Κυπριακό: Ο Γκουτέρες να βάλει το χέρι του

ΑΠΟΨΗ /ΣΦΑΙΡΙΚΑ
Με βάση τα αποτελέσματα της δεύτερης μέρας της διάσκεψης, ρόλο από μηχανής θεού καλείται να αναλάβει ο γγ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.

Άνοιξε μεν η συζήτηση στο Κραν Μοντανά για το κεφάλαιο Ασφάλεια –Εγγυήσεις, ωστόσο όπως απαιτούν όλες οι παλαιές και σύγχρονες τραγωδίες, την τελική λύση θα κληθεί να δώσει ο από μηχανής θεός. Κατά την κορύφωση του  δράματος, όταν δηλαδή  τα προβλήματα και οι συγκρούσεις που βίωναν τα πρόσωπα του έργου οδηγούσαν σε αδιέξοδο, εμφανιζόταν αναπάντεχα στη σκηνή με τη βοήθεια κάποιου μηχανισμού,  ένας  ηθοποιός υποδυόμενος κάποιο θεϊκό πρόσωπο, το οποίο παρενέβαινε για να δώσει λύση.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση και με βάση τα αποτελέσματα της δεύτερης μέρας της διάσκεψης για την Κύπρο στην Ελβετία, ρόλο από μηχανής θεού καλείται να αναλάβει ο γγ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες. 

Η πολυπλοκότητα στο θέμα της προσέγγισης του κεφαλαίου Ασφάλεια και Εγγυήσεις παραμένει απροσπέλαστη. Τα Ηνωμένα Έθνη προ ενός αδιεξόδου (αφού όλες οι πλευρές επανέλαβαν τη πρώτη μέρα τις γνωστές τους θέσεις) και κυρίως λόγω της ανυπαρξίας ενός καθοδηγητικού εγγράφου, το οποίο θα μπορούσε να συντονίσει το διάλογο έθεσαν διά του βοηθού γγ του ΟΗΕ Τζέφρι Φέλντμαν  τρία ερωτήματα και ζητήθηκε από τις δύο πλευρές να  απαντήσουν:

 

  • Πρώτον: Ποια θα πρέπει να είναι η νέα κατάσταση πραγμάτων σε ότι αφορά την ασφάλεια και τις εγγυήσεις;
  • Δεύτερον Πώς αντιμετωπίζονται οι ανησυχίες που έχουν τόσο οι Ε/κ όσο και οι Τ/κ για την Ασφάλεια;
  • Τρίτον: Ποιος θα πρέπει να είναι ο μηχανισμός εφαρμογής της λύσης;

Η Ελληνική πλευρά επιμένει:

 

1 Σε κατάργηση του συστήματος εγγυήσεως του 1960

2.Την ασφάλεια μπορεί να εγγυηθεί η παρουσία της Κύπρου εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης η οποία παρέχει και στα 28 κράτη μέλη εγγυημένη εσωτερική και εξωτερική ασφάλεια από το 1950 έτος ίδρυσης της

3 Απαιτείται η δημιουργία μιας πολυεθνικής δύναμης υπό την αιγίδα του ΟΗΕ η οποία θα εγγυηθεί την εφαρμογή της λύσης στην Κύπρο

 

Η Τουρκική πλευρά κατέθεσε πρόταση από 5 σημεία:

  1. Αναθεώρηση της Συνθήκης των Εγγυήσεων mutatis-mutandis 
  2. Αποχώρηση σημαντικού αριθμού Τούρκων στρατιωτών από την πρώτη μέρα της λύσης
  3. Δημιουργίας Επιτροπής Παρακολούθησης, η οποία θα αποτελείται από έξι μέλη (Τρεις εγγυήτριες, ε/κ και τ/κ κοινότητα, ομόσπονδη Κύπρος)
  4. Το Σύνταγμα να τύχει εγγύησης, χωρίς να διευκρινίζει ωστόσο από ποιους
  5. Αναθεώρηση του αριθμού των Τούρκων στρατιωτών που θα παραμείνουν στο νησί

 

Τα θετικά

Με βάση τα πιο πάνω, για πρώτη φορά η Τουρκία αποδέχεται δημόσια αναθεώρηση (και όχι κατάργηση) της συνθήκης Ασφάλειας και Εγγυήσεων του 1960. Ως εκ τούτου διεκδικεί παραμονή στρατευμάτων στην Κύπρο και επίσης –αν και δεν το διευκρινίζει- διεκδικεί ρόλο εγγυητή στο θέμα της τήρησης της συνταγματικής τάξης στην Κύπρο. Τη θέση αυτή της Τουρκίας στηρίζει και ο Μουσταφά Ακιντζί ο οποίος επικαλείται δημοσκοπήσεις μεταξύ των Τ/κ οι οποίοι δεν αποδέχονται λύση χωρίς εγγυήσεις της Τουρκίας.

