Η κραυγή της εγγονής: «Έφυγες πολύ νωρίς, παππού…»

ΑΠΟΨΗ /ΣΤΗΛΕΣ
Συναντήσαμε την εγγονή του Παρασκευή Κωνσταντίνου Χριστοδούλου, η οποία έκλαιγε ενώ ετοιμαζόταν να εκφωνήσει τον επικήδειο…

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

Ο Θεοδόσης Βούρκας ήταν μόλις 37 χρονών. Ήταν πολίτης. Ήταν παντρεμένος με την Ελένη στο Καλό Χωριό και είχαν πέντε παιδιά: ο Σάββας ήταν εννιά χρονών, ο Μιχάλης επτά, η Μαρία τεσσάρων και ο Στέλιος ενός…. Και ο μικρότερος, ο Αντρέας, ήταν μόλις ενός μηνός…

Στις 10 Απριλίου 1964 πήγαινε από το Καλό Χωριό στο Πραστειό Αμμοχώστου για να αγοράσει κοτόπουλα… Πουλούσε λαχανικά… Πιάστηκε γύρω από τη Μόρα – Κουρού Μοναστήρι με το Morris Minor Van του… «Εξαφανίστηκε» για 53 χρόνια, μέχρι τις 12 Φεβρουαρίου 2017, όταν επέστρεψε σε ένα μικρό φέρετρο για την κηδεία του στο χωριό του, το Καλό Χωριό… Ένας από τους αναγνώστες μου είχε δείξει τον τόπο ταφής του σε μένα και τους λειτουργούς της Κυπριακής Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους το 2010, στο Κιομουρτζιού - Αγίρτα, όπου βρέθηκαν τα οστά του μαζί με κάποιων άλλων Ελληνοκύπριων «αγνοουμένων» από το 1964. Η γυναίκα του Ελένη πέθανε το 2013… Αν είχαμε μια πιο γρήγορη διαδικασία ανεύρεσης και ταυτοποίησης των οστών των «αγνοουμένων» στην Κύπρο, η γυναίκα του θα είχε προλάβει να δει ότι βρέθηκαν τα οστά του συζύγου της, αφού ήταν ακόμα ζωντανή τον καιρό που δείξαμε τον τόπο ταφής, το 2010… Έζησε μέχρι το 2013… Όμως η διαδικασία τελείωσε το 2017, όταν και τελέστηκε η κηδεία… Δεν έζησε για να δει αυτή τη μέρα…

Εκείνη τη μέρα, στις 12 Φεβρουαρίου 2017, πήγαμε μαζί με την αγαπητή μου φίλη Χριστίνα Παύλου Σολωμή Πατσιά και τους συζύγους μας στο Καλό Χωριό Λεμεσού για να παραστούμε στην κηδεία…

Συναντήσαμε την εγγονή του Παρασκευή Κωνσταντίνου Χριστοδούλου, η οποία έκλαιγε ενώ ετοιμαζόταν να εκφωνήσει τον επικήδειο… Η φωνή της έκανε όλους στην εκκλησία να σωπάσουν και να αρχίσουν να κλαίνε… Η φωνή της έγινε κραυγή που αντηχούσε στις καρδιές μας… Η φωνή της μας λέει για τον πόνο αυτών που μένουν πίσω… Είπε:

«Αγαπημένε μου παππού,

Έμαθα να σε λατρεύω μέσα από τα λόγια της αγαπημένης μου γιαγιάς, της Ελένης σου, της βασανισμένης μου γιαγιάς, αλλά της άξιας! Έφυες νωρίς, παππού μου… Έφυες τόσο νωρίς… Τζ’αι εβρέθηκεν να μεγαλώνει τον Σάββα, τον Μιχάλη, τον Στέλιο, τη Μαρία τζ’αι τον Αντρέαν σας μόνη της… Πόσες φορές θυμούμαι τη να λέει: ‘Έππεσα πολλές φορές νηστιτζ’ή για να φαν τα μωρά μου…’ Θυμούμαι την ακόμα να λέει ‘Εν έχω έναν τάφο να πάω ν’ ανάψω το καντήλιν…’ Τούτον, παππού μου, ήταν τζαι το μεγαλλύττερον της παράπονον, μέχρι το ξημέρωμα της 14ης Ιανουαρίου του 2013, όταν η ψυσ’ή της επέταξεν στον ουρανό… Ήταν τόσον όμορφη τζ’αι γαλήνια την ημέρα που την αποχαιρετήσαμε… Τόσον όμορφη… Θα ετολμούσα να πω πως μας χαμογελούσε! Τωρά καταλαβαίνω γιατί… Ήσουν εκεί, παππού, στην αυλήν του Παραδείσου τζ’αι επερίμενες την! Σήμερα, θα σμίξουν τζ’αι τα κορμιά σας… Από σήμερα, θα ησυχάσει τζ’αι η δική μας η ψυσ’ή!

