Ηρωική ήταν η ζωή και όχι ο θάνατος των 32

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ

Ένα καλογυαλισμένο και ανακαινισμένο αεροσκάφος Nord Noratlas 2501D βρίσκεται εδώ και λίγο καιρό τοποθετημένο στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας.

Ένα καλογυαλισμένο και ανακαινισμένο αεροσκάφος Nord Noratlas 2501D βρίσκεται εδώ και λίγο καιρό τοποθετημένο δίπλα στους λευκούς σταυρούς των τάφων των πεσόντων του 1974, στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας. Ήταν μια ιδέα του υπουργού Εθνικής Άμυνας Πάνου Καμμένου η οποία υιοθετήθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία και υλοποιήθηκε σε χρόνο που θα επέτρεπε να γίνουν τα αποκαλυπτήρια στην επέτειο της εισβολής, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Οι 32 καταδρομείς και αεροπόροι που επέβαιναν στο μοιραίο Noratlas με την κωδική ονομασία «Νίκη 4» μετείχαν σε μια αποστολή αυτοκτονίας, την οποία κάποιοι μετέτρεψαν σε αποστολή ανοησίας, που εξελίχθηκε σε αποστολή ευθυνοφοβίας, αναλγησίας και υποκρισίας. Οι πεσόντες του «Νίκη 4» ήταν ήρωες, αλλά δυστυχώς δεν έπεσαν ηρωικώς. Δεν τους επέτρεψε αυτή την τιμή η ασυνεννοησία που επικράτησε κατά την εισβολή. Χτυπήθηκαν από φίλια πυρά και το γεγονός αυτό θα έπρεπε να αποτελεί μια σελίδα ντροπής στις πολλές που γράφτηκαν το 1974. Ηρωικός δεν ήταν ο θάνατος των 32, αλλά η ζωή τους και η επιλογή τους να επιβιβαστούν στα αεροσκάφη, για να έρθουν από την Κρήτη στην Κύπρο και να την υπερασπιστούν με μεγάλες πιθανότητες να θυσιαστούν. Τον ίδιο ηρωισμό επέδειξαν και οι συνάδελφοί τους που δεν είχαν την ατυχία να σκοτωθούν πριν πατήσουν το πόδι τους στο έδαφος. Το ανακαινισμένο Noratlas μεταφέρθηκε, συναρμολογήθηκε και στήθηκε σε χρόνο ρεκόρ, σε αντίθεση με το Noratlas που έγινε φέρετρο για τους 32 ανθρώπους και το οποίο σκεπάστηκε μαζί με τις τύψεις και θάφτηκε μαζί με τις ενοχές για 41 χρόνια, ώστε να «βολέψει» τις πατριωτικές κορώνες πάνω από τα λείψανα των ηρώων. Το στημένο Noratlas δεν αποτελεί τιμή για τους πεσόντες, αλλά μνημείο λαϊκισμού για τους ζώντες, που με μια συγγνώμη «καθάρισαν».

Η πορεία προς τον θάνατο

Οι καταδρομείς της Α’ Μοίρας Καταδρομών, παρά το ότι δεν ήταν εκπαιδευμένοι για μια τέτοια αποστολή, ήλθαν στην Κύπρο χωρίς να έχουν γνώση της κατάστασης, χωρίς χάρτες και χωρίς ελπίδα για υποστήριξη. Τους έστειλαν για να πεθάνουν. Ο τότε υπολοχαγός Σταύρος Μπένος θυμάται πως «δεν υπήρχε κανένας καταδρομέας που να έχει τον παραμικρό ενδοιασμό ότι πάμε να πολεμήσουμε σε ελληνικό έδαφος. Το ότι τραγουδάγαμε με δύναμη και θέρμη μέσα στο λεωφορείο που μας πήγαινε στο αεροδρόμιο και ξεσηκώναμε τις γειτονιές σημαίνει πως αυτό που πηγαίναμε να κάνουμε το πιστεύαμε».

Ο υποπτέραρχος Αντρέας Στραβοπόδης, που ξενάγησε προχθές και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στο Noratlas του Τύμβου, ήταν τότε επισμηναγός και κυβερνήτης του Noratlas «Νίκη 9» και είχε δηλώσει σε παλαιότερη συνέντευξή του πως ούτε οι αεροπόροι είχαν ενημέρωση για την αποστολή και το έμαθαν τελευταία στιγμή.

