Φανάρι και Μόσχα στα μαχαίρια

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΔΙΕΘΝΗ
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να οξύνει την ένταση μεταξύ των δύο Πατριαρχείων,αλλά και να δυσχεράνει ακόμα περισσότερο τις σχέσεις των δυο

Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος, με την απόφασή του να κόψει τον γόρδιο δεσμό του ουκρανικού εκκλησιαστικού ζητήματος, ουσιαστικά έστειλε ένα ακόμη μήνυμα στο Πατριαρχείο Μόσχας ως προς το εύρος των εξουσιών του. Παράλληλα κατέστησε σαφές ότι δεν θα επιτρέψει παρεμβάσεις, οι οποίες εξυπηρετούν κυρίως πολιτικές στοχεύσεις. Πολύ σύντομα αναμένεται να ανακοινωθεί και επισήμως η αναγνώριση Αυτοκέφαλης Εκκλησίας Ουκρανίας, η οποία θα υπάγεται στην πνευματική δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, τερματίζοντας την επικυριαρχία του Πατριαρχείου της Μόσχας.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να οξύνει την ένταση μεταξύ των δύο Πατριαρχείων, αλλά και να δυσχεράνει ακόμα περισσότερο τις ούτως ή άλλως κακές σχέσεις του Βαρθολομαίου με τον Κύριλλο. Όπως ανέφεραν εκκλησιαστικοί κύκλοι, η αναγνώριση Αυτοκέφαλης Εκκλησίας στην Ουκρανία αποτελούσε τη μοναδική λύση σε ένα πρόβλημα αιώνων, το οποίο πέρασε από πολλές φάσεις για να καταλήξει σε αδιέξοδο. Το σίγουρο είναι ότι η Μόσχα δεν θα μείνει με σταυρωμένα τα χέρια, καθώς χάνει τον έλεγχο της κοιτίδας του σλαβικού χριστιανισμού, που είναι το Κίεβο. Ο μητροπολίτης Ιλαρίων του Πατριαρχείου Μόσχας αναφέρθηκε σε κίνδυνο σχίσματος παρόμοιο με αυτό του 1054, για να λάβει την απάντηση από τον μητροπολίτη Γαλλίας Εμμανουήλ ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο ούτε απειλεί ούτε απειλείται.

Ένα δόγμα, τρεις Εκκλησίες

Στην Ουκρανία οι ορθόδοξοι χριστιανοί είναι μοιρασμένοι σε τρεις Εκκλησίες, εκ των οποίων μόνο μία είναι αναγνωρισμένη από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και τις άλλες Ορθόδοξες Εκκλησίες. Πρόκειται για τη Μητρόπολη Κιέβου και πάσης Ουκρανίας, που ανήκει στην πνευματική δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Μόσχας. Οι άλλες δύο Εκκλησίες είναι το Πατριαρχείο Κιέβου και η Αυτοκέφαλη Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία, τις οποίες η Μόσχα θεωρεί σχισματικές και δεν αναγνωρίζονται από καμία άλλη Εκκλησία. Το ότι δεν αναγνωρίζονται δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν. Αυτό ήταν και το πρόβλημα που αποφάσισε να λύσει ο Οικουμενικός Πατριάρχης λαμβάνοντας υπόψη και πρόσφατο ψήφισμα της Ράντα (Βουλή της Ουκρανίας), που ζητούσε αναγνώριση Αυτοκέφαλης Εκκλησίας η οποία δεν θα ανήκει πνευματικά στη Μόσχα. Το αίτημα είχε μεταφέρει στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο ο ίδιος ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Πέτρο Ποροσένκο κατά την επίσκεψή του στο Φανάρι. Με την αναγνώριση Αυτοκέφαλης Εκκλησίας στην Ουκρανία και τη δημιουργία Πατριαρχείου δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για συνένωση όλων των ορθοδόξων της χώρας και περιορισμό της Ουνίας (Ελληνορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας) που ελέγχεται από το Βατικανό, αν και διατηρεί το ορθόδοξο τυπικό στις λειτουργίες, στα άμφια και στους ναούς. Στις ανατολικές επαρχίες της Ουκρανίας, που ελέγχονται από τους φιλορώσους και τη Μόσχα, αλλά και στην Κριμαία που προσαρτήθηκε στη Ρωσία τα πράγματα δεν είναι καθόλου εύκολα, καθώς θα θεωρούνται εδάφη που ανήκουν στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Κιέβου, χωρίς όμως να υπάρχει πρακτικώς η δυνατότητα άσκησης εξουσιών. Είναι άγνωστο αν το Οικουμενικό Πατριαρχείο θα αναγνωρίζει τους μητροπολίτες που ορίζει το Πατριαρχείο Μόσχας σε αυτές τις περιοχές.