Μου είπαν πως θα έπρεπε να ένιωθα περήφανη γιατί είσαι ήρωας! Μα εμέναν ερώτησεν με ποττέ κανένας; Δεν θέλω έναν παππούν ήρωα… Ήθελα να έχω αναμνήσεις από εσέναν, παππού… Ήθελα να θυμούμαι στιγμές στην αγκαλιά σου! Ήθελα να με περιμένεις κάθε μέρα να επιστρέψω από το σχολείο, έτσι όπως με επερίμενεν η γιαγιά μου η καλή μου! Μα, τούτα ούλλα εστερήσαν μου τα παππού… Εμεγάλωνα τζ’αι άκουα να λέουν πως ήσουν αγνοούμενος… Εν εμπορούσα να καταλάβω… Τζ’αι όταν τελικά εκατάλαβα, ήθελα να μάθω… Πώς, πού, πότε, γιατί; Γιατί; Γιατί η γιαγιά μου έχασεν τον άντραν της τζ’αι ανάγιωσεν 5 μωρά μόνη της; Μόνη της… Γιατί η μάμμα μου εμεγάλωσεν χωρίς τον παπάν της; Τζ’αι εγώ; Εγώ γιατί δεν εγνώρισα τον παππού μου; Γιατί; Τζ’αι όταν τελικά έφτασεν η πολυπόθητη ημέρα της γνωριμίας μας, εβρέθηκα μπροστά σ’ έναν τραπέζιν με 206 κόκκαλα… Που δεν μου μίλησαν παππού, δεν με αγκαλιάσαν… Έσκυψα να σε φιλήσω στο κεφάλι σου που το εδιαπεράσαν οι σφαίρες τζ’αι εσκέφτουμουν… ‘Ας μεν εβασανίστηκεν, Θεέ μου, ας μεν εβασανίστηκεν…’ Τζ’αι διερωτούμαι… ‘Τι ένιωσες παππού; Εκατάλαβες, άραγε, γιατί σε εσκοτώσαν;’ Διότι δεν είχαμεν πόλεμον, παππού… Εσκοτώθηκες εν καιρώ ειρήνης… Εν καιρώ ειρήνης… Έφυες ζωντανός τζ’είνον το πρωί τζ’αι επιστρέφεις πίσω στην οικογένεια σου μόνο με τα κόκκαλα. Εμείς, τα εγγόνια σου, που δεν εζήσαμεν τον πόλεμον, είμαστεν αναγκασμένοι να ζήσουμε την πιο οδυνηρήν του συνέπειαν…

Αβάσταχτος ο πόνος, παππού… Όμως, 53 χρόνια μετά, μπορούμεν τουλάχιστον να σε αποχαιρετήσουμε! Τα παιθκιά, τα εγγόνια, τα δισέγγονα σου… Η οικογένεια σου, παππού μου! Μόνη μας παρηγοριά, πως, αγκαλιά με την αγαπημένη μας γιαγιά, που υπήρξεν τζ’αι πατέρας τζ’αι παππούς για εμάς, είσαστεν φύλακες άγγελοι για όλους μας! Καλήν αντάμωσην στον Παράδεισον, παππού μου! Αιωνία σου η μνήμη, αγαπημένε μου! Αιωνία σου η μνήμη!

Θερμές ευχαριστίες εκ μέρους της οικογένειάς μας στους αρχαιολόγους, τους ανθρωπολόγους, τους γενετιστές, τους κοινωνικούς λειτουργούς και τη Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων, για το επιστημονικό έργο που επιτελούν και για την ευαισθησία με την οποία μας αντιμετώπισαν, έτσι όπως αρμόζει σε τούτες τις δύσκολες ώρες…

Ευχαριστίες και ευγνωμοσύνη οφείλουμε επίσης προς τη δημοσιογράφο Sevgul Uludag και την κυρία Χριστίνα Παύλου Σολωμή Πατσιά, οι οποίες εργάζονται εθελοντικά για τη διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων, η συμβολή των οποίων υπήρξε καθοριστική στην εξεύρεση του αγαπημένου μας πατέρα και παππού. Ευχή μας, να διακριβωθούν οι τύχες όλων των αγνοουμένων!

