Δυο γερά χαστούκια

ΑΠΟΨΗ /ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Αν ερευνήσουμε τα βάθη του γαλλικού κράτους θα διαπιστώσουμε εύκολα τον παραλογισμό που έχει μπλοκάρει τη γαλλική οικονομία ? τον ίδιο παραλογισμό που χαρακτηρίζει όλες τις στάσιμες οικονομίες. Από τη μια πλευρά η φορολογία, άμεση και έμμεση, είναι ανελέητη, ενώ, από την άλλη, το κράτος μοιράζει λεφτά: η μεσαία τάξη επιβαρύνεται με τη συντήρηση μιας μεγάλης μάζας ανθρώπων που ζουν στο όριο της φτώχειας.

Αν ερευνήσουμε τα βάθη του γαλλικού κράτους θα διαπιστώσουμε εύκολα τον παραλογισμό που έχει μπλοκάρει τη γαλλική οικονομία ? τον ίδιο παραλογισμό που χαρακτηρίζει όλες τις στάσιμες οικονομίες. Από τη μια πλευρά η φορολογία, άμεση και έμμεση, είναι ανελέητη, ενώ, από την άλλη, το κράτος μοιράζει λεφτά: η μεσαία τάξη επιβαρύνεται με τη συντήρηση μιας μεγάλης μάζας ανθρώπων που ζουν στο όριο της φτώχειας. Δημιουργείται ένας αντιπαραγωγικός κύκλος που ευνοεί την οκνηρία, τον δημοσιοϋπαλληλισμό και τον παρασιτισμό: συχνά, όχι πάντα, συμφέρει να είσαι άνεργος παρά να δουλεύεις με τον κατώτερο μισθό. Το παλιό τραγουδάκι του Ανρί Σαλβαντόρ «Le travail c'est la sante? (Η εργασία είναι υγεία) ανήκει σε μια περασμένη εποχή. Και ο Ανρί Σαλβαντόρ αναγκάστηκε να το αποκηρύξει για να μη θεωρηθεί ρουφιάνος της εργοδοσίας.


Η Γαλλία είναι η τελευταία από τις μεγάλες χώρες που έχει παγιδευτεί σε μηδενική ανάπτυξη και σε μαζική ανεργία: παραλλήλως, αντιμετωπίζει στρατηγικά προβλήματα όπως το Ισλαμικό Κράτος που φυτρώνει εδώ και δεκαετίες στο εσωτερικό της. Κανείς δεν φαίνεται να θυμάται ότι το Παρίσι έχει δεχτεί πολύνεκρες ισλαμιστικές επιθέσεις ήδη από τη δεκαετία του 1980. Ούτε ότι ο Μιττεράν εξελέγη με πρόγραμμα «υπέρβασης της κρίσης». Η κρίση υπόβοσκε και φτάσαμε ώς εδώ με τον γνωστό τρόπο: επιθετικό συνδικαλισμό, λαϊκισμό, έλλειψη επιχειρηματικού πνεύματος.
 Σήμερα, ο Φρανσουά Ολλάντ χρησιμοποιεί πολεμική ορολογία, αλλά, ενώ η Γαλλία έχει εκτεθεί στο παγκόσμιο πεδίο με στρατιωτικές επεμβάσεις στην Αφρική και στη Μέση Ανατολή, ο στρατός της δεν είναι ούτε υλικά ούτε πολιτικά έτοιμος για πολέμους. Εξάλλου, δεν υπάρχουν συγκεκριμένοι στόχοι, λείπει η στρατηγική και ο Ολλάντ δεν φαίνεται να ξέρει ποια μέσα να κινητοποιήσει. Η κυρίαρχη γαλλική νοοτροπία δεν αφήνει τη Γαλλία να προχωρήσει: αν δεν συμμαζευτούν οι δαπάνες του κοινωνικού κράτους (που, για παράδειγμα, «βοηθάει» τους ενοικιαστές να πληρώνουν τα υψηλά παρισινά ενοίκια, προσφέρει μια ποικιλία από οικογενειακά επιδόματα, κουπόνια σίτισης, πρόωρες συντάξεις κτλ.) κι αν οι Γάλλοι δεν ενωθούν μπροστά στα μεγάλα τους προβλήματα, η «γλυκιά Γαλλία» θα κλονίσει την Ευρώπη πολύ χειρότερα απ? όσο την κλονίζει η Ελλάδα.