Από Ελληνικής πλευράς όπως φαίνεται μέσα από την πρόταση που κατατέθηκε δεν γίνονται καθοιονδήποτε τρόπο αποδεκτές εγγυήσεις. Αναγνωρίζεται ο φόβος ασφάλειας των Τ/κ αλλά αυτός όπως αναφέρεται μπορεί να καλυφθεί μέσα από το μηχανισμό ασφάλειας των Ηνωμένων Εθνών και της ΕΕ.

Η Μεγάλη Βρετανία σε μεγάλο βαθμό είναι υποβοηθητική στις ελληνικές θέσεις τονίζοντας ότι συμφωνεί σε όποια λύση ασφάλειας καταλήξουν οι δύο πλευρές, ωστόσο επισημαίνει ότι εγγυητικά δικαιώματα τρίτης χώρας σε ευρωπαϊκή χώρα συνιστούν  αναχρονισμό.

 

Ο από μηχανής

Κατά την αυριανή συνάντηση ο γγ γραμματέας του ΟΗΕ δεν έχει πολλές επιλογές. Είναι υποχρεωμένος να κινηθεί στη λογική δύο δηλώσεων των δυο πλευρών οι οποίες κινήθηκαν πίσω από τις γνωστές  κόκκινες γραμμές.

Η Τουρκική πλευρά τόσο μέσω του κ. Τσαβούσογλου, όσο και του κ. Ακιντζί υπέδειξαν ότι είναι έτοιμοι να συζητήσουν αλλαγές στο σύστημα ασφάλεια και εγγυήσεις, αλλά δεν συζητούν μηδενικές εγγυήσεις ή  μηδενικό αριθμό στρατευμάτων.

Από ελληνικής πλευράς πέρα από την κόκκινη γραμμή περί μηδενικών εγγυήσεων, αυτό που λέγεται είναι ότι υπάρχει η διάθεση σε επίπεδο συμβολισμού να δοθεί στην Τουρκική πλευρά η δυνατότητα να παρουσιάσει ένα αποδεκτό  σύστημα ασφαλείας στην τουρκική κοινή γνώμη.

Προς αυτή την κατεύθυνση κινήθηκαν από Ελληνικής πλευράς αρκετές προτάσεις, οι οποίες στοχεύουν να ικανοποιήσουν την Τουρκία σε επίπεδο κυρίως συμβολισμού χωρίς να γίνονται παραχωρήσεις επί της ουσίας:

 

1 Η πρόταση του έλληνα ΥΠΕΞ Νίκου Κοτζιά για συνθήκη φιλίας και συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας –Τουρκίας και Ομόσπονδης Κύπρου.

2.Αποδοχή ενός χρονοδιαγράμματος αποχώρησης των τελευταίων τουρκικών στρατευμάτων κατοχής σε περίοδο που θα διαρκέσει μέχρι 2 χρόνια. Σε αυτό το διάστημα, σημειώνεται, θα διαφανεί κατά πόσον θα λειτουργήσει ή όχι η λύση

3 Συμμετοχή της Ελλάδας και της Τουρκίας με μικρά στρατιωτικά αποσπάσματα στην πολυεθνική δύναμη η οποία θα επιβλέψει την εφαρμογή της λύσης.

 

Ο Γκουτέρες

Θα μπορούσε ο κ. Γκουτέρες να συνθέσει συμβολισμούς και ουσία ούτως ώστε να φέρει στο τραπέζι μια αποδεκτή πρόταση;

Η πρόταση του ΟΗΕ πάντως όπως αυτό διαφάνηκε και στο έγγραφο Άιντε, το οποίο απορρίψαμε, κινείται πολύ περισσότερο προς τη λογική μιας ομοσπονδιακής Κύπρου η οποία θα είναι μέλος της ΕΕ. Οπότε κινείται προς τη λογική της κατάργησης των εγγυητικών συνθηκών.

Κινείται επίσης προς την κατεύθυνση ενός χρονοδιαγράμματος αποχώρησης όλων των ξένων στρατευμάτων από την Κύπρο, χωρίς να μπαίνει στη λογική αν αυτό θα είναι τελικό ή υπό αναθεώρηση.