Ιδιαίτερες ευχαριστίες σε όλους εσάς που είσαστε μαζί μας για συμπαράσταση, σε μια από τις πιο οδυνηρές στιγμές της ζωής μας, και σε όσους πραγματοποίησαν εισφορά για να βοηθήσουμε συγχωριανούς μας που αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας, τιμώντας έτσι τη μνήμη του αγαπημένου μας πατέρα και παππού, και σας προσκαλούμε για καφέ στο οίκημα του Συμβουλίου Κοινοτικής Ευημερίας του χωριού μας.

Αιωνία σου η μνήμη, παππού μου!»

Συναντήσαμε στην κηδεία τα παιδιά του και πήγαμε για να πιούμε καφέ μετά την κηδεία… Νιώσαμε τη ζεστασιά τους και η Χριστίνα εξεπλάγη και μου είπε: «Είναι απίστευτο ότι μετά από 53 χρόνια ο πόνος δεν φεύγει… Ένιωθα τον πόνο αυτόν…»

53 χρόνια… Από το Καλό Χωριό στο Κιομουτζιού και τώρα πίσω στο Καλό Χωριό για να αναπαυθεί επιτέλους εν ειρήνη μαζί με τη γυναίκα του… Αλλά, στο μεταξύ, η γυναίκα του πέθανε, τα παιδιά του μεγάλωσαν και παντρεύτηκαν και έχουν τα δικά τους παιδιά και αυτά επίσης έχουν παιδιά… Η οικογένεια μεγάλωσε… Χωρίς όμως την παρουσία του, μόνο με τη μνήμη του να παραμένει… Τουλάχιστον τώρα, υπάρχει ένας τάφος για να επισκέπτονται, κάπου για να ανάψουν ένα κερί, να βάλουν λίγα λουλούδια… Ας αναπαυθεί εν ειρήνη τώρα…

Ο πόλεμος είναι φρικτός – δεν κάνει διακρίσεις μεταξύ νέων και ηλικιωμένων, μεταξύ αθώων και ενόχων, μεταξύ καλών και κακών… Ο πόλεμος απλώς αναλώνει τους ανθρώπους, χωρίς ερωτήσεις. Διότι στον πόλεμο η λογική φεύγει από το παράθυρο και κυριαρχεί η βία…

Το 1964, οι διακοινοτικές συγκρούσεις συνεχίζονταν αφού ξεκίνησαν στο τέλος του 1963… Τον Απρίλιο του 1964, πολλοί άλλοι «εξαφανίστηκαν» - τόσο Τουρκοκύπριοι όσο και Ελληνοκύπριοι «εξαφανίστηκαν» από τους δρόμους όπου ταξίδευαν…

Τρεις μέρες πριν «εξαφανιστεί» ο Θεοδόσης Βούρκας, ένας Τουρκοκύπριος, ο Ibrahim Gazi από τη Μόρα, είχε «εξαφανιστεί» στις 7 Απριλίου 1964 – εργαζόταν στη RAF στις Βρετανικές Βάσεις, καθώς επίσης και στη Μόρα ως κουρέας. Ήταν παντρεμένος στη Μόρα και είχε τρία παιδιά – στις 5 Απριλίου 1964 είχε πάει στη Λευκωσία για να επισκεφτεί κάποιους συγγενείς και δεν επέστρεψε στο χωριό… Έμαθαν ότι είχε ξεκινήσει από τη Λευκωσία για να επιστρέψει στη Μόρα με το αυτοκίνητο Austin του στις 7 Απριλίου 1964, αλλά στον δρόμο έγινε «αγνοούμενος».

