Η Τράπεζα Κύπρου μπροστά στο 2016 (του Χρ. Πατσαλίδη)

ΑΠΟΨΗ /ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ
«Τα ΜΕΔ παραμένουν η μεγαλύτερή μας πρόκληση, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί και παρά τις πρόσφατες επιτυχίες. Για να πάμε ακόμη καλύτερα, έχουμε ανασυνταχθεί και σχεδιάζουμε και δημιουργούμε νέες εξειδικευμένες επιλογές».

Η «ιστορία» της κρίσης θα πρέπει κάποια στιγμή να καταγραφεί με όλες της τις λεπτομέρειες, που θα ξεκαθαρίσουν, όχι μόνο τα αίτια και τις ανισορροπίες που μας οδήγησαν στον Μάρτη του 2013, αλλά και το απόλυτο χάος και τον πανικό μέσα από τα οποία κατάφερε η κυπριακή οικονομία να αποφύγει τα χειρότερα, να επιβιώσει και να επιστρέψει δειλά-δειλά σε μια κατάσταση που μας επιτρέπει, επιτέλους, να σχεδιάζουμε το μέλλον και να ονειρευόμαστε. Η Τράπεζα Κύπρου δεν ήταν καθόλου άσχετη με αυτή την προσπάθεια. Στους μήνες που ακολούθησαν τον Μάρτη του 2013, η τράπεζα πολέμησε για να κρατηθεί πρώτα στη ζωή και μετά για να βγει από την «ομίχλη».


Η πορεία μας μέσα από την κρίση, τη σταθεροποίηση και την ανάκαμψη, μας δίδαξε ότι πρέπει να παραμένουμε προσηλωμένοι στη γρήγορη υλοποίηση των σχεδιασμών μας, μακριά από τον θόρυβο, την κακόπιστη κριτική και τους περισπασμούς, μα κοντά στην καλόπιστη κριτική και τη χρήσιμη εισήγηση, και στις ανάγκες της κοινωνίας και των πελατών μας.


Σε λειτουργικό επίπεδο, αυτό που έπρεπε αρχικά να γίνει ήταν να καθοριστεί διοίκηση, να ενοποιηθούν οι υπηρεσίες και τα καταστήματα και το λογισμικό των δύο τραπεζών, και να ξεκαθαρίσει η λειτουργική και η διοικητική ασάφεια που δημιουργήθηκε.


Με την εθελούσια έξοδο και τις μειώσεις μισθών εξοικονομήθηκε 35% του κόστους προσωπικού. Δημιουργήθηκε η διεύθυνση αναδιάρθρωσης και ανάκτησης χρεών, ανακτήθηκε η πρόσβαση στην αγορά συναλλάγματος και χρήματος, ενώ ο ισολογισμός έλαβε σάρκα και οστά: μάθαμε ποιοι ήμασταν, ενώ με τη διαμόρφωση του στρατηγικού πλάνου, ξέραμε πλέον και που θα πηγαίναμε.

 

Πίσω από το πέπλο?
Στο ξεκίνημα, οι βασικοί πυλώνες της στρατηγικής μας, πέραν της λειτουργικής πτυχής, ήταν η περαιτέρω ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας, κυρίως μέσω της εξόδου από τις χώρες του εξωτερικού, η ανακοπή της εκροής καταθέσεων και η αντιμετώπιση του ELA, και η σταθεροποίηση των ΜΕΔ. Στην πορεία, το πλάνο κατέστη ακόμα πιο φιλόδοξο. Θέσαμε σαν στόχο την αύξηση των καταθέσεων, τη δραστική μείωση του ELA και την πώληση των μη βασικών περιουσιακών στοιχείων με πιο έντονους ρυθμούς. Η ανθεκτικότητα που επέδειξε η κυπριακή οικονομία μας ενθάρρυνε να θέσουμε σαν στόχο τη μείωση των ΜΕΔ. Πέραν τούτου τέθηκαν φιλόδοξοι στόχοι για την επανεκκίνηση του τομέα διεθνών δραστηριοτήτων. Παρά τις αντιξοότητες, η τράπεζα έκανε ουσιαστική πρόοδο.


