Δημογραφική αντικατάσταση

ΑΠΟΨΗ /ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ
Στην Ελλάδα και στην Κύπρο, καταγράφεται σταθερή υπογεννητικότητα με παράλληλη αύξηση του πληθυσμού λόγω μετανάστευσης.

Στην Ελλάδα και στην Κύπρο, καταγράφεται σταθερή υπογεννητικότητα με παράλληλη αύξηση του πληθυσμού λόγω μετανάστευσης. Η τάση περιγράφεται ως «δημογραφική αντικατάσταση» και αποτελεί φαινόμενο που μοιραζόμαστε με το μεγαλύτερο μέρος της Δύσης. Η κατάστασή μας είναι ωστόσο λίγο πιο ευπαθής μιας και είμαστε μικρές χώρες με ασιατικά σύνορα.

Ο υπερπληθυσμός του Τρίτου Κόσμου και η υπογεννητικότητα του ανεπτυγμένου είναι ένα ακόμη ζήτημα για το οποίο δείχνουμε εθελοτυφλία. Το 1968, όταν εκδόθηκε το βιβλίο του Πολ Έρλιχ για τον «υπερπληθυσμό», οι μαρξιστές απάντησαν με σφοδρές επιθέσεις: αλλά, τη στιγμή που ο Έρλιχ έγραφε το βιβλίο ο πληθυσμός της γης ήταν 3,5 δισεκατομμύρια ? σήμερα είναι 7,5. Ο Έρλιχ και αργότερα o Κοροτάγιεφ, ως νεο-μαλθουσιανοί, επανέφεραν το ζήτημα που επεξεργάστηκε, με τον τρόπο του, ο Μάλθους ? λιγοστοί όμως τους πήραν στα σοβαρά.

Δεν τίθεται μόνον πρόβλημα φυσικών πόρων και κοινωνικών δομών (εργασία, ασφαλιστικά συστήματα) αλλά και ισορροπίας των πολιτισμών: η δημογραφική υποχώρηση με παράλληλη έκρηξη των γεννήσεων στον Τρίτο Κόσμο και στις μεταναστευτικές κοινότητες είναι ένας από τους παράγοντες της παρακμής της Δύσης. Πώς όμως θα συγκρατηθούν οι πληθυσμοί χωρίς μισαλλοδοξία ή ευγονικές πρακτικές; Πώς θα ανεβεί το μορφωτικό και οικονομικό επίπεδο ώστε η τεκνοποίηση να αποτελεί πράξη ευθύνης και όχι μοιραίο, φυσικό γεγονός;

Η συνείδηση της ευθύνης χάνεται μέσα στις μεγάλες μάζες, στις ιδεολογίες και στις θρησκείες. Οι ιδεολογίες και οι θρησκείες που αποτελούν συγχρόνως πολιτικές ιδεολογίες δεν απαιτούν ατομική ευθύνη από όσους τις ασπάζονται: τα πράγματα είναι «έτσι», η Ιστορία είναι καθορισμένη, «νομοτελειακή». Δεν χρειάζεται να σκέφτεσαι, μπορείς κάλλιστα να αποκτήσεις δεκάδες παιδιά, όπως μπορείς και να τιναχτείς στον αέρα μαζί ή χωρίς αυτά. Ο Παράδεισος σε περιμένει.

Ακόμα κι όταν γίνεται λόγος για τον υπερπληθυσμό ως περιβαλλοντικό παράγοντα, η φυλετική και η θρησκευτική αντικατάσταση αποσιωπούνται. Σύμφωνα με την κυρίαρχη ιδέα ο πλανήτης μπορεί να διαχειριστεί ακόμα μερικά δισεκατομμύρια ανθρώπους. Εκτός όμως από ποσοτικό, το πρόβλημα είναι ποιοτικό: τι λογής ανθρώπους μπορεί να διαχειριστεί; Επίσης, σύμφωνα με την κυρίαρχη αντίληψη, που οφείλεται στον Διαφωτισμό του 18ου αιώνα, η πορεία του ανθρώπου είναι, αδυσώπητα, προς τα μπρος ? η «πρόοδος» συνιστά μια φυσική διαδικασία.

Όμως, οι παγκόσμιοι πόλεμοι και μια σειρά άλλα μαζικά φαινόμενα αποδεικνύουν ότι το βέλος της εξέλιξης μπορεί να είναι αντίστροφο, δραματικά «προς τα πίσω». Η αντίληψη περί υποχρεωτικής και αενάου προόδου έχει διαψευστεί: σήμερα η επιστροφή στον Μεσαίωνα είναι ένας παγκόσμιος πειρασμός. Το μήνυμα του μαρξισμού ότι η πρόοδος θα μας οδηγήσει σε μια καλύτερη, «αταξική», κοινωνία έχει, προ πολλού, ξεπεραστεί: ο μαρξισμός, εισάγοντας μια έννοια αναγκαιότητας με κοινωνικούς νόμους και την Ιστορία να προχωρεί ανεξαρτήτως του τι κάνουν τα άτομα, μου φαίνεται μέρος μιας πολιτικής αρχαιολογίας. Εφόσον το μόνο που έχει σημασία είναι η σχέση τους με τα παραγωγικά μέσα, τα άτομα δεν παίζουν αποφασιστικό ρόλο και χάνουν την υποχρέωσή τους να σκέφτονται και να αναλαμβάνουν ευθύνη. Έτσι, δεν ενδιαφέρει το ηθικό γεγονός: ηθικό είναι ό,τι συμφέρει και βολεύει.

