Οι 4 προκλήσεις του Αναστασιάδη

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ

Οι στενότεροι συνεργάτες του ΠτΔ στο Κυπριακό επαναλαμβάνουν ότι διανύουμε ενδεχομένως την κρισιμότερη περίοδο στην ιστορία των διαπραγματεύσεων.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης -ο οποίος επέστρεψε προχθές από τις Σεϋχέλλες όπου παραθέριζε για μια εβδομάδα οικογενειακώς, και συνεχίζει τις διακοπές του στο Τρόοδος στην προεδρική εξοχική κατοικία- ξέρει πολύ καλά τι τον περιμένει με την επιστροφή του στην πραγματικότητα και την καθημερινότητα. Αυτό το φθινόπωρο, μάλλον θα είναι το δυσκολότερο της προεδρικής του θητείας (είναι το 6ο), αφού πολλά και σημαντικά θέματα έχουν συσσωρευτεί και περιμένουν λύση, ενώ έχει τελειώσει η περίοδος της ανοχής που επεδείκνυαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης λόγω οικονομικής κρίσης και το διάστημα της πολιτικής συναίνεσης υπό τον φόβο της τρόικας.

 

Παιδεύουσι τέκνα…
Στις 28 Αυγούστου, εκτός συγκλονιστικού απροόπου -ανατροπής του σημερινού αδιεξόδου στον διάλογο υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού και εκπαιδευτικών οργανώσεων- θα βρεθούν έξω από το Προεδρικό οι αγανακτισμένοι εκπαιδευτικοί, μεταξύ αυτών και οι ψηφοφόροι του Νίκου Αναστασιάδη και του κυβερνώντος κόμματος, που αυτό το καλοκαίρι είδαν τον ίδιο τον Πρόεδρο και τους ανθρώπους του, τον Αρχιεπίσκοπο, αλλά και τον γενικό ελεγκτή, να τους απαξιώνουν, αποδίδοντάς τους ευτελή κίνητρα σε σχέση με τη διαφορά τους με το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού. Στις 23 Ιουλίου, οι εκπαιδευτικές οργανώσεις ΠΟΕΔ, ΟΕΛΜΕΚ και ΟΛΤΕΚ αποφάσισαν σε κοινή τους συνεδρία ότι, εάν δεν έχει θετική κατάληξη ο διάλογος με τον αρμόδιο υπουργό – που δεν είχε τελικά- εκτός από τη νέα εκδήλωση διαμαρτυρίας, θα προχωρήσουν και σε απεργιακά μέτρα διαρκείας από τον Σεπτέμβριο. Αυτό σημαίνει ότι τα σχολεία θα ανοίξουν, αλλά οι εκπαιδευτικοί θα αρνούνται να αναλάβουν οποιαδήποτε καθήκοντα είναι εκτός σχεδίων υπηρεσίας τους (π.χ. υπεύθυνος τμήματος). Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί ότι έγιναν λάθος κυβερνητικοί χειρισμοί στο θέμα, και παρόλο που είναι πάρα πολύ εκνευρισμένος από τη στάση των συντεχνιών, και ειδικά των «δικών του παιδιών», δεν θέλει να τεντώσει κι άλλο το σχοινί. Είναι σχεδόν σίγουρο ότι μετά τον Δεκαπενταύγουστο -και πριν από τη συγκέντρωση των εκπαιδευτικών έξω από το Προεδρικό- θα γίνει αναδίπλωση από τον υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού Κώστα Χαμπιαούρη, ώστε να ακυρωθεί η κινητοποίηση της 28ης Αυγούστου και να ξεκινήσει ομαλά η νέα σχολική χρονιά.

 

