Εντός Σεπτεμβρίου οι υπογραφές με Αίγυπτο για το «Αφροδίτη»

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ

Πολύ σύντομα αναμένεται η υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και Αιγύπτου, που αφορά τον υποθαλάσσιο αγωγό

ΤΗΣ

ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΗΛΙΑΔΗ

Πολύ σύντομα αναμένεται η υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και Αιγύπτου, που αφορά τον υποθαλάσσιο αγωγό που θα συνδέει το κοίτασμα «Αφροδίτη» του μπλοκ 12 της κυπριακής ΑΟΖ, με τις ακτές της Αιγύπτου.

Σύμφωνα με πολύ καλά ενημερωμένη κυβερνητική πηγή που μίλησε στον «Πολίτη», αυτή η συμφωνία -που είναι απαραίτητη για να προχωρήσουν οι εμπορικές διαπραγματεύσεις για τα εν λόγω αποθέματα- θα υπογραφεί εντός Σεπτεμβρίου.

Επίσης, η ίδια πηγή δηλώνει πολύ αισιόδοξη σε σχέση με τη διαφορά της Κυπριακής Δημοκρατίας με το Ισραήλ αναφορικά με τη συνεκμετάλλευση του «Αφροδίτη». «Τα δύο θέματα δεν έχουν σχέση, το ένα δεν επηρεάζει το άλλο. Προχωρούν παράλληλα οι διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο για πώληση του φυσικού αερίου του ‘Αφροδίτη’ και οι διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ, για το ζήτημα της συνεκμετάλλευσης του κοιτάσματος. Αυτό, δηλαδή ότι το ένα δεν είναι προϋπόθεση για το άλλο, το έχει κάνει αποδεκτό και η ισραηλινή κυβέρνηση» ανέφερε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν πολλές πιθανότητες να επιτευχθεί συμφωνία και με το Ισραήλ, σε πολιτικό επίπεδο, το αμέσως επόμενο διάστημα.

Σημειώνεται ότι στις 13 Σεπτεμβρίου στην Ιερουσαλήμ, στο περιθώριο της νέας Τριμερούς Συνάντησης Κύπρου - Ελλάδας - Ισραήλ, που θα πραγματοποιηθεί σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών, ο Κύπριος ΥΠΕΞ Νίκος Χριστοδουλίδης, αναμένεται να έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου (επικεφαλής και του χαρτοφυλακίου των Εξωτερικών), με τον οποίο θα συζητήσει και το θέμα της διαφοράς στο «Αφροδίτη».

Συζητούμε οκτώ χρόνια

Ως γνωστόν, το θέμα της συνεκμετάλλευσης του κοιτάσματος «Αφροδίτη» είναι ανοικτό εδώ και οκτώ χρόνια - από το 2010 συζητούν Κυπριακή Δημοκρατία και Ισραήλ. Όπως ανέφερε στον «Πολίτη» κυβερνητική πηγή, που θέλησε να κρατήσει την ανωνυμία της, το ζήτημα της «συνεκμετάλλευσης» έχει δύο πτυχές:

(α) Είναι περισσότερο εσωτερικό ζήτημα. Η κοινοπραξία που είναι αδειοδοτημένη για την εμπορική εκμετάλλευση του «Yishai (Ισιάι)» της ισραηλινής ΑΟΖ (κάποιοι το αποκαλούν και «Αφροδίτη ΙΙ» επειδή συνορεύει με το «Αφροδίτη») διεκδικεί μερίδιο από το φυσικό αέριο του «Αφροδίτη». Και στην κοινοπραξία του «Yishai» και σε αυτή του «Αφροδίτη», συμμετέχουν ισραηλινές εταιρείες, οι οποίες πιέζουν την ισραηλινή κυβέρνηση, η κάθε πλευρά για τα δικά της συμφέροντα. Μάλιστα, ισραηλινή εταιρεία της κοινοπραξίας του «Yishai», είχε κινήσει αγωγή στην Κυπριακή Δημοκρατία διεκδικώντας το μπλοκ «8» της κυπριακής ΑΟΖ. Η ίδια πηγή σημειώνει με νόημα ότι πριν από μερικές μέρες, Κυπριακή Δημοκρατία και Ισραήλ ήταν πολύ κοντά στο να τα βρουν, άλλα έγιναν σκόπιμα διαρροές στον ισραηλινό Τύπο και χάλασε η συμφωνία.

