Η ιστορία του «πηγαδιού του Καλλή»-Αναζητώντας αγνοούμενους στη Σίντα

ΑΠΟΨΗ /UNDERGROUND NOTES
Ένας μάρτυρας μας είχε δείξει διάφορους πιθανούς τόπους ταφής όπου πραγματικά είχε δει νεκρά σώματα και όπου τους είχε θάψει.

Πριν από ακριβώς εννέα χρόνια, στις 26 Νοεμβρίου 2009, είχα πάει στην περιοχή Σίντας-Λύσης-Κοντέας για να συναντήσω έναν από τους αναγνώστες μου και έναν ηλικιωμένο άντρα, έναν μάρτυρα, ένα άτομο που είχε κάνει τις ταφές με την μπουλντόζα του μετά τον πόλεμο το 1974.

Μας είχε δείξει διάφορους πιθανούς τόπους ταφής όπου πραγματικά είχε δει νεκρά σώματα και όπου τους είχε θάψει.

Αμέσως ενημέρωσα τους λειτουργούς της Κυπριακής Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων για αυτούς τους τόπους ταφής και δημοσίευσα στις εφημερίδες YeniDuzen και Πολίτης φωτογραφίες, περιγραφές και λεπτομέρειες αυτών των τόπων ταφής.

Αργότερα δείξαμε επίσης και στους λειτουργούς της ΔΕΑ αυτούς τους πιθανούς τόπους ταφής – οι αρχαιολόγοι έπαιρναν σημειώσεις και μέσω του αναγνώστη μου συνάντησαν τον ηλικιωμένο άντρα, τον μάρτυρα, και οι εκσκαφές ξεκίνησαν σε διάφορα μέρη.

Μαζί με έναν από τους εξαιρετικούς αναγνώστες μου τον Κυριάκο Αντρέου και τον φίλο μας Κόκο Γερόπαπα, συγγενή δύο «αγνοουμένων» από το 1974 (και οι δύο αδελφοί του είναι αγνοούμενοι), πήγαμε στην περιοχή για να ερευνήσουμε περαιτέρω και επίσης για να δείξουμε στους αρχαιολόγους και τους λειτουργούς της ΔΕΑ διάφορους τόπους ταφής.

Ως αποτέλεσμα των προσπαθειών μας, τα οστά μιας ομάδας έξι Ελληνοκυπρίων βρέθηκαν θαμμένα στο μέρος που μας υπέδειξε ο μάρτυράς μας και τα οστά δύο άλλων Ελληνοκυπρίων πιο πάνω στην ίδια περιοχή. Οι δύο αδελφοί του Γερόπαπα βρέθηκαν θαμμένοι στην ομάδα των έξι ατόμων. Βρήκαμε περισσότερους «αγνοούμενους» με τη βοήθεια του Huseyin Latif και των μαρτύρων που μας βρήκε μαζί με τον Κυριάκο Αντρέου από τη Λύση. Με τη βοήθεια του Κυριάκου βρήκαμε τρεις Τουρκοκύπριους «αγνοούμενους» από το 1964, μια από αυτούς ήταν μια γυναίκα που πήγαινε στην Πύλα για να συναντήσει το νεογέννητο εγγόνι της... Ήταν στο αυτοκίνητο μαζί με δύο Τουρκοκύπριους από τη Σίντα και το αυτοκίνητο ήταν γεμάτο με ματσάκια  δυόσμο που έπαιρνε στη Λάρνακα ο οδηγός του αυτοκινήτου για να πουλήσει. Τους έπιασαν όλους στη διασταύρωση στην Κοντέα τον Μάιο του 1964, τους κράτησαν στην περιοχή της εκκλησίας για μια νύκτα και αργότερα τους εκτέλεσαν στη Λύση και τους έριξαν σε ένα πηγάδι. Έριξαν από πάνω σφαγμένα κοτόπουλα για να δικαιολογήσουν τη μυρωδιά του θανάτου. Με την ευγενική βοήθεια του Κυριάκου βρήκαμε αυτό το πηγάδι, και η ΔΕΑ το έσκαψε και βρήκαν τα οστά των τριών «αγνοούμενων» Τουρκοκυπρίων.

Πήγαμε για ακόμα μια φορά στις 14 Ιουνίου 2010 για να δείξουμε στη ΔΕΑ το πηγάδι που ονομάζεται «το πηγάδι του Καλλή» ή «το πηγάδι της Παπούτσας» – ακριβώς πριν από οκτώ χρόνια. Ήταν εκεί ο Κυριάκος Αντρέου, ο Τουρκοκύπριος αναγνώστης μου Huseyin Latif από την περιοχή που μας βοήθησε σε όλα αυτά, όπως επίσης και ο Γερόπαπας. Η Τουρκοκύπρια αρχαιολόγος Deren Cheker έπαιρνε σημειώσεις: Έχουμε μια φωτογραφία από εκείνη τη μέρα που τη δείχνει με το ένα πόδι πάνω από αυτό το συγκεκριμένο πηγάδι.