Όλα του ΓεΣΥ δύσκολα
Η μεγάλη μάχη με τους γιατρούς για το Γενικό Σχέδιο Υγείας (ΓεΣΥ) θα γίνει το φθινόπωρο, με μήλον της έριδος τις αμοιβές όσων θα συμβληθούν με το ΓεΣΥ. Οι σχεδιασμοί του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) δεν βρίσκουν καθόλου σύμφωνο τον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο (ΠΙΣ), ο οποίος είναι ήδη στα χαρακώματα και ετοιμάζεται για πόλεμο. Σοβαρές εκκρεμότητες/διαφωνίες/προβληματισμοί καταγράφονται και στο θέμα της αυτονόμησης των δημόσιων νοσηλευτηρίων, με την Παγκύπρια Συντεχνία Κυβερνητικών Ιατρών (ΠΑΣΥΚΙ) να διαμηνύει προς διάφορες κατευθύνσεις ότι ανάμεσα στα μέλη της υπάρχει αναβρασμός, διότι τα χρονικά περιθώρια έχουν στενέψει πολύ, κι ακόμα δεν γνωρίζουν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες θα εργάζονται, καθώς και τις μισθολογικές τους απολαβές. Επιπλέον, γιατροί του ιδιωτικού τομέα και ιδιωτικά νοσοκομεία/κλινικές επιμένουν ότι χωρίς αυτονόμηση των δημόσιων νοσηλευτηρίων δεν μπορεί να εφαρμοστεί το ΓεΣΥ, διότι δεν θα υπάρχει υγιής ανταγωνισμός, αφού ο ιδιωτικός τομέας δεν θα μπορεί να ανταγωνιστεί τα μη αυτονομημένα δημόσια νοσηλευτήρια που θα συνεχίζουν να λαμβάνουν κρατική χορηγία. Ωστόσο, Υπουργείο Υγείας και ΟΑΥ υποστηρίζουν ότι το ένα είναι ανεξάρτητο από το άλλο, ότι δηλαδή μπορεί να εφαρμοστεί ΓεΣΥ χωρίς να προηγηθεί η αυτονόμηση των κρατικών νοσοκομείων. Πάντως, ο Οργανισμός Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥπΥ) βρίσκεται σε αναζήτηση διευθυντών, οι θέσεις των οποίων θα πρέπει να καλυφθούν μέχρι το φθινόπωρο, ώστε στη συνέχεια να ετοιμαστεί ο προϋπολογισμός των νοσηλευτηρίων και να αρχίσει η εφαρμογή της αυτονόμησης από την 1η Ιανουαρίου 2019. Θα προσληφθούν γενικός, επιχειρησιακός και οικονομικός διευθυντής του ΟΚΥπΥ, τρεις εκτελεστικοί για τις τρεις περιφέρειες του τομέα της υγείας, όπως αυτές θα διαμορφωθούν στο πλαίσιο της αυτονόμησης (Λευκωσίας, Λεμεσού – Πάφου, Λάρνακας – Αμμοχώστου) και ένας διευθυντής για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (υπεύθυνος για την ομαλή λειτουργία αστικών και αγροτικών κέντρων υγείας).

Ετοιμάζονται και οι ασφαλιστικές
Εκτός από τους γιατρούς, στην αναμονή βρίσκονται και οι φαρμακοποιοί, καθώς και τα κλινικά εργαστήρια, τα οποία επίσης θα ενταχθούν στο ΓεΣΥ κατά την πρώτη φάση της εφαρμογής του τον Ιούνιο του 2019. Σημειώνεται ότι το ΓεΣΥ θα εφαρμοστεί σε δυο φάσεις: Τον Ιούνιο του 2019 η εφαρμογή της εξωνοσοκομειακής φροντίδας υγείας (εισαγωγή υπηρεσιών προσωπικού ιατρού, ειδικού ιατρού, εργαστηριακών εξετάσεων και φαρμάκων) και τον Ιούνιο του 2020 η πλήρης εφαρμογή ΓεΣΥ (εισαγωγή υπηρεσιών ενδονοσοκομειακής φροντίδας υγείας, ΤΑΕΠ, ασθενοφόρων, νοσηλευτών, μαιών, άλλων επαγγελματιών υγείας, ανακουφιστικής φροντίδας, ιατρικής αποκατάστασης και προληπτικής οδοντιατρικής φροντίδας). Ανάλογα και στο θέμα των εισφορών. Από τον ερχόμενο Μάρτιο θα αρχίσει η πρώτη φάση των εισφορών και από 1η Μαρτίου του 2020 τα ποσοστά των εισφορών θα αυξηθούν και θα φθάσουν τα καθορισμένα, από τη νομοθεσία που η Βουλή ψήφισε τον Ιούνιο του 2017, ποσοστά. Στο μεταξύ, φαίνεται ότι και οι ασφαλιστικές εταιρείες ανασυντάσσουν τις δυνάμεις τους για να επανέλθουν το φθινόπωρο με εισηγήσεις, όπως για παράδειγμα να δοθεί στους πελάτες τους μια περίοδος χάριτος 2 – 3 χρόνων για ομαλή προσαρμογή στο ΓεΣΥ (όσοι έχουν συμβόλαια με ασφαλιστικές εταιρείες, να πληρώνουν μόνον τη διαφορά, εάν υπάρχει, στο κράτος).

