ΥΠΕΞ: Η Συνθήκη Εγκαθίδρυσης δεν είναι αντικείμενο διαπράγματευσης

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Η πρόταση που έχουμε κάνει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων απαντά στις ανησυχίες των Τ/Κ σε σχέση με τη φυσική τους ασφάλεια

Το τοπίο είναι θολό, δεν έχουν ακόμη ξεκαθαρίσει οι λεπτομέρειες σε σχέση με τη διάσκεψη για την Κύπρο, που αρχίζει στη Γενεύη στις 12 του μηνός και αφορά την ασφάλεια και τις εγγυήσεις. Σε συνέντευξή του στον «Πολίτη», ο υπουργός Εξωτερικών Ιωάννης Κασουλίδης ανέφερε ότι στη Γενεύη θα είναι παρών ο Έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, η Βρετανίδα πρωθυπουργός Τερέζα Μέι έχει εκφράσει την πρόθεσή της να είναι παρούσα, αλλά αναμένει να δει σε ποιο επίπεδο θα εκπροσωπούνται οι υπόλοιπες εγγυήτριες δυνάμεις, ενώ «από πλευράς Τουρκίας επικρατεί μια παράξενη σιωπή», κατά την έκφραση του Κύπριου ΥΠΕΞ. Ερωτηθείς εάν η Γενεύη μπορεί να εξελιχθεί σε προπαρασκευαστική συνάντηση και να ακολουθήσει μια δεύτερη διάσκεψη η οποία θα είναι και η τελική, ο κ. Κασουλίδης απάντησε χαρακτηριστικά ότι «το μόνον που μπορεί να λεχθεί επί τούτου είναι ότι, σύμφωνα με το ανακοινωθέν των Ηνωμένων Εθνών, η διάσκεψη που ξεκινά στις 12 του Γενάρη θα είναι ανοικτού τέλους». Σε σχέση με τη σύνθεση της διάσκεψης, ο υπουργός Εξωτερικών παρέπεμψε στη συνέντευξη του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη στον «Πολίτη» την περασμένη Κυριακή, ο οποίος είπε ότι εκεί θα παρίσταται εκπροσωπώντας την ελληνοκυπριακή κοινότητα, αλλά και ως Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. «Στο Μπούργκενστοκ ποια ήταν η σύνθεση; Ακούσαμε όλη αυτή τη φιλολογία περί των ιδίων θεμάτων που συζητούμε τώρα, όταν στο plenary (ολομέλεια) του Μπούργκενστοκ πουθενά δεν φαινόταν η Κυπριακή Δημοκρατία; Κάθονταν οι δύο κοινότητες και σε έναν ευρύτερο κύκλο καθόντουσαν οι Εγγυήτριες Δυνάμεις» συμπλήρωσε. Η συμφωνία εφαρμογής της λύσης πάντως επισημαίνει θα είναι αυτή που εγγυηθεί καλύτερα το κεφάλαιο ασφάλεια. 

Γενεύη όπως Μπούργκενστοκ

Στην παρατήρηση ότι τα κόμματα του λεγόμενου Κέντρου ισχυρίζονται ότι το Μπούργκενστοκ δεν ήταν διεθνής διάσκεψη, ο κ. Κασουλίδης απάντησε ως εξής: «Στην ολομέλεια είχαν καθίσει αυτοί που σας είπα. Και άσχετο εάν δεν έγινε οτιδήποτε στην ολομέλεια, παρά μόνον να παρουσιάσει ο Ντε Σότο τη διαιτησία για το Ανάν 5, δυνητικά μπορούσε να προκύψει οτιδήποτε. Έπαθε τίποτε η Κυπριακή Δημοκρατία; Και πώς ξέρουμε ότι τώρα στη Γενεύη δεν θα γίνει το ίδιο που έγινε στο Μπούργκενστοκ;» διερωτήθηκε, σχολιάζοντας παράλληλα και τη συζήτηση περί «εκλιπούσας Κυπριακής Δημοκρατίας». Αυτή η ιστορία με την εκλιπούσα Κυπριακή Δημοκρατία, συνέχισε, ξεκίνησε πολύ πρόσφατα, όταν η Τουρκία ανακάλυψε ότι αυτός ο όρος μάς ενοχλεί και άρχισε να τον σερβίρει. «Αρχής γενομένης, μετά από την επίθεση που έκανε, ενώπιον της ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η κ. Θεοχάρους εναντίον του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών Ευάγγελου Βενιζέλου. Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι ένα κράτος το οποίο αναγνωρίζεται από 195 και πλέον κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών, είναι το ίδιο μέλος των Ηνωμένων Εθνών, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διαφόρων άλλων διεθνών οργανισμών. Για παράδειγμα, έχουμε τώρα την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης και η Τουρκία μας έδωσε και ευχές για μια πετυχημένη προεδρία. Και μετά από όλα αυτά ανησυχούμε εμείς οι ίδιοι εάν είμαστε ή όχι εκλιπούσα. Και έχουμε και το ψευδοκράτος, το οποίο αναγνωρίζεται μόνον από την Τουρκία. Εάν είναι κάτι που εκλείπει, είναι το ψευδοκράτος και όχι η Κυπριακή Δημοκρατία. Και έχουμε δημιουργήσει ολόκληρο θέμα και δεν διστάσαμε, ακόμα, να κατακρίνουμε υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας. Τις σχέσεις Αθηνών - Λευκωσίας πρέπει να τις προσέχουμε σαν κόρη οφθαλμού. Και με τον νυν υπουργό Εξωτερικών και με τους προηγούμενους ΥΠΕΞ, και όχι όποτε μας συμφέρει έτσι. και όποτε δεν μας συμφέρει γιουβέτσι» πρόσθεσε ο Ιωάννης Κασουλίδης. 

