Φρικιαστικές ιστορίες από το Κιόνελι

ΑΠΟΨΗ /UNDERGROUND NOTES

Ξέρεις ότι όταν κτυπήσεις ένα τανκ, όλοι μέσα πεθαίνουν, εκρήγνυται. Το Κιόνελι είχε μετατραπεί σε κόλαση ενώ συνέβαιναν αυτά.

Ένας από τους αναγνώστες μου έχει κάνει ιδιαίτερες έρευνες στο Κιόνελι (Geunyeli) και βρήκε τέσσερις διαφορετικούς μάρτυρες για το τι συνέβη στο παρελθόν και τους μιλά, πηγαίνει και ξαναπηγαίνει και τους επισκέπτεται για μήνες. Μου τηλεφωνεί και μου λέει ότι έχει βρει κάποιους μάρτυρες που ξέρουν για κάποιους πιθανούς τόπους ταφής αλλά δεν θα μιλήσουν ούτε στην Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων ή οποιαδήποτε άλλη αρχή, όμως με ήσυχο και επίμονο τρόπο τους πείθει να μιλήσουν στον ίδιο.

Τελικά ο αναγνώστης μου γράφει και μου στέλνει τις μαρτυρίες των τεσσάρων Τουρκοκυπρίων από το Κιόνελι. Θέλω να μοιραστώ μαζί σας σήμερα αυτά που έχουν πει. Κάποιοι από αυτούς περιγράφουν κάποιους πιθανούς τόπους ταφής αλλά χρειάζεται να κάνουμε κάποιες έρευνες για αυτούς τους τόπους. Ήδη έχω τηλεφωνήσει σε έναν άλλο αναγνώστη από το Κιόνελι που έχει ξεκινήσει να ελέγχει για μας αυτούς τους πιθανούς τόπους ταφής

Εθελοντικά στο Κιόνελι

 Ο αναγνώστης μου που εργάστηκε εθελοντικά στο Κιόνελι, στο καθαρά ανθρωπιστικό έργο που ανέθεσε στον εαυτό του, μου έγραψε τα ακόλουθα:

«Αυτές είναι οι πληροφορίες που μάζεψα για το τι συνέβη στο Κιόνελι από τέσσερις μάρτυρες που ζούνε εκεί και που δεν θέλουν να αποκαλύψουν το όνομά τους:

Ο πρώτος μάρτυρας (άντρας 58 ετών) είπε:

«Τη νύχτα της 19ης Ιουλίου 1974, γύρω στις 10-11, κάποιοι στρατιώτες μάζεψαν από τα σπίτια τους νέους που η ηλικία τους ήταν κατάλληλη για να ήταν στρατιώτες εκείνο τον καιρό. Μας είχαν πάρει από τα σπίτια μας και μας πήγαν μέσα στο Κιόνελι. Ήμασταν 17 άτομα. Από την οικογένειά μου είχαν πάρει 3 άτομα. Η αποστολή μας ήταν να μεταφέρουμε πυρομαχικά στα χωράφια του Κιόνελι.

Τη νύχτα της 19ης Ιουλίου γύρω στις 4-5, είχαμε φορτώσει τα φορτηγά και πήγαμε στο Μπογάζι Κερύνειας και κρυφτήκαμε σε χαρακώματα.

Το πρωί της 20ής Ιουλίου πρώτα ακούσαμε θόρυβο από τα βουνά, ήταν η ώρα που οι Ελληνοκύπριοι επίσης άρχισαν να πυροβολούν στο Κιόνελι. Υπήρχε το στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ κοντά στο αεροδρόμιο Λευκωσίας και από εκεί έκαναν επιθέσεις στο Κιόνελι.

Κομάντος με μπλε μπερέ

 

Τα ελικόπτερα και τα μεταγωγικά αεροπλάνα άρχισαν να αφήνουν κομάντος με μπλε μπερέ στα χωράφια. Αυτή την ώρα παρακολουθούσαμε και είδαμε εκείνους που πυροβολήθηκαν, που έπεσαν και εκείνους που πέθαναν.

Ενώ οι Ελληνοκύπριοι πυροβολούσαν στο Κιόνελι από τη μια, είδαμε επίσης τον φίλο μας Huseyin και ακόμα ένα άτομο να έρχονται με τα Sten όπλα τους και ένας όλμος τους κτύπησε και πέθαναν και οι δύο μπροστά στα μάτια μας. Ήμουν μόλις 16 χρονών. Ένα τάγμα 3 χιλιάδων ατόμων είχε προσγειωθεί στο Μπογάζι Κερύνειας.