Ευάλωτη η οικονομία
Το φθινόπωρο μπαίνει με συναισθηματική φόρτιση των πολιτών και πολλή κριτική στην κυβέρνηση. Τις πρώτες κιόλας μέρες του Σεπτεμβρίου ρίχνει αυλαία ο Συνεργατισμός -με πελάτες σχεδόν όλη την Κύπρο και με μια ιστορία ενός αιώνα περίπου- με την ανάκληση της άδειας λειτουργίας του ως Αδειοδοτημένου Πιστωτικού Ιδρύματος. Θα αποχωρήσουν από τον Συνεργατισμό και θα μείνουν χωρίς δουλειά 900 περίπου υπάλληλοι, θα αρχίσουν να κλείνουν συνεργατικά, να κατεβαίνουν ταμπέλες της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας. Οι πολίτες παρακολουθούν την ιστορία της κατάρρευσης της «Λαϊκής» επί αριστερής κυβέρνησης να επαναλαμβάνεται επί δεξιάς κυβέρνησης (ο Συνεργατισμός στον αναπνευστήρα μέχρι να περάσουν οι προεδρικές εκλογές). Όμως, το μεγάλο και σοβαρό ζήτημα που έχει μπροστά του ο Πρόεδρος και η κυβέρνησή του είναι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που αγγίζουν τα 20 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με το Δημοσιονομικό Συμβούλιο, «υπάρχει μια σειρά σημαντικών κινδύνων και προκλήσεων που αφορούν στην έλλειψη ανταγωνιστικότητας και την εξάρτηση σε περιορισμένους τομείς παραγωγής και σε εξωγενείς παράγοντες, οι οποίοι δυνατόν να επηρεάσουν τη σταθερότητα της οικονομίας και τα δημόσια οικονομικά. Οι προκλήσεις αυτές, σε συνδυασμό με το πολύ υψηλό δημόσιο και ιδιωτικό χρέος και την αδυναμία αντιμετώπισης του μεγάλου ποσοστού μη εξυπηρετούμενων δανείων, καθιστούν την κυπριακή οικονομία ιδιαίτερα ευάλωτη σε περίπτωση απρόσμενων αναταράξεων και σημαντικών αρνητικών διαφοροποιήσεων του οικονομικού περιβάλλοντος (π.χ. τουρισμός, πώληση διαβατηρίων), περιορίζοντας σε μεγάλο βαθμό τα περιθώρια αντίδρασης». [30/5/2018, παρουσίαση της Εαρινής Έκθεσης του Δημοσιονομικού Συμβουλίου]. Επιπρόσθετα, εδώ και πέντε χρόνια, από τον καιρό της τρόικας και του μνημονίου, χάσκει ορθάνοικτο το κεφάλαιο των μεταρρυθμίσεων που αφορά τον δημόσιο τομέα, την τοπική αυτοδιοίκηση, το σύστημα απονομής δικαιοσύνης, καθώς και την ιδιωτικοποίηση/αποκρατικοποίηση της Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου (cyta).

 

Τέλος χρόνου για Κυπριακό
Οι στενότεροι συνεργάτες του Προέδρου Αναστασιάδη στο Κυπριακό, ο Ελληνοκύπριος συνομιλητής Ανδρέας Μαυρογιάννης και ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδης, το τελευταίο διάστημα, με κάθε ευκαιρία, επαναλαμβάνουν ότι διανύουμε ενδεχομένως την κρισιμότερη περίοδο στην ιστορία των διαπραγματεύσεων για επίλυση του κυπριακού προβλήματος. Θωρείται σχεδόν βέβαιο ότι σύντομα, πολύ πιθανόν τον Σεπτέμβριο (Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών), με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα επαναρχίσει η διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού που απέτυχε τον Ιούλιο του 2017 στο Κραν Μοντανά εξ υπαιτιότητος και των δύο πλευρών στην Κύπρο, σύμφωνα με τον γ.γ. των Ηνωμένων Εθνών. Η προσωπική απεσταλμένη/σύμβουλος του γ.γ. του ΟΗΕ Τζέιν Χολ Λουτ, έκανε πρόσφατα τις επαφές της με τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων στην Κύπρο, είδε τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου, και αναμένει τώρα τον υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας Νίκο Κοτζιά να ολοκληρώσει τις διακοπές του για να τη συναντήσει…Ακολούθως, ο γ.γ. των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες, θα λάβει απόφαση κατά πόσον υπάρχει διάθεση και έδαφος για ακόμα μια προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού, με καλές πιθανότητες για επιτυχία μέχρι το τέλος του χρόνου. Η κατάσταση στο Κυπριακό είναι επικίνδυνη - τα μηνύματα που παίρνουμε από τη διεθνή κοινότητα είναι ότι μια νέα αποτυχία των διαπραγματεύσεων θα σημάνει και το τέλος των προσπαθειών για επίλυση του προβλήματος στη βάση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, και θα αναζητηθούν άλλοι τρόποι διευθέτησης του Κυπριακού. Ακόμα, ξεκίνησε ο διάλογος για μείωση της ειρηνευτικής δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στο νησί (ΟΥΝΦΙΚΥΠ), καθώς και για αλλαγή της αποστολής της. Τέλος, η Τουρκία απειλεί με διενέργεια γεώτρησης εντός της κυπριακής ΑΟΖ με δικό της τρυπάνι, εάν η Κυπριακή Δημοκρατία συνεχίσει το ενεργειακό της πρόγραμμα με άλυτο το Κυπριακό. Για την ώρα, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας προαναγγέλλει γεώτρηση του «Πορθητή» ανοικτά της Αττάλειας, την περίοδο που η ExxonMobil σχεδιάζει να τρυπήσει στο μπλοκ «10» της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).

 


Επιστροφή
στην αρχή