Η κρίση στη Γάζα, το Ισραήλ και εμείς

ΑΠΟΨΗ /ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ
Ο θάνατος δεκάδων Παλαιστινίων διαδηλωτών από ισραηλινά πυρά κοντά στον φράχτη,της γραμμής ανακωχής του 1949,αποτέλεσε αφετηρία για μεγάλο κύμα

Η συνεχιζόμενη κρίση στη Γάζα με αφορμή τις διαδηλώσεις των Παλαιστινίων αλλά και την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ για μεταφορά της αμερικανικής πρεσβείας στην Ιερουσαλήμ βάζει ξανά στο κάδρο της Μέσης Ανατολής την αραβοϊσραηλινή σύγκρουση -ως αρχετυπική πηγή έντασης σε ολόκληρο το υποσύστημα. Ο θάνατος δεκάδων Παλαιστινίων διαδηλωτών από ισραηλινά πυρά κοντά στον φράχτη, της γραμμής ανακωχής του 1949, αποτέλεσε την αφετηρία για ένα μεγάλο, διεθνές και περιφερειακό, κύμα αντιδράσεων προς την κυβέρνηση του Ισραήλ, το οποίο στην περίπτωση των τουρκοϊσραηλινών σχέσεων, που αποκαταστάθηκαν το 2016, έλαβε και διπλωματικές προεκτάσεις με το επίπεδο των σχέσεων να επιστρέφει στην εποχή της κρίσης του 2010, με το πλοίο Mavi Marmara. Σε αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα συγκυρία για ολόκληρη την ισορροπία της Μέσης Ανατολής, το επίπεδο πρόσληψης των γεγονότων στη Γάζα δείχνει να αποκτάει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κύπρο δεδομένου τόσο των διαχρονικά καλών σχέσεων της Κύπρου με τον αραβικό κόσμο αλλά, κυριότερα, λόγω της εμβάθυνσης των σχέσεων τα τελευταία χρόνια με το Ισραήλ.

Αντικειμενικές δυσκολίες

Μια πιθανή κλιμάκωση στη Γάζα αλλά και στον ανταγωνισμό ισχύος Ιράν - Ισραήλ με φόντο τη Συρία και το υποσύστημα του Γκολάν οφείλει να απασχολήσει την Κύπρο για τρεις βασικούς λόγους: α) Σε επίπεδο αρχών, μιας και ανεξαρτήτως των άριστων σχέσεων Κύπρου - Ισραήλ τα υψίπεδα του Γκολάν δεν αποτελούν απλά κατεχόμενα εδάφη (όπως η Γάζα και η Δυτική Όχθη) αλλά περιοχή που το Ισραήλ έχει αποσχίσει, το 1981, de facto. Η τύχη των εν λόγω εδαφών θα κριθεί με τη συνολική έκβαση του Συριακού και η σημασία τους, για λόγους γεωπολιτικής της ενέργειας, είναι τεράστια β) Σε περίπτωση κλιμάκωσης Ιράν - Ισραήλ ο γειτονικός Λίβανος θα αποτελούσε πεδίο αντιπαράθεσης σε μια πολεμική σύγκρουση με τη Χεζμπολάχ, τύπου 2006. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει ένα νέο προσφυγικό κύμα από τον Λίβανο προς την Ευρώπη (σ.σ. ο Λίβανος φιλοξενεί 1.2 εκατ. Σύρους πρόσφυγες) με την Κύπρο, λόγω εγγύτητας, να αποτελεί πιθανό πεδίο υποδοχής πληθυσμών γ) Ενεργειακά. Η διαφωνία Ισραήλ - Λιβάνου για το θαλάσσιο τεμάχιο «9» της λιβανικής ΑΟΖ (όπου δραστηριοποιείται η κοινοπραξία TOTAL - Eni - Novatek) θα μπορούσε μελλοντικά να αποτελέσει μια εστία περισσότερων εντάσεων στη ΝΑ Μεσογείου - πέραν των τουρκικών ενεργειών στην κυπριακή ΑΟΖ, περιπλέκοντας περισσότερο τη μεγάλη εικόνα των ενεργειακών σχεδιασμών της περιοχής και δ) Πτυχές ασφάλειας. Δεδομένου ότι η Κύπρος έχει υπάρξει στο παρελθόν σημείο ενδιαφέροντος για δραστηριότητες της σιιτικής Χεζμπολάχ μια κλιμάκωση στο Λίβανο θα μπορούσε να καταστήσει την Κύπρο πιθανό πεδίο εκδήλωσης τρομοκρατικών ενεργειών, ως αντίποινα σε ενέργειες του Ισραήλ, δεδομένης και της συχνής παρουσίας Ισραηλινών τουριστών.