Θέλουμε τους 5 του ΣΑ 

Ο υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας υπενθύμισε ότι τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έλαβαν ομόφωνη απόφαση ότι στη Γενεύη θα είναι παρούσα η Ένωση και θα εκπροσωπηθεί στο ανώτατο επίπεδο. Κληθείς να πει κατά πόσον είναι απαραίτητη η παρουσία των μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας στη Γενεύη, ο κ. Κασουλίδης είπε ότι η πλευρά μας εξέφρασε την επιθυμία να παρίστανται τα εν λόγω μέλη στη διάσκεψη για την Κύπρο, διότι σε αυτά θα καταλήξει η όποια λύση συμφωνηθεί, για να την επικυρώσουν και ταυτόχρονα για εκδώσουν ένα δυνατό ψήφισμα, που θα τους δίνει την ευχέρεια να αναλάβουν την επόπτευση της εφαρμογής των προνοιών της λύσης. «Απ’ εκεί και πέρα εξαρτάται από τα ίδια, εάν θέλουν να παρίστανται ή όχι. Αυτά είναι οι εντολείς» συμπλήρωσε. 

 

Γιατί λέτε ότι είναι παράξενη η σιωπή εκ μέρους του κ. Ερντογάν, σε σχέση με τη διάσκεψη της Γενεύης; 

Ότι πιο φυσιολογικό θα ήταν οι τρεις εγγυήτριες δυνάμεις, και ιδιαίτερα η Ελλάδα και η Τουρκία, να είχαν ήδη ξεκινήσει την προετοιμασία για τη διάσκεψη για την ασφάλεια και τις εγγυήσεις. Και εάν θυμηθούμε τον τρόπο που γεννήθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία, αρχικά διά της Συμφωνίας της Ζυρίχης μεταξύ Αβέρωφ και Ζορλού, το πιο φυσιολογικό θα ήταν να γίνει μία εκ των προτέρων συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα με τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν. Κάτι που δεν έχουμε δει ακόμα και δεν ξέρω εάν θα το δούμε πριν από τη διάσκεψη. 

 

Η Συνθήκη Εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας θα αλλάξει; 

Όχι. Αυτό το θέμα δεν είναι αντικείμενο διαπραγματεύσεων, ούτε έχει συζητηθεί κάτι τέτοιο, ούτε θα συζητηθεί. Η Συνθήκη Εγκαθίδρυσης θα παραμείνει ως έχει.

 

Υπάρχει συναντίληψη πάνω σε αυτό; Τι λένε οι άλλες πλευρές; 

Δεν υπήρξε διαφωνία. Παραμένει ως έχει η ιδρυτική πράξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εξάλλου, παραπέμπω στην κοινή διακήρυξη της 11ης Φεβρουαρίου του 2014 στην οποία αναφέρεται η φράση 'Κύπρος, κράτος μέλος των Ηνωμένων Εθνών'. Πώς προέκυψε η Κύπρος κράτος μέλος των Ηνωμένων Εθνών; Προέκυψε από τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Είναι αυτό το έγγραφο που μαζί με κάποια άλλα διασφαλίζουν ότι η Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία θα εξελιχθεί σε ομοσπονδιακή Δημοκρατία, θα συνεχίσει να είναι κράτος μέλος του ΟΗΕ, της ΕΕ κ.λπ. Μου αρέσει πάντα να αναφέρομαι στο παράδειγμα της Γαλλικής Δημοκρατίας, που σήμερα είναι η 5η, μετά τον στρατηγό ντε Γκωλ. Προηγήθηκαν άλλες τέσσερις.

