Χρονικό ενός προαναγγελθέντος διαζυγίου

ΑΠΟΨΗ /NON SERVIAM

Το ΑΚΕΛ είχε εξαρχής μπροστά του ξεκάθαρα -και εν πολλοίς αλληλοσυγκρουόμενα- δεδομένα, που καθιστούσαν την απόφασή του δύσκολη

Η επιλογή Μάικ Σπανού θα μπορούσε, υπό διαφορετικές συνθήκες και στηριζόμενη από άλλο κόμμα, να αποτελέσει μια εξαιρετική επιλογή. Έδινε -δυνητικά- μια διαφορετική επιλογή, εκφράζοντας τη φιλελεύθερη σχολή σκέψης, η οποία δεν εκφράζεται από καμιά από τις τρεις άλλες υποψηφιότητες. Δεν κουβαλούσε τα βαρίδια μιας αποτυχημένης κοινοβουλευτικής παρουσίας. Θεωρητικά, εφόσον είχε αφεθεί από το ΑΚΕΛ -και ο ίδιος έδειχνε αντιστάσεις- μπορούσε με μεγαλύτερη αξιοπιστία να διαχειριστεί μείζονος σημασίας θέματα, όπως αυτό της οικονομίας, απ’ ό,τι π.χ. ενδεχόμενη υποψηφιότητα Καζαμία, που δοκιμάστηκε ως υπουργός και απέτυχε. Ή του Τάκη Χατζηγεωργίου, το όνομα του οποίου επίσης συζητήθηκε. Ενώ όμως για οποιοδήποτε άλλο κόμμα θα ήταν επιλογή νίκης, για το ΑΚΕΛ (και τον ίδιο τον Σπανό) φάνταζε καταδικασμένη να αποτύχει είτε στην πορεία προς τις ομάδες βάσης είτε στην κάλπη. Διότι κουβαλούσε, για τον ΑΚΕΛικό, τα βαρίδια ενός ανθρώπου που είχε τα χαρακτηριστικά που το κόμμα διαχρονικά αντιστρατεύεται, και για τους υπόλοιπους, το ΑΚΕΛικό βαρίδι.  

Το ΑΚΕΛ είχε εξαρχής μπροστά του ξεκάθαρα -και εν πολλοίς αλληλοσυγκρουόμενα- δεδομένα, που καθιστούσαν την απόφασή του δύσκολη. Γνώριζε ότι δεν μπορούσε να διεκδικήσει με αξιώσεις την προεδρία με δικό του υποψήφιο. Ήξερε, όμως, την ίδια στιγμή πως για να έχει οποιεσδήποτε απαιτήσεις στις προεδρικές εκλογές θα έπρεπε πρώτα να συσπειρώσει τη βάση του, πείθοντας όλους όσους -θεωρώντας ότι η πενταετία Χριστόφια πρόδωσε τις προσδοκίες τους- απείχαν από τις εκλογικές διαδικασίες να επιστρέψουν στην κάλπη και να το στηρίξουν. Κι αυτό μόνο μια ΑΚΕΛική υποψηφιότητα μπορούσε να το πετύχει. Επιλέγοντας να διαχειριστεί το πρώτο, το ΑΚΕΛ πήγε σε μια υποψηφιότητα που ουσιαστικά δεν πετύχαινε κανένα από τα δύο.

Η υποψηφιότητα Μάικ Σπανού είχε μεγαλύτερες δυσκολίες να συσπειρώσει τη βάση απ' ό,τι ένας ΑΚΕΛικός υποψήφιος ή κάποιος που τουλάχιστον θα προερχόταν από τον χώρο της Αριστεράς. Ακόμα κι αν περνούσε αλώβητη από τις ομάδες βάσης, επικεντρώνοντας στις χειρότερες επιλογές, ήταν ξεκάθαρο ότι αυτό θα ήταν αδύνατο να γίνει σε μια οκτάμηνη προεκλογική που θα καθιστούσε τις διαφορές, με έναν άνθρωπο προερχόμενο από τον φιλελεύθερο χώρο, ξεκάθαρες, σ’ ένα κομματικό ακροατήριο που αμφισβητεί πλέον ανοικτά το κόμμα. Όσοι έφεραν ως παράδειγμα την εκλογή Γιώργου Βασιλείου, κάνοντας λόγο για συνταγή που δοκιμάστηκε και πέτυχε, επέλεγαν να αγνοήσουν πως -μετά το 2004, την προεδρία Χριστόφια και την οικονομική κατάρρευση- ούτε το πολιτικό σκηνικό είναι το ίδιο, ούτε το ΑΚΕΛ. Τότε οι ψηφοφόροι του λειτουργούσαν πιο οπαδικά. Η κομματική συσπείρωση γύρω από τον Τάσσο Παπαδόπουλο το 2003, έναν από τους μεγαλύτερους διαχρονικά επικριτές του κόμματος, είχε φτάσει το 90% και υπήρξε μεγαλύτερη από αυτήν που ο Τάσσος πέτυχε στο ίδιο το ΔΗΚΟ (για να καταλάβει κάποιος το μέγεθος της αλλαγής δεν έχει παρά να διερωτηθεί τι συσπείρωση θα είχε ενδεχόμενη σήμερα στήριξη Νικόλα Παπαδόπουλου). Σήμερα το ΑΚΕΛ είναι το κόμμα οι ψηφοφόροι του οποίου απέχουν περισσότερο απ’ οποιουδήποτε άλλου. Στις τελευταίες βουλευτικές, η αποχή των οπαδών του, σύμφωνα με διάφορες μετρήσεις, πλησίασε το 40%. Αν δεν πείστηκαν να προσέλθουν και να ψηφίσουν το κόμμα τους -εν μέσω μιας δεξιάς διακυβέρνησης- πώς θεωρούσαν ότι θα το έπρατταν για έναν άνθρωπο ο οποίος ανήκει σε μια φιλοσοφία (αυτήν του Φιλελευθερισμού) που το ΑΚΕΛ δημιουργήθηκε για να αμφισβητήσει;