Η αφαίρεση του πέπλου του αρνητισμού και της παρελθοντολογίας φανερώνει σήμερα μια ουσιαστικά καινούρια τράπεζα που καταφέρνει χωρίς αυτό να υπονοεί πως είμαστε αλάθητοι. Υπάρχει όμως περηφάνια ανάμεσα στους ανθρώπους μας, καθώς και η αίσθηση της ευθύνης προς την πατρίδα και την κοινωνία, που απορρέει από την ανάγκη για επιβίωση κι από το όνειρο για ένα καλύτερο μέλλον.


Μέσα σ? ένα δύσκολο περιβάλλον έχουμε πολλά ακόμη να πετύχουμε και η επίπονη προσπάθεια δεν έχει τελειώσει. Αυτό όμως που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο είναι πως οι προθέσεις της τράπεζας είναι ειλικρινείς, ενώ η πρόοδος που έχει επιτευχθεί συχνά παραγνωρίζεται:


Ρευστότητα (ELA και Καταθέσεις).Από τον Απρίλιο του 2013 μέχρι σήμερα, η τράπεζα κατόρθωσε να μειώσει το συνολικό δανεισμό της από τον ELA κατά 7,6 δισ. ευρώ στο επίπεδο των 3,8 δισ. ευρώ. Η μείωση αυτή, που ας σημειωθεί αντιστοιχεί με πέραν του 40% του ΑΕΠ της χώρας, κατέστη δυνατή μέσω συγκεκριμένων και στοχευμένων ενεργειών, οι οποίες περιλαμβάνουν την αποκατάσταση της τράπεζας ως αποδεκτό αντισυμβαλλόμενο πιστωτικό ίδρυμα για πράξεις νομισματικής πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την τολμηρή απομόχλευση και επικέντρωση στην κυπριακή αγορά, την έκδοση κεφαλαίου ύψους 1 δισ. ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2014, και, πιο πρόσφατα, την αναβάθμιση των διακρατούμενων καλυμμένων ομολόγων σε επενδυτική βαθμίδα. Σημαντικότατη, και ιδιαίτερης σημασίας για την μείωση του ELA, ήταν επίσης και η σταδιακή ανάκτηση της εμπιστοσύνης των καταθετών. Από τον Οκτώβριο του 2014 και μετά, η τράπεζα καταγράφει θετικές πελατειακές ροές, που έφτασαν τα 2,5 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του Νοεμβρίου. Ως αποτέλεσμα, αυξάνονται και τα μερίδια αγοράς μας, κάτι που δείχνει πως η εμπιστοσύνη των καταθετών στην Τράπεζα Κύπρου μπήκε στη φάση της ίασης. Η μελλοντική πορεία του ELA διαγράφεται πτωτική και, εκτός απροόπτου, αναμένουμε την πλήρη αποπληρωμή του πολύ νωρίτερα από τους αρχικούς σχεδιασμούς.


 

Κεφαλαιακή Επάρκεια.Με τη μεγαλύτερη άμεση ξένη επένδυση στην ιστορία της Κύπρου, ύψους 1 δισ ευρώ., η έκδοση κεφαλαίου της τράπεζας ενίσχυσε τον βασικό δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας κατά 4,3%, διασφαλίζοντας την επιτυχή έκβαση στο στρες τεστ της ΕΚΤ το 2014. Σήμερα, ο εν λόγω δείκτης (κοινών μετοχών κατηγορίας 1) ανέρχεται στο 15,6%, ποσοστό που θεωρείται πολύ ικανοποιητικό για το προφίλ κινδύνων του συγκροτήματος και συνεπώς κρίνεται πως δεν έχουμε ανάγκη για άντληση νέων κεφαλαίων, ούτε κάτι τέτοιο μας έχει ζητηθεί.