 Ο πρωθυπουργός Μανουέλ Βαλς είναι, κατά τη γνώμη μου, ασυνάρτητος. Από τη μία πλευρά, μπροστά στην άνοδο του Εθνικού Μετώπου προειδοποιεί για «κίνδυνο εμφυλίου πολέμου» ? απαράδεκτες δηλώσεις ιδιαίτερα όταν η Γαλλία βρίσκεται στο στόχαστρο του Ισλάμ ? ενώ, από την άλλη πλευρά, προτείνει την αφαίρεση της γαλλικής υπηκοότητας από τα άτομα που εμπλέκονται στην τρομοκρατία. Αλλά, ακόμα κι αυτή η πρόταση που αφορά ανθρώπους με διπλή υπηκοότητα οι οποίοι στρέφονται εναντίον της Γαλλίας, προκάλεσε βίαιες αντιδράσεις: θεωρήθηκε αυταρχική και αντισυνταγματική. Μερικές φορές αναρωτιέμαι αν οι Γάλλοι έχουν σχέση με την πραγματικότητα ή αν είναι τόσο βυθισμένοι στις τελετουργίες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ώστε δεν βλέπουν τι εκτυλίσσεται γύρω τους.


 Ο «πόλεμος» υποτίθεται πως είναι διπλός: εναντίον των ισλαμιστών και εναντίον της οικονομικής κρίσης. Ο πρώτος δεν διενεργείται σωστά διότι η ανάλυση του «εχθρού» είναι λανθασμένη: η γαλλική εξουσία δεν αναγνωρίζει τη θρησκευτική και ιδεολογική φύση του Ισλάμ από φόβο μήπως αποξενώσει τους «καλούς μουσουλμάνους». Ο δεύτερος έχει υπονομευθεί από το φορολογικό σοκ που αύξησε τους φόρους κατά 70 δισεκατομμύρια παγώνοντας την επιχειρηματική δραστηριότητα και τις προσλήψεις, εκδιώκοντας τους επενδυτές και μειώνοντας τις εξαγωγές. Η κυβέρνηση Ολλάντ-Βαλς δεν σκοτώνει τον καπιταλισμό, σκοτώνει τις επενδύσεις και την καινοτομία.


 Για την ανεργία έχουν εφαρμοστεί ένα σωρό γιατροσόφια: επιδοτούμενες προσλήψεις, μειωμένα ωράρια, πληρωμένες μαθητείες ? κι όμως, σήμερα, 5,7 εκατομμύρια άνθρωποι είναι άνεργοι, ενώ 6,5 εκατομμύρια ζουν είτε από επιδόματα, είτε από την παραοικονομία. Η ανεργία ροκανίζει τον κρατικό προϋπολογισμό: τα 70 δισεκατομμύρια ευρώ που πλήρωσε η μεσαία τάξη διοχετεύτηκαν σε κρατικές δαπάνες που, αυτή τη στιγμή, φτάνουν το 57% του ΑΕΠ. Και για να καταπολεμηθεί η ανεργία, το 2016 θα προσληφθούν 15.000 δημόσιοι υπάλληλοι.


 Ο Ολλάντ, όπως όλοι οι δημαγωγοί, τρέφεται από τα δεινά της Γαλλίας: ξέρει τη φύση τους, ξέρει και τι θα έπρεπε να κάνει ? αλλά δεν το κάνει. Τοποθετεί στο επίκεντρο τον κίνδυνο της Μαρίν Λε Πεν και της ξενοφοβίας, μολονότι ξέρει ότι για όλα φταίει η γαλλική γραφειοκρατία, το πολυπλόκαμο κράτος που στραγγαλίζει την οικονομία, η παιδεία που δεν δημιουργεί δυναμικούς πολίτες αλλά παθητικά μαμόθρεφτα. Ξέρει ότι πρέπει να επανιδρύσει το δημόσιο σχολείο, να καταργήσει την εβδομάδα των 35 ωρών, να απελευθερώσει τους μικρούς επιχειρηματίες από την αφόρητη εργασιακή νομοθεσία και τη μεσαία τάξη από την τιμωρητική υπερφορολόγηση. Όλες οι χώρες που αποτυγχάνουν ή βαλτώνουν έχουν τις ίδιες ιδιότητες: άρνηση της πραγματικότητας, κομματικές προτεραιότητες, ευθυνοφοβία. «Η φιλοδοξία που δεν αντιστοιχεί σε ταλέντο είναι εγκληματική,» έγραφε ο Σατωμπριάν στη μαντάμ Ρεκαμιέ: ισχύει για όλες τις ηγεσίες μετά τον Μιττεράν. Η Γαλλία κυβερνάται από δικηγορίσκους της επαρχίας. Καμιά φορά σκέφτομαι πως βρίσκονται σε παραλήρημα: τον παλιό καιρό, οι άνθρωποι για να συνεφέρουν κάποιον που παραληρούσε τού έδιναν δυο γερά χαστούκια.


Επιστροφή
στην αρχή