Είναι σαφές ότι η Τουρκία βρίσκεται σε δύσκολη θέση, αν δε επιμένει σε αυτά τα σημεία, σαφέστατα και δεν μπορεί να έχει καμιά κατανόηση από τη διεθνή κοινότητα.

Που λοιπόν μπορεί να πάρει η Τουρκία; Η Τουρκία θα μπορούσε να επενδύσει σε δύο τινά:

  • Πρώτον στην πρόταση Κοτζιά για μια συνθήκη φιλίας και συνεργασίας. Στο μάξιμουμ αυτής της πρότασης θα μπορούσε να διεκδικήσει αναβίωση του τριμερούς στρατηγείου στη Λευκωσία. Εδώ η Ε/κ πλευρά βέβαια δεν αποδέχεται αγήματα τύπου ΤΟΥΡΔΥΚ και ΕΛΔΥΚ αλλά στο θέμα αυτό θα μπορούσε να υπάρξει κάποιος συμβιβασμός εφόσον βέβαια τα αγήματα αυτά δεν θα έχουν καμιά αρμοδιότητα σε σχέση με τα εσωτερικά θέματα ασφαλείας της Κύπρου.
  • Δεύτερον όπως διαφάνηκε και από το αντικείμενο συζήτησης του Προέδρου Αναστασιάδη με το Μουσταφά Ακιντζί στο δεύτερο τραπέζι των συνομιλιών, η τουρκική πλευρά θέλει να επενδύσει στα δικαιώματα των τούρκων υπηκόων στην Κύπρο μετά τη λύση. Η Τουρκία δείχνει ότι θα μπορούσε να βάλει αρκετό νερό στο κρασί της στο θέμα των εγγυήσεων αν οι Τ/κ στο διπλανό παράλληλο τραπέζι δηλώσουν ικανοποιημένοι από την αποτελεσματική τους συμμετοχή στην ομοσπονδιακή δομή και αν η Τουρκία μπορούσε να εξασφαλίσει στην Κύπρο ακριβώς τα ίδια οικονομικά δικαιώματα τα οποία απολαμβάνουν οι Ελλαδίτες σήμερα στην Κύπρο. Αναφερόμαστε κυρίως στο δικαίωμα παραμονής και εργασίας κάτι βεβαίως που δεν γίνεται αποδεκτό. Ο συμβιβασμός ο οποίος μπορεί να γίνει είναι να καθοριστεί ένα ποσοστό για τους Τούρκους εργαζόμενους στην Κύπρο κατ αναλογία με τους Ελλαδίτες. Σε ότι αφορά την αποτελεσματική συμμετοχή των Τ/κ αυτή θα κριθεί σε σχέση με το χάρτη και την παραχώρηση της Μόρφου υπό Ε/κ πλευράς. Ο δε Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα κρατήσει μέχρι τέλους την  εκ περιτροπής προεδρία για να την διασταυρώσει με την τελική ρύθμιση της ασφάλειας. Χωρίς καθόλου εγγυήσεις θα μπορούσε να δώσει την εκ περιτροπής. Η εμμονή σε ουσιαστικές εγγυήσεις της Τουρκίας θα οδηγήσει σε αδιέξοδο.

Με λίγα λόγια ως από μηχανής θεός ο κ. Γκουτέρες δεν μπορεί να ασχοληθεί μόνο με τα τεκταινόμενα στο διεθνές τραπέζι του Κραν Μοντανά, αλλά οφείλει να κινηθεί παράλληλα και στα δύο τραπέζια των διαπραγματεύσεων. Σήμερα θα διαφανεί αν έχει αυτές τις ικανότητες ή αν η καριέρα του ως γενικού γραμματέα του ΟΗΕ θα ξεκινήσει με μια αποτυχία. Εκτός βέβαια και αν βρει τρόπο να μεταθέσει τις συνομιλίες για το ερχόμενο Φθινόπωρο.

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

O Καραγκιόζης - θεατής. Και ο σκέτος

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 10:05 (τελευταία ενημέρωση 10:05)

ΑΠΟΨΗ

Η επανάσταση της υπομονής...Του Γιώργου Κακούρη

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΚΟΥΡΗΣ, 15.11.2018

ΑΠΟΨΗ

Η ανυπακοή της Ιταλίας στην Κομισιόν

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΑΡΕΤΑΙΟΣ, 15.11.2018

Επιστροφή
στην αρχή