Η Συρία ως πεδίο βολής για τεστ οπλικών συστημάτων

ΑΠΟΨΗ /ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ
Η τρέχουσα αμερικανορωσική κρίση στη Συρία, ιδωμένη υπό το πρίσμα της κούρσας εξοπλισμών Ουάσινγκτον - Μόσχας, αποκτά ξεχωριστό ενδιαφέρον.

Κάθε φορά που το θέατρο της συριακής κατακερματισμένης σύγκρουσης υπεισέρχεται σε μια νέα φάση αναμέτρησης ισχύος μεταξύ των μεγάλων δρώντων - και δη των ΗΠΑ και της Ρωσίας, όπως έγινε χθες, η όψη της πολεμικής σύρραξης αλλάζει πρόσωπο και λαμβάνει παγκόσμιες προεκτάσεις. Στην τρέχουσα συγκυρία με αφορμή μια ακόμη φερόμενη χρήση χημικών όπλων από το καθεστώς Άσαντ η αναμέτρηση έλαβε ψυχροπολεμικές προεκτάσεις με την κυβέρνηση Τραμπ -αλλά και τη Δύση με προεξέχοντες το ΗΒ και τη Γαλλία- να υψώνει τους τόνους βάζοντας στο κάδρο τη Ρωσία, που δραστηριοποιείται στο Συριακό από τον Σεπτέμβριο του 2015, επαναπροσδιορίζοντας ουσιαστικά την παρουσία της στη ΝΑ Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή. Η απειλή μιας μίνι πολεμικής σύρραξης στη Συρία, όπου Δύση και Ρωσία θα αναμετρηθούν σε μια νέου ψυχροπολεμικού τύπου σύγκρουση, δημιουργεί ενδιαφέρουσες ανακατατάξεις στο παγκόσμιο διεθνές σύστημα κι αναπόφευκτα, λόγω γειτνίασης, εντάσσει και την Κύπρο στη μεγάλη εικόνα.

 Κόκκινες γραμμές παντού

 Η Συρία του 2011 ή του 2015 διαφέρει από τη Συρία του 2018. Δύση εναντίον Άσαντ, Ιράν εναντίον Ισραήλ, Τουρκία εναντίον Κούρδων, όλοι εναντίον των τζιχαντιστών ή όλοι σχεδόν οι δυνατοί συνδυασμοί αποτελούν το ερμηνευτικό σχήμα της πιο κατακερματισμένης και πολύπλοκης σύγκρουσης των τελευταίων δεκαετιών. Σε αυτό το παίγνιο για δυνατούς λύτες προστίθεται η πολιτική Ομπάμα περί κόκκινων γραμμών, ευθύς αμέσως μετά την κρίση της χρήσης χημικών όπλων από το καθεστώς Άσαντ το 2013 που οδήγησε στην απομάκρυνση του χημικού οπλοστασίου του καθεστώτος από τον διεθνή οργανισμό, αρμόδιο για ζητήματα χημικών όπλων (OPCW). Η κρίση του 2013 και η απειλή χρήσης βίας από την κυβέρνηση Ομπάμα οδήγησε και στην άμεση εμπλοκή της Ρωσίας (δύο χρόνια πριν την επέμβασή της), η οποία προσέδωσε στο Συριακό παγκόσμιες προεκτάσεις αναμέτρησης, που λόγω και των γεγονότων της Ουκρανίας την ίδια περίοδο επιδείνωσαν τις σχέσεις Δύσης - Μόσχας. Η πολιτική Τραμπ δείχνει να μην ξεφεύγει από αυτήν τη λογική των κόκκινων γραμμών. Ωστόσο, πέραν της «twitterικής διπλωματίας» του ιδιόρρυθμου Αμερικανού Προέδρου, αυτό που καθίσταται σαφές είναι πως οι ΗΠΑ βρίσκονται προ της εξόδου από τη Συρία αντιλαμβανόμενοι πως δεν διατηρούν πλέον ένα καθοριστικό endgame στην περιοχή. Αυτό ακριβώς το power vacuum ερμηνεύεται υπό το βάρος των εξελίξεων τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και σε σχέση με τις διαταραγμένες σχέσεις με τη Ρωσία και τη ρητορική Τραμπ πίσω από τους υψηλούς τόνους και τα… πολεμοχαρή tweets. H απομάκρυνση των ΗΠΑ από τη Συρία πρέπει να αφουγκραστεί και από τη Λευκωσία, μιας και η ανακατάταξη των δεδομένων επί συριακού εδάφους δείχνει να έχει ενδιαφέρουσες συνέπειες τόσο στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις όσο και αναφορικά με τον ενεργό, διαμεσολαβητικό ρόλο, που καλούνται να παίξουν οι ΗΠΑ στην τελική έκβαση του Συριακού, διαμέσου της διπλωματίας (διαδικασία Αστάνας, πιθανή πολιτική μετάβαση στη χώρα σε σχέση με την τύχη του Προέδρου Άσαντ, ρωσοτουρκικές σχέσεις κ.ο.κ.).

