Η έρευνα στηρίζει τη γνώση... Συνέντευξη για τη «Βραδιά του Ερευνητή»

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Ο νέος κόσμος μας είναι ένα εξερευνητικό πολυεργαλείο. Όποιος δεν ερευνά και δεν μαθαίνει, μοιραία καθηλώνεται και αποσύρεται από το προσκήνιο

Oι λέξεις "επιστήμη" και "έρευνα" δεν είναι πια άγνωστες –όπως κάποτε ήταν– στους Κύπριους πολίτες. Η τεχνολογική εξέλιξη είναι αστραπιαία και σχεδόν ασύλληπτη στον χωροχρόνο.

Τα πάντα κινούνται στη σφαίρα της τεχνολογίας και διαμορφώνουν νέους χρόνους για τον άνθρωπο του νέου κόσμου.

Από το κινητό τηλέφωνο μέχρι τον διεθνή διαστημικό σταθμό, ένας καινούργιος κόσμος εκκολάπτεται ακατάπαυστα προκαλώντας νέες έρευνες και νέες αντιλήψεις για τη ζωή και το νόημά της. Και δικαιώνει έτσι διαχρονικά τον Σωκράτη που πάντα υποστήριζε πως: "ζωή που δεν ερευνάται δεν αξίζει να τη ζεις".

Ο νέος κόσμος μας είναι ένα εξερευνητικό πολυεργαλείο. Όποιος δεν ερευνά και δεν μαθαίνει, μοιραία καθηλώνεται και αποσύρεται από το προσκήνιο.

Το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας στα χρόνια που δραστηριοποιείται στην Κύπρο έχει προσφέρει πολύτιμες υπηρεσίες στην κυπριακή κοινωνία. Η έννοια της έρευνας έπαψε να είναι μια μυστηριώδης κατάσταση απρόσιτη για τους πολλούς. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα "Η Βραδιά του Ερευνητή" που στηρίζεται από το ΙΠΕ γίνεται όλο και πιο ελκυστική για τη νεολαία μας κι όχι μόνο.

Το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας έχει πλέον εκλαϊκεύσει τις λέξεις επιστήμη και έρευνα και με πολλά στοχευμένα προγράμματα ανοίγει τους ορίζοντες αναζήτησης και πρωτοπόρων προοπτικών.

Με τον γενικό διευθυντή του ΙΠΕ Βασίλη Τσάκαλο είχαμε την πιο κάτω ενδιαφέρουσα συζήτηση.

– Ποιο το θέμα της φετινής εκδήλωσης της «Βραδιάς του Ερευνητή»;

Τόσο η περσινή εκδήλωση όσο και η εκδήλωση που πραγματοποιείται φέτος στις 28 Σεπτεμβρίου 2018 στους Χαρουπόμυλους Λανίτη στη Λεμεσό έχουν κοινό θέμα την πολιτιστική κληρονομιά. Αφορμή στάθηκε η επιλογή της Πάφου ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης το 2017 και φυσικά το 2018 ως Πανευρωπαϊκό Έτος Πολιτιστικής Κληρονομίας. Τα τελευταία χρόνια επιτελείται σημαντικό ερευνητικό έργο από τα εγχώρια ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα και τις καινοτόμες επιχειρήσεις, έργο που συνδέεται με τη διερεύνηση, ανάδειξη και προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς τόσο στη χώρα μας όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.

– Θα μας δώσετε ένα παράδειγμα που ξεχώρισε σε προηγούμενες «Βραδιές του Ερευνητή»;

Είναι αρκετά δύσκολο να επιλέξει κάποιος από ένα σύνολο που ξεπερνά τα εξήντα περίπτερα κάθε χρόνο. Στη «Βραδιά του Ερευνητή» μπορεί κάποιος να επισκεφθεί διαδραστικές δραστηριότητες που καλύπτουν ευρύ φάσμα επιστημονικών πεδίων από την αρχαιολογία και την εκπαίδευση μέχρι τη γενετική και την αστρονομία. Ωστόσο, το Ίδρυμα έχει εφαρμόσει από την περσινή χρονιά την πρακτική της ανάδειξης του καλύτερου περιπτέρου, στη βάση ψηφοφορίας που διεξάγεται μεταξύ των επισκεπτών της Βραδιάς. Τα τελευταία έτη φαίνεται ότι το ενδιαφέρον του κοινού προσελκύουν δραστηριότητες που έχουν σχέση με μια ποικιλία θεμάτων όπως η έρευνα για το νερό, η αρχαιολογική έρευνα καθώς και η μελέτη του ανθρώπινου εγκεφάλου και του ανθρώπινου γονιδιώματος.

