Η πορεία θανάτου του τάγματος 281 - «Δεν ηττηθήκαμε, προδοθήκαμε»

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ

Διέταξαν παραμονές της εισβολής τη μετακίνηση του 281 ΤΠ από τη Μύρτου, όπου ήταν ταγμένο να φυλά Θερμοπύλες, στην Πάφο.

Το λεγόμενο Αλκατράζ. Έτσι αποκαλούσαν το 281 Τάγμα Πεζικού, θυμάται ο Κ. Γιώργος Γεωργίου από τη Λεμεσό, έφεδρος ανθυπολοχαγός το μαύρο καλοκαίρι του 1974. Μαζί με τους Ανδρέα Αβρααμίδη και Χαράλαμπο Φακούρα τηρούσαν ημερολόγια πολέμου, τα οποία αποτέλεσαν τη βάση για το βιβλίο «Εμείς του 281 ΤΠ δεν ηττηθήκαμε… προδοθήκαμε», το οποίο θα παρουσιαστεί σε λίγες ημέρες στη Λεμεσό.

Διαβάστε επίσης: 44 χρόνια από την εισβολή, την προδοσία και τον ηρωισμό

Η παραφιλολογία, η παρανόηση της ιστορίας και το ανεκπλήρωτο χρέος απέναντι σε αυτούς που χάθηκαν ήταν το έναυσμα για τη συγγραφή του βιβλίου, αναφέρει μιλώντας στον «Π» ο Γιώργος Γεωργίου, σε μια συνέντευξη που τοποθετεί πτυχές της ιστορίας πάνω σε νέα βάση. Στο 281 ΤΠ διηγείται, στέλνονταν ως επί το πλείστον στρατιώτες αριστερών πεποιθήσεων και μακαριακοί. Ήταν ένα σκληρό τάγμα, το οποίο έδρευε στη Μύρτου, και είχε ως αποστολή να επανδρώνει τα πολυβολεία από τα Λιβερά μέχρι και τον Άγιο Γεώργιο Κερύνειας.

Δείτε το ιστορικό ντοκουμένο της ΕΡΤ για το 1974 με τη Μελίνα Μερκούρη

Καθόλου τυχαία, στις 15 Ιουλίου το προσωπικό της μονάδας διετάχθη να μετακινηθεί στο ΚΕΝ Πάφου. Από την αποστολή αυτή αντιλαμβάνεται ο καθείς ότι ανεγκέφαλοι και επίορκοι αξιωματικοί στην Αθήνα και την Κύπρο φρόντισαν όχι μόνο να ανοίξουν οι Κερκόπορτες, αλλά και να κρατηθούν ορθάνοικτες. Η 19η Ιουλίου βρίσκει το 281 ΤΠ να κινείται προς Αθαλάσσα, όπου παρέμεινε μέχρι τα ξημερώματα του Σαββάτου 20 Ιουλίου, οπότε διατάχθηκε να κινηθεί προς Μύρτου.

Πορεία προς τον θάνατο

Καθ’ οδόν η φάλαγγα δέχεται σφοδρό βομβαρδισμό παρά τον Κοντεμένο. Παρά την απώλεια συμπολεμιστών τους, οι οπλίτες του τάγματος βρίσκουν τα ψυχικά αποθέματα και κινούνται πλέον πεζοί προς τη διάβαση Πανάγρων. Μέσα από πυρκαγιές, καπνούς, κάτω από τον καυτό ήλιο, με την τουρκική αεροπορία να προσβάλλει. Πριν ακόμα η μονάδα ανασυγκροτηθεί, διατάσσεται να επιτεθεί στο Πέντε Μίλι, όπου πραγματοποιείτο η απόβαση, με πενιχρά μέσα. Από τις 22 Ιουλίου του 1974 η μονάδα εγκαθίσταται στη διάβαση Πανάγρων μέχρι την 1η Αυγούστου, οπότε διατάσσεται να μετακινηθεί στην περιοχή Αγριδακίου.

Χαμένοι από χέρι

«Ξέραμε ότι είμαστε χαμένοι. Όσο περνούσαν οι μέρες και διαψεύδονταν οι φήμες ότι σπεύδουν ελληνικά αεροπλάνα για βοήθεια, το ηθικό μας καταρρακωνόταν. Καταλάβαμε ότι όλα τέλειωσαν με την έναρξη της δεύτερης εισβολής. Οι μαχητές του 281 ΤΠ μάχονταν ολομόναχοι στην πρώτη γραμμή. Καθ’ όλη τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων η διοίκηση του τάγματος έδινε οδηγίες από τα μετόπισθεν, μέχρι τις 15 Αυγούστου όταν εξαφανίστηκε. Διοικητής και υποδιοικητής λιποτάκτησαν. Η δεύτερη εισβολή βρήκε το τάγμα ακέφαλο...».

Χαραγμένο στη μνήμη

«Στις 15 Αυγούστου», συνεχίζει ο κ. Γεωργίου, «οπισθοχωρούσαμε από το Κυπαρισσόβουνο, μετά από ανελέητο βομβαρδισμό. Καταφέραμε να φθάσουμε στο σταυροδρόμι Βασίλειας τα μεσάνυχτα. Στην καταμέτρηση βρέθηκαν 70 άτομα. Η Καμπυλή είχε ήδη καταληφθεί και ξεκινήσαμε για τη Μύρτου μέσω Πανάγρων. Εκεί μας είπαν ότι μας περίμεναν φορτηγά, αλλά φθάνοντας διαπιστώσαμε ότι δεν υπήρχε κανείς. Για καλή μας τύχη στον δρόμο μας βρέθηκε ένα ημιφορτηγό που οδηγούσε ένας χωρικός. Μας είπε ότι θέλει να φτάσει στα Πάναγρα για να μεταφέρει τις οικοσκευές του. Εμείς τον αποτρέψαμε, λέγοντάς του ότι πιθανόν το χωριό του να είχε ήδη καταληφθεί. Τότε ίσως να σώσαμε μια ζωή, η οποία στη συνέχεια έσωσε τις δικές μας, καθώς μας μετάφερε μέχρι την Ευρύχου».

22 νεκροί

Οι πρώτοι νεκροί έπεσαν στις 20 Ιουλίου στο Κοντεμένο, οι τρεις κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών και ο τέταρτος εκτελέστηκε όταν συνελήφθη στην Καμπυλή. Τρεις σκοτώθηκαν στο Πέντε Μίλι στις 21 Ιουλίου. Οι δύο θάφτηκαν στον Καραβά, ενώ η σορός του λοχαγού Δημητρίου Τσουκνίδα δεν ανευρέθηκε ποτέ. Στις 22 Ιουλίου σκοτώθηκαν δύο στην Αλωνάγρα, πλησίον του Συγχαρί, κατά τη διάρκεια της μάχης. Τέσσερις σκοτώθηκαν μεταξύ 5 και 7 Αυγούστου στο Αγριδάκι, όταν μαίνονταν άγριες μάχες στην προσπάθεια των Τούρκων να καταλάβουν στρατηγικό σημείο πάνω από τη Λάπηθο. Επτά σκοτώθηκαν κατά την οπισθοχώρηση στις 15 Αυγούστου, όταν το τάγμα εγκαταλελειμμένο από διοίκηση και εγκλωβισμένο διασκορπίστηκε σε ομάδες για να σωθεί. Μία απ’ αυτές, αποτελούμενη από επτά, εκτελέστηκε μεταξύ Μάσσαρι και Κυράς.


Επιστροφή
στην αρχή