟΨΗ /ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Προσέγγιση των τεράστιων γεωπολιτικών μεταβολών που αντιμετωπίζουν η Ανατολική Μεσόγειος και ιδιαίτερα η ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής

* Της Τζώρτζιας Κωνσταντίνου - Παναγιώτου

Το περιβάλλον ασφάλειας στην Ευρώπη έχει καταστεί το πιο ευάλωτο και απρόβλεπτο από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Η Ανατολική Μεσόγειος και ιδιαίτερα η ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής αντιμετωπίζουν τεράστιες γεωπολιτικές μεταβολές και η ερμηνεία των πολιτικών ανακατατάξεων δεν μπορεί να ακολουθήσει την παραδοσιακή γραμμή ανάλυσης.

Η διαφορετική προσέγγιση στην εξωτερική πολιτική και η νέα στρατηγική της διακυβέρνησης Τραμπ, έχει ενισχύσει τη μεταβλητότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Ταυτόχρονα, δεν πρέπει να αγνοούμε τις εξελίξεις στο ενεργειακό πεδίο και τον έντονο ανταγωνισμό μεταξύ πετρελαίου και φυσικού αερίου και την εμφάνιση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ως μέρος της λύσης του ενεργειακού προβλήματος.

Παράλληλα, το σκηνικό στη Συρία παραμένει ένα εξαιρετικά ασταθές πεδίο σύγκρουσης που πυροδοτεί ένταση σε όλη την περιοχή και αναδιαμορφώνει συμμαχίες και αντιπαλότητες, παρά τις επαναλαμβανόμενες προσπάθειες κατάπαυσης του πυρός.

Μια δεύτερη σημαντική παράμετρος η οποία επιτείνει τη ρευστότητα στην περιοχή είναι οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Τουρκίας καθώς και οι σχέσεις της με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την ΕΕ.

Πολλοί αναλυτές επιμένουν ότι, παρά τα προβλήματα στις σχέσεις ΕΕ - Τουρκίας (και παρά τις εθνικιστικές φανφάρες από Τούρκους αξιωματούχους), η Τουρκία, για πραγματικούς γεωπολιτικούς λόγους, μπορεί να διαδραματίσει ρόλο γεωστρατηγικού εταίρου της ΕΕ στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή, Κεντρική Ασία και Καύκασο. Επομένως, η ΕΕ, κατ' αυτούς, έχει συμφέρον να επιμείνει στην καλλιέργεια συνθηκών συνεργασίας με την Τουρκία ανεξαρτήτως της προοπτικής ένταξης στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Ας μην υποτιμηθεί και η σύγκρουση Σαουδικής Αραβίας - Ιράν, που εδράζεται στην ιστορική σύγκρουση Σουνιτών - Σιιτών, καθώς περιπλέκεται και η αναπόφευκτη σύγκρουση ενεργειακών πηγών και οδών.

Ο αναβαθμισμένος ρόλος της Ρωσίας στη Συρία οδηγεί σε νέο κλίμα διεθνών αντιπαραθέσεων που προσομοιάζει σε συνθήκες «ψυχρού πολέμου». Επίσης, οι σχέσεις Ισραήλ - Αιγύπτου έχουν ένα πρωτόγνωρο θετικό πρόσημο κάτι που, αναπόφευκτα αναδιατέμνει την παραδοσιακή σύγκρουση Ισραήλ - Αραβικού κόσμου.

Αναντίλεκτα, αυτές οι συνθήκες διαμορφώνουν μια νέα δυναμική συμφερόντων και παράγουν συνέπειες και επακόλουθα που σκιαγραφούν ένα νέο διαπεριφερειακό γεωπολιτικό σκηνικό. Χρειάζεται συνεπώς μια φρέσκια οπτική και αναθεωρημένη ανάλυση όλων των σημαντικών μεταβολών στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Εάν η ανάλυση συνεχίσει να γίνεται με παραδοσιακούς όρους θα οδηγήσει αναπόδραστα σε εσφαλμένες πολιτικές εκτιμήσεις και ενέργειες.

Και ερχόμαστε στην Κύπρο. Τα αποθέματα φυσικού αερίου που έχουν εξακριβωθεί αλλά και όσα εκτιμάται ότι θα εντοπιστούν περαιτέρω, έχουν δημιουργήσει μια συγκρατημένη αισιοδοξία για οικονομική συνεργασία, ανάπτυξη και επενδύσεις δισεκατομμυρίων. 

Η συνεργασία της Κυπριακής Δημοκρατίας με την ExxonMobil, έχει δημιουργήσει νέα δυναμική στις σχέσεις ΗΠΑ - Κύπρου. Έχει ανοίξει, παράλληλα, τη συζήτηση για την εξαγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω αγωγού, που αλλάζει άρδην την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης.

Ο Δημοκρατικός Συναγερμός είναι η πολιτική παράταξη που μπορεί να υποβοηθήσει αυτή την προοπτική έχοντας κτίσει ισχυρές συμμαχίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο και με ουσιαστικά ευρωπαϊκά ερείσματα, ευρωπαϊκή εμπειρία αλλά και μια διαχρονική φήμη μιας παράταξης που με την κληριδική της πυξίδα, στηρίζει τη σταθερότητα και τη συνεννόηση στην περιοχή.

Κινήσεις όπως αυτή του προέδρου του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου στις ΗΠΑ την προηγούμενη βδομάδα ως ομιλητής σε διεθνές φόρουμ στην Ουάσινγκτον, καθώς και οι επικείμενες επισκέψεις του σε Παρίσι, Ισραήλ και Βρυξέλλες για την περαιτέρω συζήτηση και προώθηση μιας ατζέντας πέραν της στενής κυπριακής πραγματικότητας, εξυπηρετούν τα ύψιστα εθνικά συμφέροντα και αποτελούν παράδειγμα και προτροπή στους άλλους πολιτικούς χώρους και τους ηγέτες τους να αφυπνιστούν από την κομματική τους νιρβάνα.

Οι διεθνείς συγκυρίες και οι γεωπολιτικές αλλαγές στην ευρύτερη περιοχή διαμορφώνουν ένα πολιτικό σκηνικό ιδιαίτερα απρόβλεπτο και ρευστό. Αυτό, όμως δίνει μια ευκαιρία στην Κύπρο μέσω μιας ορθής στρατηγικής και πρωτοβουλιών να εξελιχθεί σε συμπρωταγωνιστή και συνδιαμορφωτή των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή.

Η Κύπρος για ακόμα μια φορά στην ιστορία της, έχει δυνητικά την ευκαιρία να μετατραπεί από μια κουκκίδα στο χάρτη, σε γεωστρατηγικό σύμμαχο και παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή. Φτάνει να επιβιβαστεί στο σωστό βαγόνι.

 

 


Επιστροφή
στην αρχή