(β) Σοβαρή διαφορά είναι και το ότι δεν έχει αποδειχθεί ότι το κοίτασμα «Αφροδίτη» (το κοίτασμα, όχι η δομή του κοιτάσματος) εκτείνεται στην ισραηλινή ΑΟΖ και ότι υπάρχουν ανακτήσιμες ποσότητες φυσικού αερίου. «Όταν αρχίσει η παραγωγή του φυσικού αερίου στο ‘Αφροδίτη’, και προχωρήσει η παραγωγή του κοιτάσματος, μόνον τότε κάποιος μπορεί να είναι βέβαιος ότι υπάρχουν ανακτήσιμες ποσότητες.

Η θέση μας είναι αυτή, ανεξαρτήτως τι λένε οι ισραηλινές εταιρείες» εξήγησε ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού Γιώργος Λακκοτρύπης, μιλώντας προχθές στην «Πρωινή Επιθεώρηση» του Πολίτη 107.6. Ο κ. Λακκοτρύπης υπενθύμισε ότι το 2013, η ίδια η εταιρεία είχε ανακοινώσει στο Χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ, ότι η γεώτρηση που διενεργήθηκε στο κοίτασμα «Yishai» κατέδειξε αμελητέες, μη ανακτήσιμες και μη εμπορεύσιμες ποσότητες (0,6 τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα). Τώρα που εμείς πλησιάζουμε στην εκμετάλλευση του «Αφροδιτη», σημειώνει ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας, οι εταιρείες -όχι η κυβέρνηση του Ισραήλ- έχουν αρχίσει τις διεκδικήσεις και ισχυρίζονται ότι είναι σημαντικές οι ποσότητες του κυπριακού κοιτάσματος που εκτείνεται στην ισραηλινή ΑΟΖ.

«Αυτό το σοβαρό θέμα, εμείς δεν το συνδέομε με την ανάπτυξη του ‘Αφροδίτη’. Η ανάπτυξη του ‘Αφροδίτη’ θα προχωρήσει ανεξάρτητα με τις συζητήσεις με το Ισραήλ [..] Η θέση της κυβέρνησης και των εταιρειών της κοινοπραξίας του ‘Αφροδίτη’, είναι ότι δεν θα αποστερήσουμε από κανέναν εκείνα που δικαιούται ή οτιδήποτε εμπίπτει μέσα στην ισραηλινή ΑΟΖ. Από την άλλη, όμως, ούτε θα απεμπολήσουμε τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας για κάτι που δεν ξέρουμε ακόμη» συμπλήρωσε.

Βρέθηκε η φόρμουλα

Στο μεταξύ, σύμφωνα με πηγή κοντά στις διαπραγματεύσεις, έχει βρεθεί η φόρμουλα για τα έσοδα από την πώληση του φυσικού αερίου του «Αφροδίτη».

Η πολιτική συμφωνία για τις διεκδικήσεις του Ισραήλ, θα γίνει επί των ποσοστών των πωλήσεων. Και αυτό, γιατί Κυπριακή Δημοκρατία θέλει πρώτα να αρχίσει η εξόρυξη του φυσικού αερίου του «Αφροδίτη», ώστε να γνωρίζει ποιες ακριβώς ποσότητες υπάρχουν -εάν υπάρχουν- στην ισραηλινή ΑΟΖ.

Πάντως, μελέτες που έχει στα χέρια της η Κυπριακή Δημοκρατία κάνουν λόγο για ελάχιστες ποσότητες του κυπριακού κοιτάσματος που ενδεχομένως να τις δικαιούται το Ισραήλ, ενώ οι ισραηλινές διεκδικήσεις κυμαίνονται από 5% μέχρι και λίγο πιο κάτω από το 10% των αποθεμάτων του «Αφροδίτη».

Ισραηλινές διεκδικήσεις

Σύμφωνα με τον διεθνολόγο Αντώνη Στυλιανού «η διαφορά προκύπτει πρωτίστως από το γεγονός ότι όταν υπογράφηκε η συμφωνία οριοθέτησης της κυπριακής ΑΟΖ με την ΑΟΖ του Ισραήλ το 2010, δεν υπογράφηκε έκτοτε, ως είθισται σε τέτοιου είδους συμφωνίες, συμφωνία συνεκμετάλλευσης κοιτασμάτων υδρογονανθράκων που εκτείνονται εκατέρωθεν της μέσης γραμμής των ΑΟΖ των δύο χωρών.