Ήταν το 1974 και 7 ή 8 ελληνοκυπριακά τανκς προσπαθούσαν να μπουν μέσα στο Κιόνελι. Ήμασταν μόλις έφηβοι τότε. Υπήρχαν φήμες ότι πίσω από εκείνα τα τανκς ερχόταν ένα τάγμα. Επίσης λεγόταν ότι κάποιοι μάρτυρες είχαν δει κάποιες μπουλντόζες που ακολουθούσαν το ελληνοκυπριακό τάγμα. Νομίζω ότι οι Ελληνοκύπριοι ήθελαν να έρθουν μέσα στο Κιόνελι, να σκοτώσουν και να μας θάψουν με τις μπουλντόζες όπως είχαν κάνει στα χωριά Μαράθα, Σανταλάρη, Αλόα.

Ενώ συνέβαινε αυτό, υπήρχε ένας διοικητής που είχε έρθει από την Τουρκία και ζητούσε αεροπορική υποστήριξη για να βομβάρδιζαν αυτούς τους Ελληνοκύπριους. Υπήρχαν εκείνοι που έτρεχαν, δεν μπορούσες να δεις λόγω της σκόνης και της φωτιάς. Και εκείνα τα τανκς είχαν καταστραφεί. Αργότερα οι Ελληνοκύπριοι που σκοτώθηκαν σε εκείνη την επίθεση μαζεύτηκαν και θάφτηκαν στην περιοχή ακριβώς πίσω από το παλιό κτήριο του δημαρχείου του Κιόνελι και πίσω από τον περιφερικό δρόμο όπου βρίσκεται τώρα η υπεραγορά Kiler 3.

Το σπίτι μας ήταν κοντά σε αυτό τον τόπο ταφής. Είδα επίσης όταν βομβάρδιζαν αλλά δεν πήγα κοντά. Παρακολουθούσα από την πόρτα ενώ έθαβαν τους Ελληνοκύπριους πίσω από το παλιό κτήριο του δημαρχείου του Κιόνελι. Αργότερα στρατιώτες είχαν έρθει για να πάρουν τα κατεστραμμένα τανκς και να τα μετακινήσουν.

Ξέρεις ότι όταν κτυπήσεις ένα τανκ, όλοι μέσα πεθαίνουν, εκρήγνυται. Το Κιόνελι είχε μετατραπεί σε κόλαση ενώ συνέβαιναν αυτά.

Κάποτε στο Κιόνελι. Φωτογραφία από το αρχείο του Ahmet Omeragha.

Έξι σώματα Τουρκοκυπρίων

 

Ποτέ δεν θα ξεχάσω τη μέρα, όταν στις 22 Ιουλίου, ένας από τους όλμους που έριξαν οι Ελληνοκύπριοι έπεσε πάνω σε ένα σπίτι. Βγάλαμε έξι σώματα Τουρκοκυπρίων από εκείνο το σπίτι. Τους τυλίξαμε σε κουβέρτες και τους βγάλαμε έξω από σπίτι και τους θάψαμε. Ποτέ δεν το ξέχασα αυτό, μια από εκείνους που σκοτώθηκαν ήταν έγκυος. Της έκαναν επέμβαση και έβγαλαν το βρέφος από τη μήτρα της. Δεν ξέρω αν εκείνο το παιδί ζει ή πέθανε.

Ήμουν 16 χρονών. Δεν πήγα σπίτι για έξι μέρες. Μου έλεγαν 'Κάνε αυτό, κάνε εκείνο' και τα έκανα.»

Ο δεύτερος μάρτυρας είναι μια ηλικιωμένη γυναίκα 80 χρονών και μου είπε τα ακόλουθα:

«Στις 21-22 Ιουλίου 1974, 7 ελληνοκυπριακά τανκς είχαν έρθει ακριβώς μπροστά από το σπίτι μας στο Κιόνελι. Ήταν ένας υπολοχαγός που φώναζε 'Δώστε μας αεροπορική υποστήριξη! Δώστε μας αεροπορική υποστήριξη!'. Πίσω από εκείνα τα τανκς ήταν ένα τάγμα Ελληνοκυπρίων στρατιωτών. Δύο πολεμικά αεροπλάνα ήρθαν και έκαναν κόσκινο τα τανκς. Δεν πήγαμε να ελέγξουμε αν έμεινε κανένας ζωντανός. Τα σώματα και τα οστά είναι ακόμα εκεί, κάτω από εκείνα τα σπίτια.

