Δύο μελέτες για τη μεταρρύθμιση του Δημοσίου

ΑΠΟΨΗ /ΕΠΙΛΟΓΕΣ
Η μελέτη αποτυπώνει αναγκαιότητα της μεταρρύθμισης κι υιοθετεί την άποψη για ένα πιο ευέλικτο κι αποδοτικό σύστημα διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού

Η αναφορά της Παγκόσμιας Τράπεζας και του NSGI του Ην. Βασιλείου για τη μεταρρύθμιση του Δημοσίου στην Κύπρο αποτελείται από έξι ενότητες οι οποίες συνδέονται μεταξύ τους δίνοντας έτσι μία αναλυτική ενότητα στη μελέτη. Η μελέτη αποτυπώνει την αναγκαιότητα της μεταρρύθμισης κι υιοθετεί την άποψη για ένα πιο ευέλικτο κι αποδοτικό σύστημα διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού.
Η δημόσια υπηρεσία της Κύπρου έχει το πλεονέκτημα του ιστορικού αποθέματος του ρασιοναλισμού της βρετανικής δημόσιας διοίκησης. Παρά τις ελλείψεις της, παρέχει το θεσμικό υπόβαθρο για τη μεταρρύθμισή της χωρίς ένα βεβιασμένο εκσυγχρονιστικό πειρασμό που μπορεί να οδηγήσει στην αποδιοργάνωσή της. Απλά σημειώνω ότι την επιτυχημένη αλλά σκληρή δημοσιονομική προσαρμογή την υλοποιεί η υφιστάμενη δημόσια υπηρεσία. Η ίδια η υπηρεσία έφερε εις πέρας με επιτυχία την Ευρωπαϊκή Προεδρία της ΚΔ, την προετοιμασία του ευρώ και πολλών άλλων σημαντικών προκλήσεων όπως την τελωνειακή ένωση, τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις καθώς και τη διαχείριση των συνεπειών της εισβολής όπου η ΚΔ έχασε τη διετία 1974-1975 το 36% του ΑΕΠ. Θα είναι τομέας αποτελεσματικός κι ευέλικτος με καλές συνθήκες απασχόλησης ή θα είναι μία μίζερη δημόσια διοικητική δομή που θα εξυπηρετεί τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα;

Μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα



Αποτελεσματικοί οργανισμοί στηρίζονται στην επιτυχή οργανική διασύνδεση της εσωτερικής τους δομικής διαφοροποίησης με την πολυπλοκότητα του εξωτερικού τους περιβάλλοντος. Με άλλα λόγια στην περίπτωση που η αναφορά γίνεται στον δημόσιο τομέα, απαραίτητη προϋπόθεση της αποτελεσματικότητάς του είναι η επιτυχής διαχείριση της αβεβαιότητας του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο λειτουργεί και καλείται να διαχειριστεί με επάρκεια. Δηλαδή κατά πόσον επιθυμούμε έναν δημόσιο τομέα που βασική του προτεραιότητα είναι η διαχείριση αναγκαιοτήτων (contingency), άρα με περισσότερη εσωστρεφή προσαρμοστικότητα για την ικανοποίηση κάποιων στόχων <task oriented> ή έναν οργανισμό που να είναι περισσότερο προσανατολισμένος στρατηγικά, <process oriented>. Ο στρατηγικός προσανατολισμός της οικονομίας καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το αμάλγαμα των δυο μοντέλων στον δημόσιο τομέα και είναι μια σημαντική πρόκληση που η μεταρρύθμιση καλείται να αντιμετωπίσει, καθότι επηρεάζει τις τελικές επιλογές και αποφάσεις. Η σύγχρονη κοινωνιολογική θεωρία των οργανισμών περιλαμβάνει στις προσεγγίσεις της τη σύζευξη τεχνικών και κοινωνικών υποσυστημάτων. Δηλαδή, ακολουθούνται πλέον κοινωνικοτεχνικές προσεγγίσεις σε ό,τι αφορά τον σχεδιασμό και αλλαγές των οργανισμών. Ο δημόσιος τομέας αποτελεί ένα πολύπλοκο κοινωνικοτεχνικό σύστημα όπου η πολυπλοκότητα του περιβάλλοντός του απαιτεί μία νέα διοικητική ρύθμιση για τους πιο κάτω λόγους: 1) Χαρακτηρίζεται από ένα μηχανιστικό παρά ένα οργανικό σύστημα διεύθυνσης και διοίκησης. 2) Υπάρχει διατμηματική αλληλεξάρτηση στόχων (task interdependency). 3) Υπάρχουν διατμηματικές αμφισημίες αρμοδιοτήτων (jurisdictional ambiguities). 4) Στον κυπριακό δημόσιο τομέα υπάρχει μεγάλη επικάλυψη και σύμπτωση μεταξύ του τυπικού (στόχοι) και του άτυπου (συλλογικότητες συναισθημάτων και κουλτούρα του οργανισμού). 5. Υπάρχει έντονη πολιτική δραστηριότητα (με τη στενή έννοια του όρου) εντός και μεταξύ των διαφόρων τμημάτων του δημόσιου τομέα (organizational politics) γιατί υπάρχει «High coincidence between the technical and the sentient systems».