Την ίδια στιγμή η συγκεκριμένη υποψηφιότητα αποδείχθηκε αδύνατο να πείσει τους υπόλοιπους, στους οποίους υποτίθεται απευθυνόταν. Όχι μόνο διότι υπήρχε το προηγούμενο της πενταετίας ΑΚΕΛ, μια διαχρονική ρητορική που δεν εκφράζει τον μέσο πολίτη (εξ ου και η δήλωση Κυπριανού ότι και αυτός θα ήθελε ΑΚΕΛικό υποψήφιο, αλλά άλλο το τι λέει η καρδιά και άλλο η λογική), αλλά διότι ήταν τόσο ακραία αντίθετη από αυτήν του κόμματος που τον στήριζε. Γνωρίζοντας και τη συγκεντρωτικότητα στο ΑΚΕΛ, δημιουργούνταν αμφιβολίες για το πώς θα λειτουργήσει. Ποια επίδραση θα είχε στην προεδρία του -εφόσον εκλεγεί- το κόμμα; Τι θα ψηφίζε ο πολίτης επιλέγοντας τον εκλεκτό του ΑΚΕΛ; ΑΚΕΛ ή Μάικ Σπανό; Οι δηλώσεις αξιωματούχων που ακολούθησαν την πρώτη εμφάνιση Σπανού επέτειναν τις αμφιβολίες αυτές και έκαναν πιο επιφυλακτικό τον μη κομματικό ψηφοφόρο.

Το ναυάγιο Σπανού δεν αναιρεί το δίλημμα, ούτε περιορίζει τα βαρίδια που θα μεταφέρει οποιαδήποτε μελλοντική υποψηφιότητα του ΑΚΕΛ. Μια ανεξάρτητη υποψηφιότητα θα πρέπει να πετύχει το ακατόρθωτο: να πείσει τους ψηφοφόρους του ΑΚΕΛ ότι θα λειτουργήσει ως ένας ΑΚΕΛικός Πρόεδρος, και τους υπόλοιπους ότι θα είναι σχεδόν αντιακελικός. Από την άλλη, ένας υποψήφιος προερχόμενος από το ΑΚΕΛ ή την Αριστερά αναγκαστικά θα λειτουργήσει όπως προ 5ετίας ο Μαλάς. Στην πορεία της αναγκαστικής πόλωσης, ώστε να βρεθεί το κόμμα στον 2ο γύρο, θα αποξενώσει τους υπόλοιπους. Η πολυσυλλεκτικότητα είναι αυτή που μπορεί να του δώσει τη νίκη. Η κομματική συσπείρωση όμως είναι αυτή που θα του επιτρέψει να πάει στον δεύτερο γύρο για να τη διεκδικήσει.

Είναι γι’ αυτό που στο ΑΚΕΛ θα πρέπει να αποφασίσουν τι είναι πιο σημαντικό για το κόμμα τη δεδομένη στιγμή. Να διατηρήσει κάποιες πιθανότητες νίκης, επιλέγοντας μια πολυσυλλεκτική υποψηφιότητα, ή να περιορίσει τις πιθανότητες να μην βρεθεί στον δεύτερο γύρο με κομματικό που θα συσπειρώνει το κόμμα; Συμπεριλαμβάνοντας στην απόφαση και τι θα σήμαινε ενδεχόμενος αποκλεισμός από τον δεύτερο γύρο, και να βρεθεί το κόμμα ενώπιον του καταστροφικού διλήμματος Αναστασιάδης ή Παπαδόπουλος.

Όχι μόνο επειδή αν όντως -όπως διατείνεται- για το ΑΚΕΛ το Κυπριακό αποτελεί προτεραιότητα, τότε δεν μπορεί παρά να αναγνωρίσει ότι άλλο Παπαδόπουλος κι άλλο Αναστασιάδης, αλλά και γιατί σε αντίθεση με την επιλογή Αναστασιάδη (η οποία αποκλείεται από τη διαχρονική ρητορική του), που δεν μπορεί να διεισδύσει στο κόμμα, αντίθετα το πιο πιθανόν είναι να το συσπειρώσει μετά από 10 χρόνια δεξιάς κυβέρνησης, η επιλογή Νικόλα Παπαδόπουλου εύκολα (όπως και αυτή προ 15ετίας) θα μπορούσε να θέσει υπό αμφισβήτηση την κομματική του συνοχή.

 

antopoly@cytanet.com.cy

 


Επιστροφή
στην αρχή