Ένα πλωτό αεροπλανοφόρο για τον... Ταγίπ

ΑΠΟΨΗ /ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ
Το στρατηγικό αυτό δόγμα συνοψίζεται από Τούρκους αναλυτές και από την τεχνοκρατική ελίτ των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στο «Forward-Basing Posture»

Η είδηση της τουρκικής, φιλοκυβερνητικής, εφημερίδας «Yeni Safak» για τη δημιουργία αεροναυτικής βάσης στα κατεχόμενα εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν πρέπει να δημιουργεί έκπληξη. Βέβαια, ούτε ο τρόπος πρόσληψης ενός τέτοιου ενδεχόμενου τα επόμενα χρόνια πρέπει να αναλυθεί μέσα από την τυπική οπτική του «ολοκληρωτικού στρατηγικού ελέγχου» της Κύπρου από την Τουρκία. Η δημιουργία μιας τέτοιας βάσης συνδέεται αμιγώς με το νέο δόγμα στρατηγικής, με χρονικό ορίζοντα τη δεκαετία του 2020, της Τουρκίας η οποία έχει ήδη αρχίσει να υλοποιείται μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου. Το στρατηγικό αυτό δόγμα συνοψίζεται από Τούρκους αναλυτές, ακαδημαϊκούς αλλά και από την τεχνοκρατική ελίτ των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στο «Forward-Basing Posture», ήτοι «Δόγμα δημιουργίας προκεχωρημένων βάσεων».

Το δόγμα

Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής η Τουρκία επιδιώκει την εγκαθίδρυση αεροναυτικών δυνάμεων σε περιοχές υψηλής στρατηγικής και γεωπολιτικής αξίας στην ευρύτερη περιφέρειά της, αλλά και την ανάπτυξη του πρότζεκτ κατασκευής ελαφρών αεροπλανοφόρων ή LHD (Landing Helicopter Dock) - ήτοι πλοίων που φέρουν ελικόπτερα για την επίτευξη μεγαλύτερης επιρροής. Οι περιοχές αυτές είναι:

α) Η Σομαλία, η οποία παραδοσιακά εξυπηρετεί την επιστροφή της Τουρκίας στο Κέρας της Αφρικής και την κεφαλαιοποίηση στόχων, όπως η συμμετοχή σε διεθνείς αποστολές ανθρωπιστικής βοήθειας κι ανάπτυξης.

β) Το Κατάρ, το οποίο εξυπηρετεί την ανάπτυξη επιρροής στον αραβομουσουλμανικό κόσμο και την εγκαθίδρυση / επέκταση συμβατικής στρατιωτικής βάσης.

γ) Τη Συρία και το Βόρειο Ιράκ, όπου η στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας διασφαλίζει όχι μόνο πολιτικά οφέλη και επιρροή στην περιοχή της Κεντρικής - Μέσης Ανατολής, αλλά διασφαλίζει και στόχους σε σχέση με την κουρδική επεκτατικότητα - ζήτημα που η Τουρκία προσλαμβάνει και ως πτυχή ασφάλειας / αντιτρομοκρατίας, ιδίως εναντίον των δυνάμεων του PKK με τρόπο υπαρξιακό (βλέπε εξελίξεις έκβασης συριακού πολέμου).

Η «ξεχωριστή» β. Κύπρος

Στο στρατηγικό δόγμα του «Forward-Basing Posture», η γεωγραφική επικράτεια των κατεχομένων αποκτά, πέραν των στρατηγικών κλισέ, ξεχωριστή θέση για την Τουρκία. Πέραν της συνθήκης της de facto κατοχής κυπριακών εδαφών, η πιθανή επέκταση της Τουρκίας με αεροναυτικές βάσεις στον κατεχόμενο Βορρά εξυπηρετεί τρεις στόχους:

α) Τη διάσταση του Κυπριακού ως προς τις εγγυήσεις.

β) Την επίδειξη δύναμης (το λεγόμενο «power projection»).

γ) Την αποστολή πολλαπλών πολιτικών μηνυμάτων (το λεγόμενο «political signaling»).

δ) Την ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Μεσογείου σε μια περίοδο όπου η προοπτική ανεύρεσης σημαντικών αποθεμάτων φυσικού πλούτου (φυσικό αέριο και πετρέλαιο) δημιουργεί νέες γεωπολιτικές συνθήκες στην περιοχή με φόντο την Κύπρο.

Το πλοίο κλάσης LHD (Landing Helicopter Dock) του τουρκικού ναυτικού Anadolu αναμένεται να παραδοθεί το 2020, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή ευέλικτων αεροπλανοφόρων ταχείας επέμβασης για τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις (ΦΩΤΟ: JANE’s).