Τον Νοέμβριο του 2009, δηλαδή ακριβώς πριν από εννέα χρόνια, έγραψα στις εφημερίδες Πολίτης και YeniDuzen για το πηγάδι αυτό:

«Μετά πάμε στον δεύτερο τόπο ταφής. Αυτό το μέρος είναι στον χωματόδρομο μεταξύ της Σίντας και της Λύσης. Είναι το πηγάδι που λέγεται 'το πηγάδι του Καλλή'. Λέγεται επίσης και 'το πηγάδι της Παπούτσας'. Ο ηλικιωμένος μας λέει ότι εδώ είναι θαμμένος ο Δημήτρης Στρούθου. Είχα γράψει για τον Δημήτρη Στρούθου στο παρελθόν: Ήταν ένας ηλικιωμένος βοσκός από τη Λύση, που φορούσε βράκα και που είχε σκοτωθεί στη Σίντα. Τώρα θα μάθω τι συνέβη σε αυτόν.

Το πηγάδι όπως ήταν το 2009

Φωτογραφία της ΔΕΑ-Η κατάβαση στο πηγάδι στη Σίνα

'Τον είχαν σκοτώσει για να πάρουν τα πρόβατά του' μου εξηγεί ο ηλικιωμένος. 'Τον είχαν πυροβολήσει και τον έριξαν στο πηγάδι αυτό αλλά δεν πέθανε και άρχισε να σκαρφαλώνει, έφτασε μέχρι την ταβλαρκά [μέρος μέσα στο πηγάδι σαν εξέδρα ακριβώς πάνω από το νερό για τοποθέτηση της αντλίας φυγοκέντρισης νερού που είχε πρόσβαση στην επιφάνεια με μεταλλική σκάλα για καλύτερη συντήρηση της αντλίας] και άρχισε να κουνά τη σκάλα μέσα στο πηγάδι. Το πηγάδι αυτό είχε μια σκάλα μέσα. Έτσι ένας από αυτούς μπήκε μέσα στο πηγάδι, τον πυροβόλησε για δεύτερη φορά και τον ξανάριξε στο πηγάδι.'

Αυτό το ορθογώνιο πηγάδι πρέπει να είναι πραγματικά σπάνιο. Υπήρχαν 'λαούμια' [σειρά από πηγάδια συνδεδεμένα μεταξύ τους με τούνελ] που ήταν συνδεδεμένα με αυτό το πηγάδι, μου εξηγεί. Η βράκα του Δημήτρη Στρούθου επέπλεε στην επιφάνεια του πηγαδιού για αρκετό καιρό.»

Παρόλο που δείξαμε το πηγάδι αυτό στη ΔΕΑ και το 2009 και το 2010, δεν έγιναν εκσκαφές. Έμεινε έτσι.

Όταν το είχαμε επισκεφτεί το 2009 και το 2010 το πλιθαρένιο κτήριο δίπλα από το πηγάδι στεκόταν εν μέρει. Φαίνεται στις φωτογραφίες. Όμως τώρα έχει καταρρεύσει και έμαθα ότι μέρος από τα συντρίμμια είναι μέσα στο πηγάδι. Το πλιθαρένιο κτήριο δεν άντεξε στο πέρασμα του χρόνου και κατέρρευσε μέσα στο πηγάδι.

Έμαθα χρόνια αργότερα ότι η ΔΕΑ είχε πάει εκεί μια φορά για να σκάψει αλλά επειδή είχε νερό το πηγάδι, οι λειτουργοί ασφάλειας της ΔΕΑ δεν τους επέτρεψαν να σκάψουν.

Την περασμένη βδομάδα, ω τι έκπληξη, μετά από εννιά ολόκληρα χρόνια, έμαθα ότι η ομάδα της ΔΕΑ πήγε ξανά σε αυτό το πηγάδι για να κάνει προετοιμασίες για εκσκαφές. Με μια ομάδα ασφάλειας, κάποιοι θα κατεβούν στο πηγάδι για να ελέγξουν το νερό – έμαθα ότι περιμένουν κάποιους εμπειρογνώμονες από τη Γερμανία που είναι ειδικοί σε τέτοια πηγάδια με νερό.

