Δείκτες-δείκτες-δείκτες-δείκτες

ΑΠΟΨΗ /ΠΟΝΗΜΑ ΕΝΟΣ ΚΑΤΑΙΔΡΩΜΕΝΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ

Αν για παράδειγμα είναι φιλόλογος και αγαπά τον Δάντη, τότε μπορεί να διδάξει έναν μήνα την κόλαση, ενώ ένας άλλος διδάσκει Μάρκες, άλλος Πόε

Όλοι οι άνθρωποι στη γη είναι διαφορετικοί. Κανένας δεν μοιάζει με κανέναν και κανένας δεν σκέφτεται το ίδιο με τον άλλο. Αυτό ονομάζεται ελευθερία. Τα κόμματα, η εκκλησία, και τα… σχολεία όμως σε ολόκληρη την ιστορία της ανθρωπότητας προσπάθησαν και προσπαθούν να κάνουν τους ανθρώπους να μοιάσουν. Οι σοφοί κοινωνιολόγοι αυτό το ονόμασαν κοινωνικοποίηση και πάνω σε αυτή την ιδέα χτίστηκε μεγάλο μέρος της επιστήμης τους.

Εδώ και πολλές δεκαετίες, χώρες εξελιγμένες, που τις ξέρουμε ως ευρωπαϊκές, προσπαθούν να αλλάξουν το παραδοσιακό σύστημα της εκπαίδευσής τους προσφέροντας μεγάλη αυτονομία στον δάσκαλο, δηλαδή εμπιστοσύνη να δράσει ως ξεχωριστή προσωπικότητα, ως μοναδικός άνθρωπος. Ο Γερμανός καθηγητής το πρωί που πάει στη δουλειά του νιώθει ελεύθερος να διδάξει το μάθημά του, όπως αυτός το ξέρει καλύτερα, χωρίς να αγχώνεται πως κάποιος θα τον κυνηγήσει. Αν για παράδειγμα είναι φιλόλογος και αγαπά τον Δάντη, τότε μπορεί να διδάξει έναν μήνα την κόλαση, ενώ ένας άλλος διδάσκει Μάρκες και μια τρίτη καθηγήτρια στη διπλανή αίθουσα Πόε. Στην Κύπρο συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Όλοι οι φιλόλογοι, οι φυσικοί, οι βιολόγοι, όλων των σχολικών βαθμίδων, έχουν να διδάξουν ακριβώς την ίδια ύλη. Όπως ένας καλός περιπτεράς στη Λάρνακα που πουλά το απόγευμα τα ίδια ακριβώς τσιγάρα τα οποία πουλά και ένας άλλος περιπτεράς στη Λεμεσό, την ίδια ακριβώς στιγμή. Και αν τα προϊόντα των περιπτέρων είναι ακριβώς τα ίδια, θα περίμενε κανείς να μην συμβαίνει αυτό με τη λογοτεχνία ας πούμε. Γιατί πρέπει όλοι να αγαπούν τον Σεφέρη; Γιατί αυτό το δημοτικό τραγούδι να μαθαίνουν τα παιδιά και όχι το άλλο ας πούμε; Η απάντηση είναι απλή και καθόλου ταυτόχρονα. Διότι έτσι είναι το σύστημα θα σου πει ο καθηγητής. Και αν ρωτήσεις κάτι παραπάνω θα αλλάξει θέμα λυπημένος. Γιατί απλώς δεν μπορεί να το εξηγήσει. Είναι ένας εργάτης της δεκαετίας του '60 σε ένα εργοστάσιο στην Ιταλία που 8 ώρες βίδωνε την ίδια βίδα, στην ίδια πόρτα του αυτοκινήτου. Αντί κλειδί, ο καλός καθηγητής, έχει τις καλές του σημειώσεις. Βασισμένες πάντα σε αυτά που άλλοι του είπαν να ακολουθήσει και που ανάλογα με την κυβέρνηση αλλάζουν το ένδυμά τους μα ποτέ το σώμα. Έτσι, τα τελευταία χρόνια την παλιά «ύλη» τη μετονόμασαν σε «δείκτες» και πάνω σε αυτή τη λέξη χτίστηκαν άπειρα σεμινάρια, ξοδεύτηκε πολύ χαρτί και μελάνι, εργοδοτήθηκαν πολλοί σύμβουλοι των συμβούλων, ξοδεύτηκε τελικά χρήμα. Σε αυτή τη λέξη. Όπου οι ειδικοί απλώς παρουσιάζουν τα θέματα που όλοι πρέπει να διδάξουν, κανείς να μην πέσει έξω, κανείς να μην ρισκάρει, αφού το σύστημα -δηλαδή η λέξη- θα καταρρεύσει. Ξέρω πως πολλοί θα έχουν αντιρρήσεις, θα αρχίσουν να μιλάνε προσπαθώντας να βρουν την ουσία σε αυτή τη λέξη, τους δείκτες. Και στο τέλος σίγουρα κάτι θα πουν, αφού αυτή η λέξη τους πληρώνει το ψώνισμα του μήνα. Μα και ο φυλακισμένος που κοιτάζει εμμονικά μια ρωγμή στον τοίχο του κελιού του σίγουρα θα έχει να σου πει πολλά για τη μοναξιά. Σημασία δεν έχει η λέξη, όμως κολλήσαμε σε αυτήν. Η λογοτεχνία πάντα θα προηγείται ως η τέχνη που πάει κόντρα στο κατεστημένο. Όπως και οι μαθητές μας πάντα θα προηγούνται του καθηγητή τους όσο ο τελευταίος είναι απλώς ο κωπηλάτης της κρατικής -δηλαδή της κομματικής- γαλέρας. Όμως δεν θα το καταλαβαίνουμε ποτέ. Και θα τον ονομάσουμε τεμπέλη και αδιάβαστο. Δηλαδή πάλι λέξεις και τίτλους και θεματικούς κύκλους και δείκτες. Και η μεγάλη κοινωνία θα προηγείται, και συ φτωχέ καθηγητή θα ετοιμάζεις σχέδια μαθήματος με ερωτήσεις και απαντήσεις που δίπλα τους έχουν ένα Δ2, Δ7 Δ9, και παντού και πάντα όπου «Δ» είναι δείκτης-δείκτης-δείκτης, όχι δύναμη, διαφορετικότητα, δυσπιστία, δυσκολία, δόσιμο, δεν και πάμε. Αυτή η τελευταία γραμμή δεν έχει νόημα γι' αυτούς και τελικά ούτε για σένα.

 

 


Επιστροφή
στην αρχή