– Ποιος ο σκοπός της εκδήλωσης, τι να αναμένει το κοινό από αυτή και ποια τα δικά σας στοχευμένα αποτελέσματα;

Κύριος στόχος της «Βραδιάς του Ερευνητή» είναι η ανάδειξη της ερευνητικής δραστηριότητας που υλοποιείται από τα κυπριακά πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και καινοτόμες επιχειρήσεις και η καλλιέργεια ερευνητικής και καινοτομικής κουλτούρας. Το κοινό έχει την ευκαιρία να συμμετάσχει στα διαδραστικά επιστημονικά πειράματα και τις άλλες παράλληλες δραστηριότητες και να απολαύσει μια δημιουργική βραδιά, πλούσια σε θεατρικά και μουσικά δρώμενα, παιχνίδια, συζητήσεις και διαγωνισμούς. Στόχος του Ιδρύματος είναι να προσελκύει κάθε χρόνο το ενδιαφέρον όλο και μεγαλύτερου κοινού κάθε ηλικίας εμπλουτίζοντας το πρόγραμμα της εκδήλωσης με νέες, επίκαιρες και άκρως ενδιαφέρουσες επιστημονικές δραστηριότητες.

– Πώς αποτιμάτε την ανταπόκριση της ερευνητικής κοινότητας της Κύπρου στα προγράμματα Restart;

Πολύ θετικά. Ανταποκρίθηκαν περίπου 400 διαφορετικοί φορείς και πάνω από τους μισούς είναι επιχειρήσεις. Ο ανταγωνισμός ήταν πολύ μεγάλος αφού η συνολική αιτούμενη χρηματοδότηση των προτάσεων που υποβλήθηκαν στο ΙΠΕ είναι περίπου πέντε φορές μεγαλύτερη από τη διαθέσιμη χρηματοδότηση. Καθημερινά δε, με τις διαδοχικές Προσκλήσεις που ανακοινώνουμε, διαπιστώνουμε με ευχαρίστηση ότι έχουμε συνεχώς νέους παίκτες, επιχειρήσεις και φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα που συμμετέχουν στα προγράμματά μας.

– Μας δίνετε έναν μέσο όρο ηλικίας στον οποίο εκδηλώνεται πιο ουσιαστικά το ενδιαφέρον για τα προγράμματα του ΙΠΕ;

Δεν έχω συγκεκριμένα στατιστικά στοιχεία να σας δώσω αλλά από την εμπειρία μας προκύπτει ότι οι ερευνητές είναι κάθε ηλικίας, αφού αυτό συνάδει και με την ίδια τη φύση της διεξαγωγής έρευνας όπου έμπειροι και νέοι ερευνητές έχουν τον δικό τους ρόλο να επιτελέσουν. Υπάρχουν βέβαια κάποια προγράμματα με ειδική στόχευση όπως αυτά που απευθύνονται σε μεταδιδακτορικούς ερευνητές στην αρχή της καριέρας τους ή ακόμα σε νέους ερευνητές που θέλουν να δημιουργήσουν νέες ερευνητικές μονάδες. Υπάρχουν τέλος και τα προγράμματα που απευθύνονται σε start-ups που κατά κανόνα δημιουργούνται από πιο νεαρά άτομα.