Απομόχλευση.Το σύνολο του ισολογισμού του συγκροτήματος έχει μειωθεί κατά 27% από τον Ιούνιο του 2013 παρά τις δύσκολες συνθήκες και μέσα από συντονισμένες προσπάθειες. Έχουμε προβεί στην πώληση των εργασιών μας στην Ουκρανία, στη Ρουμανία (συμπεριλαμβανομένης και της BancaTransilvania), στη Σερβία, ακόμα και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Πιο πρόσφατα, η τράπεζα ολοκλήρωσε την πώληση της πλειοψηφίας των δραστηριοτήτων της στη Ρωσία, περιλαμβανομένης και της θυγατρικής Uniastrum. Με την πώληση αυτή, το συγκρότημα έχει ουσιαστικά ολοκληρώσει τη στρατηγική απομόχλευσης από το εξωτερικό και επικεντρώνεται κυρίως στις βασικές εργασίες του στην Κύπρο. Η συνολική επίπτωση από τις ενέργειες απομόχλευσης, περιλαμβανομένης της πρόωρης αποπληρωμής ομολόγου από την Κυπριακή Δημοκρατία, ήταν η ενίσχυση της ρευστότητας της τράπεζας κατά 1,7 δισ. ευρώ και η ενίσχυση του βασικού δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας.


Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια (ΜΕΔ).Η αντιμετώπιση των προβληματικών δανείων της Τράπεζας αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα και είναι ύψιστης σημασίας για τη διεύθυνση της τράπεζας. Η δημιουργία της διεύθυνσης αναδιάρθρωσης και ανάκτησης χρεών (ΔΑΑΧ) έχει φέρει σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η Τράπεζα διαχειρίζεται το προβληματικό της δανειακό χαρτοφυλάκιο. Ο κάθε πελατειακός τομέας αντιμετωπίζεται με συγκεκριμένες στοχευμένες ενέργειες και εργαλεία ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματικότερη δυνατή διαχείριση των προβληματικών δανείων. Η τράπεζα έχει πετύχει την ανακοπή της επιδείνωσης της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου με τα δάνεια σε καθυστέρηση πέραν των 90 ημερών να σημειώνουν σημαντική μείωση ύψους 649 εκ. ευρώ ή 5% το γ? τρίμηνο του 2015, λόγω και της ολοκλήρωσης της πώλησης της πλειοψηφίας των δραστηριοτήτων στη Ρωσία.


Οι αναδιαρθρώσεις μεγάλων ομίλων, που έχουν δει πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, αποδεικνύουν την περαιτέρω και ουσιαστική πρόοδο στην προσπάθεια καταπολέμησης των ΜΕΔ. Οι ακολουθητέες λύσεις είναι μεν σκληρές, αλλά είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της επιχείρησης, της απασχόλησης, και της ενίσχυσης της οικονομικής δραστηριότητας. Νοείται ότι θα συνεχίσουμε να επιδεικνύουμε την αναγκαία ευαισθησία προς τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, ενώ μη συνεργάσιμοι δανειολήπτες με ικανότητα αποπληρωμής δεν θα αφεθούν να αποκομίζουν οφέλη σε βάρος των μετόχων και καταθετών μας.


Καλούμε τους πελάτες που αντιμετωπίζουν προβλήματα να απευθυνθούν σε εμάς, για να συνεργαστούμε προς επίλυσή τους. Μαζί θα βρούμε τις λύσεις.


Στήριξη της κυπριακής οικονομίας.Η γενικότερη αντίληψη πως «οι τράπεζες δεν δίνουν δάνεια» είναι λανθασμένη. Φέτος η Τράπεζα Κύπρου παραχώρησε νέο δανεισμό ύψους 600 εκ. ευρώ σε βιώσιμα νοικοκυριά κι επιχειρήσεις. Πέραν τούτου, η τράπεζα ενίσχυσε τη θέση της στον νευραλγικό τομέα διεθνών δραστηριοτήτων, ο οποίος ανακάμπτει.