Άραγε η «απαγωγή» του Θεοδόση Βούρκα γύρω από τη Μόρα ήταν ένα είδος «αντιποίνων» ή μια απόπειρα για να πάρουν πίσω ζωντανό τον Ibrahim Gazi, χρησιμοποιώντας τον Θεοδόση Βούρκα για «ανταλλαγή»; Δεν ξέρουμε, αλλά αυτό που ξέρουμε είναι ότι ο Απρίλιος του 1964 ήταν ένας τρομερός μήνας για τους Τουρκοκύπριους και τους Ελληνοκύπριους που εξαφανίζονταν από τους δρόμους… Μέτρησα 32 Τουρκοκύπριους «αγνοούμενους» μόνο τον Απρίλη του 1964… Είναι αρκετά μεγάλος αριθμός, που αντικατοπτρίζει την κατάσταση που επικρατούσε τότε στην Κύπρο… Σίγουρα δεν ήταν καιρός «ειρήνης», αλλά καιρός φρίκης… Αναρωτιέμαι πόσοι Ελληνοκύπριοι εξαφανίστηκαν τότε – αυτοί για τους οποίους έχω βρει πληροφορίες είναι: ο Αντώνης Κάρολος Κρίνη μαζί με τον Αντρέα Αντωνίου Λεύκου, οι οποίοι «εξαφανίστηκαν» από τον δρόμο στις 18 Απριλίου 1964, ο Σταύρος Δημητρίου από τα Λατσιά, ο οποίος είχε σκοτωθεί από κάποιους Τουρκοκύπριους στη Λευκωσία στις 14 Απριλίου 1964 και μετά, στις 25 Απριλίου 1964, μια ομάδα πέντε Τουρκοκυπρίων που ταξίδευε με λεωφορείο και πήγαινε από τη Λευκωσία στην Πάφο εξαφανίστηκε με το λεωφορείο στην περιοχή γύρω από τα Λατσιά… Ακόμα ψάχνουμε τον τόπο ταφής τους… Οι Τουρκοκύπριοι «εξαφανίζονταν» από τον δρόμο, όπως επίσης και οι Ελληνοκύπριοι… Ο Χριστόδουλος Δημητρίου «εξαφανίστηκε» στις 3 Απριλίου 1964 από τον δρόμο Λευκωσίας Λεμεσού και στις 13 Απριλίου 1964 ο Ροδόλφος Πέτρου και ο Κωσταντής Νικολάου Ζαχαρίας «εξαφανίστηκαν»… Αυτοί είναι για τους οποίους γνωρίζω, αναρωτιέμαι πόσοι άλλοι είναι για τους οποίους δεν ξέρω…

Οι Τουρκοκύπριοι και οι Ελληνοκύπριοι από στρατιωτικές ή παραστρατιωτικές δυνάμεις ή από την Αστυνομία έπαιξαν ρόλο στην «απαγωγή» ανθρώπων από τους δρόμους και τους έκαναν να «εξαφανιστούν». Προέβαιναν σε αντίποινα και «απήγαν» για «εκδίκηση» για κάποιες άλλες «απαγωγές»… Μερικές φορές «απήγαν» ανθρώπους για να προσπαθήσουν να τους χρησιμοποιήσουν για «ανταλλαγή» ενός ή περισσοτέρων ατόμων που είχαν «απαχθεί» από την άλλη πλευρά… Μερικές φορές δεν υπήρχε καμιά πιθανότητα «ανταλλαγής», έτσι ο «απαχθείς» σκοτωνόταν… Ένας από εμάς και ένας από εσάς και των δύο τα μάτια τυφλώνονταν…

Αυτό ακριβώς είναι που δεν θέλουμε να βιώσουν τα παιδιά μας στην Κύπρο… Γι’ αυτό χρειαζόμαστε την ειρήνη…

Ευχαριστώ τον αναγνώστη μου με όλη μου την καρδιά για τη βοήθειά του στην ανεύρεση του τόπου ταφής του Θεοδόση Βούρκα και κάποιων άλλων Ελληνοκύπριων «αγνοουμένων» από το 1964…

Ας αναπαυθεί εν ειρήνη τώρα…

 

 

 

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Τίποτα δεν συμφωνήθηκε εως ότου συμφωνηθούν όλα

Πολίτης News, 27.05.2017

ΑΠΟΨΗ

Εκεί... στη Λήδρας - Του Γιώργου Κασκάνη

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΣΚΑΝΗΣ, 27.05.2017

ΑΠΟΨΗ

Η «κόκκινη φάλαινα» του Κυπριακού

ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΙΒΑΣ, 26.05.2017

Επιστροφή
στην αρχή