Οι οδηγίες ήταν: πλήρης σιγή ασυρμάτου, φώτα πλεύσεως σβηστά, απόλυτο σκοτάδι και μέσα στα αεροσκάφη να μην κινείται ούτε κουνούπι. Δεν θα άναβε κανένα φως, ούτε τσιγάρο ή αναπτήρας, τίποτε! Η επιτυχής πτήση των αεροσκαφών οφείλεται στην ικανότητα των πληρωμάτων που πέταξαν χωρίς τεχνικά βοηθήματα. Μάλιστα ένα από τα αεροσκάφη πέταξε πάνω από αεροπλανοφόρο του 6ου αμερικάνικου στόλου προκαλώντας αναστάτωση αφού δεν είχε εντοπιστεί από τα ραντάρ του πλοίου. Μερικά από τα Noratlas όταν έφτασαν στην Κύπρο πέταξαν πάνω από τις Βρετανικές Βάσεις του Ακρωτηρίου προκαλώντας τις διαμαρτυρίες των Βρετανών που απείλησαν με αναχαιτίσεις.

Προσγείωση στην κόλαση

Όταν τα Noratlas έφτασαν στην Κύπρο, έβλεπαν παντού φωτιές από τις μάχες που βρισκόντουσαν σε εξέλιξη. Αυτό βοήθησε και τα πληρώματα να προσανατολιστούν καλύτερα και να αρχίσουν την κάθοδό τους προς το αεροδρόμιο Λευκωσίας. Οι μόνες περιοχές που φωτίζονταν ήταν οι Βρετανικές Βάσεις του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας και αυτό ήταν σωτήριο για τους κυβερνήτες, που τις χρησιμοποίησαν ως σημεία στήριξης για να μπορέσουν να βρουν το αεροδρόμιο. Σε διάφορες περιοχές τα αεροσκάφη δέχονταν πυρά από το έδαφος, αλλά η κατάσταση δεν ήταν ανησυχητική, καθώς υπήρχαν διαβεβαιώσεις ότι το αεροδρόμιο Λευκωσίας ήταν ασφαλές. Κανείς δεν είχε ενημερώσει τα πληρώματα για το γεγονός ότι γινόντουσαν μάχες και ο διάδρομος προσγείωσης του αεροδρομίου είχε βομβαρδιστεί και μπορούσε να χρησιμοποιηθεί μόνο το 1/3 από αυτόν. Όπως θυμούνται οι καταδρομείς, μόλις έφτασαν πάνω από τη Λευκωσία άρχισαν να δέχονται χιλιάδες σφαίρες και βλήματα αντιαεροπορικών. Οι καταδρομείς στέκονταν όρθιοι μέσα στα αεροπλάνα ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο όγκος τους και να μειωθούν οι πιθανότητες να χτυπηθούν.

Η Αθήνα είχε ενημερώσει το ΓΕΕΦ με τη φράση: «Έρχονται τα 15 πορτοκάλια». Ωστόσο οι μονάδες γύρω από το αεροδρόμιο δεν ενημερώθηκαν εγκαίρως και έτσι εξέλαβαν τα Noratlas ως εχθρικά και άρχισαν να τα πολυβολούν. Το αποτέλεσμα είναι γνωστό. Οι υπεύθυνοι είναι άγνωστοι. Η υποκρισία παρούσα συνεχώς και αδιαλείπτως για 44 χρόνια.

Η θυσία και το καθήκον

Ο μόνος που κατάφερε να σωθεί από το «Νίκη 4» είναι ο καταδρομέας Θανάσης Ζαφειρίου, ο οποίος απεβίωσε το 2016. Μετέφερε με αυθεντικότητα τι είχε προηγηθεί της κατάρριψης. Θυμόταν ότι είχε σταυρωτά στο στήθος του 7 τελαμώνες με σφαίρες και 6 χειροβομβίδες κρεμασμένες στη ζώνη του, όταν άρχισαν να διαπερνούν σφαίρες την άτρακτο του αεροσκάφους: «Οι χειριστές», θυμόταν, «ήταν νεκροί και το αεροσκάφος ακυβέρνητο δεχόταν πυρά. Είχαν πάρει φωτιά τα κασόνια με τις χειροβομβίδες δίπλα μου και ένιωθα να καίγομαι, κοίταζα για αλεξίπτωτο, αλλά δεν βρήκα πουθενά. Άνοιξα την πόρτα του αεροσκάφους και πήδηξα στο κενό. Οι γονείς μου μου έκαναν την κηδεία και τα εννιάμερα ενώ ήμουν ζωντανός.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι πυρά δέχθηκε και το «Νίκη 7», αλλά κατάφερε να προσγειωθεί με τον έναν κινητήρα να καίγεται και τον άλλον να έχει καταστραφεί από έκρηξη. Στο «Νίκη 7» σκοτώθηκαν δύο καταδρομείς και τραυματίστηκαν ακόμα 11.

Όλα τα Noratlas που κατάφεραν να προσγειωθούν αποβίβασαν τους καταδρομείς και απογειώθηκαν αμέσως για να επιστρέψουν στην Κρήτη. Τρία όμως που δεν μπόρεσαν να φύγουν καταστράφηκαν από τις ελληνικές δυνάμεις ώστε να μην υπάρχουν τεκμήρια για την εμπλοκή της Ελλάδας.

 

 


Επιστροφή
στην αρχή