Η ανάκαμψη στις σχέσεις Τουρκίας-Δύσης κι εμείς

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΔΙΕΘΝΗ
Πέραν της συνεχιζόμενης κρίσης ΗΠΑ-Τουρκίας και το ερώτημα για το γεωπολιτικό μέλλον της Τουρκίας το πραγματικό διακύβευμα για τον Ερντογάν παραμένει

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΙΩΑΝΝΟΥ

Πέραν της συνεχιζόμενης κρίσης ΗΠΑ-Τουρκίας και το ερώτημα για το γεωπολιτικό μέλλον της Τουρκίας σε σχέση με το δίπολο Δύση-Ρωσία, αυτό που δείχνει να αποτελεί το πραγματικό διακύβευμα για τον Ερντογάν παραμένει απλό και κρίσιμο: Μπορεί να διασώσει την τουρκική οικονομία που βρίσκεται, για τα επόμενα χρόνια, σε σοβαρή πορεία ύφεσης; Για να ανιχνεύσει κανείς πιθανές απαντήσεις σε αυτό το κρίσιμο ερώτημα πρέπει να σταθμίσει δύο παράγοντες: Τους συμμάχους του Ερντογάν και τα εμπλεκόμενα συμφέροντα και τη μεγάλη εικόνα της περιοχής. Και στους δύο παράγοντες τυχόν προβολή της Κύπρου και του υποσυστήματος της περιοχής της, δημιουργεί ένα ενδιαφέρον πεδίο συμπερασμάτων.

Η σύμμαχος Μέρκελ

Μπορεί οι σχέσεις Βερολίνου-Άγκυρας να πέρασαν μια πολυκύμαντη κρίση εντός του 2017, ωστόσο η δήλωση της καγκελαρίου Μέρκελ πως κανείς δεν ενδιαφέρεται για την οικονομική αποσταθεροποίηση της Τουρκίας είναι ενδεικτική. Η συνομιλία της με τον Ερντογάν πριν δύο εβδομάδες, αλλά και η πρόσκλησή της στον Τούρκο Πρόεδρο να παραβρεθεί στη Γερμανία στις 28 Σεπτεμβρίου, ερμηνεύεται από διπλωματικές πηγές που μίλησαν στον «Π» ως σοβαρή ένδειξη στήριξης. Δεν είναι ασφαλώς μόνο τα κοινά εμπλεκόμενα οικονομικά συμφέροντα που υπαγορεύουν μια τέτοια στήριξη. Μια προσεκτικότερη ματιά στις γεωπολιτικές προεκτάσεις των τουρκογερμανικών σχέσεων καταδεικνύει πως η Άγκυρα έχει α. Παραμείνει «τυπική» στη συμφωνία της με την ΕΕ και το Βερολίνο για το μεταναστευτικό β. Διαχειρίζεται σιωπηρά, εύστοχα και ουχί με τον τρόπο που το πράττει με την Ουάσινγκτον τις ρωσογερμανικές σχέσεις, ιδίως μετά το 2014 και την ουκρανική κρίση, αλλά και καθ’ όλη τη διάρκεια των ισχύουσων κυρώσεων της ΕΕ στη Ρωσία. Επιπλέον, η απελευθέρωση των δύο Ελλαδιτών αξιωματικών αποτελεί μια κίνηση που σύμφωνα με πληροφορίες του «Π» θεωρήθηκε πολύ εποικοδομητική σε Βρυξέλλες και Βερολίνο με τον ίδιο τον Γιούνκερ να σπάζει τον πάγο των ευρωτουρκικών σχέσεων με τη χαρακτηριστική του ανάρτηση στο twitter «περί κανενός φόβου της Τουρκίας από τους Ευρωπαίους γείτονες».