Υπάρχει ένα σπίτι κοντά στο παλιό κτήριο του δημαρχείου του Κιόνελι, όταν προχωρήσεις από εκεί ο δρόμος χωρίζει σε δύο, σε διχάλι, τους είχαν θάψει εκεί. Υπάρχει ακόμα ένα κτήριο εκεί, ήταν το κτήριο του τμήματος αναγνώρισης, ήθελαν οι Ελληνοκύπριοι να ανατινάξουν εκείνο το κτήριο, νομίζω αυτός ήταν ο στόχος τους. Ήταν σε εκείνο το σημείο που οι δικοί μας είχαν σταματήσει τους Ελληνοκύπριους και τους πυροβόλησαν. Δεν πήγα μέσα στη φωτιά να ελέγξω ποιος ήταν ζωντανός και ποιος όχι. Οι δικοί μας επίσης σκοτώθηκαν σε εκείνη τη μάχη. Και αργότερα, οι στρατιώτες δεν μας άφηναν να πάμε κοντά σε εκείνο το μέρος. Οι δικοί μας μάζεψαν και άλλους και πήγαν εκεί. Έσκαψαν λάκκους και έθαψαν τους Ελληνοκύπριους. Ποτέ δεν θα το ξεχάσω αυτό: οι Τούρκοι στρατιώτες μας έβριζαν όταν έκαναν εκείνες τις ταφές. Μόνο μετά τις ταφές πήγαμε για να δούμε.

 

Παλιά φωτογραφία από το Κιόνελι, από το αρχείο του Ahmet Omeragha.

Η σφαγή στο Κιόνελι

Και εγώ ποτέ δεν ξεχνώ τη σφαγή στο Κιόνελι. Ήταν και ο πατέρας μου ανάμεσα σε εκείνους τους Τουρκοκύπριους. Ήταν γύρω από το Kanlikeuy που είχε συμβεί στο τέλος του 1950. Τότε είχαν σφάξει κάποιους Ελληνοκύπριους με μαχαίρια. Εκεί που είναι τώρα η Coca Cola. Κανένας δεν ξέρει τι απέγιναν εκείνοι που πέθαναν σε εκείνους τους λόφους. Μπορεί ακόμα να τους ψάχνουν. Είναι κρίμα. Δεν υπήρχαν όπλα, οι Άγγλοι στρατιώτες είχαν μαζέψει όλα τα όπλα, έτσι επιτέθηκαν φτιάχνοντας όπλα από τους άξονες των φορτηγών.»

Ο τρίτος μάρτυρας, ένας άντρας 35 χρονών, μου είπε τα ακόλουθα:

«Τώρα έχουμε ακούσει αυτά που συνέβησαν στο Κιόνελι και ιστορίες του πολέμου από πολλούς διαφορετικούς ανθρώπους. Κάποτε τη νύχτα νιώθουμε φόβο για αυτά που έχουν κάνει εδώ οι άνθρωποί μας. Οι άνθρωποι που ζουν σε αυτά τα σπίτια δεν μπορούν να κοιμηθούν ήσυχα αφού δεν γνωρίζουν ποιος κείτεται κάτω από το σπίτι τους.

Υπήρχε ένας ηλικιωμένος άντρας μέσα στο Κιόνελι, δεν θα πω το όνομά του τώρα. Ήταν πολύ πάνω από 80 χρονών και μας έλεγε για αυτά που είχε κάνει στη διάρκεια του πολέμου. Έλεγαν σε αυτόν τον ηλικιωμένο άντρα για τους Ελληνοκύπριους που σκοτώθηκαν στον πόλεμο και τους φόρτωνε σε ένα κλειστό τρόλεϊ πίσω από το τρακτέρ του και πήγαινε για να τους θάψει. Μια μέρα μας είχε πει για πώς ένιωθε όταν έκανε αυτά τα πράγματα.

Στην αρχή, μας έλεγε, ένιωθε φόβο που το έκανε αυτό αλλά μετά το συνήθισε και άρχισε να τους θάβει στην ίδια περιοχή. Ξέρεις το φράγμα του Κιόνελι. Όταν πας στο φράγμα του Κιόνελι, αν κοιτάξεις προς τον δρόμο της Κερύνειας, θα δεις λόφους προς εκείνο τον δρόμο, υπάρχουν κάποιες καλαμιές εκεί. Είναι μαλακό το χώμα. Σύμφωνα με αυτόν τον ηλικιωμένο άντρα, είχε θάψει δεκάδες Ελληνοκύπριους μεταξύ αυτών των δύο λόφων. Μας είχε πει ότι δεν θυμάται πόσους είχε θάψει αλλά ότι ίσως να είχε θάψει γύρω στα 30-40 άτομα. Δεν ξέρω αν νιώθει λύπη ή αν θέλει αυτές οι πληροφορίες να αποκαλυφθούν και γι' αυτό μας το είπε. Είπε ότι σε διαφορετικές φάσεις είχε θάψει ανθρώπους εκεί, έτσι αυτό δείχνει ότι αυτοί οι άνθρωποι είχαν σκοτωθεί σε διαφορετικές στιγμές, όχι την ίδια μέρα. Πιστεύω ότι οι αρχές πρέπει να πάνε εκεί και να ερευνήσουν και να σκάψουν και να βγάλουν εκείνα τα σώματα και να τα επιστρέψουν στις οικογένειές τους. Είναι κρίμα και αμαρτία να τους αφήσουμε να μείνουν εκεί.»

