Η θέση Ακιντζί για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης

ΑΠΟΨΗ /ΣΤΗΛΕΣ
Η κλειστή πόλη της Αμμοχώστου μαζί με τη νεκρή ζώνη θα μπορούσαν να περιέλθουν υπό την από κοινού δικαιοδοσία της ΕΕ και του ΟΗΕ,

Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης σε πρόσφατες δηλώσεις του επανέφερε την ιδέα για τη δυνατότητα υλοποίησης μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης ως παράλληλη υποβοηθητική διαδικασία των διακοινοτικών συνομιλιών. Μεταξύ άλλων αναφέρθηκε στην ολοκλήρωση της ενοποίησης των δικτύων ηλεκτρισμού και τηλεπικοινωνιών, την παροχή αλληλοβοήθειας σε περίπτωση πυρκαγιών, τη διάνοιξη και άλλων σημείων διακίνησης μεταξύ των δυο κοινοτήτων κ.λπ. Συλλήβδην η ε/κ πλευρά με προεξάρχοντα τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας απέρριψε χωρίς δεύτερη σκέψη και με πολιτικό παρορμητισμό την εισήγηση Ακιντζί. Κατά την άποψή μου η ε/κ πλευρά ενήργησε και βεβιασμένα και λανθασμένα.

Δεν επιθυμεί δηλαδή η πλευρά μας ενιαίο σύστημα ηλεκτρικού δικτύου και τηλεπικοινωνιών σε μια μελλοντική λύση; Δεν εμπίπτει αυτό στις προϋποθέσεις για την ενότητα και την πολιτική συνοχή του ομοσπονδιακού συστήματος; Το αποκαρδιωτικό της όλης διαχείρισης του θέματος εστιάζεται στην παντελή απουσία μιας ευφάνταστης πολιτικής αντιμετώπισης και ανταπόκρισης στην πρόταση Ακιντζί. Τον Ιούλιο του 2014 σε άρθρο μου στο ηλεκτρονικό ακαδημαϊκό περιοδικο «In Depth», του Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων, του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, είχα υπογραμμίσει την πολιτική αναγκαιότητα ανάδειξης ενός Plan B στη βάση μίας quid pro quo διαδικασίας μέσα στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου 10, όπου η τ/κ κοινότητα θα αντιμετωπίζετο ως μία ‘extraordinary constitutional-juridical entity within the EU’ [‘κατ’  εξαίρεση συνταγματική-νομική οντότητα εντός της ΕΕ’] (Βλ. SOCIAL REGULARITY AS AN ESSENTIAL DETERMINANT OF ATTITUDES TOWARDS A SOLUTION OF THE CYPRUS ISSUE, July 2014, No 64, Vol. 11, Issue 4). Ως εκ τούτου η εισήγηση Ακιντζί θα μπορούσε να εμπλουτιστεί, λαμβάνοντας υπόψη το συνολικό απόθεμα και την εμπειρία που έχει συσσωρευθεί τα τελευταία τρία χρόνια διακοινοτικών συνομιλιών, με δικά μας μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεγαλύτερης εμβέλειας.

Για παράδειγμα η κλειστή πόλη της Αμμοχώστου μαζί με τη νεκρή ζώνη θα μπορούσαν να περιέλθουν υπό την από κοινού δικαιοδοσία της ΕΕ και του ΟΗΕ, και ως αντάλλαγμα στη βάση της ίδιας δικαιοδοσίας το αεροδρόμιο της Τύμβου και το λιμάνι Αμμοχώστου. Μια τέτοια εξέλιξη όχι μόνο διατηρεί τη δυναμική και το κίνητρο για συνέχιση της προσπάθειας για τελική λύση αλλά τα αποτελέσματα μιας τέτοιας εξέλιξης εν δυνάμει θα φέρει κοντά τις δυο κοινότητες που ουσιαστικά και στην πραγματικότητα δεν γνωρίζονται μεταξύ τους παρά μόνο από τα αντίστοιχα κοινοτικά ιδεολογικά και ιστορικά αφηγήματα. Μπορεί επίσης να αναδείξει το ανέφικτο της σκοπούμενης λύσης της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας. Να μην διαφεύγει κανενός το γεγονός του κανονισμού της Πράσινης Γραμμής που η θεσμοθέτησή του το 2004 έχει δημιουργήσει εθιμικό δίκαιο, ιδιαίτερα για το αεροδρόμιο της Τύμβου και τις πινακίδες εγγραφής των τ/κ οχημάτων. Η εμπειρία μιας τέτοιας εξέλιξης, και στον βαθμό που το πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό προϊόν φέρει θετικό πρόσημο, θα λειτουργήσει καταλυτικά προς την αναζήτηση  βιώσιμης λύσης και διαρκούς ειρήνης στο νησί. Προφανώς μια τέτοια πρωτοβουλία απαιτεί πολιτική βούληση αλλά προπάντων γενναιότητα και πολιτική αυτοπεποίθηση, χαρακτηριστικά που θυσιάζονται στον βωμό της πολιτικής και κομματικής σκοπιμότητας αλλά και στην ακράτεια της προσωπικής φιλοδοξίας. Αξιολογώντας κάποιος το τι τεκταίνεται ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2018, εύκολα προκύπτει ως παρουσία ο πολιτικός τσαρλατανισμός και η μεταφυσική στην πολιτική.