– Με μερικές λέξεις σε τίτλους μπορείτε να μας απαριθμήσετε τους τομείς που έχουν μεγαλύτερη ελκυστικότητα στην αναζήτηση προγραμμάτων και χορηγιών;

Πιθανώς να γνωρίζετε ότι ένα μέρος των προγραμμάτων μας εστιάζεται σε συγκεκριμένους τομείς προτεραιότητας οι οποίοι μπορούν να φέρουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην οικονομία, ενώ τα υπόλοιπα προγράμματα δίνουν τη δυνατότητα διεξαγωγής έρευνας σε κάθε πιθανό επιστημονικό και τεχνολογικό πεδίο. Οι τομείς προτεραιότητας στους οποίους εστιάστηκαν οι περισσότερες ερευνητικές προτάσεις ήταν οι τομείς της Υγείας, της Ενέργειας και της Πληροφορικής και Επικοινωνιών. Οι περισσότερες προτάσεις που λάβαμε στα προγράμματα που ήταν ανοικτά σε κάθε επιστημονικό πεδίο ήταν σε Φυσικές Επιστήμες και Μηχανική και τις Επιστήμες Υγείας.

– Υπάρχουν προγράμματα που είναι ανοικτά αυτή την περίοδο;

Ανακοινώσαμε την περασμένη Δευτέρα τέσσερις νέες Προσκλήσεις Υποβολής Προτάσεων προγραμμάτων συνολικής χρηματοδότησης περίπου 17 εκατομμυρίων ευρώ. Το πρόγραμμα «Ολοκληρωμένα Έργα» στηρίζει την εφαρμοσμένη έρευνα με αντίκτυπο στην οικονομία στους τομείς προτεραιότητας που προανέφερα. Το πρόγραμμα «Νησίδες Αριστείας» στηρίζει όλες τις κατηγορίες έρευνας σε όλα ανεξαιρέτως τα επιστημονικά πεδία. Για πρώτη φορά επίσης ανακοινώσαμε τα νέα μας προγράμματα για τη στήριξη της εμπορικής αξιοποίησης ερευνητικών αποτελεσμάτων από επιχειρήσεις και οργανισμούς έρευνας. Μέσα στο επόμενο διάστημα προγραμματίζουμε να ανακοινώσουμε τα νέα μας προγράμματα για διακρατική ερευνητική συνεργασία με τη Ρωσία. Αυτή την περίοδο λήγουν επίσης οι προθεσμίες άλλων τεσσάρων προγραμμάτων συνολικής χρηματοδότησης περίπου 12 εκατομμυρίων ευρώ για υποστήριξη έρευνας σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και start-ups καθώς και για υποστήριξη της έρευνας μεταδιδακτορικών ερευνητών. Είμαστε επίσης στη διαδικασία υπογραφής νέων συμβολαίων για τις προτάσεις που επιλέχθηκαν από τις παλιότερες Προσκλήσεις. Τέλος, συνεχίζουμε επίσης την παροχή χρηματοδοτήσεων σε προγράμματα που είναι συνεχώς ανοικτά, όπως το πρόγραμμα για την υποστήριξη υποβολής αιτήσεων για πατέντα ή βιομηχανικό σχέδιο, το πρόγραμμα για την υποστήριξη συμμετοχής σε εκδηλώσεις διεθνούς δικτύωσης, κ.ά.

Η εφαρμοσμένη έρευνα και πρακτική

– Ποιες άλλες ενέργειες προγραμματίζει το ΙΠΕ για το επόμενο διάστημα;

Ανακοινώσαμε πριν λίγες μέρες τους μαθητικούς διαγωνισμούς έρευνας και τεχνολογίας της νέας περιόδου, ΜΕΡΑ και ΤΕΚΕ, οι οποίοι στοχεύουν στην καλλιέργεια της ερευνητικής κουλτούρας στη νέα γενιά. Προγραμματίζουμε επίσης μια μεγάλη σειρά εκδηλώσεων και σεμιναρίων για να στηρίξουμε τη συμμετοχή κυπριακών φορέων σε ευρωπαϊκά προγράμματα έρευνας και καινοτομίας, κυρίως το Πρόγραμμα Ορίζοντας 2020, καθώς και για να βοηθήσουμε τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να καινοτομήσουν και να διεθνοποιηθούν. Αξίζει να αναφέρω, τέλος, τη δυνατότητα που δίνει το ΙΠΕ σε συνεργασία με τον Invest Cyprus για τη συμμετοχή start-up επιχειρήσεων στο παγκόσμιο φόρουμ τεχνολογίας και επιχειρηματικότητας websummit με προθεσμία υποβολής εκδήλωσης ενδιαφέροντος τις 3 Οκτωβρίου.