Το δημόσιο debate

Για πρώτη φορά στην κυπριακή δημόσια σφαίρα και δη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα γεγονότα στη Γάζα ανήμερα της ημέρας που οι Παλαιστίνιοι γιορτάζουν «την ημέρα της Καταστροφής» (Nakba Day) αποτέλεσαν πεδίο εκδήλωσης έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ Κυπρίων. Η πρόσφατη μάλιστα διοργάνωση του μουσικού διαγωνισμού της Eurovision –όπου Ισραήλ και Κύπρος κατέλαβαν αντίστοιχα την πρώτη και δεύτερη θέση ξεχωρίζοντας με τις συμμετοχές τους- έδωσε και μια «επικαιροποίηση» σε αυτή την κριτική. Παρατηρώντας κανείς τα επιμέρους σχόλια σε facebook και twitter αντιλαμβάνεται ότι ο μέσος πολίτης δεν κατανοεί απόλυτα τις επιμέρους πραγματικότητες (ρόλος Χαμάς στη Γάζα, σοβαρά εσωτερικά προβλήματα στη διακυβέρνηση Νετανιάχου, περιφερειακός ρόλος Ισραήλ, υπερχείλιση του συριακού πολέμου στην περιοχή κοκ). Τουναντίον οι απόψεις που εκφράστηκαν δόθηκαν, ως συνήθως στην Κύπρο, με απόλυτο τρόπο με τον μέσο Κύπριο να λειτουργεί απολογητικά υπέρ της μιας ή της άλλης πλευράς. Ανεξάρτητοι παρατηρητές πάντως που συνομίλησαν με τον «Π» εξέφρασαν πως για πρώτη φορά η κριτική, αρνητική ή ουδέτερη, απέναντι στις ενέργειες του IDF (Ισραηλινού Στρατού) στη Γάζα είχε και μια προσλαμβάνουσα που λάμβανε υπόψη της τις αναβαθμισμένες σχέσεις, των τελευταίων χρόνων, μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ, κάτι που θα μπορούσε να ερμηνευτεί πως η συνεργασία Λευκωσίας και Τελ Αβίβ σε πολιτικό, ενεργειακό και οικονομικό επίπεδο -στη βάση των σχημάτων της Τριμερούς Διπλωματίας- δείχνει να συνδιαμορφώνει την άποψη του κόσμου. Η επίσημη θέση πάντως της Κυπριακής Δημοκρατίας στις 14 Μαΐου τήρησε στάση αρχών υπενθυμίζοντας πως η επανέναρξη του διαλόγου για λύση δύο κρατών αποτελεί τον μοναδικό ενδεδειγμένο τρόπο εκτόνωσης της κρίσης.

 

Τι να αναμένουμε

Οι επόμενοι μήνες προϊδεάζουν για ένα καυτό καλοκαίρι στο σκηνικό του οποίου πέραν των ενεργειακών, σε περίπτωση που η Τουρκία αποστείλει ερευνητικό γεωτρύπανο στην κυπριακή ΑΟΖ, των εκλογών στην Τουρκία και των πιθανών εξελίξεων στο Κυπριακό θα προστεθεί μια πιθανή κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή με φόντο τις εξελίξεις στη Συρία αλλά και τον ανταγωνισμό Ιράν - Συρίας για να θέσουν κόκκινες γραμμές στα υψίπεδα του Γκολάν. Μια αναμέτρηση τύπου 2006 μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ του Λιβάνου/Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης αν πέρυσι είχε πιθανότητες 2-3%, φέτος έχει εκτοξευτεί στο 25-35% σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών που μίλησαν στον «Π». Μια τέτοια εξέλιξη οφείλει να βρει την Κύπρο προετοιμασμένη, όχι μόνο διπλωματικά, αλλά και σε πρακτικό επίπεδο - μιας και οι εξελίξεις δεν αφορούν μόνο τη χώρα μας γεωγραφικά αλλά μετατοπίζουν πλήρως και το σημείο εστίασης, σε σχέση με το Κυπριακό, του διεθνούς παράγοντα. Σε μια συγκυρία μάλιστα που το Κυπριακό βρίσκεται ήδη στον πάγο με την Τουρκία να θέτει επίμονα την αλλαγή παραδείγματος σε σχέση με το ομοσπονδιακό μοντέλο μια διευθέτησης. Επιπλέον, οι σχέσεις με το Ισραήλ και τα κράτη του αραβικού κόσμου οφείλουν να διαμορφωθούν με τρόπο έτσι ώστε να αποφευχθούν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά μιας ανισοβαρούς σχέσης αλλά και, σε κάθε περίπτωση, να εξυπηρετηθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα συμφέροντα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

 

*Twitter: @JohnPikpas

 

 

 

 

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Σκωτσέζικο ντους (Της Μιράντας Λυσάνδρου)

ΜΙΡΑΝΤΑ ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, 15:21 (τελευταία ενημέρωση 15:21)

ΑΠΟΨΗ

Γίνατε δημοσιογράφοι, αλλά δεν γίνατε άνθρωποι

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 12:40 (τελευταία ενημέρωση 12:40)

ΑΠΟΨΗ

Η απόλυτη σιωπή των αμνών… Του Παύλου Μ. Παύλου

ΠΑΥΛΟΣ Μ. ΠΑΥΛΟΥ, 12:16 (τελευταία ενημέρωση 12:16)

Επιστροφή
στην αρχή