Σημειώνω ως αναλυτική παράμετρο το κοινωνιολογικό εμπειρικό αξίωμα της διασύνδεσης της πολιτισμικής ωριμότητας με την ανάπτυξη της οικονομίας. Τι παρατηρείται; Η πολιτισμική ωριμότητα και βελτίωση της αντίληψης ως προς την κοινωνική αποδοχή της διαφορετικότητας είτε ως εθνική ταυτότητα είτε ως ατομική ή κοινωνικοψυχολογική ταυτότητα, είτε ως τρόπος κοινωνικής συμπεριφοράς, παρουσιάζει χρονική υστέρηση μέχρι να καταστεί δυνατή η νοητική ενσωμάτωση του νέου αξιακού συστήματος. Επομένως τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που έχω αναφέρει εντάσσουν μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο περιορισμού και ελέγχου την αβεβαιότητα και ανασφάλεια μεταξύ των δύο κοινοτήτων, ενισχύοντας κεντρομόλες δυναμικές και πολιτικές δυνατότητες για την ειρήνευση στο νησί με δεδομένη την οικονομική και πολιτισμική απόσταση μεταξύ τους. Θα σταθώ ιδιαίτερα στην πρόσφατη ανακοίνωση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας της Τουρκίας. Κατά την άποψή μου χρήζει προσεκτικής πολιτικής και σημειολογικής ανάγνωσης αν αναλογιστεί κανείς τη λεκτική και σκληρή πολιτική αντιπαράθεση του Προέδρου και άλλων κυβερνητικών αξιωματούχων της Τουρκίας με τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Αυστρία, την Ελβετία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στην ανακοίνωση αυτή, κατά την άποψή μου, η Τουρκία χαμηλώνει τους τόνους απέναντι στην Ελλάδα, δηλώνοντας ότι οι διαφορές των δύο χωρών θα λυθούν διά του διαλόγου, ενώ στο Κυπριακό αναφέρεται στο αυτονόητο, τουλάχιστον θεωρητικά, στον θεσμικό διαμοιρασμό της εξουσίας. Ο δε υπουργός Οικονομίας της Τουρκίας παρέστη και τίμησε την εκδήλωση της 25ης Μαρτίου στην ελληνική πρεσβεία στη Άγκυρα μιλώντας θετικά για την αναγκαιότητα της φιλίας μεταξύ των δύο λαών. Ακόμη έκανε και αναφορά στην πιθανότητα να έχει και ο ίδιος ελληνικές ρίζες.

Εν κατακλείδι ως Κυπριακή Δημοκρατία αλλά και ως ελληνική κοινότητα θα πρέπει να μας ανησυχεί η διαιώνιση της ανασφάλειας της Τουρκίας στα νοτιοανατολικά της σύνορα. Ταυτόχρονα επιβάλλεται ο με σεβασμό απογαλακτισμός της πολιτικής πρακτικής από τη σύγχρονη μετα-αποικιοκρατική κυπριακή Ιστορία και το ηγεμονικό αφήγημα της ΕΟΚΑ. Σε κάθε περίπτωση ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας οφείλει να μην αφορίζει παρορμητικά ευκαιρίες που δεν εντάσσονται είτε στη συμβατική είτε στη συστημική πολιτική πρακτική οι οποίες διανοίγουν ορίζοντες ειρήνης.

*PhD Πολιτική Κοινωνιολογία

 

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Καλή διαγωγή και μεταμέλεια (Του Σενέρ Λεβέντ)

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 19.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Οι στομαχικές διαταραχές του Κώστα Κληρίδη (Του Διονύση Διονυσίου)

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ, 19.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Σημειώσεις: Διάλογος για τα ουσιώδη

ΜΑΡΙΝΑ ΚΟΥΜΑΣΤΑ, 19.09.2018

Επιστροφή
στην αρχή