– Αναφέρατε πριν το πρόγραμμα του ΙΠΕ για εμπορική αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων. Η εμπορική αξιοποίηση είναι πλέον αυτοσκοπός; Δεν υπάρχει χώρος στη σύγχρονη εποχή για επιστημονική έρευνα που γίνεται από περιέργεια;

Η εφαρμοσμένη έρευνα και η πρακτική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της καθώς και η έρευνα από περιέργεια έχουν η καθεμία τον δικό της ρόλο και αξία στη σύγχρονη κοινωνία και οικονομία. H έρευνα από περιέργεια, ή η βασική έρευνα όπως συνηθίζεται να λέγεται, αποτελεί πολύτιμη πηγή ανάπτυξης γνώσης και απαραίτητη προϋπόθεση για διατήρηση της ικανότητας για επιστημονικά και τεχνολογικά επιτεύγματα σε βάθος χρόνου. Πολλά από τα τεχνολογικά προϊόντα της καθημερινότητάς μας σήμερα, αξιοποιούν αποτελέσματα βασικής έρευνας που έγινε πολλές δεκαετίες πριν. Από την άλλη πλευρά, η ανάπτυξη των επιχειρήσεων και η ανάπτυξη των χωρών συνδέεται ευθέως με την ικανότητά τους να οδηγούν την τεχνολογική πρόοδο και να καινοτομούν. Ως εκ τούτου, όλες οι χώρες θέλουν να καλλιεργούν την εφαρμοσμένη έρευνα και την πρακτική εφαρμογή των αποτελεσμάτων της αφού αποτελούν βασικές πηγές τεχνολογικής προόδου και καινοτομίας, ιδιαίτερα σε περιόδους ιδιαίτερης δημόσιας ευαισθησίας στον τρόπο με τον οποίο διατίθενται οι δημόσιοι πόροι.

 – Ένας καλός φίλος αστροφυσικός της ΝASA σε εκδήλωση πέρσι στη Λευκωσία υπογράμμισε με έμφαση πως οποιοδήποτε κράτος δεν επενδύει στην έρευνα και την καινοτομία είναι καταδικασμένο σε απόσυρση από την Ιστορία. Πώς το σχολιάζετε;

Έχει δίκιο ο φίλος σας. Θα μπορούσε βέβαια κανείς να πει κάτι αντίστοιχο και για άλλες υψηλές προτεραιότητες, π.χ. όποιο κράτος δεν επενδύει στην παιδεία ή όποιο κράτος δεν επενδύει στον πολιτισμό είναι καταδικασμένο σε απόσυρση από την Ιστορία… Αν κάποιος αναλύσει καλύτερα αυτές τις προτεραιότητες, θα διαπιστώσει ότι συνδέονται όλες με την επένδυση στη γνώση, την ανάπτυξη της δημιουργικότητας, την προσπάθεια συνεχούς βελτίωσης. Άρα, θα έλεγα και εγώ με δικά μου λόγια ότι όποιο κράτος –χωρίς να διαχωρίζω δημόσια διοίκηση, πολίτες, φορείς και επιχειρήσεις– δεν προσπαθεί να βελτιώνεται συνεχώς δημιουργώντας και αξιοποιώντας τη γνώση θα παραμείνει στάσιμο και θα το ξεπεράσει η Ιστορία.

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Κάδης: Σε τελικό στάδιο σχέδιο αειφόρου ανάπτυξης για Ακάμα

Πολίτης News, 18:06 (τελευταία ενημέρωση 18:06)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Κάτω από τη γη οι... κάδοι απορριμμάτων

ΜΙΡΑΝΤΑ ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, 17:40 (τελευταία ενημέρωση 17:40)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

6 συλλήψεις σε μεγάλη επιχείρηση για παράνομη παγίδευση πουλιών

Πολίτης News, 17:34 (τελευταία ενημέρωση 17:34)

Επιστροφή
στην αρχή