Το καρότο της Συρίας

Το μεταπολεμικό πεδίο της Συρίας –και ιδίως στον τομέα του post conflict development μετά από οκτώ σχεδόν χρόνια καταστροφικού πολέμου- αποτελεί για την Τουρκία ένα πεδίο το οποίο δυνητικά θα μπορούσε να δώσει ώθηση στην οικονομία της –μια οικονομία προσανατολισμένη εξάλλου στον κατασκευαστικό τομέα. Η αντίληψη αυτή φαίνεται, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, να υιοθετείται και από μεγάλη μερίδα των εμπλεκόμενων χωρών στο συριακό θέατρο στον άξονα Ουάσινγκτον-Τεχεράνης και Μόσχας. Η ανοικοδόμηση της Συρίας εκτιμάται από διεθνείς οικονομικούς κύκλους μεταξύ 388 και 400 δισ. δολαρίων. Η Τουρκία, λόγω και γειτνίασης, εφαρμόζει στη Συρία μια πολιτική που σε αντίθεση με τους υψηλούς τόνους στο επίπεδο των σχέσεών της με την Ουάσινγκτον καθίσταται πολύ ισορροπημένη, τόσο με την Μόσχα όσο και με την Τεχεράνη. Παράλληλα, επί του εδάφους διατηρεί σοβαρή επιρροή με τη δημιουργία υποδομών στον άξονα αλ-Μπαμπ-Τζαραμπλούς-Αζάζ-Αφρίν που περιλαμβάνει από διοικητικές υπηρεσίες (τουρκικά ταχυδρομεία και έκδοση ταυτοτήτων) μέχρι την κατασκευή δρόμων και την εκμετάλλευση μηχανημάτων (χιλιάδες εκσκαφείς που διανοίγουν δρόμους και απομακρύνουν ερείπια). Η πολιτική της Τουρκίας στοχεύει στο να προσεγγίσει τη Μόσχα και την Τεχεράνη, προκειμένου μετά την έκβαση των γεγονότων στο Ιντλίμπ και τον «επίσημο» τερματισμό του πολέμου στη Συρία να πείσει και τη Δαμασκό ότι θα αποτελέσει αναπόσπαστο κομμάτι της ανακατασκευής της χώρας. Επί τούτου η επιστροφή των προσφύγων και η επιρροή της Τουρκίας στους σουνίτες Σύρους που θα επανενταχθούν στη χώρα μεταπολεμικά αποτελεί το δικό της μαστίγιο. Εκτιμήσεις πάντως αρκετών διεθνών οίκων καταλήγουν πως η ανάκαμψη της Τουρκίας περνάει μέσα από τη Συρία και τη συμμετοχή της στην, εντός των επόμενων χρόνων, διαδικασία του post-conflict development.

Η Κύπρος

Τα όσα συμβαίνουν με την τουρκική οικονομία, αλλά και αυτή η νέα δοκιμασία Τουρκίας-Δύσης, έχουν ξεχωριστό ενδιαφέρον για την Κύπρο σε μια χρονική συγκυρία κρίσιμη για α. Το Κυπριακό και β. Τους ενεργειακούς σχεδιασμούς της ΚΔ. Στο πρώτο επίπεδο οφείλει να γίνει σωστή στάθμιση τού πώς θα διαμορφωθούν οι σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης λόγω των πιέσεων Τραμπ προς τον Ερντογάν. Σε καμία περίπτωση οι σχέσεις Βρυξελλών-Άγκυρας δεν θα επανέλθουν στο επίπεδο του 2002 ή του 2004, όταν υπήρχε ακόμη προοπτική. Ωστόσο, η απελευθέρωση των δύο Ελλαδιτών αξιωματικών εμπεριείχε αυτόν ακριβώς τον συμβολισμό προς την ΕΕ. Στη Λευκωσία οφείλουμε να παρακολουθήσουμε αν τις επόμενες εβδομάδες ο Ερντογάν προβεί στην απελευθέρωση των Osman Kavala και Enis Berberoglu, των δύο επιχειρηματιών που κρατούνται με κατηγορίες περί τρομοκρατίας και αποτελούν άτομα «υψηλού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος». Στην περίπτωση αυτού του προσωρινού de-pausing στις σχέσεις ΕΕ-Ερντογάν, η συγκυρία του Κυπριακού –ιδίως αν δεν υπάρχει διαδικασία- κρίνεται ως ιδιαίτερα σημαντική. Στο δεύτερο επίπεδο τα πράγματα δείχνουν πιο πολύπλοκα δεδομένης της πρόθεσης της Τουρκίας να προβεί σε προκλητικές κινήσεις εντός της κυπριακής ΑΟΖ τις επόμενες εβδομάδες. Το ερώτημα που παραμένει εδώ όμως είναι υπαρξιακό: Θα μπορέσει η πιθανή ανεύρεση ενός μεγάλου κοιτάσματος από την Exxon στο θαλάσσιο τεμάχιο «10» της κυπριακής ΑΟΖ να λειτουργήσει καταλυτικά υπέρ μιας διευθέτησης του Κυπριακού; Το χρονοδιάγραμμα εδώ είναι ασφυκτικά πιεστικό για την πλευρά μας: Μετά τις ευρωεκλογές, η απομάκρυνση Ακιντζί από την εξουσία βάζει πλώρη και για αλλαγή του παραδείγματος στο Κυπριακό. Αν ο κύκλος της ΔΔΟ τότε κλείσει, χωρίς διαπραγματεύσεις και με τον ψίθυρο μιας λύσης εκτός του μοντέλου της ομοσπονδίας να δυναμώνει, μια μεγάλη ανακάλυψη κοιτάσματος στο «10» μπορεί εύκολα από ευλογία να μετατραπεί σε... κατάρα!

*Twitter: @JohnPikpas

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ διαψεύδουν χωρίς να πείθουν για το ΓεΣΥ

ΜΑΡΙΝΑ ΚΟΥΜΑΣΤΑ, 14:40 (τελευταία ενημέρωση 14:40)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ομολόγησε τον φόνο της Γιαννούλας Χατζηγιάννη ο 40χρονος

Πολίτης News, 14:30 (τελευταία ενημέρωση 14:30)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Η UniteCyprusNow και την Αμμόχωστο

Πολίτης News, 14:23 (τελευταία ενημέρωση 14:23)

Επιστροφή
στην αρχή