Τους χωρίζει αίμα

Το αίτημα για αναγνώριση Αυτοκέφαλης Εκκλησίας στην Ουκρανία τέθηκε πολλές φορές στο παρελθόν και εντάθηκε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Ωστόσο η υπόθεση παρέμενε στο συρτάρι χωρίς να λαμβάνονται αποφάσεις λόγω των έντονων αντιδράσεων της Μόσχας. Το 2014 όμως τα πράγματα άλλαξαν δραματικά, καθώς προέκυψε η προσάρτηση της Κριμαίας και η επιχείρηση απόσχισης ουκρανικών εδαφών στα ανατολικά της χώρας από φιλορώσους που ελέγχονται από τη Ρωσία. Η αποσταθεροποίηση στην ανατολική Ουκρανία τα τελευταία τέσσερα χρόνια προκάλεσε σημαντικές τριβές και σε θρησκευτικό επίπεδο, καθώς το Κίεβο θεωρεί ότι το Πατριαρχείο Μόσχας λειτουργεί ως το μακρύ χέρι του Κρεμλίνου εντός της Ουκρανίας ελέγχοντας τη μοναδική νόμιμη Εκκλησία. Οι διαφορές Ρώσων και Ουκρανών δεν είναι πλέον θεωρητικές, αλλά τους χωρίζει πολύ αίμα, αφού περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στις μάχες στις επαρχίες Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ. Αυτός ήταν ένας ακόμη λόγος για τον οποίο το Οικουμενικό Πατριαρχείο θεώρησε ενδεδειγμένη λύση την αναγνώριση Αυτοκέφαλης Εκκλησίας στην Ουκρανία. Ο Ουκρανός Πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο τον περασμένο Απρίλιο, όταν συναντήθηκε με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στο Φανάρι, είχε δηλώσει πως «δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με τη θρησκεία. Έχουμε να κάνουμε με τη γεωπολιτική. Είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας για εμάς, στον βαθμό που το Κρεμλίνο αντιμετωπίζει τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία ως ένα από τα βασικά εργαλεία επιρροής στην Ουκρανία».

Θέμα γοήτρου και ουσίας

Το Πατριαρχείο Μόσχας, προσπαθώντας να πείσει τον Οικουμενικό Πατριάρχη να μην αναγνωρίσει Αυτοκέφαλη Εκκλησία στην Ουκρανία, επιχείρησε να καταθέσει έγγραφα τα οποία κατά τον ισχυρισμό του αποδεικνύουν ότι η Ουκρανία ανήκει στη δικαιοδοσία της Ρωσικής Εκκλησίας. Αντιθέτως, το Οικουμενικό Πατριαρχείο ξεκαθαρίζει ότι αυτό έχει αποκλειστική δικαιοδοσία στην Ουκρανία. Η υπόθεση πάει πολύ πίσω, όταν το 1668 το Οικουμενικό Πατριαρχείο ενέκρινε τη διοικητική ένταξη της Μητρόπολης Κιέβου στο Πατριαρχείο Μόσχας. Επρόκειτο για εκχώρηση αρμοδιοτήτων και όχι για παραχώρηση. Η Μόσχα, ωστόσο, προσάρτησε τις μητροπόλεις της Ουκρανίας θεωρώντας πως ανήκουν στη δικαιοδοσία της.