Ποια είναι η λύση που μας προτείνει ο μαρξισμός για τον πολλαπλασιασμό των ανθρώπων σε δεινές οικονομικές, κοινωνικές και κλιματικές συνθήκες; Αφήστε τους ανθρώπους να αναπαράγονται ώστε να δημιουργηθεί δυναμικό παγκόσμιο προλεταριάτο που θα ενωθεί και θα συντρίψει τον καπιταλισμό. Προφανώς, δεν πρόκειται για λύση στο σύγχρονο πλαίσιο: οι πληθυσμοί που αποτελούν την, σύμφωνα με τον μαρξισμό, επιθυμητή στρατιά εναντίον του καπιταλισμού δεν ονειρεύονται τον κομμουνισμό αλλά την ισλαμική δικτατορία. Και δεν υπάρχει η παραμικρή ελπίδα συνένωσης των «καταπιεσμένων»: οι καταπιεσμένοι τρώγονται μεταξύ τους και, παραλλήλως, αναπαράγονται εκθετικά (αν και με διακυμάνσεις).

Η λεγόμενη «γήρανση» του ευρω-ατλαντικού κόσμου δεν θεραπεύεται μέσω της μετανάστευσης. Η μετανάστευση (1,8 εκατομμύρια μετανάστες προς την ΕΕ το 2004, 40 εκατομμύρια το 2050 σύμφωνα με τις προβλέψεις της Eurostat ? 9 εκατομμύρια Μεξικανοί στις ΗΠΑ το 2006, 11,5 το 2013) αντισταθμίζει τις συνέπειες της χαμηλής γονιμότητας και της επιμήκυνσης της διάρκειας ζωής ως προς το εργατικό δυναμικό αλλά δεν μπορεί να κάνει τίποτ? άλλο. Αντιθέτως, μπορεί να βλάψει την κοινωνική συνοχή, το μορφωτικό επίπεδο και, εν τέλει, την ειρήνη.

Πρέπει, μεταξύ άλλων, να παρατείνουμε τον παραγωγικό μας βίο: στις ανεπτυγμένες χώρες είμαστε πια νέοι για πολλές δεκαετίες. Η «γήρανση» του πληθυσμού δεν θα είναι γήρανση αν βελτιώσουμε τα συστήματα εκπαίδευσης κι αν ευνοήσουμε την ευελιξία της εργασίας διευκολύνοντας τις μετακινήσεις μεταξύ των διαφόρων φάσεων του κύκλου ζωής. Επίσης, χρειάζεται να δοθεί τέλος στις προκαταλήψεις που οδηγούν σε διακρίσεις εις βάρος των ηλικιωμένων και προώθηση της δημόσιας υγείας σε ευρωπαϊκή κλίμακα (μέτρα εναντίον του καπνίσματος, του αλκοολισμού και της παχυσαρκίας) ώστε να μειωθούν οι διαφορές ως προς το προσδόκιμο επιβίωσης (οι οποίες συνδέονται με το βιοτικό επίπεδο και το επίπεδο εκπαίδευσης).

Εξάλλου, θα ανανεώσουμε τον πληθυσμό με ένα σύστημα επιλεκτικής μετανάστευσης χωρίς την οικογενειακή επανένωση η οποία στην πράξη σημαίνει μεταφορά στις χώρες υποδοχής ατόμων εκτός παραγωγικής διαδικασίας (ηλικιωμένοι, γυναίκες που οι άνδρες τις περιορίζουν στο σπίτι κτλ). Το στοίχημα έχει δυο πλευρές: η μία είναι πολιτισμική (η προστασία του πολιτισμού μας, του νομικού μας συστήματος, της προαναφερθείσας κοινωνικής συνοχής), η άλλη είναι οικονομική (πιο ισορροπημένη κατανομή εργασίας και βιώσιμα δημόσια οικονομικά). Προκειμένου να εξασφαλιστεί επαρκής κοινωνική προστασία και δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών, απαιτείται δημοσιονομική αναπροσαρμογή: για παράδειγμα, η συνταξιοδότηση στα πενήντα είναι σήμερα προκλητικά πρόωρη. Στις ανεπτυγμένες χώρες ο πενηντάρης του χθες είναι ο τριαντάρης του σήμερα. Δεν συμβαίνει το ίδιο στον Τρίτο Κόσμο ? για ευνόητους λόγους. Όσοι μιλούν εύθυμα για την εισαγωγή «νέου αίματος», φαίνεται πως αγνοούν όχι μόνον το χαμηλό επίπεδο δεξιοτήτων αλλά και το πόσο σκληρή είναι η ζωή στις χώρες από τις οποίες οι άνθρωποι φεύγουν τρέχοντας.

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Α λα καρτ παρανομίες (Της Κάτιας Σάββα)

ΚΑΤΙΑ ΣΑΒΒΑ, 17:32 (τελευταία ενημέρωση 17:32)

ΑΠΟΨΗ

Τράπουλα δεν βλέπει, αλλά την ανακατεύει κιόλας!

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 10:30 (τελευταία ενημέρωση 10:30)

ΑΠΟΨΗ

Συνταγή σταδιακής διχοτόμησης…

Πολίτης News, 10:14 (τελευταία ενημέρωση 10:14)

Επιστροφή
στην αρχή