Χριστουγεννιάτικο πογκρόμ στο Αρεδιού

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ
Τον Δεκέμβρη σκότωσαν πέντε Τ/κ, τον Γενάρη τους έκλεψαν τα κοπάδια τους - Αστυνομικοί έκοψαν τον δρόμο για να φορτωθούν τα ζώα των θυμάτων

Τον Γενάρη του 1964, σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων του Αρεδιού και του Τσερίου, ένα μεγάλο κοπάδι ζώων ξεφορτώθηκε στο Τσέρι απέναντι από τα αλώνια (όπου σήμερα βρίσκεται η πλατεία του χωριού). Το κοπάδι είχε φορτωθεί νωρίτερα την ίδια μέρα από το Αρεδιού. Μάλιστα, για να διευκολυνθεί το φόρτωμα των ζώων στα δύο φορτηγά, αστυνομικοί είχαν αναλάβει να κόψουν την κυκλοφορία στον δρόμο του Αρεδιού. Ένας αστυνομικός από τη μια πλευρά του δρόμου και ένας από την άλλη και στη μέση τα ζώα οδηγούνταν προς τις καρότσες. Θα ήταν μια κοινότοπη αγροτική εικόνα από την Κύπρο της δεκαετίας του 1960, αν τα ζώα στο κοπάδι δεν ανήκαν σε Τουρκοκύπριους, αν αυτοί που τα φόρτωναν δεν ήταν Ελληνοκύπριοι, και αν τις αμέσως προηγούμενες ημέρες δεν είχε εξαπολυθεί ένα πογκρόμ εναντίον των Τουρκοκυπρίων του Αρεδιού που οδήγησε αρχές Ιανουαρίου στην προσφυγοποίησή τους στα εγγύτερα αμιγή τ/κ χωριά, Κοτσιάτη και Μαρκί. Το 1963, το Αρεδιού ήταν ένα χωριό των 355 κατοίκων (265 Ε/Κ και 90 Τ/Κ), στο οποίο Τούρκοι και Έλληνες ζούσαν ανάμεικτα, χωρίς διαχωρισμό των γειτονιών τους. Αν και λιγότεροι, οι Τ/Κ ήταν ιδιοκτήτες της μεγαλύτερης έκτασης γης στην αγροτική κοινότητα.

Εξαπάτηση και απαγωγή


Το μεγαλύτερο έγκλημα κατά Τουρκοκυπρίων στο Αρεδιού διαπράχθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 1963, όταν δύο αστυνομικοί του αστυνομικού σταθμού Δευτεράς συνέλαβαν τους Naim Huseyin (18 ετών), Salih Mehmet (55) και Kemal Huseyin (34) από τα σπίτια τους με το δικαιολογητικό ότι «θα τους έπαιρναν στον (Αντιπρόεδρο) δρα Fazil Kucuk για να διαπιστώσει ο τελευταίος ότι οι Τ/Κ του χωριού ήταν καλά». Αυτό αναφέρεται σε κατάθεση στο ΤΑΕ Αρχηγείου συγγενών των τριών θυμάτων, οι οποίοι κατονομάζουν λοχία από τη Δευτερά ως ένα από τα δύο άτομα που απήγαγαν τους τρεις. Σύμφωνα με την Αστυνομία, οι συγγενείς των απαχθέντων επικοινώνησαν μετά την απαγωγή με τον Αντιπρόεδρο δρα Kucuk, ο οποίος δήλωσε την άγνοιά του για τα τεκταινόμενα. Εκείνες τις μέρες οι συγγενείς των Naim και Kemal Huseyin και του Salih Mehmet είχαν κάθε λόγο να ανησυχούν για τη «σύλληψη» των οικείων τους, καθώς στις 23 και 27 Δεκεμβρίου είχαν «εξαφανιστεί» από το Αρεδιού ο Sevket Cemal (34) και ο αδελφός του Niyiazi Cemal (39). Χωρίς τα οστά των τελευταίων να είχαν εντοπιστεί, η Αστυνομία ξεκίνησε το 2012 τη διερεύνηση μόνο της υπόθεσης των τριών Αρεδιωτών Τ/Κ που απήχθησαν στις 29/12/1963, τα οστά των οποίων εντοπίστηκαν σε λάκκο στο Τσέρι το 2008 (με καθοριστικό ρόλο της Sevgul Uludag στον προσδιορισμό του σημείου).