 

Οι Τουρκοκύπριοι επιμένουν ότι μας φοβούνται, γι' αυτό και θέλουν να έχουν τουρκικές εγγυήσεις για την ασφάλειά τους, και οι Ελληνοκυπριοι φοβούνται την Τουρκία. Επιπλέον, η μια πλευρά δεν εμπιστεύεται την άλλη σε σχέση με την υλοποίηση των συμφωνηθέντων και την εφαρμογή της λύσης. Μπορεί να βρεθεί πλαίσιο που να διασκεδάζει τις ανησυχίες και τους φόβους και των δύο πλευρών;

Η λέξη «ασφάλεια» έχει δύο πτυχές. Η μία αφορά τη φυσική ασφάλεια των κατοίκων. Οι Τουρκοκύπριοι, ως η μικρή κοινότητα, λένε ότι φοβούνται την αριθμητική υπεροχή των Ελληνοκυπρίων και ότι πιθανόν να κινδυνεύσουν από ακραία στοιχεία της ελληνοκυπριακής πλευράς. Εμείς έχουμε πει επανειλημμένα ότι αυτό το ζήτημα δεν λύνεται με στρατούς. Οι στρατοί, όταν καλούνται να αναμιχθούν, πάντοτε ενεργούν δυσανάλογα. Έχουμε το παράδειγμα του 1974. Η Αστυνομία είναι εκείνη που είναι εκπαιδευμένη για την προστασία και την ασφάλεια των πολιτών. Στην ομοσπονδιακή Κύπρο θα υπάρχουν όλες οι σχετικές δομές για την ασφάλεια όλων των Κυπρίων. Θα υπάρχει η Αστυνομία των συνιστώντων κρατιδίων, αλλά και Αστυνομία της ομοσπονδίας. Εμείς προτείνουμε και παρουσία της ΟΥΝΦΙΚΥΠ για κάποια χρόνια, με σύνθεση παραπάνω αστυνομική παρά στρατιωτική. Είναι η πρόταση που έχει κάνει, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, και η οποία απαντά στις ανησυχίες των Τουρκοκυπρίων σε σχέση με τη φυσική τους ασφάλεια. Τώρα, υπάρχει και η άλλη πτυχή της ασφάλειας, που αφορά την εφαρμογή της λύσης και αποτελεί και για τις δυο πλευρές ένα κύριο σημείο ανησυχίας. Ακούμε συχνά να λέγεται στη δική μας κοινότητα 'και ποιος μας εγγυάται ότι ο τουρκικός στρατός θα φύγει με βάση το χρονοδιάγραμμα που θα συμφωνηθεί, ποιος μας εγγυάται ότι θα γίνει η εδαφική αναπροσαρμογή' κ.λπ. Και ανάλογα οι Τουρκοκύπριοι φοβούνται ότι δεν θα εφαρμόσουμε τη λύση, ότι θα τους διώξουμε από τα τρία πρώτα χρόνια, όπως πιστεύουν ότι κάναμε το 1963 κ.ο.κ. Εγώ πιστεύω ότι εδώ χρειάζονται συμφωνίες, οι οποίες θα διασφαλίζουν την εφαρμογή της λύσης και την τήρηση των συμφωνηθέντων από όλες τις πλευρές. Και όσο πιο ξεκάθαροι βγούμε από μια τέτοια συμφωνία εφαρμογής, τόσο θα αμβλυνθούν οι φόβοι των μεν και των δε.

 

Συζητούμε θέμα παραμονής έστω ενός μικρού σώματος στρατού της Τουρκίας, όπως ζητούν οι Τουρκοκύπριοι; 

Με αυτά που έχω πει προηγουμένως, δεν καταλαβαίνω πού κολλά η παραμονή μικρού ή μεγάλου αριθμού Τούρκων στρατιωτών στο νησί. Η θέση μας είναι γνωστή, δεν μπορεί εν έτει 2017 να υπάρχει περιορισμένη κυριαρχία με την παρουσία ξένων στρατευμάτων και με την ύπαρξη εγγυήσεων τρίτων χωρών επί μιας χώρας ανεξάρτητης, που είναι κράτος μέλος των Ηνωμένων Εθνών και της ΕΕ. Τώρα, εάν χρειάζεται κάποια περίοδος προσαρμογής, ιδιαίτερα όσον αφορά την αποχώρηση των στρατευμάτων, αυτό είναι άλλο θέμα. Και στην Ανατολική Γερμανία υπήρχαν 200.000 -άλλοι λένε πολύ περισσότεροι- Σοβιετικοί στρατιώτες, οι οποίοι παρέμειναν στο έδαφος της ενωμένης Γερμανίας για περίοδο τεσσάρων χρόνων. Βέβαια, εκεί οι αριθμοί είναι πολύ πιο μεγάλοι.