Το τέταρτο άτομο που μου μίλησε είναι ένας άντρας 65 χρονών και μου είπε:

«Την εποχή μας η παραστρατιωτική οργάνωση μας ζητούσε οικονομική βοήθεια και μάζευε λεφτά για να αγοράσει όπλα και εργαλεία και χρησιμοποιούσε τα λεφτά αυτά για πράγματα που έκαναν που δεν θα μπορούσε να συλλάβει ο νους μας. Όταν μου ζήτησαν βοήθεια πήρα μερικά χρυσά κοσμήματα της γυναίκας μου χωρίς να της το πω και τα έδωσα στο άτομο με τα χέρια μου. Εξάλλου αυτή η χώρα ήταν δική μας, μπορείς να χάσεις υλικά αγαθά αλλά μπορείς να τα κερδίσεις πίσω, αλλά αν χάναμε τη χώρα μας, θα ήταν πολύ δύσκολο να την πάρουμε πίσω. Στο τέλος η γυναίκα μου το ανακάλυψε και είχαμε έναν μεγάλο καβγά. Όμως της εξήγησα και υποσχέθηκα να της πάρω καινούργια χρυσά κοσμήματα.

Ο δρόμος από την Κερύνεια που περνά κοντά στο Κιόνελι εκεί όπου τα Ηνωμένα Έθνη είχαν σημείο ελέγχου. Από το αρχείο του Ahmet Omeragha.

 

Τους σκοτώσαμε διότι ήταν απαραίτητο

Είμαι λίγο νευρικός άνθρωπος. Είμαι παρορμητικός και εξάλλου υπήρχαν αυτές οι συγκρούσεις και συνεχείς πληροφορίες για τις μάχες. Μαζευτήκαμε και πήγαμε για άμυνα. Οι φίλοι μας προσπαθούσαν να μας ηρεμήσουν αφού ήμασταν παρορμητικοί, πηγαίναμε και τα καταστρέφαμε παντού. Πίστεψε με αν με άφηναν να πάω στην ελληνοκυπριακή πλευρά πίστευα ότι θα την κατακτούσα. Είχα τέτοια τρέλα μέσα μου. Και αυτό το χαρακτηριστικό μου με έκανε τόσο εμένα όσο και αυτούς γύρω μου να με φοβούνται.

Μια νύχτα ένας φίλος κτύπησε την πόρτα μου και μου είπε 'Έλα και θα σου δείξω κάτι'.

Φύγαμε και πήγαμε και είδαμε ότι αυτοί στους οποίους είχαμε δώσει λεφτά και οικονομική βοήθεια είχαν γυναίκες μαζί τους, τις ψυχαγωγούσαν και έτρωγαν και έπιναν. 'Και πού βρήκαν τα λεφτά για αυτό;' ρώτησα τον φίλο μου και ο φίλος μου είπε 'Είναι τα λεφτά που τους δώσαμε!'.

'Άρα γιατί στο διάολο τσακώθηκα με τη γυναίκα μου;' αναρωτήθηκα και αρχίσαμε να τους περιμένουμε στον δρόμο.

Άμα άφησαν τις γυναίκες, όταν επέστρεφαν και ήταν μόνοι τους, πρώτα σπάσαμε τη λάμπα του δρόμου για να είναι σκοτεινά. Μετά κόψαμε τον δρόμο τους, τους προδότες. Αυτοί οι προδότες ξόδευαν τα λεφτά της παραστρατιωτικής οργάνωσης για την άσωτη ζωή τους. Τους σκοτώσαμε διότι ήταν απαραίτητο. Μετά τους τραβήξαμε προς την περιοχή κοντά στον δρόμο στο χώμα. Τους είχαμε θάψει σε μια στροφή του δρόμου της Αγύρτας, ίσως ένας νέος δρόμος να έχει περάσει από πάνω τους. Μακάρι να μην είχαν κλέψει και ξοδέψει έτσι τα λεφτά της οργάνωσης.»

Ευχαριστώ τον αναγνώστη μου για την έρευνά του στο Κιόνελι.

 

  1. Παλιά φωτογραφία από το Κιόνελι, από το αρχείο του Ahmet Omeragha.
  2. Παλιά φωτογραφία από το Κιόνελι όταν το νερό έφτασε στο χωριό το 1952, από το αρχείο του Ahmet Omeragha.

 

 

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

 

 


Επιστροφή
στην αρχή