«Δοκιμές» όπλων


Το βράδυ της 29ης Δεκεμβρίου 1963, αστυνομικό όχημα, με επιβαίνοντες δεμένους πισθάγκωνα τους τρεις Τ/Κ από το Αρεδιού στα πίσω καθίσματα και τον βασικό ύποπτο συνοδηγό, εθεάθη να διασχίζει το Τσέρι με κατεύθυνση την περιοχή όπου είναι τα χωράφια του Καλλίτση (παλιού κατοίκου του χωριού). Βασικός ύποπτος για την Αστυνομία είναι ο αποβιώσας επικεφαλής της ομάδας πολιτοφυλακής Τσερίου, γνωστός κάτοικος του χωριού με επιχειρηματικές δραστηριότητες. Στα χωράφια του Καλλίτση, σύμφωνα με μαρτυρία γειτόνισσας, που όπως πληροφορείται ο «Πολίτης» τέθηκε υπόψη της Αστυνομίας, ο βασικός ύποπτος την προειδοποίησε ότι πρόκειται να δοκιμάσουν «κάτι καινούργια όπλα» που έφεραν «από το εξωτερικό» και γι’ αυτό να μην ανησυχήσει όταν ακουστούν πυροβολισμοί.


Μια άλλη γυναίκα του χωριού είναι επίσης σε θέση να παράσχει μαρτυρία, καθώς οδηγώντας το κοπάδι της προς τα χωράφια του Καλλίτση, υποχρεώθηκε από τον βασικό ύποπτο να αλλάξει κατεύθυνση. Οι τρεις Τ/Κ πυροβολήθηκαν εν ψυχρώ και ρίχτηκαν σε λάκκο, τον οποίο σκέπασε αργότερα άλλος κάτοικος Τσερίου, αποβιώσας, ιδιοκτήτης εκσκαφέα, επίσης επιχειρηματίας όπως ο βασικός ύποπτος. Πριν φτάσει ο εκσκαφέας, κάτοικος του Τσερίου αναφέρει στον «Πολίτη» ότι ο πεθερός του πέρασε από την περιοχή, όπου είδε μυαλά και αίματα και προσωπικά αντικείμενα των θυμάτων γύρω από τον λάκκο.

Της πρώτης ΕΟΚΑ οι περισσότεροι δολοφόνοι της ομάδας πολιτοφυλακής, αργότερα δεν εισχώρησαν στην ΕΟΚΑ Β’

Εμπλέκονται σε έξι δολοφονίες Τουρκοκυπρίων

Σύμφωνα με κατοίκους του Τσερίου και του Αρεδιού, με τους οποίους επικοινώνησε ο «Πολίτης», στην ομάδα πολιτοφυλακής της περιοχής συμμετείχαν, εκτός του βασικού υπόπτου, ο αδελφός του (εν ζωή σήμερα), ένας ακόμα κάτοικος Τσερίου (εν ζωή σήμερα), ένας κάτοικος Εργατών (εν ζωή σήμερα) και ένας κάτοικος Αγροκηπιάς (αποβιώσας από τις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας). Προσθέτοντας και τουλάχιστον δύο αστυνομικούς από τον αστυνομικό σταθμό Δευτεράς, τον έναν από τους οποίους κατονομάζουν οι συγγενείς των θυμάτων, η εγκληματική ομάδα αριθμεί τουλάχιστον επτά άτομα με γνωστούς ζώντες τους τρεις.

Σκότωσαν και τον Niyiazi


Κάτοικος του Αρεδιού κατονομάζει τον βασικό ύποπτο ως τον υπεύθυνο για τη δολοφονία του τέταρτου Τ/Κ από το Αρεδιού, του Niyiazi Cemal, ο οποίος στις 27 Δεκεμβρίου 1963 φέρεται να απήχθη και να μεταφέρθηκε απέναντι από το κοιμητήριο του χωριού, όπου πυροβολήθηκε εν ψυχρώ. Η σορός του εγκαταλείφθηκε κάπου στον Αρχάγγελο σε κοίτη του Πεδιαίου. Μετά από μία βδομάδα, πήγαν και τη σκέπασαν. Τραγικά ειρωνική η μαρτυρία που μεταφέρει Ε/Κ Αρεδιώτης, σύμφωνα με την οποία ο Niyiazi Cemal, μετά την εξαφάνιση του αδελφού του, είχε πει στο περιβάλλον του πως δεν θα πήγαιναν στην εκκλησία τα Χριστούγεννα από τον φόβο των Ε/Κ.