 

Οι προοπτικές
Απέχουμε πολύ από το βέλτιστο επίπεδο εξυπηρέτησης, και το αναγνωρίζουμε. Είναι γι? αυτό που δουλεύουμε ακούραστα για την επίσπευση κι ενίσχυση της ποιότητας της εξυπηρέτησης. Είναι γι? αυτό που κτίζουμε την τράπεζα του αύριο, αθόρυβα και προγραμματισμένα.


Δεν θέλουμε να πούμε πως τα προβλήματα έχουν λυθεί ή πως το 2016 θα είναι εύκολο. Μπορεί όμως να είναι καλύτερο αν συνεχίσουμε τη σκληρή δουλειά.


Έχουμε ακόμη τις αγκυλώσεις και τα βαρίδια του παρελθόντος και το ξέρουμε. Πέραν τούτου, ας μην ξεχνούμε ότι το αυξημένο οικονομικό κόστος που προκύπτει από την εποπτεία της ΕΚΤ, από τις νέες διεθνείς συμβάσεις συμμόρφωσης και από τα έξοδα αναδιάρθρωσης, αποτελεί μεγάλο βάρος για τα κυπριακά πιστωτικά ιδρύματα. Αμυνόμενοι μειώνουμε τα λειτουργικά μας έξοδα, προσπαθούμε να συνδέσουμε την επίδοση με την απολαβή και προσπαθούμε να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητά μας, λαμβάνοντας μέτρα που θα είναι σε όφελος των μετόχων και των πελατών μας. Προσπαθούμε παράλληλα να εξοικονομήσουμε πόρους έχοντας πλήρη επίγνωση του βάρους που συνεπάγεται η ιστορία 117 χρόνων της τράπεζας με παράδοση προσφοράς προς τον συνάνθρωπό μας.


Τα ΜΕΔ παραμένουν η μεγαλύτερη μας πρόκληση, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί και παρά τις πρόσφατες επιτυχίες. Για να πάμε ακόμη καλύτερα, έχουμε ανασυνταχθεί και σχεδιάζουμε και δημιουργούμε νέες εξειδικευμένες μονάδες, διευρύνοντας τις επιλογές μας, ενισχύοντας έτσι την όλη προσπάθεια ? σύντομα θα είμαστε σε θέση να αναπτύξουμε περαιτέρω το θέμα αυτό.


Μα ουσιαστική πρόοδος για τη λύση του προβλήματος δεν πρόκειται να επέλθει αν δεν εργαστούμε σκληρά για την επιτάχυνση του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας.


Η κυπριακή οικονομία έχει επιδείξει αξιοζήλευτες αντοχές, με τη συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά την περίοδο της κρίσης σαφώς ηπιότερη κι από τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις. Μόλις δύο μόνο χρόνια μετά την κρίση η οικονομία επιστρέφει στην ανάπτυξη ? η γρηγορότερη επανάκαμψη ανάμεσα στις χώρες που πέρασαν από μνημόνιο.
Κι όμως δεν πρέπει να επαναπαυθούμε. Η οικονομία πρέπει να τρέξει γρηγορότερα.


Πρέπει να επιτύχουμε ουσιαστική μείωση των ΜΕΔ και του δημόσιου χρέους για να επιτύχουμε ουσιαστική μείωση των κινδύνων της οικονομίας, κάτι που με τη σειρά του θα στηρίξει και την απασχόληση, κάτι που αποτελεί υποχρέωση της κοινωνίας. Η ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού αποτελεί ακόμη ένα λόγο για ενδυνάμωση της οικονομίας. Όχι μόνο ενισχύεται η διαπραγματευτική μας θέση, αλλά παράλληλα υποβοηθείται η υλοποίηση της λύσης, καθώς και η βιωσιμότητά της.