 

Η Τουρκία ίσως ζητήσει να κρατήσει το νομικό σημείο των επεμβατικών δικαιωμάτων που υπάρχει στο άρθρο 4 της Συνθήκης Εγγυήσεων. 

Εγώ δεν ήμουν ποτέ μαξιμαλιστής. Αλλά, έχει σημασία να υποδείξουμε ότι ουδέποτε η Τουρκία είχε συμβατικό δικαίωμα για μονομερή στρατιωτική επέμβαση στην Κύπρο, όπως κι αν διαβάσουμε τη Συνθήκη Εγγυήσεων του 1960. Τα ίδια τα Ηνωμένα Έθνη είχαν ζητήσει τότε σχετική γνωμάτευση και είχαν πάρει μια εμπεριστατωμένη από έναν γνωστό Αυστριακό, ειδικό στα θέματα διεθνούς δικαίου, η οποία βρίσκεται στην κατοχή τού ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών. Η γνωμάτευση αυτή καταδεικνύει ότι η στρατιωτική επέμβαση της Τουρκίας στην Κύπρο ήταν παράνομη. Όλοι γνωρίζουν ότι η στρατιωτική επέμβαση από μια χώρα σε μια άλλη επιτρέπεται μόνον με τη σαφή άδεια του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

 

Είναι η ώρα που πρέπει να μιλήσει η Τουρκία 

Επιπρόσθετα, ο Ιωάννης Κασουλίδης ανέφερε πως είναι απόλυτα πεπεισμένος ότι το υπό εκκόλαψη σχέδιο λύσης του κυπριακού προβλήματος θα είναι καλύτερο από το σχέδιο Ανάν. «Αυτό είναι σίγουρο, εάν θυμηθούμε και τους λόγους για τους οποίους οι Ελληνοκύπριοι απέρριψαν εκείνο το σχέδιο των Ηνωμένων Εθνών. Το 2004, ο κυπριακός λαός κλήθηκε να ψηφίσει ένα σχέδιο λύσης που δεν ήταν προϊόν συμφωνίας μεταξύ των δύο κοινοτήτων, που η ηγεσία του δεν του συνέστηνε να ψηφίσει ‘‘ναι’’, και δεν είχαμε μπει ακόμα στην ΕΕ. Σήμερα τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά. Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι μέλος της ΕΕ και δεν πρόκειται να παρουσιαστεί ενώπιον του λαού οποιοδήποτε σχέδιο που να μην είναι συμφωνημένο και να μην έχει κρίνει ο ηγέτης της ελληνοκυπριακής πλευράς ότι είναι ικανοποιητικό» πρόσθεσε.

 

Γιατί να μην περιμένουμε να σταθεροποιηθεί η κατάσταση στην περιοχή και στην Τουρκία, και μετά να προχωρήσουμε σε μια συμφωνία λύσης του Κυπριακού; 

Είναι λάθος να πιστεύουμε ότι με την πάροδο του χρόνου θα έρθει άλλο σχέδιο, και αν αυτό δεν μας αρέσει θα έρθει άλλο και μετά άλλο και άλλο. Είναι λάθος να θεωρούμε ότι είμαστε στη στάση του λεωφορείου και αν δεν προλάβουμε το πρώτο θα πάρουμε το επόμενο. Δεν θα περνούν για πάντα λεωφορεία, ούτε θα έχουν πάντα τον ίδιο προορισμό. Τα πράγματα είναι μεταβλητά. Δεν θέλω να κινδυνολογήσω, διότι πιστεύω ότι θα ήταν λάθος να στηρίξουμε πάνω στον φόβο την προσπάθεια για ειρήνη στην Κύπρο. Ο φόβος είναι μια πολύ επικίνδυνη αντίδραση των πολιτών και κάνει τους ανθρώπους να μην βλέπουν μακριά, αλλά πάρα πολύ κοντά. Είναι πολύ εύκολο εκείνοι που καλλιεργούν τον φόβο να πετύχουν περισσότερα από εκείνους που προσπαθούν να καλλιεργήσουν την ελπίδα. Όμως, πρέπει ο λαός να έχει υπόψη του ότι τα πράγματα δεν παραμένουν ως έχουν, είναι μεταβλητά. Είναι, λοιπόν, η ώρα που πρέπει να μιλήσει η Τουρκία. Η Τουρκία μέχρι σήμερα έχει πείσει σχεδόν όλο τον κόσμο ότι θέλει λύση, και μάλιστα χθες. Μέχρι πρόσφατα, όποιον έβλεπε ο κ. Ερντογάν του έλεγε ότι το Κυπριακό πρέπει να λυθεί. Ε τώρα είναι η ώρα. Στη Γενεύη, σε 4 μέρες, θα πρέπει ο κ. Ερντογάν να ανοίξει τα χαρτιά του. Κοιτάξτε, εγώ πάντα λέω ότι εάν θέλεις λύση, τότε στο τραπέζι βάζεις θέσεις που μπορούν -μετά από διαπραγμάτευση ασφαλώς- να γίνουν αμοιβαία αποδεκτές. Εάν βάζεις θέσεις που ηχούν ωραία στ’ αφτιά, αλλά με αυτές δεν μπορείς να λύσεις το πρόβλημα, σημαίνει ότι δεν θέλεις λύση. 