Τέσσερις μέρες πριν από τη δολοφονία του Niyiazi Cemal, ο αδελφός του ήταν το πρώτο θύμα της περιόδου από το Αρεδιού, όταν λοχίας της Αστυνομίας από την Κοκκινοτριμιθιά φέρεται, σύμφωνα με κάτοικο του Αρεδιού, να του έκοψε τον δρόμο, ενώ ο Sevket Cemal επέβαινε σε μοτοσυκλέτα. Σύμφωνα με την ίδια πληροφορία, ο Ε/Κ λοχίας έριξε τον άτυχο Τ/Κ μαζί με τη μηχανή σε λάκκο και τον σκέπασε. Ο εν λόγω λοχίας δέκα χρόνια μετά ήταν μέλος της ΕΟΚΑ Β’ και πέθανε κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος.
Σε σύνολο επτά μελών της εγκληματικής ομάδας του Τσερίου, μόνο δύο φέρονται να εντάχθηκαν αργότερα στην ΕΟΚΑ Β’.

Σύμφωνα με την Αστυνομία, η εγκληματική δράση της πολιτοφυλακής Τσερίου συνδέεται με δύο ακόμα δολοφονίες Τουρκοκυπρίων της περιόδου 1963-64, τις οποίες ο «Πολίτης» θα παρουσιάσει αύριο.

Μετά το πογκρόμ, έκλεψαν τα πάντα

«Εξασφαλίστηκαν προφορικές μαρτυρίες από κατοίκους του Τσερίου, ότι κατά την περίοδο εκείνη δολοφονήθηκαν τρεις Τ/Κ κάτοικοι του Αρεδιού και θάφτηκαν στον λάκκο του Καλλίτση. Στη δολοφονία των τριών Τ/Κ από το Αρεδιού δυνατόν να είχαν συμμετοχή μέλη της ομάδας πολιτοφυλακής Τσερίου, με επικεφαλής τον ...». Αυτό αναφέρει ενημερωτικό σημείωμα του ΤΑΕ Αρχηγείου λίγο μετά την έναρξη των ερευνών για την εν λόγω υπόθεση, καταγράφοντας τα αρχικά του ονόματος του αποβιώσαντος συντονιστή της εγκληματικής δράσης της εν λόγω ομάδας. Το εν λόγω πρόσωπο ασκούσε και επιχειρηματικές δραστηριότητες, πέραν των αγροτικών, και ήταν αυτός που έκλεψε περίπου τα μισά ζώα των Τ/Κ του Αρεδιού μετά την προσφυγοποίησή τους, ξεφορτώνοντάς τα στην ιδιοκτησία του στο Τσέρι σε κοινή θέα.

Ερωτηθείς για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες διαπράχθηκε η απαγωγή των τριών Τ/Κ, ηλικιωμένος κάτοικος του Αρεδιού ανέφερε στον «Πολίτη» ότι επιβαλλόταν κατ’ οίκον περιορισμός μετά τις 17:00 το απόγευμα. «Το επόμενο πρωί άμα εφκήκαμεν που τα σπίθκια μας, ερωτήσαμε που έν’ ο Naim; Αλλά λαλούν σου;»

Η απαγωγή των τριών σήμανε την έξοδο των Τ/Κ του Αρεδιού, οι οποίοι, σύμφωνα με Ε/Κ του χωριού, επέστρεφαν το επόμενο διάστημα -όποτε ήταν δυνατόν- από τον Κοτσιάτη και το Μαρκί, όπου είχαν καταφύγει, για να πουλήσουν τις περιουσίες τους. Το ίδιο διάστημα εξελίχθηκε πλιάτσικο στα σπίτια των Τ/Κ από Ε/Κ του Αρεδιού, αλλά και κατοίκους των γύρω χωριών. Από τα τ/κ σπίτια του Αρεδιού σήμερα σώζονται μόνο κάποιοι τοίχοι (ενδεικτική η παρακείμενη φωτογραφία). Εκεί που ήταν το σπίτι της μητέρας του Naim Huseyin βρίσκεται σήμερα σπίτι συνοικισμού αυτοστέγασης Ε/Κ εκτοπισθέντων του 1974. Όσο για τη μητέρα του Naim, όπως αναφέρουν τόσο οι ανακριτές της υπόθεσης όσο και κάτοικοι του Αρεδιού, επέστρεφε από τον Κοτσιάτη συχνά το επόμενο διάστημα στο χωριό της για να ρωτήσει για την τύχη του γιου της.

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Επόμενο άρθρο:

Αφιέρωμα

Επέζησε μόνο το δωδεκάμηνο κοριτσάκι - «Ελαχταρούσεν ολογαίματη...»

Ένα δωδεκάμηνο μωρό ήταν το μόνο που επέζησε του εγκλήματος την 15η Αυγούστου 1974 σε ένα σπίτι αμάχων στο Νέο Χωρίο Κυθρέας.

05 / 24
Επιστροφή
στην αρχή