 Οι αμυντικές προεκτάσεις

Η τρέχουσα αμερικανορωσική κρίση στη Συρία, ιδωμένη υπό το πρίσμα της κούρσας εξοπλισμών Ουάσινγκτον - Μόσχας, αποκτά ξεχωριστό ενδιαφέρον: Το 2014 στο θέατρο της Συρίας επιχείρησε για πρώτη φορά, στην εν λόγω σύγκρουση, το υπερσύγχρονο μαχητικό, τεχνολογίας Stealth, F-22. Τέσσερα χρόνια μετά, η Ρωσία ανέπτυξε πλήρως στη Συρία τα υπερσύγχρονα αντιαεροπορικά / αντιβαλλιστικά συστήματα SA-300 και SA-400. Η εμπειρία των Αμερικανών από τη Συρία και το Ιράκ -κατά την παραδοχή του ίδιου του Lt. Col. της Air Forces Central Command, Damien Pickart- είναι πως οι Ρώσοι έχουν κατορθώσει πλήρως να εξουδετερώσουν το F-22. Λίγους μήνες πριν, τον Φεβρουάριο, ορισμένα F-22 έπληξαν στόχους στην Deir Ezzor, συμπεριλαμβανομένων Ρώσων private contractors (σ.σ. μισθοφόροι) της Wagner σε ένα γεγονός που ελάχιστοι έδωσαν τη βαρύτητα που του αρμόζει (σύμφωνα με εκτιμήσεις οι Ρώσοι νεκροί ανέρχονται στους 200+). Το δίλημμα ασφάλειας για τον Τραμπ και τη Μόσχα είναι παρεμφερές και καθίσταται win-win: Aν οι S-400 είναι αποτελεσματικοί εναντίον των πυραύλων επιφανείας (Tomahawk) και εναντίον αεροσκαφών τεχνολογίας Stealth, τότε η Ρωσία -πέραν της επίδειξης οπλικών συστημάτων τρία χρόνια στο Συριακό τώρα- αποκτά ένα ασύλληπτο στρατηγικό πλεονέκτημα έναντι της Δύσης. Και ο Τραμπ ένα ακόμη πανίσχυρο αφήγημα για μεγαλύτερη διάθεση χρημάτων για έρευνα και ανάπτυξη στρατηγικών όπλων. Κοντολογίς, η Συρία ως πεδίο σύγκρουσης εδώ και επτά χρόνια καθίσταται μια πρώτης τάξης ευκαιρία για το τεστάρισμα νέων οπλικών συστημάτων - τόσο από τη Ρωσία που επενέβη ανοικτά όσο και από τις ΗΠΑ, σε μικρότερο βαθμό άμεσης εμπλοκής τους.

Χαμηλός κίνδυνος για Κύπρο

Παρά την εύλογη ανησυχία στην Κύπρο για τις εμπορικές και επιβατικές πτήσεις στην περιοχή, ο άμεσος κίνδυνος συνεπειών από τη συμμετοχή των Βρετανικών Βάσεων (Ακρωτήρι) σε μια πιθανή επέμβαση παραμένει μικρός. Για τους αναγνώστες συνεπώς που εκδηλώνουν την ανησυχία τους για την ασφάλεια πτήσεων από και προς την Κύπρο με αφορμή τις εξελίξεις στο Συριακό και ένα πιθανό χτύπημα από τις ΗΠΑ: H Κύπρος όντως βρίσκεται σε πολύ μικρή απόσταση από τη Συρία (το εγγύτερο σημείο απέχει μόλις 60 χλμ., η απόσταση Λεμεσού - Χαλεπιού είναι περίπου 683 χλμ.), ωστόσο η πιθανότητα αντιποίνων επί κυπριακού εδάφους στη Βάση Ακρωτηρίου παραμένει μικρή. Κι αυτό διότι οι λόγοι είναι προφανείς: Περιορισμένη επιχειρησιακή δυνατότητα των Tornado της RAF, που συνήθως σταθμεύουν στο Ακρωτήρι σε μια τέτοιου είδους αποστολή (αυτό διαφάνηκε και από το χθεσινό χτύπημα όπου έπληξαν έναν άνευ στρατηγικής σημασίας για το Συριακό στόχο στα περίχωρα της Χομς), και, φυσικά, η μη επιλογή του Ακρωτηρίου ως εφαλτηρίου των ΗΠΑ για μια τέτοιου είδους αποστολή (στην περιοχή πλέουν αμερικανικά πλοία και υποβρύχια με πυραύλους Tomahawk, ενώ οι αμερικανικές βάσεις σε Ομάν, Κατάρ και Ιορδανία διαθέτουν στρατηγικά βομβαρδιστικά μεγάλης εμβέλειας, ως εναλλακτική ενός πιθανού χτυπήματος). Η Βάση στο Ακρωτήρι χρησιμοποιήθηκε εκτενώς σε βομβαρδισμούς από τον διεθνή -υπό τις ΗΠΑ- συνασπισμό κατά του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) την περίοδο 2014-2016, αλλά και διαχρονικά στις επιχειρήσεις του Ιράκ το 1990-1991 και το 2003-2007, όμως σε εντελώς διαφορετικού είδους αποστολές (αναγνώριση, χαμηλού ύψους αεροπορικές προσβολές). Μάλιστα, το αφήγημα του Σαντάμ Χουσεΐν περί αντιποίνων στη Βρετανική Βάση επί κυπριακού εδάφους (σ.σ. εντός μάλιστα 45' τη στιγμή που το ιρακινό καθεστώς διέθετε πυραύλους τύπου Scud, που δεν διαθέτει το καθεστώς Άσαντ) προ του 2003 αποδείχθηκε ένα εκ των μεγαλύτερων falsehoods της αμερικανικής επέμβασης στο Ιράκ και επιβεβαιώνει ότι η Κύπρος βρίσκεται «εκτός ραντάρ».