Όλα αυτά συνθέτουν αυτό που ονομάζεται οργανωτική ή διοικητική κουλτούρα (organizational culture) που στηρίζει και συντηρεί τη μεγάλη σύμπτωση επικάλυψης μεταξύ του τυπικού και του άτυπου εντός του οργανισμού. Και είναι αυτή η κουλτούρα που σε μεγάλο βαθμό επηρεάζεται από το πελατειακό σύστημα και διαχέει όλα τα επίπεδα λειτουργίας της δημόσιας υπηρεσίας άλλα περισσότερο και άλλα λιγότερο. Και είναι αυτή η κουλτούρα που επηρεάζει και καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη συμπεριφορά και την αποτελεσματικότητά της.

Συνοχή

Στη βάση των πιο πάνω δεδομένων, χωρίς να υποβαθμίζεται η έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας και του NSGI για ολοκληρωμένες προσεγγίσεις, εισηγούμαι μία προσέγγιση που ονομάζω συνεκτική σταδιοποίηση. Αυτό σημαίνει την κριτική αξιολόγηση- υιοθέτηση εισηγήσεων της πιο πάνω έκθεσης


  • που χαρακτηρίζονται από πολιτισμική διεισδυτικότητα
    που χρήζουν κάποιας περαιτέρω διαβούλευσης για να γίνουν πιο εύκολα αποδεκτές
    στη βάση του βαθμού υλοποίησης των δύο πιο πάνω εξέταση υιοθέτησης ορθολογιστικών εισηγήσεων που υπερβαίνουν τους περιορισμούς του κριτηρίου της πολιτισμικής διεισδυτικότητας.

  • Ως εκ τούτου στη βάση της δικής μου αξιολόγησης της μελέτης αυτής κρίνω τα πιο κάτω ως κρίσιμα:

Οι κακές συνθήκες απασχόλησης του ιδιωτικού τομέα στους περισσότερους τομείς είναι αυτές που περιορίζουν το χαμηλό turn-over του δημόσιου τομέα.

Το πλεονέκτημα της ΔΥ είναι το επιστημονικό της προσωπικό. Ουσιαστικά είναι αυτό που παρόλες τις θεσμικές ελλείψεις κρατά σε επίπεδο την ομαλή λειτουργία της δημόσιας υπηρεσίας ενώ η υπεραμοιβή του απολυτηρίου του λυκείου, το υπερβολικό τίμημα της αρχαιότητας, το trained incapacity των διευθυντών και αυτό που ονομάζεται στην κοινωνιολογία των οργανισμών credentialism (διαπιστευτήρια) την επιβαρύνουν. Η μεγαλύτερη επιβάρυνση, όμως, ήταν η αλόγιστη πρόσληψη προσωπικού. Η Κυπριακή Δημοκρατία στάθηκε διότι την κράτησε ο δημόσιος τομέας, ο οποίος στη διάρκεια της κρίσης επέδειξε, με όλα τα προβλήματά του, ευελιξία διότι περιθωριοποιήθηκε προσωρινά το πελατειακό σύστημα λόγω μνημονίου by default.

Στον βαθμό που ένα πολύ μικρό ποσοστό από τα υπερκέρδη που αντιστοιχούσαν το 2016 γύρω στα 8 δισ. ευρώ (π.χ. 300 εκατομμύρια -γύρω στο 3,5% επί του συνόλου των κερδών - 95% των συνολικών απολαβών των μισθωτών) δοθούν υπό τη μορφή αυξήσεων στους υπαλλήλους του ιδιωτικού τομέα, αυτό σε μεγάλο βαθμό όχι μόνο θα ενισχύσει τη δημοσιονομική σταθερότητα, αλλά θα ενισχυθεί ευρύτερα η ζήτηση στην οικονομία με όλες τις θετικές παρενέργειες για την ανάπτυξη της οικονομίας και ανάσχεση της ανισότητας.

*PhD Πολιτική Κοινωνιολογία

 

 

 

 

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Ψωμί, Παιδεία, Ελπίς καμία! #Pellotopos

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 09:30 (τελευταία ενημέρωση 09:30)

ΑΠΟΨΗ

Νεκατωμένα στομάχια (Του Μιχάλη Θεοδώρου)

ΜΙΧΑΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ, 21.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Συνείδηση, τιμή και υπερηφάνεια

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 21.09.2018

Επιστροφή
στην αρχή