 

Πώς θα ανέβουν οι μετοχές του Ερντογάν;

Υπάρχει η αίσθηση ότι μπορεί ο κ. Ερντογάν να πάει στη Γενεύη για να ανοίξει και άλλα θέματα, όπως είναι τα ευρωτουρκικά και τα ενεργειακά ζητήματα στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, προσπαθώντας να αποκομίσει σημαντικά οφέλη για τη χώρα του, συμβάλλοντας στη λύση του Κυπριακού. 

Μπορεί να ισχύει αυτό που λέτε, και μακάρι να είναι έτσι που θα δουλέψει ο κ. Ερντογάν. Όμως, σίγουρα δεν μπορεί να πάει στη διάσκεψη για την Κύπρο και να επιδιώξει οτιδήποτε που να συγκρούεται ή να εφάπτεται με τα εθνικά συμφέροντα της Ελλάδος. Και κανένας δεν μπορεί να έχει απαίτηση να γίνει αυτό το πράμα. Ακούστε, και εγώ πιστεύω ότι ο κ. Ερντογάν μπορεί να πάει στη Γενεύη για να εργασθεί προς αυτή την κατεύθυνση που λέτε, μπορεί όμως στο τέλος να κινηθεί ανάποδα. Εάν κινηθεί προς την κατεύθυνση που λέτε, σίγουρα μαζί με την επίλυση του Κυπριακού θα ανέβουν και οι μετοχές του προς όφελος άλλων ανεξάρτητων επιδιώξεών του, πολύ πιο σημαντικών από τη συνέχιση της κατοχής της Κύπρου, όπως είναι οι επιδιώξεις του στη βόρεια Συρία και το Ιράκ. Επιπλέον, μπορεί να δει τους σχεδιασμούς του σε σχέση με τους αγωγούς φυσικού αερίου να πραγματοποιούνται, και να δει την Τουρκία να γίνεται ένα κέντρο όπου θα συγκεντρώνονται αγωγοί φυσικού αερίου που θα τροφοδοτούν τη χώρα του και την Ευρώπη. Από την άλλη, γνωρίζει πολύ καλά ότι όσο παραμένει άλυτο το κυπριακό πρόβλημα θα συναντά τεράστιες δυσκολίες στην προσπάθειά του να εκπληρώσει τέτοιου είδους φιλοδοξίες και να υλοποιήσει τους ενεργειακούς του σχεδιασμούς. Αλλά, μπορεί και να πάει στη Γενεύη για να ψηλώσει τους εθνικιστικούς τόνους, για να κερδίσει πόντους στο εσωτερικό. Αυτό το ενδεχόμενο με φοβίζει. Η ανάγκη, δηλαδή, της ισλαμικής κυβέρνησης της Τουρκίας να κάνει μια εθνικιστική στροφή, για να μαζέψει όλες τις ψήφους των Τούρκων εθνικιστών παραμονές του δημοψηφίσματος για προεδρικό σύστημα.

Διαβάστε επίσης:

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Βρίζονται μεταξύ τους στελέχη του Οδυσσέα

Πολίτης News, 02:45 (τελευταία ενημέρωση 02:45)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Μπάχαλο το ΔΗΚΟ μετά τη φιέστα Νικόλα

Πολίτης News, 02:35 (τελευταία ενημέρωση 02:35)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Agramunt: «Επιστροφή στη συναίνεση»

Πολίτης News, 28.04.2017

Επιστροφή
στην αρχή