Πρώτες σκέψεις για το χτύπημα

Η χθεσινοβραδινή επίθεση στη Συρία έχει τρία βασικά αποτελέσματα:

α) Ενδυνάμωση των κόκκινων γραμμών της Δύσης με άμεση αποστολή μηνυμάτων σε πολλαπλούς αποδέκτες (Ρωσία, Ιράν, καθεστώς Άσαντ).

β) Αποκλιμάκωση με Ρωσία μετά από τυπική back channel τύπου επικοινωνία.

γ) Πρακτική αξιολόγηση των δυνατοτήτων της ρωσικής αεράμυνας στη Συρία με προεκτάσεις που εκτείνονται στη διεθνή κούρσα εξοπλισμών. Το ζητούμενο είναι να αξιολογηθούν οι απώλειες από το χτύπημα αλλά και η αντίδραση της Ρωσίας - που πιθανόν να μην επεκταθεί μόνο στο συριακό θέατρο.

 Ακρωτήρι και fake news

 Η ισχυρή αμερικανική και γαλλική ναυτική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή με αντιτορπιλικά, φρεγάτες και υποβρύχια που μεταφέρουν συνολικά μέχρι 406 πυραύλους Tomahawk δεν αφήνει πολλά περιθώρια στο να καταστεί το Ακρωτήρι το κατ' εξοχήν εφαλτήριο μιας επιχείρηση της Δύσης εναντίον της Συρίας. Οι περιστάσεις απαιτούν ψυχραιμία. Αποφυγή fake news και σοβαρότητα στην ανάλυση, μιας και το προηγούμενο της κατάρριψης της πτήσης ΜΗ17 των Μαλαισιανών Αερογραμμών το 2014 πάνω από την Αν. Ουκρανία καταδεικνύει ότι μια κρίση Δύσης - Ρωσίας μπορεί να κοστίσει τη ζωή σε 298 αθώους πολίτες που ταξιδεύουν... Σε κάθε περίπτωση, η κινδυνολογία, στην παρούσα συγκυρία, δεν βοηθάει στον δημόσιο διάλογο. Η Κύπρος οφείλει, λόγω των εξελίξεων στο Συριακό, να αποφύγει μια διαδικασία ιδεολογικοποίησης της αντιπαράθεσης Δύσης - Ρωσίας. Η Κύπρος αποτελεί το κλειδί για τη μετάβαση της ΕΕ στη Μέση Ανατολή μιας και είναι το ανατολικότερο σύνορο της ΕΕ. Αν αντιληφθούμε αυτό το πράγμα σε θεσμικό, πολιτισμικό και ιστορικό πλαίσιο, θα προσθέσουμε τρομερή υπεραξία στην τρέχουσα διπλωματική μας προσέγγιση αλλά και στη θέσπιση της εξωτερικής μας πολιτικής. Είτε το θέλουμε είτε όχι, γεωγραφικά βρισκόμαστε λίγα λεπτά από τις ακτές της Τουρκίας και μόνο 60 χλμ. μακριά από τη Συρία. Επίσης, απαιτείται ψυχραιμία. Η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλει να αξιοποιήσει τους σοβαρούς επιστήμονες που διαθέτει σε ζητήματα Τουρκίας, Μέσης Ανατολής, τρομοκρατίας, χωρίς κομματικές προτιμήσεις. Πρέπει ακόμη η κοινή γνώμη να φιλτράρει την κακής ποιότητας δημοσιογραφία και την κακής ποιότητας «γεωπολιτική ανάλυση». Αν τσακωνόμαστε αντιλαμβανόμενοι την τρέχουσα κρίση με όρους αντιαμερικανισμού ή αντιρωσισμού θα χάσουμε, οπωσδήποτε, το δάσος για το δέντρο…

 

*Twitter: @JohnPikpas

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Η κυβερνητική κλίκα και η κοινωνική κανονικότητα

ΣΩΤΗΡΗΣ ΚΑΤΤΟΣ, 10:55 (τελευταία ενημέρωση 10:55)

ΑΠΟΨΗ

Keep calm περιμένοντας το τρυπάνι του «Stena IceMax»

ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ, 09:40 (τελευταία ενημέρωση 09:40)

ΑΠΟΨΗ

Κανένα παζάρι για την κάρτα

ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΜΑΝΩΛΗ, 17.11.2018

Επιστροφή
στην αρχή