 

Διάλογος για το αύριο
Είναι χαρά μας όταν ακούμε κυβέρνηση,  πολιτικούς, οικονομολόγους κι επιχειρήσεις, να μιλούν για μεταρρυθμίσεις και να γίνεται λόγος για προσέλκυση επενδύσεων μέσω της προσέγγισης «ease of doing business». Η Κύπρος έχει ανάγκη τις ξένες επενδύσεις - εξάλλου το ιδιωτικό χρέος σαν ποσοστό του ΑΕΠ βρίσκεται στο 250% περίπου, σε σύγκριση με 150% που είναι ο μέσος όρος στην Ευρώπη.


Μέσα από τη συζήτηση για το μέλλον του τόπου, θα αναγεννηθεί η φιλοδοξία κι ο πυρετός και το πάθος της δημιουργίας, που διαμόρφωσαν μέσα από δύσκολα χρόνια την Κυπριακή Δημοκρατία. Θα γεννηθεί το νέο μας όραμα και θα χαράξουμε τη νέα μας στρατηγική.


Η Τράπεζα Κύπρου θα συμβάλει στη συζήτηση παραθέτοντας απόψεις κι εισηγήσεις, στηρίζοντας την έρευνα και την προσπάθεια διαμόρφωσης της στρατηγικής. Στηρίζουμε, ακόμα, την καινοτομία, με κινήσεις πέρα από την προσπάθεια που ήδη γίνεται στο IDEA που ιδρύσαμε μαζί με το CIIM. Είναι δε πεποίθηση μας πως μπορούμε να συμβάλουμε σημαντικά στην προσέλκυση επενδύσεων σε συνδυασμό με τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης. Σαν ο μεγαλύτερος χρηματοοικονομικός οργανισμός του τόπου, έχουμε προσβάσεις κι επαφή με ευρύ φάσμα ξένων επενδυτών προς τους οποίους μπορεί να απευθυνθεί το πελατολόγιό μας. Μπορούμε να αποτελέσουμε συνδετικό κρίκο, καταλυτικό για τον στόχο της ανάπτυξης. Εξάλλου προσελκύσαμε πέρσι 1 δισ. ευρώ στη βάση της προοπτικής της οικονομίας της Κύπρου. Έχουμε την ηθική υποχρέωση, τόσο προς τους μετόχους μας όσο και προς τους συμπολίτες μας, να δημιουργήσουμε την προοπτική της ανάπτυξης. Είναι στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας που αξιολογούμε ξένα χρηματιστήρια διεθνούς κύρους για εισαγωγή της μετοχής μας.


Προτρέπουμε κι ενθαρρύνουμε την καινοτομία και τη δημιουργία, στοχεύοντας στην ενίσχυση των σημερινών μας συγκριτικών πλεονεκτημάτων και στην εξεύρεση νέων, που θα αποτελέσουν νέες πηγές ανάπτυξης για τον τόπο μας. Η διεύρυνση δε του φάσματος της οικονομικής δραστηριότητας λειτουργεί παράλληλα σαν μέτρο αντιστάθμισης του οικονομικού κινδύνου, παρέχοντας προστασία από μελλοντικές κρίσεις που αναπόφευκτα θα βρουν τον δρόμο τους στο νησί μας.


Ας μιλήσουμε για το αύριο. Ας δημιουργήσουμε μαζί το αύριο.


*Ο δρ Πατσαλίδης είναι διευθυντής διεύθυνσης οικονομικής διαχείρισης και εκτελεστικό μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Τράπεζας Κύπρου

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Στέκεσαι μακριά και φωνάζεις: «κλείστε τα οδοφράγματα»

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ, 09:30 (τελευταία ενημέρωση 09:30)

ΑΠΟΨΗ

Μια κλωστή... Της Θεανώς Καλαβανά

ΘΕΑΝΩ ΚΑΛΑΒΑΝΑ, 09:17 (τελευταία ενημέρωση 09:17)

ΑΠΟΨΗ

Το Brexit και o Αναστασιάδης ως μάντης κακών

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ, 18.11.2018

Επιστροφή
στην αρχή