Προσωπικό της ΔΕΑ ελέγχει το πηγάδι τον Νοέμβριο του 2018

Τηλεφωνώ στον Κυριάκο Αντρέου για να τον ενημερώσω και έχω ανάμεικτα συναισθήματα: χαρά, απογοήτευση, ματαίωση, ελπίδα και περισσότερη απογοήτευση. Έχουν περάσει εννιά χρόνια από τότε που δείξαμε το πηγάδι αυτό, και τελικά θα γίνει κάτι.

Και τότε μαθαίνουμε ότι η ΔΕΑ είχε πολλές δυσκολίες σε αυτό το πηγάδι – ο ιδιοκτήτης δεν έδινε άδεια να κατασκευαστεί ράμπα, το νερό στο πηγάδι, η έλλειψη ασφάλειας για τους αρχαιολόγους για να σκάψουν και όλα αυτά χρειάστηκαν εννιά χρόνια για να αντιμετωπιστούν και τελικά η ΔΕΑ εκπονεί ένα καλό πλάνο για να κατεβούν δύο εμπειρογνώμονες σε θέματα πηγαδιών από το βόρειο μέρος του νησιού μας και κάποιοι εμπειρογνώμονες ασφάλειας από το νότιο μέρος και οι αρχαιολόγοι κατέβηκαν στο πηγάδι και άρχισαν να εργάζονται. Χρησιμοποίησαν μια χειροκίνητη αντλία νερού για να αποφευχθεί ο κίνδυνος ηλεκτροπληξίας αυτών που ήταν μέσα στο πηγάδι – μόλις ξεκινούν, ακριβώς όπως μας είχε υποδείξει ο μάρτυράς μας, βρήκαν στο πηγάδι τα οστά ενός «αγνοούμενου» Ελληνοκύπριου. Κοσκίνισαν όλο το λασπωμένο χώμα που έβγαλαν από το πηγάδι για μην χάσουν τα οστά. Αυτά είναι καλά νέα! Επιτέλους καλά νέα – μιλούμε με τον Κυριάκο Αντρέου και είμαστε τόσο χαρούμενοι που βοηθήσαμε να βρεθούν τα οστά αυτού του Ελληνοκύπριου στο πηγάδι αυτό, πιθανότατα του Δημήτρη Στρούθου. Για να είμαστε σίγουροι, θα περιμένουμε τα αποτελέσματα των αναλύσεων DNA. Ευχαριστώ τον μάρτυρά μας, τον αναγνώστη και φίλο μου Huseyin Latif που βοήθησαν, τον φίλο μου Κυριάκο Αντρέου και τον Κόκο Γερόπαπα που βοήθησαν πάρα πολύ και ευχαριστώ τους λειτουργούς της ΔΕΑ που διευθέτησαν τα προβλήματα έτσι ώστε να μπορέσουν να σκάψουν το πηγάδι αυτό.

Υπάρχουν άνθρωποι που μιλούν

Πολλές φορές ακούμε την ιστορία ότι «δεν υπάρχουν άλλες πληροφορίες για αγνοούμενους», «οι μάρτυρες πέθαναν και δεν έχουμε πληροφορίες», «κανένας δεν μιλά.»

Όλα αυτά είναι μισές αλήθειες. Υπάρχουν πληροφορίες αν θέλεις να ψάξεις στο παρελθόν και να ελέγξεις τι έχει γραφτεί, τι έχει λεχθεί σε μια κατάθεση, τι έχει γίνει ή τι δεν έχει γίνει και έμεινε εκεί για να σαπίσει σε φακέλους. Υπάρχουν ακόμα μάρτυρες που μπορούν να σου πουν τι έγινε εκεί. Υπάρχουν άνθρωποι που μιλούν: Κάποιοι φοβούνται, αλλά πολλοί δεν μιλούν διότι κανένας δεν ασχολήθηκε να πάει και να τους ρωτήσει τι συνέβη εκεί.

Ελπίζω ότι επιτέλους θα γίνει μια διεξοδική διερεύνηση του πηγαδιού αυτού, του πιθανού τόπου ταφής του Δημήτρη Στρούθου, έτσι ώστε να δώσουμε κάποιες απαντήσεις στους συγγενείς του αν πράγματι είναι θαμμένος εκεί και να ταφεί όπως του πρέπει αν βρεθούν εκεί τα οστά του.

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ.: 99 966518

 

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Σκόνη στα μάτια από συρτάρια...

ΚΑΤΙΑ ΣΑΒΒΑ, 16:16 (τελευταία ενημέρωση 16:16)

ΑΠΟΨΗ

Αυτή η δίκη είναι ο καθρέφτης της κοινότητας και της χώρας μας

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 17.12.2018

ΑΠΟΨΗ

Τέλος τα ψέματα για τα λεωφορεία

ΜΙΡΑΝΤΑ ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, 17.12.2018

Επιστροφή
στην αρχή