Υπενθυμίζεται ότι μια τέτοια συμφωνία συνεκμετάλλευσης έχει υπογραφεί μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και Αιγύπτου. Η συμφωνία αυτή επικυρώθηκε το 2014, όταν ο Πρόεδρος της Αιγύπτου  Αμντέλ Φατάχ αλ Σίσι, εξέδωσε προεδρικό διάταγμα με το οποίο εγκρίθηκε η συμφωνία συνεκμετάλλευσης που υπογράφηκε στο Κάιρο στις 12 Δεκεμβρίου 2013, κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψης του Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη στην Αίγυπτο».

Σε περίπτωση ύπαρξης συμφωνίας μεταξύ των εταιρειών, συνεχίζει ο κ. Στυλιανού, αυτή θα πρέπει να εγκριθεί από τα κράτη. Σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία μεταξύ των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στα εν λόγω κοιτάσματα, τότε Κύπρος και Ισραήλ θα βρεθούν ενώπιον διεθνούς διαιτησίας (expert determination) για την επίλυση της διαφοράς.

Η δεσμευτικότητα μιας τέτοιας διαδικασίας είναι ζήτημα το οποίο θα πρέπει να συμφωνηθεί μεταξύ των μερών. «Το κράτος (σ.σ. του Ισραήλ) δεν εγκατέλειψε την προοπτική του ‘Yishai’ και δεν θα παραιτηθεί από το μερίδιό του, ακόμη κι αν αυτό το μέρος είναι σχετικά μικρό.

Το κράτος δεν θα παραιτηθεί από το μερίδιό του ούτε από το φυσικό αέριο ούτε από τα έσοδα από το ‘Αφροδίτη’, και δεν μπορεί να πράξει κάτι τέτοιο στο όνομα των εταιρειών που το κατέχουν» δήλωσε στην ισραηλινή ενημερωτική ιστοσελίδα Globes, τον περασμένο Μάιο, ο υπουργός Ενέργειας του Ισραήλ. Ελλείψει συμφωνίας κατανομής των εσόδων, το Ισραήλ αρνείται να επιτρέψει στην Κύπρο να αναπτύξει το «Αφροδίτη», επειδή η άντληση αερίου από το τεμάχιο θα προκαλέσει επίσης άντληση αερίου από το «Yishai» [Globes, ΚΥΠΕ, 2/5/2018].

Επαναδιαπραγμάτευση

Τέλος, σημειώνεται ότι η κοινοπραξία του «Αφροδίτη» -Noble, Delek, Shell- διεκδικεί επαναδιαπραγμάτευση του συμβολαίου και αύξηση των ποσοστών των εσόδων τους από την πώληση του κυπριακού φυσικού αερίου (να αντιστραφεί η αναλογία 60:40 υπέρ της Κυπριακής Δημοκρατίας και να γίνει 40:60).

Συγκεκριμένα, η κοινοπραξία ενημέρωσε την Κυπριακή Δημοκρατία ότι λόγω και των μειωμένων τιμών πετρελαίου διεθνώς, τα οικονομικά του έργου δεν θα είναι βιώσιμα, γι’ αυτό και ζητεί όπως αναθεωρηθούν οι οικονομικοί όροι που υφίστανται σήμερα στη σύμβαση.

Την περασμένη Τρίτη (21/8/2018), το Υπουργικό Συμβούλιο προχώρησε στον διορισμό διαπραγματευτικής ομάδας στα πρότυπα αυτής που χειρίστηκε τον γ’ γύρο αδειοδότησης, η οποία θα εισέλθει σε διαπραγματεύσεις με την κοινοπραξία για το κοίτασμα «Αφροδίτη».

Η διαπραγματευτική ομάδα θα απαρτίζεται από τον υπουργό Ενέργειας, τον υπουργό Οικονομικών, τους συμβούλους του Υπουργείου Ενέργειας, την Εταιρεία Υδρογονανθράκων, τη Νομική Υπηρεσία, αλλά και από τεχνοκράτες του Υπουργείου Ενέργειας, καθώς και όποιον άλλον κριθεί σκόπιμο να κληθεί για να συμβάλει στην προσπάθεια.

Το ΑΚΕΛ θεωρεί ότι «τυχόν αποδοχή των απαιτήσεων της κοινοπραξίας, υπολογίζεται ότι θα επιφέρει απώλεια κερδών στην Κυπριακή Δημοκρατία γύρω στα δύο (2) δισεκατομμύρια ευρώ», απώλεια που θα πολλαπλασιαστεί αν ακολουθήσουν αιτήματα κι άλλων εταιρειών.

  

kateliadi@politis-news.com

 


Επιστροφή
στην αρχή