Το σκεπτικό

Ο όρος «γεωπολιτική αξία της Κύπρου» αποτελεί ένα διαχρονικό κλισέ για τη σημειολογία των διαμορφωτών (σε θεσμικό, ιδεολογικό και πρακτικό επίπεδο) της τουρκικής στρατηγικής. Η Τουρκία δεν διαβλέπει την Κύπρο, ένα νησί το οποίο είναι ουσιαστικά από τη δεκαετία του ’50 γεωπολιτικός παίκτης, ως συστατικό επέκτασης αλλά ως την αρχετυπική γεωγραφική περιοχή στην οποία βρίσκεται στρατηγικά με τη μορφή της προκεχωρημένης βάσης. Οι στρατιωτικές ισορροπίες στο Αιγαίο και το μέλλον της ναυτικής της στρατηγικής υπαγορεύουν κάτι τέτοιο και όχι ο ολοκληρωτικός έλεγχος του νησιού. Ως προς το πρώτο, ο στρατηγικός στόχος της Τουρκίας είναι η επέκταση των τεχνικών της δυνατοτήτων με την προσθήκη πλοίων κλάσης LHD, ευέλικτων κορβετών κλάσης MILGEM (σ.σ. τουρκικής κατασκευής) και πιθανής προσθήκης ισπανικών πλοίων κλάσης Juan Carlos-1. Με λίγα λόγια, η Τουρκία επιδιώκει, πέραν του Αιγαίου, να καταστήσει την Κύπρο επιχειρησιακή βάση διαμόρφωσης της νέας στρατηγικής της στη θάλασσα για τις δεκαετίες που θα ακολουθήσουν μετά το 2020. Ο ανταγωνισμός εδώ δεν χωρεί τη... μικρή Κυπρούλα. Η στρατηγική της Τουρκίας εστιάζει στη μεγάλη εικόνα: Μια διεθνής επιχείρηση εναντίον του ISIS ή ενός παρεμφερούς δρώντος στην περιοχή θα μπορούσε να λάβει χώρα από ένα τουρκικό ευέλικτο αεροπλανοφόρο, τη στιγμή που η πρόσφατη εμπειρία εμπλοκής μεγάλων ναυτικών δυνάμεων απέδειξε, τόσο στην περίπτωση της Γαλλίας με το «Σαρλ ντε Γκωλ», όσο και στην περίπτωση της Ρωσίας με το απαρχαιωμένο «Ναύαρχος Κουζνέτσοφ», στρατηγικές αστοχίες και παραλείψεις.

Βάσεις και Κυπριακό

Με ή χωρίς λύση του Κυπριακού, η Τουρκία διαβλέπει την Κύπρο τα επόμενα χρόνια ως «πλωτή βάση» από την οποία θα ασκεί επιρροή στη ΝΑ Μεσόγειο και ταυτόχρονα θα προκαταλαμβάνει στρατηγικές εξελίξεις στο Κυπριακό. Δημιουργώντας έως το 2023 μια αεροναυτική βάση στα κατεχόμενα διαφοροποιεί το στάτους των εγγυήσεων, μετατρέποντας τα εγγυητικά δικαιώματα του ’60 σε απτή στρατηγική πρόσληψης του ρόλου της στην Κύπρο, πέραν των στρατιωτικών δυνάμεων στο έδαφος και της υπαρξιακής απειλής που αυτά δημιουργούν στην ελληνοκυπριακή κοινότητα. Πρακτικά, αν υπάρξει επανέναρξη του διαλόγου τους επόμενους μήνες, η Τουρκία θα μπορούσε να υποστηρίξει το επιχείρημα της αποχώρησης των στρατιωτικών δυνάμεων στο έδαφος («KTBK» - ο στρατός κατοχής δηλ. και GKK - ο τουρκοκυπριακός στρατός) έναντι μιας αεροναυτικής βάσης στην περιοχή - που αναλόγως των εξελίξεων θα μπορούσε να καταστεί και ΝΑΤΟϊκή. Επιπλέον, χτίζοντας μια ναυτική βάση στην κατεχόμενη Κύπρ, η Τουρκία επενδύει στην ισχύ της ναυτικής διπλωματίας σε ένα πολύ ταραγμένο υποσύστημα, όπως είναι αυτό της ΝΑ Μεσογείου και της Μ. Ανατολής, σε μια περίοδο μάλιστα που η προοπτική εξεύρεσης υδρογονανθράκων δημιουργεί και διλήμματα ασφάλειας. Αυτό που η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλει να αναγνώσει είναι πως η Τουρκία νοηματοδοτεί διαφορετικά κάθε έκφανση προκεχωρημένης βάσης, χωρίς να υιοθετεί ένα απλό μοντέλο «forward-basing». Στην Κύπρο, πέραν του ισοζυγίου ισχύος και των δυνατοτήτων αποτροπής για την Τουρκία στο πλαίσιο των ευρύτερων ισορροπιών Ελλάδας - Τουρκίας, η δημιουργία μιας ναυτικής βάσης αποτελεί στόχο με πολλαπλά πολιτικά και άλλα μηνύματα. Η βόρεια Κύπρος δεν είναι η Μπασίκα του Ιράκ. Χωρίς λύση όμως αργά ή γρήγορα θα καταστεί ο βασικός άξονας για την ξεδίπλωση της υψηλής στρατηγικής της Τουρκίας για τις επόμενες δεκαετίες. Και όλοι γνωρίζουμε τι σηματοδοτεί αυτό στην περίπτωση μη επίτευξης λύσης και δημιουργίας «σκληρού συνόρου» με την Τουρκία. Μια συγκέντρωση τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων, που θα πρέπει να περάσουν πολλά χρόνια για να πλησιάσει έστω κανείς στον ορίζοντα κάποιας, μερικής, εξισορρόπησης. Και ένα δίλημμα ασφάλειας που θα μας ακολουθεί για πάντα.

 

*Twitter: @JohnPikpas

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Καλή διαγωγή και μεταμέλεια (Του Σενέρ Λεβέντ)

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 21:10 (τελευταία ενημέρωση 21:10)

ΑΠΟΨΗ

Οι στομαχικές διαταραχές του Κώστα Κληρίδη (Του Διονύση Διονυσίου)

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ, 21:10 (τελευταία ενημέρωση 21:10)

ΑΠΟΨΗ

Σημειώσεις: Διάλογος για τα ουσιώδη

ΜΑΡΙΝΑ ΚΟΥΜΑΣΤΑ, 21:00 (τελευταία ενημέρωση 21:00)

Επιστροφή
στην αρχή