Στην πραγματικότητα, η αντιπαράθεση σχετίζεται άμεσα με την αμφισβήτηση της πρωτοκαθεδρίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου από τη Μόσχα, η οποία ισχυρίζεται ότι δικαιούται τα πρωτεία στον ορθόδοξο κόσμο ως η πολυπληθέστερη Εκκλησία. Παράλληλα επιχειρεί να εξοβελίσει τους Έλληνες ιεράρχες και κληρικούς από σημαντικά ορθόδοξα κέντρα, όπως το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, το Άγιον Όρος, μητροπόλεις στην Αμερική, την Αυστραλία κ.λπ.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι παρόμοιο θέμα με αυτό της Ουκρανίας είχε προκύψει και με την Εκκλησία της Εσθονίας, την οποία επίσης είχε προσαρτήσει η Μόσχα κατά τη διάρκεια της ύπαρξης της ΕΣΣΔ. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως ανέλαβε εκ νέου τη δικαιοδοσία στην Εσθονία, στην οποία παραχώρησε αυτονομία. Σε ένδειξη καλής θέλησης το Οικουμενικό Πατριαρχείο επέτρεψε και τη λειτουργία ναών του Πατριαρχείου Μόσχας και έτσι οι Εσθονοί επιλέγουν πού θα ανήκουν.

Ανταγωνισμός και πολιτική

Τις αποφάσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου για την Ουκρανία στηρίζουν οι περισσότερες ορθόδοξες Εκκλησίες, αλλά και η Μόσχα διαθέτει ισχυρούς συμμάχους. Ο Πατριάρχης Αντιοχείας με έδρα τη Συρία βρίσκεται υπό τον πλήρη έλεγχο της Μόσχας λόγω της έντονης ρωσικής παρουσίας στη χώρα αλλά και της στρατιωτικής παρέμβασης στο πλευρό του Άσαντ. Επίσης ο Πατριάρχης Σερβίας, έχοντας ενώπιόν του το πρόβλημα των Σκοπίων, στηρίζει τη Ρωσία θεωρώντας πως θα ακολουθήσει θέμα αναγνώρισης Μητρόπολης Αχρίδας στα Σκόπια, κάτι που θα περιορίσει τη δική του δικαιοδοσία. Σχηματικά θα έλεγε κάποιος ότι δίνεται μια μάχη μεταξύ Ελλήνων και Σλάβων, με τη Ρωσία να διαθέτει μεγαλύτερο εκτόπισμα σε πληθυσμό και οικονομικούς πόρους, αλλά λιγότερα ιστορικά όπλα και παράδοση.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στην υπόθεση ενεπλάκησαν διάφοροι παράγοντες, μεταξύ των οποίων ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος συνομίλησε τηλεφωνικώς με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο, καθώς ο προκαθήμενος της Ορθόδοξης Εκκλησίας είχε αρνηθεί να μεταβεί στην Άγκυρα για να συναντήσει τον Ρώσο Πρόεδρο κατά τη διάρκεια επίσκεψής του. Προς την κατεύθυνση στήριξης των ρωσικών θέσεων παρενέβη και ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν σε συνάντησή του με τον Οικουμενικό Πατριάρχη. Από αυτό τον «πόλεμο» δεν έλειψαν και οι Αμερικανοί, οι οποίοι για τους δικούς τους προφανείς λόγους ευνοούν την όσο το δυνατόν μικρότερη ρωσική επιρροή στην Ουκρανία. Επίσης, Ρώσοι ολιγάρχες συνοδευόμενοι και από τον Ιβάν Σαββίδη επισκέφθηκαν το Πατριαρχείο για τους ίδιους λόγους. Όλες οι προσπάθειες όμως έπεσαν στο κενό.

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Κυριακή οι τελικές αποφάσεις των εκπαιδευτικών οργανώσεων

Πολίτης News, 18:50 (τελευταία ενημέρωση 18:50)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Πυρκαγιά Καπέδες: Κάηκαν 70 εκτάρια ιδιωτικού πευκοδάσους

Πολίτης News, 18:40 (τελευταία ενημέρωση 18:40)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Απόφαση σταθμός: Δικαστήριο δικαίωσε κατόχους αξιογράφων

Πολίτης News, 18:27 (τελευταία ενημέρωση 18:27)

Επιστροφή
στην αρχή